వంట నూనెల దిగుమతులపై కస్టమ్స్‌ సుంకాన్ని తగ్గించడం ద్వారా దేశీయ మార్కెట్‌లో ధరల ఒత్తిడిని నియంత్రించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోంది. అందులోభాగంగా ముడి, శుద్ధి చేసిన సన్‌ఫ్లవర్‌, సోయాబీన్‌, పామాయిల్‌ దిగుమతులపై దిగుమతి సుంకాన్ని 10 శాతం నుంచి 5 శాతానికి తగ్గిస్తున్నట్లు నోటిఫికేషన్‌ విడుదల చేసింది. ఈ సుంకాల మార్పులు ఆహార ద్రవ్యోల్బణం, వినియోగదారుల వ్యయం, దేశీయ నూనెగింజల రైతుల ప్రయోజనాలపై ప్రభావం చూపే కీలక అంశంగా నిలుస్తున్నాయి.దిగుమతి ఆధారిత సరఫరా..భారత్‌ తన వంట నూనెల అవసరాల్లో సుమారు మూడింట రెండొంతుల మేర దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది. పామాయిల్‌, సోయాబీన్‌ నూనె, సన్‌ఫ్లవర్‌ నూనె ప్రధాన దిగుమతి ఉత్పత్తులుగా ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ ధరలు, సరఫరా అంతరాయాలు, కరెన్సీ మారకం విలువ వంటి అంశాలు దేశీయ ధరలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. దిగుమతి సుంకాల తగ్గింపు అమలైతే దిగుమతిదారుల వ్యయం తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ ఆ ప్రయోజనం వినియోగదారులకు పూర్తిగా బదిలీ అవుతుందా అనేది అంతర్జాతీయ ధరలు, రవాణా ఖర్చులు, రూపాయి మారకం విలువ, రిటైల్‌ మార్కెట్‌ పోటీ వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.రైతుల ప్రయోజనాలపై దృష్టివంట నూనెల దిగుమతి సుంకాల విధానంలో వినియోగదారులకు ధరల ఉపశమనం కల్పించడంతోపాటు దేశీయ నూనెగింజల సాగు, రైతులకు లభించే ధరల పరిరక్షణ మధ్య సమతుల్యత కీలకం. దిగుమతులు చౌకగా మారడం దేశీయ ఉత్పత్తిదారుల ధరలపై ఒత్తిడిని పెంచే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు గతంలో పేర్కొన్నాయి.ఇదీ చదవండి: మల్కాజిగిరి - కామారెడ్డి మధ్య రైల్వే ‘కవచ్ 4.0’

న్యూఢిల్లీ: పశ్చిమాసియా సంక్షోభం సహా భౌగోళిక రాజకీయ ప్రతికూలతలు నెలకొన్నప్పటికీ భారత్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ వాటన్నింటినీ తట్టుకుని మెరుగైన పనితీరును సాధిస్తుందని గ్లోబల్‌ రేటింగ్‌ ఏజెన్సీలు, ఆర్థిక సంస్థలు స్పష్టం చేశాయి. ఈ మేరకు ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (2026–27) జీడీపీ వృద్ధి రేటు అంచనాలను భారీగా పెంచుతున్నట్లు బుధవారం ప్రకటించాయి. వృద్ధి రేటు దాదాపు 7 శాతం నమోదుకావచ్చనేది తాజా అంచనా. ఈ జాబితాలో ఎస్‌అండ్‌పీ, ఫిచ్, ఆసియన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ బ్యాంక్‌ (ఏడీబీ), ఆర్గనైజేషన్‌ ఫర్‌ ఎకనమిక్‌ కోఆపరేషన్‌ అండ్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ (ఓఈసీడీ) ఉన్నాయి. ఇటీవలే మరో రేటింగ్‌ దిగ్గజం మూడీస్‌ కూడా ఈ ఏడాది వృద్ధి అంచనాలను 6 శాతం నుంచి ఏకంగా 7 శాతానికి పెంచిన నేపథ్యంలో మరో నాలుగు ఏజెన్సీల సానుకూల నివేదికలు వెలువడటం గమనార్హం. 2026–27 తొలి త్రైమాసికం (ఏప్రిల్‌–జూన్‌)లో జీడీపీ వృద్ధి అంచనాలను మించి 7.8 శాతానికి దూసుకెళ్లడం తెలిసిందే. ఎస్‌అండ్‌పీ: ఈ ఆర్థిక సంవత్సరం జీడీపీ వృద్ధి అంచనాలను 6.6 శాతం నుంచి 7 శాతానికి పెంచుతున్నట్లు ఎస్‌అండ్‌పీ గ్లోబల్‌ రేటింగ్స్‌ పేర్కొంది. ముఖ్యంగా పటిష్టమైన ఆర్థిక కార్యకలాపాలు దీనికి దన్నుగా నిలుస్తాయని తెలిపింది. కాగా, ఈ ఏడాది రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ (ఆర్‌బీఐ) కీలక పాలసీ రేటు (రెపో)ను పావు శాతం మేర పెంచే అవకాశం ఉందని ఎస్‌అండ్‌పీ అంచనా వేసింది. పటిష్టమైన వృద్ధికి తోడు ద్రవ్యోల్బణం ఒత్తిళ్లు, పశ్చిమాసియాలో సంక్షోభానికి తెరపడకపోవడం, వర్షాలు సరిగ్గా కురవక పోవడం వంటివి రేట్ల పెంపునకు పురిగొల్పే అంశాలని వివరించింది. రిటైల్‌ ద్రవ్యోల్బణం సగటున 5.1 శాతంగా నమోదు కావచ్చని వెల్లడించింది. ఫిచ్‌: జూన్‌ క్వార్టర్లో నమోదైన పటిష్టమైన వృద్ధి.. ఆర్థిక వ్యవస్థలో జోరుకు అద్దంపడుతోందని, ఈ నేపథ్యంలో పూర్తి ఏడాదికి అంచనాలను 6.9 శాతానికి పెంచుతున్నట్లు ఫిచ్‌ రేటింగ్స్‌ తెలిపింది. గతంలో వృద్ధిని 6.4 శాతంగా లెక్కగట్టింది. అక్టోబర్‌ పాలసీ సమీక్షలో పావు శాతం రెపో రేటు పెంపు ఉండొచ్చని, డిసెంబర్‌ కల్లా రిటైల్‌ ద్రవ్యోల్బణం 5.5 శాతాన్ని తాకొచ్చనేది ఫిచ్‌ అంచనా.ఏడీబీ: జూలైలో వృద్ధి అంచనాలను 6.6 శాతంగా లెక్కగట్టిన ఏడీబీ.. తాజాగా 7 శాతానికి పెంచింది. పశ్చిమాసియా యుద్ధంతో సరఫరాపరమైన అడ్డంకులు, అధిక కమోడిటీ ధరలు ఉన్నా కూడా భారత ఎకానమీ తట్టుకుని జూన్‌ క్వార్టర్లో అంచనాలను మించి వృద్ధిని నమోదు చేసిందని ఏడీబీ కంట్రీ డైరెక్టర్‌ (భారత్‌) మియో ఓకా పేర్కొన్నారు. పటిష్టమైన ఇన్‌ఫ్రా వ్యయం, వృద్ధికి చేయూతనిచ్చే ఆర్థిక, మానిటరీ పాలసీలు దీనికి దోహదం చేస్తున్నాయన్నారు. ఓఈసీడీ: ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో వృద్ధి అంచనాలను ఏకంగా 0.8 శాతం పెంచి 7.1 శాతానికి చేర్చింది. బలమైన దేశీయ డిమాండ్‌కు తోడు ప్రభుత్వ వృద్ధి అనుకూల పాలసీల కారణంగా అధిక ఇంధన ధరల ప్రభావం ఎకానమీపై పడలేదని ఓఈసీడీ తాజా ఎకనమిక్‌ అవుట్‌లుక్‌ మధ్యంతర నివేదికలో వెల్లడించింది. 2025–26లో నమోదైన 7.8 శాతం వృద్ధి రేటుతో పోలిస్తే.. 2026–27లో 7.1 శాతంగా, 2027–28లో 6.5 శాతంగా అంచనా వేసింది. ఇతర ఏజెన్సీలన్నికంటే ఓఈసీడీ వృద్ధి అంచనాలే అత్యధికం కావడం గమనార్హం.

న్యూఢిల్లీ: భారత ఎకానమీ వృద్ధికి ద్రవ్యోల్బణం, లిక్విడిటీపరమైన రిస్కులు పొంచి ఉన్నాయని డీబీఎస్‌ బ్యాంక్‌ వెల్లడించింది. ఇంధనాల ధరలు అధిక స్థాయిలో కొనసాగుతుండటం, కఠినతర ఆర్థిక పరిస్థితులు మొదలైన అంశాల వల్ల కార్యకలాపాలపై ప్రభావం పడనుందని పేర్కొంది. దీనితో ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం ద్వితీయార్థంలో వృద్ధి ఒక మోస్తరు స్థాయికే పరిమితం కావొచ్చని డీబీఎస్‌ బ్యాంక్‌ ఈడీ, సీనియర్‌ ఎకానమిస్ట్‌ రాధికా రావు విశ్లేషించారు.2026 ఆర్థిక సంవత్సర వృద్ధి గణాంకాలను 7.8 శాతానికి సవరిస్తూ, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సర వృద్ధి సగటున 7.3 శాతంగా ఉండొచ్చని అంచనా వేస్తున్నట్లు తెలిపారు. వస్తు, సేవల పన్నుల వసూళ్లు, ఈ–వే బిల్లులు, విద్యుత్‌ డిమాండ్, డిజిటల్‌ చెల్లింపులు పటిష్టంగా ఉన్నాయని..కాకపోతే ద్రవ్యోల్బణం కీలక రిసు్కగా మారుతోందని చెప్పారు. వర్షపాతం సగటు స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉండటం, ఎల్‌ నినో రిసు్కలు పెరగడం వల్ల పంటల దిగుబడిపై ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉండొచ్చని రాధికా రావు వివరించారు.

సాక్షి,ముంబై: బ్యాంకు సిబ్బంది తలపెట్టిన మూడు రోజుల దేశవ్యాప్త సమ్మె కారణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ​ ప్రజలకు అసౌకర్యంం కలగకుండా బ్యాంకింగ్ సేవలకు అంతరాయం కలగకుండా చూసేందుకు, సెప్టెంబర్ 27న (ఆదివారం) అన్ని ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు సాధారణంగా పనిచేస్తాయని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ బుధవారం ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.బ్యాంక్ వినియోగదారుల సంక్షేమం, సౌకర్యమే ప్రభుత్వానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత అని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. సమ్మెను వాయిదా వేయాలని ప్రభుత్వం, బ్యాంక్ యాజమాన్యాలు యూనియన్లకు విజ్ఞప్తి చేశాయని, అలాగే అత్యవసర బ్యాంకింగ్ సేవలు నిరంతరాయంగా కొనసాగేలా చర్యలు తీసుకున్నాయని ఆ ప్రకటన వెల్లడించింది. యూనియన్ల ఆందోళనలలో చాలా వరకు పరిష్కరించామనీ, మిగిలినవి పరిశీలనలో ఉన్నాయనిపేర్కొంది. బ్యాంకింగ్ సిబ్బంది సంక్షేమం కోసం ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటున్న నేపథ్యంలో బ్యాంక్ ఉద్యోగులు సమ్మెలకు దిగకుండా, చర్చల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి కృషి చేయాలని , బ్యాంకింగ్ సేవలకు అంతరాయం కలగకుండా చూడాలని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ తన ప్రకటనల కోరింది. తాజా ఆదేశాల ప్రకారం ప్రతిపాదిత 3 రోజుల బ్యాంక్ సమ్మె నేపథ్యంలో సెప్టెంబర్ 27 ఆదివారం నాడు బ్యాంకులు యథావిధిగా తమ సేవలను అందించనున్నాయి. ఇదీ చదవండి: మెర్సిడెస్ వర్క్‌షాప్‌లో భారీ అగ్నిప్రమాదం : కాలి బూడిదైన లగ్జరీ కార్లుకాగా ఐదు రోజుల పని దినాల విధానాన్ని అమలు చేయాలని, పెర్ఫార్మెన్స్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్' (PLI) పథకాన్ని ఉపసంహరించుకోవాలని కోరుతూ ప్టెంబర్ 26, 27 తేదీలలో వచ్చే వారాంతపు సెలవులతో కలిసి, సెప్టెంబర్ 28 నుండి 30 వరకు 'యునైటెడ్ ఫోరమ్ ఆఫ్ బ్యాంక్ యూనియన్స్' (UFBU) తలపెట్టిన మూడు రోజుల దేశవ్యాప్త సమ్మె ను ప్రకటించిన సంగతి తెలిసిందే.ఇదీ చదవండి : పక్కింటి వైఫై సాయం : స్లమ్‌ నుంచి ఢిల్లీ ఐఐటీ దాకా ఎవరీ అభిషేక్‌

''మన జీవితానికి అసలైన లక్ష్యం డబ్బు కాదు. నిజానికి డబ్బు అనేది మనం చేసిన పని ఎంత విలువైనదో కొలిచే ఒక కొలమానం మాత్రమే'' అని అంటారు రిచ్ డాడ్ పూర్ డాడ్ రచయిత రాబర్ట్ కియోసాకి.చాలామంది జీవితంలో ''మంచి ఉద్యోగం రావాలి, మంచి జీతం రావాలి, ఎక్కువ డబ్బు సంపాదించాలి'' అనే ఆలోచనతో ముందుకు వెళ్తారు. ఒక ఉద్యోగం, ఒక కంపెనీ, ఒక జీతం.. ఇదే వారి ప్రపంచంగా మారిపోతుంది. తమ సమయాన్ని ఒక సంస్థ కోసం వెచ్చిస్తారు. నెలాఖరులో దానికి బదులుగా జీతం తీసుకుంటారు. ఇందులో తప్పేమీ లేదు. కానీ.. ఇక్కడ ఆలోచించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. మనం కేవలం డబ్బు కోసం పనిచేస్తున్నామా? లేక మనం ఏదైనా విలువను సృష్టిస్తున్నామా?తేనెటీగ ఫార్ములాఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి తేనెటీగ జీవితం సరిగ్గా సరిపోతుంది. తేనెటీగ పువ్వు దగ్గరకు వెళ్లినప్పుడు.. పరాగసంపర్కం చేయాలి అనుకోదు. దానికి కావాల్సింది మకరందం మాత్రమే. దీనికోసం పువ్వు దగ్గరకు వెళ్తుంది. కానీ ఒక పువ్వు నుంచి ఇంకో పువ్వుకు వెళ్తున్నప్పుడు, దాని ద్వారా పరాగసంపర్కం జరుగుతుంది. అంటే పరాగసంపర్కం దాని ప్రధాన లక్ష్యం కాదు. కానీ అది చేసే పనికి సహజంగా వచ్చే ఫలితం.డబ్బు విషయంలో తేనెటీగ ఫార్ములాను అప్లై చేసుకోవచ్చు. నువ్వు.. నాకు డబ్బు కావాలి అని మాత్రమే ఆలోచిస్తూ, దాని వెంట పరుగెత్తితే, ప్రపంచంలో ఉన్న అందరితో నువ్వు అదే డబ్బు కోసం పోటీ పడుతున్నట్టే. కానీ.. నేను ఒక నిజమైన సమస్యను పరిష్కరించాలి. అది చాలా మందికి ఉపయోగపడాలి అని ఆలోచిస్తే, నీ దృష్టి డబ్బు నుంచి విలువ వైపు మారుతుంది.ఇలా చేస్తే.. ఆదాయం అదే వస్తుంది!ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి ఒక మంచి సాఫ్ట్‌వేర్ తయారు చేశాడనుకుందాం. అతని మొదటి ఆలోచన.. దీంతో నేను ఎంత డబ్బు సంపాదించగలను?.. అయితే అతని దృష్టి ఆదాయంపైనే ఉంటుంది. కానీ.. ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యను నేను ఎలా సులభంగా పరిష్కరించగలను? అని ఆలోచిస్తే, అతను ఒక విలువను సృష్టిస్తున్నాడు.ఆ సాఫ్ట్‌వేర్ నిజంగా ఉపయోగపడితే, ఎక్కువ మంది దాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఎక్కువ మందికి ఉపయోగపడితే, దాని ద్వారా ఆదాయం వచ్చే అవకాశం కూడా పెరుగుతుంది.డబ్బు అవసరం లేదని దీని అర్థం కాదు. మన జీవితానికి డబ్బు చాలా ముఖ్యం. కానీ డబ్బును జీవితానికి ఒకే ఒక లక్ష్యంగా చేసుకుంటే, మనం సృష్టించగల విలువను మనమే పరిమితం చేసుకునే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి అసలు ప్రశ్న “నేను ఎంత డబ్బు సంపాదించగలను?” అనేది కాకుండా, నేను ఏ సమస్యను పరిష్కరించగలను?, నా పని ఎంతమందికి ఉపయోగపడగలదు?, నేను ఇతరుల జీవితంలో ఎంత విలువను సృష్టించగలను?, అని ఆలోచించాలి.ఎందుకంటే మనం డబ్బును నేరుగా వెంబడించినప్పుడు, డబ్బే మన గమ్యంగా మారుతుంది. కానీ మనం విలువను సృష్టించడంపై దృష్టి పెట్టినప్పుడు, డబ్బు మన ప్రయాణంలో వచ్చే ఒక ఫలితంగా మారుతుంది.ఇదీ చదవండి: డబ్బు సమస్యలు తగ్గాలంటే?: కియోసాకి చెప్పిన సీక్రెట్

యూపీఐ చెల్లింపులపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్‌)కు జీఎస్టీ విధిస్తారని, దీంతో డిజిటల్ చెల్లింపులు ఖరీదవుతాయని, ముఖ్యంగా చిన్న వ్యాపారులపై భారం పడుతుందని కొన్ని వార్తలు నెట్టింట్లో చక్కర్లు కోరుతున్నాయి. దీనిపై నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్‌పీసీఐ) స్పందిస్తూ.. ఆ వార్తల్లో నిజం లేదని స్పష్టం చేసింది.పర్సన్-టు-మర్చంట్ఎన్‌పీసీఐ ప్రకారం.. రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన పర్సన్-టు-మర్చంట్ (పీ2ఎం) యూపీఐ లావాదేవీలకు మాత్రమే ఎండీఆర్‌ వర్తిస్తుంది. రూ.2,000 వరకు జరిగే లావాదేవీలపై ఎలాంటి ఎండీఆర్‌ ఉండదు. కాబట్టి వాటిపై జీఎస్టీ భారం కూడా ఉండదు. దేశంలో జరిగే మొత్తం యూపీఐ మర్చంట్ లావాదేవీల్లో 96 శాతానికి పైగా రూ.2,000 లోపువేనని ప్రభుత్వ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అంటే, ఎక్కువ శాతం లావాదేవీలపై ఈ నిబంధనల ప్రభావం ఉండదు.అంతే కాకుండా.. నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు యూపీఐ ద్వారా చెల్లింపులు స్వీకరించే చిన్న వ్యాపారులు ఎండీఆర్‌ చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. అందువల్ల వారికి జీఎస్టీ భారం కూడా ఉండదు.రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన లావాదేవీలపై ఎండీఆర్‌ చెల్లించే వ్యాపారులు, ఆ ఎండీఆర్‌పై చెల్లించిన జీఎస్టీకి ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ పొందవచ్చు. అంటే.. వారు తమ వస్తువులు లేదా సేవలపై చెల్లించాల్సిన జీఎస్టీ నుంచి ఆ మొత్తాన్ని సర్దుబాటు చేసుకోవచ్చు. దీంతో వ్యాపారులపై అదనపు జీఎస్టీ భారం ఉండదని ఎన్‌పీసీఐ తెలిపింది.పర్సన్-టు-పర్సన్ఇక వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి జరిగే పర్సన్-టు-పర్సన్ (పీ2పీ) యూపీఐ లావాదేవీలపై ఈ నిబంధనలు వర్తించవు. ఎంత మొత్తాన్ని బదిలీ చేసినా పీ2పీ చెల్లింపులు ఎప్పటిలాగే ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి.ఇక్కడ తెలుసుకోవాల్సిన మరో విషయం ఏమిటంటే.. ఎండీఆర్‌ అనేది ప్రభుత్వం లేదా ఎన్‌పీసీఐ వసూలు చేసే పన్ను కాదు. యూపీఐ వ్యవస్థను నిర్వహించడం, అభివృద్ధి చేయడం కోసం బ్యాంకులు, పేమెంట్ యాప్‌ల వంటి భాగస్వాములకు చెల్లించే రుసుము మాత్రమే.కొత్త నిబంధనల ప్రకారం.. రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన పీ2ఎం లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్‌ వర్తిస్తుంది. రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లావాదేవీలకు ఎండీఆర్‌ గరిష్ఠంగా రూ.300గా పరిమితం చేశారు. రైల్వే, టెలికాం, ఇంధనం, వ్యవసాయం వంటి ముఖ్యమైన, తక్కువ మార్జిన్ ఉన్న రంగాల్లో రూ.2,000 దాటిన లావాదేవీలకు ఒక్కో లావాదేవీకి కేవలం రూ.5 ఫ్లాట్ ఛార్జీ మాత్రమే ఉంటుందని ఎన్‌పీసీఐ వివరించింది.ఇదీ చదవండి: ముఖంతో సంపాదన.. ఏకంగా రూ.14 లక్షల వరకు!

డిజిటల్ లావాదేవీలకు ఆదరణ పెరుగుతున్న వేళ పెట్రోల్ బంకుల్లో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. అక్టోబర్ 16 నుంచి రూ.2,000కు మించిన యూపీఐ చెల్లింపులను స్వీకరించబోమని మధ్యప్రదేశ్, పంజాబ్ రాష్ట్రాల పెట్రోల్ పంప్ డీలర్ల సంఘాలు ప్రకటన చేశాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్‌) భారాన్ని మోయడం తమ వల్ల కాదని డీలర్లు స్పష్టం చేశారు.లాభాల స్వల్పతేడానే కారణంమధ్యప్రదేశ్ పెట్రోలియం డీలర్స్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడు అజయ్ సింగ్ కథనం ప్రకారం.. ఇంధన విక్రయాలపై డీలర్లకు లభించే నికర లాభం (ప్రాఫిట్ మార్జిన్) కేవలం 0.5 శాతం మాత్రమే. ఇటువంటి తక్కువ మార్జిన్‌పై 0.4 శాతం ఎండీఆర్‌ చార్జీ విధిస్తే వ్యాపారం మరింత నష్టాల్లోకి జారుకుంటుంది. సగటున ఒక్కో పెట్రోల్ పంప్‌లో రోజుకు రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన యూపీఐ లావాదేవీలు చేసే కస్టమర్లు సుమారు 100 మంది వరకు ఉంటారని, దీనివల్ల రోజుకు రూ.590 చొప్పున నెలకు సుమారు రూ.17,700 వరకు డీలర్ నష్టపోవాల్సి వస్తుందని గణాంకాలతో వివరించారు.కార్డు చెల్లింపులకు మినహాయింపురూ.2,000 కంటే ఎక్కువ యూపీఐ చెల్లింపులు నిలిపివేసినప్పటికీ వినియోగదారులకు ఇబ్బంది కలగకుండా డెబిట్, క్రెడిట్ కార్డుల చెల్లింపులు ఎలాంటి పరిమితి లేకుండా కొనసాగుతాయని అసోసియేషన్ స్పష్టం చేసింది. గతంలో కార్డు లావాదేవీలకు ఎండీఆర్‌ చార్జీల నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చినట్లే ప్రత్యేక పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని యూపీఐ లావాదేవీలకు కూడా పూర్తి చార్జీ మినహాయింపు ఇవ్వాలని కేంద్ర పెట్రోలియం, ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలతో పాటు ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలకు డీలర్లు విజ్ఞప్తి చేశారు.వినియోగదారులపై ప్రభావంపంజాబ్ డీలర్స్ అసోసియేషన్ కూడా ఈ నిర్ణయానికి మద్దతు తెలిపింది. ప్రభుత్వం లేదా ఆయిల్ కంపెనీలు ఎండీఆర్‌ భారాన్ని ఉపసంహరించుకోకపోతే అక్టోబర్ 16 నుంచి డిజిటల్ కస్టమర్లు బంకుల్లో రూ.2,000 దాటితే కార్డులు లేదా నగదు చెల్లింపులపై ఆధారపడక తప్పని పరిస్థితి ఏర్పడింది.ఇదీ చదవండి: బంగారం కొనాలా? ఆగాలా?.. ఈరోజు కొత్త రేట్లు ఇవే..

దేశ ఆర్థిక సార్వభౌమాధికారం, భవిష్యత్తు ప్రగతిపై ప్రముఖ విశ్లేషకులు ఆనంద్ రంగనాథన్ చేసిన వ్యాఖ్యలు జాతీయ స్థాయిలో ఆర్థిక, రాజకీయ చర్చకు తెరలేపాయి. భారతదేశం సమష్టి ప్రభుత్వ రుణం (కేంద్ర, రాష్ట్రాల అప్పులు) రూ.280 లక్షల కోట్లకు పైగా దాటిందని వ్యాఖ్యానించడం ఇప్పుడు ఆర్థిక వేత్తల్లోనూ, సాధారణ పౌరుల్లోనూ కలవరాన్ని కలిగిస్తోంది. ఓ ఇంటర్వ్యూలో రంగనాథన్‌ మాట్లాడుతూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.అసలు అప్పుల భారం ఎంత?అధికారిక రికార్డులు పరిశీలిస్తే పరిస్థితి తీవ్రత అర్థమవుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వ సర్దుబాటు చేసిన నికర రుణం 2026 మార్చి నాటికి దాదాపు రూ.200.53 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసే సమయానికి ఇది రూ.218.63 లక్షల కోట్లకు పెరుగుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇందులో అంతర్గత రుణాలు రూ.207.70 లక్షల కోట్లు కాగా, విదేశీ రుణాలు రూ.7.11 లక్షల కోట్లుగా ఉన్నాయి. కేంద్రంతో పాటు రాష్ట్రాల అప్పులను కలిపితే మొత్తం ప్రభుత్వ రుణం రూ.270-రూ.280 లక్షల కోట్లకు చేరుకుందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఎఫ్ఆర్బీఎమ్ చట్టం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వ రుణం జీడీపీలో 40 శాతంగానూ, ఉమ్మడి రుణం 60 శాతంగానూ ఉండాలి. కానీ ప్రస్తుతం ఈ పరిమితిని దాటి అప్పులు పెరిగిపోవడం ఆర్థిక క్రమశిక్షణపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.ప్రభుత్వ నికర అప్పుల అంచనా (రూ.లక్షల కోట్లలో)2025-26 మార్చి 31 నాటికి: రూ.200.532026-27 మార్చి 31 నాటికి: రూ.218.63సవాళ్లు.. భిన్న దృక్పథాలుఈ రుణ భారంపై ప్రధానంగా రెండు రకాల వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.వడ్డీల భారం - అనుత్పాదక వ్యయం: ఆనంద్ రంగనాథన్ హెచ్చరించినట్లుగా 2026-27 బడ్జెట్‌లో వడ్డీ చెల్లింపులకే రూ.14 లక్షల కోట్లకు పైగా కేటాయించాల్సి వస్తోంది. ప్రభుత్వ పన్ను ఆదాయంలో ప్రతి రూపాయిలో దాదాపు 40 పైసలు కేవలం వడ్డీలకే పోతుండడం గమనార్హం. ఇది భవిష్యత్తులో విద్య, వైద్యం, సంక్షేమం వంటి రంగాలకు చేసే వ్యయాన్ని తీవ్రంగా తగ్గిస్తుంది.మూలధన వ్యయం - వృద్ధి వ్యూహం: భాజపా ప్రతినిధి ప్రదీప్ భండారీ వంటి నాయకులు దీన్ని సమర్థిస్తున్నారు. మౌలిక వసతులు, రహదారులు, ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి (మూలధన వ్యయం) చేసే అప్పులు దేశ భవిష్యత్తు ఆర్థిక వృద్ధికి ఆస్తులను సృష్టిస్తాయని, భారత్ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ కావడం వల్ల ఈ రుణం ప్రమాదకరం కాదని వారి వాదన.సామాన్యుడిపై ప్రభావం ఏమిటి?వృద్ధి రేటు మెరుగ్గా ఉన్నంత కాలం డెట్-టు-జీడీపీ నిష్పత్తి అదుపులోనే ఉన్నట్లు అనిపించినా ఏ కారణంచేతనైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ నెమ్మదిస్తే అసలు సమస్య మొదలవుతుంది. పెరుగుతున్న వడ్డీల భారం వల్ల పన్నుల భారాన్ని పెంచడమో లేదా ప్రజా ఉపయోగకర పథకాలకు నిధుల కోత విధించడమో జరుగుతుంది. ఆస్తుల సృష్టికి చేసే అప్పు స్వాగతించదగినదే అయినప్పటికీ ఉచితాలు, అనుత్పాదక వ్యయాల కోసం చేసే అప్పులు రాబోయే తరాల భవిష్యత్తును అంధకారం చేస్తాయి. ప్రజాధనం వడ్డీలకు జమ కాకుండా దేశ ప్రగతికి వినియోగపడేలా కఠిన ఆర్థిక నియంత్రణ అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: బంగారం కొనాలా? ఆగాలా?.. ఈరోజు కొత్త రేట్లు ఇవే..

కార్పొరేట్ల నుంచి అడ్వాన్స్‌ ట్యాక్స్‌ చెల్లింపులు మెరుగ్గా ఉండటంతో ప్రత్యక్ష పన్ను వసూళ్లు గణనీయంగా పెరిగాయి. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో సెపె్టంబర్‌ 17 నాటికి 12.12 లక్షల కోట్లు వసూలయ్యాయి. గతేడాది ఈ వ్యవధితో పోలిస్తే ఇది సుమారు 13 శాతం అధికం. కేంద్రీయ ప్రత్యక్ష పన్నుల బోర్డు (సీబీడీటీ) శుక్రవారం విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం అడ్వాన్స్‌ ట్యాక్స్‌ వసూళ్లు 16 శాతం పెరిగి రూ. 5.22 లక్షల కోట్లకు చేరాయి. ఇందులో కార్పొరేట్‌ చెల్లింపులు 18 శాతం వృద్ధితో రూ. 4.16 లక్షల కోట్లుగా, కార్పొరేట్‌యేతర చెల్లింపులు 9 శాతం వృద్ధితో రూ. 1.06 లక్షల కోట్లుగా ఉన్నాయి.మరోవైపు రిఫండ్‌ల జారీ 29 శాతం పెరిగి రూ. 2.20 లక్షల కోట్లకు చేరింది. స్థూల ప్రత్యక్ష పన్ను వసూళ్లు 15 శాతం వృద్ధి చెంది రూ. 14.32 లక్షల కోట్లుగా నమోదయ్యాయి. రిఫండ్‌లకు సర్దుబాటు చేయగా నికర ప్రత్యక్ష పన్ను వసూళ్లు (కార్పొరేట్, నాన్‌ కార్పొరేట్, ఎస్‌టీటీ సహా) 12.96 శాతం పెరిగి రూ. 12.12 లక్షల కోట్లుగా నమోదయ్యాయి.ఏప్రిల్‌ 1 నుంచి సెప్టెంబర్‌ 17 మధ్య కాలంలో సెక్యూరిటీ లావాదేవీల పన్నుల (ఎస్‌టీటీ) వసూళ్లు 53 శాతం పెరిగి రూ. 40,214 కోట్లకు చేరాయి. దీనికి కారణం బడ్జెట్లో ఎస్‌టీటీ రేట్లను 150 శాతం మేర పెంచడమే తప్ప, టర్నోవరు పెరగడం కాదని డెలాయిట్‌ ఇండియా పార్ట్‌నర్‌ రోహింటన్‌ సిద్వా తెలిపారు. కార్పొరేట్, అడ్వాన్స్‌ ట్యాక్స్‌ వసూళ్లు పెరుగుతుండటమనేది, వ్యాపార కార్యకలాపాలు నిలకడగా కొనసాగుతుండటాన్ని సూచిస్తోందని ఏకేఎం గ్లోబల్‌ మేనేజింగ్‌ పార్ట్‌నర్‌ అమిత్‌ మహేశ్వరి పేర్కొన్నారు. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో సాధించిన రూ. 23.40 లక్షల కోట్లతో పోలిస్తే ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో 15 శాతం అధికంగా రూ. 26.97 లక్షల కోట్ల ప్రత్యక్ష పన్ను వసూళ్లను కేంద్రం నిర్దేశించుకుంది.ఇదీ చదవండి: వెళ్లిపోయాడనుకునేలోపే మళ్లీ ఐదేళ్ల పదవి!

లాతూర్ జిల్లా సెంట్రల్‌ సహకార బ్యాంకు (డీసీసీబీ) బోర్డు డైరెక్టర్లుగా పదేళ్ల కాలపరిమితి దాటిన వారిని వెంటనే తొలగించాలని ఆర్‌బీఐ సంచలన ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. మహారాష్ట్ర సహకార శాఖ మంత్రి, నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (ఎన్‌సీపీ) నాయకుడు బాబాసాహెబ్ పాటిల్‌తో పాటు మరో ఏడుగురు డైరెక్టర్లు తమ పదవులకు అనర్హులని ఆర్‌బీఐ స్పష్టం చేసింది. బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్ 1949 (సవరణ చట్టం 2025)లోని సెక్షన్ 10A(2A)(i), సెక్షన్ 56 నిబంధనల ప్రకారం డీసీసీ బ్యాంకుల డైరెక్టర్ల గరిష్ట పదవీకాలం 10 ఏళ్లకు మించకూడదు.చట్టపరమైన పోరాటం.. ఆర్‌బీఐ నిర్ణయంఈ వ్యవహారంపై బ్యాంకు సభ్యుడు సతీష్ శేషరావు జాధవ్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై బాంబే హైకోర్టు (ఔరంగబాద్ బెంచ్) కీలక ఆదేశాలు ఇచ్చింది. ఆ ఆదేశాల మేరకు ఆర్‌బీఐ అసిస్టెంట్ జనరల్ మేనేజర్ కపిల్ గోస్వామి ఈ అధికారిక ఉత్తర్వులను విడుదల చేశారు.మే 25, 2026: నిబంధనలు ఉల్లంఘించి 10 ఏళ్లకు పైగా కొనసాగుతున్న 8 మంది డైరెక్టర్లపై చర్యలు తీసుకోవాలని సతీష్ జాధవ్ ఆర్‌బీఐ చీఫ్ జనరల్ మేనేజర్‌కు ఫిర్యాదు చేశారు.ఆగస్టు 3, 2026: పిటిషనర్ ఫిర్యాదుపై ఆరు వారాల్లోగా తగిన నిర్ణయం తీసుకోవాలని ఆర్‌బీఐని బాంబే హైకోర్టు ఆదేశించింది.సెప్టెంబరు 4 - 10, 2026: ఆర్‌బీఐ నోటీసులకు స్పందిస్తూ సెప్టెంబరు 10న ఏడుగురు డైరెక్టర్లు తమ రాజీనామా లేఖలను బ్యాంకు ఛైర్మన్, ఎండీ హనుమంత్ జాధవ్‌కు సమర్పించారు.సెప్టెంబరు 18, 2026: నిబంధనల ప్రకారం అనర్హులైన బోర్డు సభ్యుల తొలగింపు ప్రక్రియను తక్షణమే అమలు చేయాలని లాతూర్ డీసీసీబీ యాజమాన్యాన్ని ఆర్‌బీఐ ఆదేశించింది. సహకార వ్యవస్థలో పారదర్శకతను పెంచేందుకు ఆర్‌బీఐ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం మహారాష్ట్ర రాజకీయాల్లోనూ, సహకార బ్యాంకింగ్ వర్గాల్లోనూ కలకలం రేపింది.ఇదీ చదవండి: వెళ్లిపోయాడనుకునేలోపే మళ్లీ ఐదేళ్ల పదవి!

సాక్షి,న్యూఢిల్లీ : బ్యాంకింగ్ రంగంలో మరోసారి సమ్మె సైరన్ మోగింది. దీర్ఘకాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న డిమాండ్ల సాధన కోసం బ్యాంక్ ఉద్యోగ, అధికారి సంఘాల వేదికైన యునైటెడ్ ఫోరమ్ ఆఫ్ బ్యాంక్ యూనియన్స్ దేశవ్యాప్తంగా మరోసారి సమ్మెకు పిలుపునిచ్చింది. ఈ నెల (సెప్టెంబర్) 28 నుంచి 30 వరకు వరుసగా మూడు రోజుల పాటు దేశవ్యాప్తంగా బ్యాంకులు మూతపడనున్నాయి. వారానికి ఐదు రోజుల పనిదినాలను వెంటనే అమలు చేయాలని యూనియన్లు ప్రధానంగా డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. శని, ఆదివారాలు రెండు రోజులు సెలవు ప్రకటించి, దానికి బదులుగా సోమవారం నుంచి శుక్రవారం వరకు రోజువారీ పనివేళలను మరో 40 నిమిషాలు పెంచాలని గతంలోనే ప్రతిపాదించినా ఆమోదం పొందలేదు.ప్రభుత్వం నుంచి స్పష్టమైన హామీ రాకపోవడంతో, సెప్టెంబర్ 11వ తేదీ నాటి సమ్మె కొనసాగింపుగా ఈ మూడు రోజుల సమ్మెకు దిగుతున్నట్లు యూనియన్లు స్పష్టం చేశాయి. ఒకవేళ అప్పటికీ డిమాండ్లు నెరవేరకపోతే అక్టోబర్ 26 నుంచి నిరవధిక సమ్మెకు వెళ్తామని హెచ్చరించాయి. ఎస్‌బీఐ ఖాతాదారులకు సూచనలు ఈ దేశవ్యాప్త సమ్మె నేపథ్యంలో దేశంలోని అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకైన ఎస్‌బీఐ తన ఖాతాదారులకు ముందస్తు హెచ్చరిక జారీ చేసింది. సమ్మె కారణంగా బ్యాంక్ శాఖల్లో భౌతిక కార్యకలాపాలు, నగదు లావాదేవీలు, చెక్కుల క్లియరెన్స్ వంటి సేవలకు అంతరాయం కలిగే అవకాశం ఉందని తెలిపింది. ఖాతాదారులు ఎటువంటి అసౌకర్యానికి గురికాకుండా ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లు చూసుకోవాలని సూచించింది. అత్యవసరమైన బ్యాంకు పనులు లేదా నగదు అవసరాలను సమ్మె తేదీలకు ముందే పూర్తి చేసుకోవాలని కోరింది. రొటీన్ లావాదేవీల కోసం ఏటీఎంలు , క్యాష్ డిపాజిట్ మెషిన్లు, కస్టమర్ సర్వీస్ పాయింట్లు అలాగే ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్, యోనో , మొబైల్ బ్యాంకింగ్, యూపీఐ వంటి డిజిటల్ సేవలను వినియోగించుకోవాలని ఎస్‌బీఐ స్పష్టం చేసింది.

భారతదేశం కరెంట్‌ ఖాతా లోటు గతేడాది 22.9 బిలియన్‌ డాలర్లు. ఆ లోటును ఎవరో ఒకరు నిధులతో పూరించాల్సిందే. ఆ ఏడాది మొత్తం విదేశీ పోర్టుఫోలియో పెట్టుబడి దారులు దాదాపు 16 బిలియన్‌ డాలర్ల అమ్మకందారులుగా ఉన్నారు. మరి ఆ లోటును ఎలా భర్తీ చేశాం? అప్పు ద్వారా. ఈక్విటీ స్థానంలో అప్పు ఉపయోగిస్తూ, మిగిలిన తేడాను తన సొంత రక్షణ నిల్వ (బఫర్‌)తో భర్తీ చేసుకుంటున్న దేశం మనది.రూపాయిని కేవలం ఒక బ్యారెల్‌ ఆయిల్‌ బలహీనపరచలేదు. నమ్మదగినవిగా ఉండాల్సిన విదేశీ మూలధన రాబడులపై ఆధారపడే నిధుల సమీకరణ నమూనా దాన్ని బలహీనపరి చింది. ఈ రూపాయి విలువను కాపాడటానికి, విదేశీమారక ద్రవ్య నిల్వలను సంరక్షించుకోడానికి ప్రత్యేక మార్గం ద్వారా– ఆగస్టు 31 నాటికి బ్యాంకులు ఎఫ్‌సీఎన్‌ఆర్‌ (బి) డిపాజిట్ల ద్వారా 127.2 బిలియన్‌ డాలర్లు సమీకరించాయి. విదేశీ కరెన్సీ రిస్క్‌లో గణనీయమైన భాగాన్ని ఆర్బీఐ తీసుకోవడం మనం గమనించాల్సిన ఆందోళన కలిగించే సంగతి.రూపాయి విలువ సమస్యలో కొంతభాగం ఆయిల్‌ వల్లే ఎదురవుతోంది. కానీ ఒక ముఖ్యమైన భాగం మన పెట్టుబ డుల చక్రం (ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ సైకిల్‌) నుంచి వస్తోంది. మన సొంత పొదుపులతో నిధులు సమకూర్చలేని పెట్టుబడిలోని భాగం బయటినుంచి పెట్టుబడులు రావలసిన అవసరాన్ని సృష్టిస్తుంది. మదుపు, పొదుపుల మధ్య ఉన్న అంతరం గణాంక సమానత్వ సూత్రం ప్రకారం కరెంట్‌ ఖాతా లోటుగా కనిపిస్తుంది.ఇక్కడే ఒక నిష్పత్తి గురించి ఆలోచించాల్సిన అవసరం వస్తుంది. అదే అదనపు మూలధన ఉత్పత్తి నిష్పత్తి– ఐసీఓఆర్‌. ప్రతి ఆర్థిక వ్యవస్థలో డబ్బు, ఉత్పత్తి మధ్య ఒక నిశ్శబ్ద మారకపు రేటు ఉంటుంది. ఒక రూపాయి అదనపు స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ) సృష్టించడానికి ఎన్ని రూపాయల అదనపు పెట్టుబడి అవసరం? మూలధన ఉత్పత్తి నిష్పత్తిలో ప్రతి అర పాయింట్‌ తగ్గింపు, అదనంగా ఒక్క రూపాయి పెట్టబడి పెట్ట కుండా, అదనంగా ఒక్క డాలర్‌ విదేశీ మూలధనం తీసుకురాకుండా, ఏడాదికి దాదాపు 0.7 నుంచి 1 శాతం అదనపు వృద్ధిని అందించ గలదు. 2004–07 ఆర్థిక సంవత్స రాల మధ్య భారత దేశం ఐసీఓఆర్‌ దాదాపు 4కి పడిపోయింది. అభివృద్ధి రేటు 9 శాతం ఉండటంలో దాని ప్రభావం కనిపిస్తుంది. కొన్ని సంవత్సరాల పాటు భారత్‌ 9 శాతం అభివృద్ధి రేటు సాధిస్తూ, ప్రపంచం నుంచి అప్పు తీసుకోవడం కాకుండా ప్రపంచానికి అప్పు ఇచ్చింది. 2012 నాటికి ఐసీఓఆర్‌ బాగా దిగజారింది. కరెంట్‌ ఖాతా లోటు జీడీపీలో 4.8 శాతానికి చేరింది. ఇప్పటి వరకు నమోదైన గణాంకాల్లో ఇదే అత్యంత అధిక స్థాయి.దేశంలో వేగవంతమైన అభివృద్ధి చోదక శక్తి అయిన సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమల (ఎమ్‌ఎస్‌ఎమ్‌ఈల) రంగానికి తగినంతగా పెట్టుబడులు అందలేదు. ఈ ఎమ్‌ఎస్‌ ఎమ్‌ఈల్లో 32 కోట్ల మందికి పైగా పనిచేస్తున్నారు. దేశంలోని మొత్తం మూలధన నిల్వలో చాలా చిన్న భాగంతోనే అవి తమవైన ఉత్పత్తిని సృష్టిస్తున్నాయి. చిన్న, ఎగుమతి ఆధారిత, పోటీ ద్వారా పరీక్షించబడే సంస్థలు మూలధనాన్ని వేగంగా ఉత్పత్తిగా మారుస్తాయి.కేంద్రీకృత మెగా ప్రాజెక్టులు మాత్రం సాధారణంగా దిగుమతి చేసుకున్న విడిభాగాలతో ఆధారపడి విదేశీ ద్రవ్యభారాన్ని పెంచుతూ నెమ్మదిగా పెట్టుబడిని ఉత్పత్తిగా మారుస్తాయి. ఇదే ఎమ్‌ఎస్‌ఎమ్‌ఈలను భారత దేశానికి ఒక శక్తిమంతమైన ఐసీఓఆర్‌ ఇంజిన్‌గా మారుస్తుంది. కానీ వాటిని ఒకదానితో ఒకటి కలిపే అనుసంధాన వ్యవస్థ అదే స్థాయిలో లేదు. ఈ అంతరం నిర్మాణాత్మక ఐసోలేషన్‌. దీర్ఘకాలిక కొనుగోలుదారు లేని సంస్థకు సాంకే తిక స్థాయిని పెంచుకోవడానికి కారణం ఉండదు. కేవలం రుణం ఇవ్వడం వల్ల ఆ సమస్య పరిష్కారం కాదు.తిరుప్పూర్, లుథియానా వంటి ప్రాంతాల్లో పారిశ్రామిక సమూహాలు ఉన్నాయి. కానీ వాటికి అవసరమైన వ్యవస్థాగత సంస్థలు లేవు. పారిశ్రామిక మండలాలను శక్తిమంతం చేసిన సమష్టి మద్దతు వ్యవస్థ మనదగ్గర లేదు. ఉమ్మడి కొలతలు, ప్రమాణాలు, నాణ్యతా పరీక్షలు, కామన్‌ హీట్‌ ట్రీట్మెంట్, కామన్‌ డిజైన్‌ స్టూడియోలు, స్కిల్‌ యూనివర్సిటీ, రీసెర్చ్‌ సెంటర్, స్టార్ట్‌ అప్‌ ఇకో సిస్టం– ఇలా ఒకే ప్రాంతంలో ఉండటం పోటీని పెంచుతుంది. ఆ దగ్గరతనాన్ని సామర్థ్యంగా మారుస్తాయి. అందుకు మనకు ‘సెంట్రల్‌ హబ్స్‌’ అవసరం. ఇది సాంప్రదాయ ఇండస్ట్రియల్‌ పార్క్‌కు ఒక మెట్టు పైనే.మన మూలధన సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిస్తే, భారత్‌కు తక్కువ విదేశీ ద్రవ్యం అవసరం అవుతుంది. విదేశీ మూల ధనం మనకు అనవసరం అన్నది కాదు లక్ష్యం; మన అవకా శాలను చూసి విదేశీ మూలధనం మన వెంట రావడం లక్ష్యం. - పి.వి. విజయ్‌ కుమార్‌వ్యాసకర్త యూరొటెక్‌ గ్రూప్‌ చీఫ్‌ ఫైనాన్షియల్‌ ఆఫీసర్‌

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రజలకు పెట్టుబడులపై అవగాహన బాగా పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా మ్యూచువల్ ఫండ్స్, సిప్‌ల వైపు చాలామంది ఆసక్తి చూపిస్తున్నారు. దీనికి తాజాగా విడుదలైన అసోసియేషన్ ఆఫ్ మ్యూచువల్ ఫండ్స్ ఇన్ ఇండియా గణాంకాలే ఉదాహరణగా నిలుస్తున్నాయి. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండు రాష్ట్రాలు కలిపి దాదాపు రూ.2.95 లక్షల కోట్ల మ్యూచువల్ ఫండ్ ఆస్తులను కలిగి ఉన్నాయి.మ్యూచువల్ ఫండ్స్జూలై 2026 నాటికి తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడుల విలువ రూ.2.12 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. గత సంవత్సరం జూలైతో పోలిస్తే ఇది దాదాపు 19 శాతం ఎక్కువ. దీంతో అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో ఈ రాష్ట్రం 8వ స్థానంలో ఉంది. తెలంగాణలో మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడులకు హైదరాబాద్ ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. రాష్ట్రంలోని మొత్తం మ్యూచువల్ ఫండ్ ఆస్తుల్లో దాదాపు 87 శాతం హైదరాబాద్ నుంచే వస్తున్నాయి.ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడులు పెరుగుతున్నాయి. జూలై 2026 నాటికి రాష్ట్రంలో మ్యూచువల్ ఫండ్ AUM రూ.82,409 కోట్లకు చేరింది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది 23 శాతం పెరిగింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విశాఖపట్నం, విజయవాడ వంటి నగరాలు మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడుల్లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. విశాఖపట్నంలో సుమారు రూ.16,614 కోట్ల AUM ఉండగా, విజయవాడలో రూ.8,337 కోట్ల AUM ఉంది. దీన్నిబట్టి చూస్తే.. పెట్టుబడుల సంస్కృతి ఒక్క నగరానికే పరిమితం కాకుండా, రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు కూడా విస్తరిస్తోందని తెలుస్తోంది.SIPకు పెరిగిన ఆదరణరెండు రాష్ట్రాల్లోనూ సిప్‌లకు కూడా ఆదరణ పెరుగుతోంది. సిప్ అంటే ఒకేసారి పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు పెట్టకుండా, ప్రతి నెలా మనకు సాధ్యమైనంత మొత్తాన్ని క్రమం తప్పకుండా మ్యూచువల్ ఫండ్‌లో పెట్టుబడి చేయడం. తెలంగాణలో సిప్‌ల ద్వారా సుమారు రూ.47,975 కోట్ల పెట్టుబడులు ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ మొత్తం రూ.26,820 కోట్లు అని తెలుస్తోంది. అంటే ప్రజలు మార్కెట్ పరిస్థితులను ప్రతిరోజూ గమనించి పెట్టుబడులు పెట్టడం కంటే, క్రమంగా.. దీర్ఘకాలికంగా పెట్టుబడి చేయడానికి ఆసక్తి చూపుతున్నారని స్పష్టమవుతోంది.ఇక పెట్టుబడిదారుల్లో మహిళలు కూడా భాగస్వాములవుతున్నారు. తెలంగాణలో ఉన్న ప్రత్యేక పెట్టుబడిదారుల్లో సుమారు 24.42 శాతం మహిళలు కాగా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ సంఖ్య 23.60 శాతంగా ఉంది. అంటే మహిళలు కూడా తమ పొదుపులను పెట్టుబడులుగా మార్చుకోవడంపై ఆసక్తి చూపిస్తున్నారు.తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల ఆర్థిక పరిస్థితి కూడా ఈ పెట్టుబడుల పెరుగుదలకు ఒక ముఖ్యమైన కారణంగా కనిపిస్తోంది. 2025-26లో తెలంగాణ జీడీపీ సుమారు రూ.17.82 లక్షల కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ జీడీపీ సుమారు రూ.17.62 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. ఆర్థిక కార్యకలాపాలు పెరుగుతున్న కొద్దీ.. ప్రజల ఆదాయాలు, పొదుపులు, పెట్టుబడులపై అవగాహన కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. మొత్తం మీద తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌పై ప్రజల ఆసక్తి క్రమంగా పెరుగుతోందని స్పష్టంగా అర్థమైపోతోంది.ఇదీ చదవండి: బంపరాఫర్.. ఐఫోన్ కొనుగోలుపై రూ.43 వేలు తగ్గింపు!

పెళ్లిళ్లు అంటే ఆ హడావుడి అంతా ఇంతా కాదు.. ముఖ్యంగా ఎక్కువ ప్రాధాన్యం వంటలకే ఉంటుంది. లెక్కకు మించిన రకాల వంటకాలతో అతిథులకు విందుతో పసందు చేస్తారు. ఏదైనా పెళ్లి గొప్పగా జరిగిందంటే ఆ పెళ్లిలో వడ్డించిన వంటకాల గురించే మాట్లాడుకుంటారు. మరి అలాంటి పెళ్లిళ్లలో ఒకే రకం వంటకంతో సరిపెట్టుకోవాలంటే.. ఎక్కువ రకాల వంటకాలు వడ్డించకూడని పరిస్థితి వస్తే.. మన దాయది దేశం పాకిస్తాన్‌లో ప్రస్తుతం అలాంటి పరిస్థితే వచ్చింది.పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు, హోర్ముజ్‌ జలసంధి, ఎర్ర సముద్రం మార్గాల్లో పెరిగిన అంతరాయాల ప్రభావం పాకిస్తాన్‌పై పడుతోంది. పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, సరఫరాపై ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఇంధన వినియోగాన్ని తగ్గించడంతో పాటు ప్రభుత్వ వ్యయాలను కట్టడి చేసేందుకు పాకిస్తాన్‌ ప్రభుత్వం కొత్త కఠిన చర్యలను ప్రకటించింది. సెప్టెంబర్‌ 17న క్యాబినెట్‌ డివిజన్‌ జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్‌ ప్రకారం.. ప్రభుత్వ వాహనాలకు కేటాయించే ఇంధనాన్ని 50 శాతం తగ్గించడంతో పాటు కొత్త ప్రభుత్వ వాహనాల కొనుగోలును నిలిపివేశారు. ఈ చర్యలు తక్షణమే అమల్లోకి వచ్చాయి.ప్రభుత్వ వాహనాలకు సగం ఇంధనమేకొత్త నిబంధనల ప్రకారం అధికారిక వాహనాల ఇంధన కేటాయింపును మూడు నెలల పాటు 50 శాతం తగ్గిస్తారు. అయితే సాయుధ దళాలు, సివిల్‌ ఆర్మ్‌డ్‌ ఫోర్సెస్‌, చట్ట అమలు సంస్థలు, కస్టమ్స్‌, ఎఫ్‌బీఆర్‌, ఇతర అత్యవసర సేవలకు చెందిన ఆపరేషనల్‌ వాహనాలకు ఈ కోత నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చారు. ఆయా విభాగాల్లోని పరిపాలనా, నాన్‌-ఆపరేషనల్‌ వాహనాలకు మాత్రం పరిమితులు వర్తిస్తాయి.కొత్త ప్రభుత్వ వాహనాలతో పాటు ఐటీ పరికరాలను మినహాయించి ఇతర మన్నికైన వస్తువుల కొనుగోళ్లపైనా ఆంక్షలు విధించారు. ప్రభుత్వ సమావేశాలను సాధ్యమైనంత వరకు వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్‌ ద్వారా నిర్వహించాలని ఆదేశించారు. విదేశీ అతిథుల కోసం నిర్వహించే విందులను మినహాయించి అధికారిక డిన్నర్లను కూడా నిలిపివేశారు. ప్రభుత్వ నిధులతో సెమినార్లు, శిక్షణా కార్యక్రమాలు, సమావేశాల నిర్వహణపైనా ఆంక్షలు విధించారు.మూడు నెలలు విదేశీ పర్యటనలకు బ్రేక్‌మంత్రులు, సలహాదారులు, ప్రత్యేక సహాయకులు, ఎంపీలు, ప్రభుత్వ అధికారుల విదేశీ పర్యటనలను మూడు నెలల పాటు నిలిపివేశారు. అయితే కొన్ని స్కాలర్‌షిప్‌లు, శిక్షణా కార్యక్రమాలు, అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల కింద తప్పనిసరి పర్యటనలకు మినహాయింపులు ఉన్నాయి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో విదేశాలకు వెళ్లాల్సి వస్తే ఎకానమీ క్లాస్‌లోనే ప్రయాణించాలని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.పెళ్లిళ్లలో ‘వన్‌ డిష్‌’ రూల్‌ఇంధన వినియోగాన్ని తగ్గించే చర్యల్లో భాగంగా వివాహాలు, ఇతర పెళ్లి కార్యక్రమాల్లో ఒక్క వంటకం మాత్రమే వడ్డించాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. అలాగే ఇస్లామాబాద్‌లో దుకాణాలు, మార్కెట్లు, షాపింగ్‌ మాల్స్‌, బజార్లు, డిపార్ట్‌మెంటల్‌, కిరాణా దుకాణాలను రాత్రి 9 గంటలకే మూసివేయాలి. వివాహ మందిరాలు, మార్క్యూలు, ఇతర వేడుకల వేదికలు రాత్రి 10 గంటలకు, రెస్టారెంట్లు, కేఫ్‌లు, ఫుడ్‌ అవుట్‌లెట్లు రాత్రి 11 గంటలకు మూసివేయాలి. టేక్‌అవే, హోం డెలివరీ సేవలకు మాత్రం ఈ సమయ పరిమితుల నుంచి మినహాయింపు ఉంది.ఫార్మసీలు, ఆసుపత్రులు, క్లినిక్‌లు, ల్యాబొరేటరీలు, బేకరీలు, తందూర్లు, పాల దుకాణాలు, పెట్రోల్‌, సీఎన్‌జీ స్టేషన్లు, ఈవీ ఛార్జింగ్‌ కేంద్రాలు, జిమ్‌లు, క్రీడా సదుపాయాలు, ఐటీ కంపెనీలు, కాల్‌ సెంటర్లకు ఈ క్లోజింగ్‌ టైమింగ్స్‌ నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చారు. ఇతర ప్రావిన్సులు, ప్రాంతాలు కూడా ఇలాంటి ఇంధన పొదుపు, మితవ్యయ చర్యలను అమలు చేయాలని పాక్‌ ప్రభుత్వం సూచించింది.

ముంబై: పసిడి ధరలు తీవ్ర హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతున్న నేపథ్యంలో వినియోగదారులు వేచి చూసే ధోరణిలో ఉంటున్నారు. రేట్లు కాస్త స్థిరపడ్డాకే తీసుకోవచ్చని భావిస్తున్నారు. పండుగ సీజన్‌ ముందు పసిడి ఆభరణాల అమ్మకాలు భారీగా పరుగులు తీసినప్పటికీ ప్రస్తుతం డిమాండ్‌ నెమ్మదించడం ఇందుకు నిదర్శనమని వరల్డ్‌ గోల్డ్‌ కౌన్సిల్‌ (డబ్ల్యూజీసీ) పేర్కొంది. అయితే, పండుగలు, పెళ్లిళ్ల సీజన్‌ దగ్గరపడే కొద్దీ డిమాండ్‌ మరింత పుంజుకుంటుందని వివరించింది. పెట్టుబడులు, శుభకార్యాల కోసం కొనుగోళ్లు పెరుగుతాయని పేర్కొంది. కాకపోతే, రేట్లు అధిక స్థాయిలో కొనసాగుతుండటం, తీవ్ర హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతుండటం వల్ల సాధారణ కొనుగోళ్లపై ప్రతికూల ప్రభావం ఉండొచ్చని వివరించింది. డబ్ల్యూజీసీ రీసెర్చ్‌ హెడ్‌ (ఇండియా) కవిత చాకో ఒక బ్లాగ్‌ పోస్టులో ఈ విషయాలు వివరించారు. పరిశ్రమ వర్గాల ప్రకారం పండుగ సీజన్‌ ముందు వరకు బంగారు ఆభరణాలకు పటిష్టమైన డిమాండ్‌ కనిపించినప్పటికీ ఆగస్టు ఆఖరు నుంచి నెమ్మదిగా తగ్గుముఖం పట్టినట్లు పేర్కొన్నారు. ఆగస్టులో ఒక్కసారిగా ర్యాలీ చేసి, ఆ తర్వాత మళ్లీ తగ్గడంతో చాలా మటుకు వినియోగదారులు వేచి చూసే ధోరణికి మారారని, డి్రస్కెషనరీ కొనుగోళ్లను వాయిదా వేసుకుంటున్నారని కవిత పేర్కొన్నారు. రిటైలర్లూ ఆచితూచి.. ప్రస్తుత పరిస్థితుల నేపథ్యంలో పెద్ద ఎత్తున నిల్వలను పెంచుకోకుండా చిన్న రిటైలర్లు కూడా ఆచితూచి వ్యవహరిస్తున్నారు. తయారీ సంస్థలకు ఇచ్చిన ఆర్డర్లను తీసుకోవడంలో కూడా జాప్యం చేస్తున్నారు. తమకు వచ్చిన డిమాండ్‌ మేరకే నిల్వలను భర్తీ చేసుకుంటున్నారు. వివాహాలకు సంబంధించి తేలికపాటి జ్యుయలరీ వైపు కొనుగోలుదారులు మొగ్గు చూపుతున్నారు. చిన్న వ్యాపారాలతో పోలిస్తే బడా రిటైలర్ల వద్ద మాత్రం డిమాండ్‌ మెరుగ్గా ఉంటోంది. దీనితో అవి కొత్త ఉత్పత్తులను ప్రవేశపెట్టడం, మార్కెటింగ్‌ కార్యక్రమాలు మొదలైనవి చేపడుతున్నాయి. వేగంగా అమ్ముడయ్యే ఉత్పత్తులకు అనుగుణంగా తమ వ్యూహాలను మార్చుకుంటున్నాయి. ఇటీవలి కాలంలో అమ్మకాల జోరు నెమ్మదించినప్పటికీ, పండుగ, వివాహాల సీజన్‌ సందర్భంగా వ్యాపారం మెరుగ్గానే ఉంటుందని పరిశ్రమ వర్గాలు ఆశాభావంతో ఉన్నాయి. పాత బంగారానికి కొత్త ఆభరణాలు.. భౌతిక రూపంలో బంగారం కొనుగోళ్లకు డిమాండ్‌ స్థిరంగా కొనసాగుతుండగా, కొందరు ఇన్వెస్టర్లు ఫిజికల్‌ నుంచి డిజిటల్‌ బంగారం వైపు మళ్లుతున్నట్లుగా ట్రెండ్స్‌ కనిపిస్తున్నాయని మార్కెట్‌ వర్గాలు తెలిపాయి. డిమాండ్‌తో పోలిస్తే లభ్యత ఎక్కువగా ఉండటంతో దిగుమతయ్యే రేటు కన్నా దేశీయంగా రేట్లు రెండు శాతం తక్కువే ఉంటున్నాయని వివరించాయి. కొత్త ఆభరణాల కోసం పాత బంగారాన్ని మారి్పడి చేసుకుంటూ ఉండటం వల్ల స్థానికంగా సరఫరా పెరిగిందని, ఫలితంగా రేట్లు.. దిగుమతి ధర కన్నా తక్కువ స్థాయిలోనే ఉంటున్నాయని మార్కెట్‌ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. అనధికారిక మార్గాల్లో లభిస్తుండటం కూడా ఇందుకు ఒక కారణమని వివరించాయి. డబ్ల్యూజీసీ గణాంకాల ప్రకారం ఆగస్టులో పసిడి దిగుమతుల విలువ నెలవారీగా 45 శాతం, వార్షికంగా 58 శాతం క్షీణించి 2.3 బిలియన్‌ డాలర్లకు పరిమితమయ్యాయి. పసిడి దిగుమతులు పరిమాణంపరంగా 15–20 టన్నుల మేర నమోదయ్యాయి. మొత్తం మర్చండైజ్‌ దిగుమతుల్లో పసిడి వాటా వార్షికంగా 9 శాతం నుంచి 3 శాతానికి తగ్గింది. డిమాండ్‌కి తగ్గట్లుగా దేశీయంగా తగినంత సరఫరా ఉన్నట్లుగా దీని ద్వారా తెలుస్తోందని విశ్లేషకులు తెలిపారు.

అందరూ ప్రతిరోజూ డబ్బును ఉపయోగిస్తూనే ఉంటారు. కానీ.. చేతిలోకి వచ్చే కరెన్సీ నోట్లపై ఉన్న బొమ్మలను ఎప్పుడైనా నిశితంగా గమనించారా?, ముఖ్యంగా పాత రూ.10 నోటును చూస్తే దాని వెనుక భాగంలో ఏనుగు, ఖడ్గమృగం, జింక వంటి మూడు జంతువులు కనిపించేవి. ఈ మూడు జంతువులను ఒకే నోటుపై ఎందుకు ముద్రించారనే విషయం బహుశా చాలామందికి తెలియకపోవచ్చు. నిజానికి, వాటి వెనుక భారతదేశంలోని ప్రకృతి సంపద, వన్యప్రాణుల వైవిధ్యాన్ని ప్రతిబింబించే ఉద్దేశం ఉంది.ఖడ్గమృగంపాత 10 రూపాయల నోటుపై కనిపించే ఖడ్గమృగం ప్రధానంగా అసోంలోని ప్రసిద్ధ కాజిరంగా ప్రాంతంలోని వన్యప్రాణులకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ముఖ్యంగా ఒక కొమ్ము కలిగిన ఖడ్గమృగాలకు కాజిరంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అందుకే.. ఆ జంతువును భారతదేశంలోని, ముఖ్యంగా ఈశాన్య ప్రాంతంలోని గొప్ప వన్యప్రాణి సంపదకు గుర్తుగా నోటుపై చూపించారు.ఏనుగుఏనుగు భారతదేశానికి ఎంతో ముఖ్యమైన జంతువు. మన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలతో ఏనుగుకు ప్రత్యేకమైన అనుబంధం ఉంది. అదే సమయంలో అడవుల్లో కూడా ఏనుగులు కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో వాటి పాత్ర ఉంటుంది. భారతదేశం తన జాతీయ వారసత్వ జంతువుగా ఏనుగును గుర్తించింది. అందుకే పాత రూ.10 నోటుపై ఏనుగు ఉండటం భారతదేశపు సహజ, సాంస్కృతిక వారసత్వానికి ప్రతీకగా భావించవచ్చు.జింకజింకలు కూడా భారతదేశంలోని అనేక అడవులు, రక్షిత ప్రాంతాల్లో కనిపించే ముఖ్యమైన వన్యప్రాణులు. అడవుల్లోని ఆహార గొలుసులో, పర్యావరణ వ్యవస్థలో జింకలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అందువల్ల ఏనుగు, ఖడ్గమృగంతో పాటు జింకను కూడా నోటుపై ఉంచడం ద్వారా భారతదేశంలోని విభిన్న వన్యప్రాణులను ఒకే చిత్రంలో చూపించే ప్రయత్నం చేశారు.మూడు జంతువులు.. ఒక పెద్ద సందేశంఏనుగు, ఖడ్గమృగం, జింక.. ఈ మూడు జంతువులు కేవలం నోటును అందంగా కనిపించేలా చేయడానికి మాత్రమే పెట్టిన బొమ్మలు కావు. ఇవి కలిపి భారతదేశంలోని జీవవైవిధ్యం, అడవులు, ప్రకృతి సంపద, వన్యప్రాణుల వైభవాన్ని సూచించేవి.సాధారణంగా కరెన్సీ నోట్లను మనం కేవలం డబ్బు విలువను సూచించే కాగితాలుగా చూస్తాం. కానీ నిజానికి నోట్ల డిజైన్ల ద్వారా ఒక దేశం తన చరిత్ర, సంస్కృతి, వారసత్వం, నిర్మాణ కట్టడాలు, ప్రకృతి సంపద వంటి ఎన్నో విషయాలను కూడా ప్రజలకు పరిచయం చేస్తుంది. భారత కరెన్సీ నోట్లలో కూడా వివిధ సందర్భాల్లో చారిత్రక కట్టడాలు, సాంస్కృతిక చిహ్నాలు, ప్రకృతి దృశ్యాలు కనిపించాయి.మారిన రూ.10 నోటు డిజైన్కాలక్రమంలో రూ.10 నోటు డిజైన్ మారిపోయింది. 2018లో కొత్త మహాత్మా గాంధీ సిరీస్ రూ.10 నోటును ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత పాత నోటుపై కనిపించే ఏనుగు, ఖడ్గమృగం, జింక స్థానంలో కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం వచ్చింది. దీంతో కొత్త రూ.10 నోటుపై ఆ మూడు జంతువుల చిత్రాలు కనిపించకుండా పోయాయి. అయితే.. పాత రూ.10 నోట్లు వెంటనే కనుమరుగైపోలేదు. అవి కొంతకాలం చట్టబద్ధమైన చెలామణిలో ఉండటంతో ఇప్పటికీ అప్పుడప్పుడు మన చేతుల్లోకి రావచ్చు. అందుకే పాత పది రూపాయల నోటును చూసినప్పుడు ఆ మూడు జంతువులు కనిపిస్తే చాలామందికి చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు కూడా గుర్తుకు రావచ్చు.

బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలో భారీగా ఉన్న అదనపు ద్రవ్య లభ్యతను (లిక్విడిటీ) ఉపసంహరించుకునే చర్యల్లో భాగంగా రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా (ఆర్బీఐ) గురువారం రూ.2.40 లక్షల కోట్లను సమీకరించింది. వేరియబుల్‌ రేట్‌ రివర్స్‌ రెపో (వీఆర్ఆర్‌ఆర్‌) వేలం ద్వారా బ్యాంకుల నుంచి ఈ నిధులను కేంద్ర బ్యాంక్‌ తీసుకుంది.వీఆర్ఆర్‌ఆర్‌ వేలంలో మొత్తం రూ.2,39,959 కోట్ల విలువైన బిడ్లు వచ్చాయి. వీటన్నింటినీ 5.24 శాతం కటాఫ్‌ రేటుతో, అదే వెయిటెడ్‌ యావరేజ్‌ రేటుతో ఆర్బీఐ పూర్తిగా ఆమోదించింది. బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలో అదనంగా ఉన్న నిధులను తాత్కాలికంగా ఉపసంహరించుకోవడంతో పాటు, ఓవర్‌నైట్‌ మనీ మార్కెట్‌ రేట్లను రెపో రేటుకు అనుగుణంగా ఉంచడం వీఆర్ఆర్‌ఆర్‌ వేలం ప్రధాన ఉద్దేశం.బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలో లిక్విడిటీ సెప్టెంబర్‌ 16 నాటికి సుమారు రూ.7.38 లక్షల కోట్ల మిగులులో ఉన్నట్లు అంచనా. దీంతో ఈ అదనపు నిధులను దశలవారీగా వ్యవస్థ నుంచి వెనక్కి తీసుకునే చర్యలను ఆర్బీఐ కొనసాగిస్తోంది. గత నెల నుంచి కేంద్ర బ్యాంక్‌ పలు విడతల్లో వీఆర్ఆర్‌ఆర్‌ వేలాలను నిర్వహిస్తోంది.మరో రూ.1 లక్ష కోట్ల ఉపసంహరణవీఆర్ఆర్‌ఆర్‌ చర్యలకు అదనంగా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల ఓపెన్‌ మార్కెట్‌ ఆపరేషన్‌ (ఓఎంఓ) విక్రయాల ద్వారా కూడా వ్యవస్థలోని లిక్విడిటీని తగ్గించేందుకు ఆర్బీఐ చర్యలు చేపట్టింది. మొత్తం రూ.1 లక్ష కోట్ల విలువైన ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను మూడు విడతల్లో విక్రయించనున్నట్లు గత వారం ప్రకటించింది. ఇందులో భాగంగా సెప్టెంబర్‌ 17న రూ.50,000 కోట్లు, సెప్టెంబర్‌ 21, 28 తేదీల్లో చెరో రూ.25,000 కోట్ల విలువైన సెక్యూరిటీల విక్రయాన్ని చేపట్టనుంది.ఎఫ్‌సీఎన్‌ఆర్‌(బీ) డిపాజిట్ల ప్రభావంఇటీవలి కాలంలో బ్యాంకులు ఫారిన్‌ కరెన్సీ నాన్‌-రెసిడెంట్‌ (ఎఫ్‌సీఎన్‌ఆర్‌-బీ) డిపాజిట్లను పెద్ద ఎత్తున సమీకరించడం కూడా బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలో లిక్విడిటీ పెరగడానికి ఒక కారణంగా మారింది. విదేశీ కరెన్సీ దేశీయ బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలోకి వచ్చిన తర్వాత, ఆర్బీఐతో చేపట్టిన తదుపరి మారక లావాదేవీల ద్వారా బ్యాంకులకు రూపాయి నిధులు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.దీనికి తోడు నెలాఖరు ప్రభుత్వ వ్యయం కూడా వ్యవస్థలో నగదు లభ్యతను పెంచుతోంది. ముఖ్యంగా ఉద్యోగుల జీతాలు, పెన్షన్ల చెల్లింపులు వంటి ప్రభుత్వ వ్యయాల ద్వారా బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలోకి నిధులు చేరుతున్నాయి. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో అదనపు లిక్విడిటీని క్రమబద్ధీకరించేందుకు ఆర్బీఐ వీఆర్ఆర్‌ఆర్‌, ఓఎంఓ వంటి సాధనాలను ఉపయోగిస్తోంది.

ఇన్‌కమ్ టాక్స్ సెటిల్మెంట్ కమిషన్ (ఐటీఎస్‌సీ) తుది ఉత్తర్వులు జారీ చేసిన తర్వాత అదే అంశాన్ని లేదా పన్ను వివాదాన్ని అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్లు (ఏఓ) మళ్లీ రీఓపెన్ చేసి పునపరిశీలించడం (రీఅసెస్‌మెంట్‌) చెల్లదని సుప్రీంకోర్టు సంచలన తీర్పునిచ్చింది. చట్టసభలు (పార్లమెంట్) ఇన్‌కమ్ ట్యాక్స్ యాక్ట్‌లోని చాప్టర్ XIX-A రూపకల్పనలో ఇటువంటి చర్యలను ఏమాత్రం ఊహించలేదని కోర్టు తేల్చిచెప్పింది. జస్టిస్ ఎస్.వి.ఎన్. భట్టి, జస్టిస్ ఎన్.వి. అంజారియాలతో కూడిన ధర్మాసనం ‘అసిస్టెంట్ కమిషనర్ ఆఫ్ ఇన్‌కమ్ టాక్స్ వర్సెస్ ఎం/ఎస్ ఒమాక్స్ లిమిటెడ్’ కేసులో పన్ను శాఖ దాఖలు చేసిన అప్పీలును కొట్టివేస్తూ ఈ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.కేసు నేపథ్యంరియల్ ఎస్టేట్ సంస్థ ఒమాక్స్ లిమిటెడ్ 2006-07 అసెస్‌మెంట్ సంవత్సరానికి గాను హౌసింగ్ ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి సెక్షన్ 80-IB(10) కింద రూ.78.99 కోట్ల మినహాయింపు పొందింది. అనంతరం పన్ను వివాద పరిష్కారం కోసం కంపెనీ సెటిల్మెంట్ కమిషన్‌ను ఆశ్రయించగా 2008 మార్చిలో కమిషన్ తుది తీర్పునిస్తూ టాక్సబుల్ ఇన్‌కమ్‌ను ఖరారు చేసింది. అయితే, 2009 డిసెంబర్‌లో పన్ను శాఖ నిర్వహించిన సర్వే ఆధారంగా సెక్షన్ 148 కింద అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్ రీఓపెన్ నోటీసులు ఇచ్చి, మినహాయింపులను నిరాకరిస్తూ రూ.65.65 కోట్లను అదనపు ఆదాయంగా చేర్చారు.దీన్ని సవాలు చేస్తూ ఒమాక్స్ లిమిటెడ్ ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. దీనిపై హైకోర్టు రీఓపెనింగ్ నోటీసులను రద్దు చేసింది. పన్ను శాఖ సుప్రీంకోర్టులో అప్పీల్ చేయగా అత్యున్నత న్యాయస్థానం కూడా హైకోర్టు తీర్పును సమర్థిస్తూ పన్ను శాఖ అప్పీలును తోసిపుచ్చింది.ధర్మాసనం కీలక వ్యాఖ్యలుసెక్షన్ 245D(1) కింద సెటిల్మెంట్ దరఖాస్తును కమిషన్ ఆమోదించిన క్షణం నుంచే ఆ కేసుపై పూర్తి అధికార పరిధి కమిషన్‌కు మాత్రమే ఉంటుందని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. ఒకవేళ సెక్షన్ 143(2), 148, లేదా 154ల కింద అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్లకు మళ్లీ స్వతంత్ర విచారణ అధికారాలు ఇస్తే సెటిల్మెంట్ కమిషన్‌కు రాజ్యాంగబద్ధంగా లభించిన తుది నిర్ణయ పునాదే దెబ్బతింటుంది. సెటిల్మెంట్‌లో మోసం లేదా వాస్తవాల సమర్పణలో తప్పుదోవ పట్టించారని పన్ను శాఖ భావిస్తే సెక్షన్ 245D(6) కింద సెటిల్మెంట్ కమిషన్‌నే ఆశ్రయించాలి తప్ప అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్లు నేరుగా రీఓపెన్ చేయలేరని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఒమాక్స్ విషయంలో పన్ను శాఖ దాఖలు చేసిన సెక్షన్ 245D(6) పిటిషన్‌ను కూడా కమిషన్ ఇప్పటికే తిరస్కరించిందని సుప్రీంకోర్టు గుర్తుచేసింది.ఇదీ చదవండి: నగవులు నిజమని నమ్మేదా?

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఒక అనూహ్యమైన మార్పు వైపు ప్రయాణిస్తోంది. బంగారానికి ఉన్న డిమాండ్‌ను, ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ ఆర్థిక పరిస్థితులను విశ్లేషిస్తూ ప్రముఖ ఆర్థిక నిపుణుడు, రిచ్ డాడ్ పూర్ డాడ్ పుస్తక రచయిత రాబర్ట్ టి.కియోసాకి చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు పెట్టుబడిదారుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. బంగారం పరుగు ఇంకా పూర్తికాలేదని, అసలు ఘట్టం ఇప్పుడే ప్రారంభమైందని ఆయన స్పష్టం చేస్తున్నారు.మానిటరీ పారిటీ ఫార్ములా విశ్లేషణఆర్థిక నిపుణుడు జిమ్ రిక్కార్డ్స్ సిద్ధాంతాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ‘మానిటరీ పారిటీ ఫార్ములా’ను వివరిస్తూ.. బంగారం భవిష్యత్తు ధరపై అంచనాలను విశ్లేషించారు. తాను చెప్పిన వివరాల ప్రకారం.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సెంట్రల్ బ్యాంకులు ఇదివరకెన్నడూ లేని విధంగా తమ మునుపటి రికార్డు కంటే మూడింతల వేగంతో భౌతిక బంగారాన్ని కొనుగోలు చేసి నిల్వ చేసుకుంటున్నాయి. ఆధునిక చరిత్రలో మొదటిసారిగా ప్రపంచంలో ఎక్కడా చెప్పుకోదగ్గ స్థాయిలో కొత్త పసిడి గనులు లేదా నిల్వలు కనుగొనలేదు. ఒకవైపు డిమాండ్ విపరీతంగా పెరుగుతుంటే సరఫరా మాత్రం స్తంభించిపోయింది.ప్రపంచ ద్రవ్య సరఫరా, వివిధ దేశాల వద్ద ఉన్న భౌతిక పసిడి నిల్వలను లెక్కించి అందులో కనీసం 40 శాతం ద్రవ్యానికి బంగారం మద్దతు ఇస్తే.. గణాంకాల ప్రకారం ఔన్స్(సుమారు 30 గ్రాములు) బంగారం అసలు విలువ రూ.25,89,000 (27,000 డాలర్లు)కు చేరాల్సి ఉంటుందని ఈ ఫార్ములా తేల్చిచెప్పింది. ప్రస్తుతం జరుగుతున్న ఈ ధరల సవరణ కేవలం ప్రారంభ దశలోనే ఉందని, క్రికెట్ పరిభాషలో చెప్పాలంటే ఇది రెండో ఇన్నింగ్స్ మాత్రమేనని జిమ్ రిక్కార్డ్స్ పేర్కొన్నారు.పెట్టుబడిదారుల అపోహలు.. అవకాశాలుసాధారణ పెట్టుబడిదారులు బంగారం ధరలు తగ్గుతాయని వేచి చూడటం పెద్ద పొరపాటని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. 2010లో టెస్లా షేర్లు లేదా 2013లో బిట్‌కాయిన్ ధరలు తగ్గుతాయని వేచి చూసిన వారితో ప్రస్తుత పసిడి ఇన్వెస్టర్లను పోలుస్తున్నారు. వేచి చూసే ధోరణితో చివరకు మిగిలిన దాన్ని ఎక్కువ ధరకు కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తుందని విశ్లేషణలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: ఈపీఎఫ్‌ సీలింగ్ పెంపు.. జీతంపై ప్రభావం ఎంత?

భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవానికి ప్రతీకగా నిలిచిన యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ) చెల్లింపులు సాధారణ ప్రజలకు ఎప్పటిలాగే పూర్తి ఉచితంగా అందుబాటులో ఉంటాయని అధికారిక వర్గాలు స్పష్టం చేశాయి. అన్ని యూపీఐ లావాదేవీలపై రుసుములు వసూలు చేస్తారంటూ సామాజిక మాధ్యమాల్లో వస్తున్న పుకార్లకు చెక్ పెడుతూ, వినియోగదారుల ప్రయోజనాలే పరమావధిగా ప్రస్తుత విధానం కొనసాగుతుందని ప్రభుత్వం ప్రకటన విడుదల చేసింది. అందులో ఎవరికి ఎంతమేర ఛార్జీలు వసూలు చేస్తారో తెలియజేస్తూ, ప్రభుత్వంపై వస్తున్న ఆరోపణలపై స్పష్టత నిచ్చింది.పూర్తిగా ఉచితంస్నేహితులు, బంధువులకు డబ్బులు పంపడం: ఎంత మొత్తం పంపినా (పీ2పీ) రూపాయి కూడా ఛార్జీ ఉండదు.చిన్న దుకాణాల్లో చెల్లింపులు: నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు వ్యాపారం చేసే చిన్న దుకాణదారులకు ఎలాంటి రుసుములు ఉండవు.రోజువారీ చిన్న చెల్లింపులు: రూ.2,000 లోపు చేసే 95 శాతం పైగా వ్యాపార చెల్లింపులు పూర్తి ఉచితం.అదనపు ఛార్జీలు ఉండవు: యాప్‌లు ప్లాట్‌ఫారమ్ రుసుము వసూలు చేయకూడదు. వ్యాపారులు ఈ భారాన్ని వినియోగదారులపై మోపడానికి వీల్లేదు.రూ.2,000 లావాదేవీ దాటితే ఛార్జీలు ఎవరిపై..సాధారణ పెద్ద వ్యాపారాలు: రూ.2,000 దాటిన లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ వర్తిస్తుంది.నిత్యావసర సేవలు: రైల్వే, పెట్రోల్, టెలికాం, కరెంట్ బిల్‌లు, బీమా వంటి వాటికి రూ.2,000 దాటితే లావాదేవీకి గరిష్టంగా రూ.5 మాత్రమే.మ్యూచువల్ ఫండ్స్, షేర్లు: మ్యూచువల్ ఫండ్స్, సెక్యూరిటీస్ చెల్లింపులకు కేవలం 0.02% (గరిష్టంగా రూ.300).🔰 UPI Remains Free for ConsumersUPI continues to be free for customers. Sending money to friends, paying at shops, or scanning a QR code — all remain without charges.Key Facts:✅ No charges on P2P: Person-to-Person transfers are always free, regardless of amount.✅ Small… pic.twitter.com/PyQ7hotNMN— Ministry of Finance (@FinMinIndia) September 16, 2026ప్రభుత్వ వివరణ ప్రకారం.. నిజాలు, ప్రయోజనాలుఇది పూర్తిగా ప్రభుత్వం సొంతంగా తీసుకున్న నిర్ణయం. విదేశీ ఒత్తిళ్ల వల్ల ఛార్జీలు వచ్చాయనే ఆరోపణల్లో నిజం లేదు. పెద్ద వ్యాపారుల నుంచి వచ్చే ఛార్జీలను సైబర్ సెక్యూరిటీ పెంచడానికి, బ్యాంకింగ్ సర్వర్లను బలోపేతం చేయడానికి, పల్లెల్లో డిజిటల్ చెల్లింపులను విస్తరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.ఇదీ చదవండి: ఈపీఎఫ్‌ సీలింగ్ పెంపు.. జీతంపై ప్రభావం ఎంత?

కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (ఈపీఎఫ్‌) వేతన పరిమితిని నెలకు రూ.15,000 నుంచి రూ.25,000కు పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇది వ్యవస్థీకృత రంగానికి చెందిన ఉద్యోగుల జీతాల నిర్మాణంలో కీలక మార్పులకు బాటలు వేస్తుందని నిపుణులు నమ్ముతున్నారు. 2014 తర్వాత దాదాపు 12 ఏళ్లకు ఈ పరిమితి పెరగడంతో వేతనజీవుల్లో ఒకవైపు పొదుపు పెరుగుతుందనే ఆనందం ఉన్నప్పటికీ నెలవారీ చేతికి వచ్చే జీతం తగ్గుతుందా? అనే సందేహం వ్యక్తమవుతోంది.సగటు ఉద్యోగి వేతనంపై ప్రభావం ఎంతంటే..ఉద్యోగి కనీస వేతనం (బేసిక్‌పే+డియర్‌నెస్‌ అలవెన్స్‌) ఆధారంగా 12 శాతానికి తగ్గకుండా పీఎఫ్ మినహాయింపు ఉంటుంది.పాత నిబంధన (రూ.15,000 సీలింగ్): ఒక ఉద్యోగి ప్రాథమిక వేతనం రూ.15,000 కంటే ఎక్కువ ఉన్నప్పటికీ చట్టబద్ధంగా గరిష్టంగా రూ.15,000 పరిమితి పైనే పీఎఫ్‌ను పరిగణించేవారు. దాంతో ఉద్యోగి వాటా నెలకు రూ.1,800 (12%) మాత్రమే కట్‌ అయ్యేది.కొత్త నిబంధన (రూ.25,000 సీలింగ్): ఇప్పుడు రూ.25,000 సీలింగ్ వర్తించడం వల్ల పూర్తి ప్రాథమిక వేతనం రూ.25,000 పై 12% లెక్కించి రూ.3,000 పీఎఫ్‌ వాటాగా జమ చేయాల్సి ఉంటుంది.ప్రధాన ప్రభావాలు.. ఉద్యోగికి కలిగే ప్రయోజనాలుతక్షణ నెట్ పే తగ్గింపు: ఫిక్స్డ్ సీటీసీ విధానం అనుసరించే కంపెనీల్లో పని చేసే సగటు ఉద్యోగులకు నెలకు దాదాపు రూ.1,200 వరకు చేతికి వచ్చే నికర జీతం తగ్గుతుంది. ఇది స్వల్పకాలికంగా గృహ బడ్జెట్ లేదా ఈఎంఐ చెల్లింపులపై కొద్దిపాటి ఒత్తిడి తేవచ్చు.భారీ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ నిధి: ఉద్యోగి వాటా రూ.1,800 నుంచి రూ.3,000 కి పెరగడం, అదే సమయంలో యజమాని వాటా కూడా పెరగడం వల్ల ప్రతి నెలా పీఎఫ్ ఖాతాలో రూ.3,600 కి(రూ.1800+రూ.1800) బదులుగా రూ.6,000 జమ అవుతుంది. చక్రవడ్డీ ప్రభావంతో 20-25 ఏళ్ల పదవీ విరమణ సమయంలో ఉద్యోగి ఖాతాలో అదనంగా లక్షల రూపాయిల కార్పస్ నిధి సమకూరుతుంది.పెన్షన్ (ఈపీఎస్‌), బీమా (ఈడీఎల్‌ఐ) సౌకర్యాల పెంపు: ప్రిన్సిపల్ సీలింగ్ పెరగడం ద్వారా ఉద్యోగుల పెన్షన్ నిధి (ఈపీఎస్‌) మినహాయింపు రూ.1,249.50 నుంచి రూ.2,082.50కి పెరుగుతుంది. దీనివల్ల రిటైర్మెంట్ తర్వాత లభించే నెలవారీ పెన్షన్ పరిమాణం కూడా పెరుగుతుంది.పన్ను ప్రయోజనం: ఉద్యోగి మినహాయించే అదనపు పీఎఫ్‌ మొత్తానికి పాత పన్ను విధానం కింద సెక్షన్ 80సీ పరిధిలో పన్ను మినహాయింపు లభిస్తుంది.ప్రస్తుత ఆర్థిక ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వ్యవస్థీకృత రంగానికి చెందిన ఉద్యోగుల సామాజిక భద్రతను బలోపేతం చేస్తుందని కొందరు చెబుతున్నారు. స్వల్పకాలంలో చేతికి వచ్చే జీతంలో కొంత తగ్గుదల కనిపించినప్పటికీ సుదీర్ఘ కాలంలో ఉద్యోగుల ఆర్థిక భద్రతకు, పదవీ విరమణ సమయానికి ఆర్థికంగా స్థిరపడటానికి ఇది అవకాశంగా పరిణమిస్తుందంటున్నారు.ఇదీ చదవండి: టీటీడీకి 25 ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు అందించిన రిలయన్స్

దేశంలో ఉపాధి పొందేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న 15 ఏళ్లు, అంతకుమించి వయసున్న వ్యక్తుల్లో నిరుద్యోగిత రేటు (యూఆర్‌) ఆగస్టులో 5 శాతానికి దిగొచ్చింది. జూలైలో నమోదైన 5.1 శాతంతో పోలిస్తే ఇది స్వల్పంగా తగ్గింది. గతేడాది (2025) ఆగస్టులోనూ నిరుద్యోగిత రేటు 5.1 శాతంగానే నమోదైనట్లు జాతీయ గణాంకాల కార్యాలయం (ఎన్‌ఎస్‌ఓ) విడుదల చేసిన పీరియాడిక్‌ లేబర్‌ ఫోర్స్‌ సర్వే (పీల్‌ఎల్‌ఎఫ్‌ఎస్‌) నివేదిక పేర్కొంది. దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం 3,70,160 మంది నుంచి సేకరించిన సమాచారం ఆధారంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ఆగస్టు నెలవారీ బులెటిన్‌ను రూపొందించింది. గ్రామీణ నిరుద్యోగిత రేటు జూలైలోని 4.5 శాతం నుంచి ఆగస్టు నాటికి 4.1 శాతానికి తగ్గింది. ఈ ఏడాది జనవరి నుంచి చూస్తే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నమోదైన అతి తక్కువ నిరుద్యోగిత రేటు ఇదే కావడం విశేషం. గతేడాది ఆగస్టులో నమోదైన 4.3 శాతంతో పోలిస్తే ఇది 0.2 శాతం తక్కువ. ఇక పట్టణ ప్రాంతాల్లో నిరుద్యోగిత రేటు జూలైలోని 6.7 శాతంతో పోలిస్తే ఆగస్టులో 6.8 శాతానికి స్వల్పంగా పెరిగింది. దేశంలో మొత్తం లేబర్‌ ఫోర్స్‌ పార్టిసిపేషన్‌ రేటు (ఎల్‌ఎఫ్‌పీఆర్‌) జూలైలోని 55.4 శాతం నుంచి ఆగస్టు నాటికి 55.6 శాతానికి పెరిగింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇది 58 శాతం నుంచి 58.2 శాతానికి పెరగ్గా, పట్టణాల్లో 50.4 శాతంతో యథాతథంగా ఉంది. గతేడాది ఆగస్టు (55%)తో పోలిస్తే మొత్తం ఎల్‌ఎఫ్‌పీఆర్‌ 0.6 శాతం వృద్ధి చెందింది. మహిళల లేబర్‌ ఫోర్స్‌ భాగస్వామ్యం వరుసగా రెండో నెలలోనూ పెరిగి 34.8 శాతానికి చేరింది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంత మహిళల భాగస్వామ్యం జూలైలోని 38.8 శాతం నుంచి ఆగస్టులో 39.4 శాతానికి పెరగడం ఇందుకు తోడ్పడింది. ఏడాది క్రితం ఆగస్టులో ఉన్న 33.7 శాతంతో పోలిస్తే ఇది 1.1 శాతం మేర పుంజుకుంది. అయితే, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం (39.4%) గణనీయంగా పెరిగినప్పటికీ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో మాత్రం 25.4 శాతానికే పరిమితం కావడం గమనార్హం.

న్యూఢిల్లీ: ఆర్టిఫిషియల్‌ ఇంటెలిజెన్స్, నాలెడ్జ్‌ క్యాపిటల్, డిజిటల్‌ ఆవిష్కరణల ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న భారత ‘న్యూ–ఏజ్‌ ఎకానమీ’ (కొత్త తరం ఆర్థిక వ్యవస్థ) వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2030–31 (ఎఫ్‌వై31) నాటికి ఈ రంగం ఆదాయం మూడు రెట్లు పెరిగి 300 బిలియన్‌ డాలర్లకు (సుమారు రూ.25 లక్షల కోట్లు) చేరుతుందని గ్లోబల్‌ కన్సల్టెన్సీ సంస్థ రెడ్‌సీర్‌ స్ట్రాటజీ కన్సల్టెంట్స్‌ నివేదిక వెల్లడించింది. ఇది ప్రస్తుత భారత ఐటీ పరిశ్రమ స్థాయికి చేరువ కానుంది. దేశీయ న్యూ–ఏజ్‌ కంపెనీల ఉమ్మడి ఆదాయం ఎఫ్‌వై22లో 33 బిలియన్‌ డాలర్ల నుంచి ఎఫ్‌వై26 (ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం ముగింపు) నాటికి 100 బిలియన్‌ డాలర్లకు చేరనుంది. అక్కడి నుంచి ఏటా 25 శాతం వృద్ధితో ఎఫ్‌వై31 నాటికి 300 బిలియన్‌ డాలర్ల మార్కును తాకనుంది. నివేదికలో మరిన్ని అంశాలు ....ఎఫ్‌ఎంసీజీ, రిటైల్, లీజర్‌ వంటి వినియోగ ఆధారిత రంగాలు ‘న్యూ–ఏజ్‌ ఎకానమీ’ విస్తరణకు దోహదపడనున్నాయి. ఈ రంగాలు ఏటా 25 శాతం వృద్ధితో ఎఫ్‌వై31 నాటికి 150 బిలియన్‌ డాలర్లకు చేరతాయని రెడ్‌సీర్‌ అంచనా వేసింది. అంటే మొత్తం న్యూ–ఏజ్‌ ఎకానమీలో దాదాపు సగం వాటా ఈ రంగాలదే కానుంది. మరోవైపు టెక్నాలజీ, మీడియా, టెలికాం (టీఎంటీ), ఆరి్టఫిíÙయల్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ (ఏఐ), అధునాతన తయారీ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న టెక్నాలజీ రంగాలు ఏటా 26 శాతం వృద్ధి చెందనున్నాయి. కంపెనీల కార్యాచరణ పనితీరు మెరుగవడంతో ఆర్థిక సంవత్సరం 2025లో ఈ రంగాలు మళ్లీ లాభాల్లోకి ప్రవేశించి, ఉమ్మడిగా 1.4 బిలియన్‌ డాలర్ల లాభాన్ని నమోదు చేశాయి. అయితే, ఇందులో బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్షియల్‌ సరీ్వసెస్‌ అండ్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ (బీఎఫ్‌ఎస్‌ఐ) రంగానిదే 140 శాతం వాటా కావడం విశేషం. బీఎఫ్‌ఎస్‌ఐని మినహాయిస్తే మిగిలిన అన్ని రంగాలు కలిపినా ఇంకా నష్టాల్లోనే ఉన్నాయని రెడ్‌సీర్‌ పేర్కొంది. డైరెక్ట్‌–టు–కన్జూమర్‌ (డీ2సీ) ఛానళ్లు, క్విక్‌ కామర్స్‌ వేగంగా విస్తరించడంతో వినియోగ వస్తువుల బ్రాండ్లు రూ. 100 కోట్ల ఆదాయాన్ని సాధించే సమయం సగానికి తగ్గింది. 2016 నాటి బ్రాండ్లకు రూ. 100 కోట్ల ఆదాయం దాటడానికి 6.8 ఏళ్లు పడితే, 2020లో వచి్చన బ్రాండ్లు కేవలం 3.4 ఏళ్లలోనే ఈ మార్కును చేరుకున్నాయి.ఆర్థిక సంవత్సరం 2022లో రూ.100 కోట్లకు పైగా ఆదాయ ఉన్న బ్రాండ్ల సంఖ్య 90 ఉన్నాయి. ఇవి ఎఫ్‌వై 2026కి 230కి, ఎఫ్‌వై 2031 నాటికి 500కి పెరుగుతుందని రెడ్‌సీర్‌ అంచనా వేసింది. అయితే, ఆఫ్‌లైన్‌ నెట్‌వర్క్, నెట్‌వర్క్‌ మౌలిక సదుపాయిల సవాళ్ల కారణంగా రూ. 500 కోట్ల ఆదాయం దాటడం మాత్రం కంపెనీలకు ప్రధాన అడ్డంకిగా ఉంది. 2016 తర్వాత రూ. 100 కోట్లు దాటిన 110 బ్రాండ్లలో కేవలం 26 మాత్రమే రూ. 500 కోట్ల మార్కును దాటగలిగాయి.

యూపీఐ (UPI) ద్వారా డబ్బు పంపే వ్యక్తులపై ఎలాంటి ఛార్జీలు ఉండవని కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ అధికారికంగా వెల్లడించింది. అయితే, వ్యాపారులకు చేసే కొన్ని చెల్లింపులపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) ఛార్జీ వర్తిస్తుందని చెబుతున్నారు. అక్టోబర్ 15 నుంచి కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి రానున్నాయి.ఒక వ్యక్తి నుంచి మరో వ్యక్తికి డబ్బు పంపితే ఎలాంటి ఛార్జీలు ఉండవు. ఉదాహరణకు మీరు మీ స్నేహితుడికి రూ.500, కుటుంబ సభ్యుడికి రూ.5,000 లేదా మరొక వ్యక్తికి రూ.1 లక్ష యూపీఐ ద్వారా పంపినా, P2P లావాదేవీలపై ఎలాంటి ఛార్జీ ఉండదు. అంటే లావాదేవీ విలువ ఎంత ఉన్నా వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి చేసే యూపీఐ చెల్లింపులు ఉచితంగానే ఉంటాయి.అయితే.. పర్సన్ టు మర్చెంట్ (P2M) విషయంలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. అంటే ఒక వ్యక్తి ఒక వ్యాపారి లేదా సంస్థకు యూపీఐ ద్వారా చెల్లించడం. ఉదాహరణకు మీరు ఒక షాపులో రూ.5,000 విలువైన వస్తువులు కొనుగోలు చేసి యూపీఐ ద్వారా చెల్లిస్తే అది P2M లావాదేవీ అవుతుంది. అప్పుడు ప్రకటన ప్రకారం రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన P2M లావాదేవీలపై 0.4 శాతం MDR చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.అదే విధంగా రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన అధిక మొత్తపు లావాదేవీలపై MDR గరిష్ఠంగా రూ.300గా పరిమితం చేయనున్నట్లు సమాచారం. ఉదాహరణకు రూ.1 లక్ష P2M లావాదేవీకి 0.4% ప్రకారం రూ.400 రావాల్సి ఉన్నప్పటికీ, క్యాప్ కారణంగా MDR రూ.300కు పరిమితం అవుతుంది.మొత్తం మీద.. వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి చేసే యూపీఐ చెల్లింపులకు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు. కానీ వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి చేసే రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన చెల్లింపులపై 0.4 శాతం MDR వర్తిస్తుంది, అలాగే రూ.75,000 పైబడిన అధిక విలువైన లావాదేవీలకు MDR గరిష్ఠ పరిమితి రూ.300గా ఉంటుంది.Ministry of Finance says, "UPI Payments to Remain Free for Person to Person transactions; MDR Applicable Only on Large-Value Merchant Transactions No charges on person-to-person (P2P) transaction, irrespective of transaction valueNominal MDR of 0.4% to be levied on P2M… pic.twitter.com/0ecfJVcX7Q— ANI (@ANI) September 15, 2026

దేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపులను మరింత ప్రోత్సహించే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. యూపీఐ ద్వారా జరిగే రూ.2,000 వరకు ఉన్న రూ పే (RuPay) డెబిట్ కార్డు, యూపీఐ లావాదేవీలపై బ్యాంకులు లేదా డిజిటల్ పేమెంట్ సర్వీసు సంస్థలు ఎలాంటి ఛార్జీలు వసూలు చేయకూడదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. ఈ మేరకు ‘పేమెంట్ అండ్ సెటిల్‌మెంట్ యాక్ట్, 2007’ చట్టంలో మార్పులు చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక గెజెట్ నోటిఫికేషన్‌ విడుదల చేసింది.సామాన్యులు, చిన్న వ్యాపారులకు ఊరటతాజా ఉత్తర్వుల ప్రకారం.. రూ.2,000 లోపు జరిపే లావాదేవీలపై చెల్లింపుదారుల నుంచి కానీ, స్వీకరించే వారి (మర్చంట్లు) నుంచి కానీ నేరుగా లేదా పరోక్షంగా ఎటువంటి రుసుమును వసూలు చేయరాదని స్పష్టంచేశారు. ఈ నిర్ణయం దేశంలోని అత్యధిక శాతం డిజిటల్ లావాదేవీలకు వర్తిస్తుంది. రోజువారీ సామాన్య ప్రజలు, చిన్న తరహా వ్యాపారులు జరిపే చిన్న మొత్తాల డిజిటల్ చెల్లింపులపై ఎలాంటి అదనపు భారం పడకుండా ఉంచడమే దీని ప్రధాన లక్ష్యం.పెద్ద మొత్తాల లావాదేవీలపై మార్గదర్శకాలు?అయితే, ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్‌లో రూ.2,000 వరకు ఉన్న లావాదేవీలను మాత్రమే ప్రత్యేకంగా పేర్కొనడం గమనార్హం. అంతకంటే ఎక్కువ మొత్తం (భారీ లావాదేవీలు) జరిపే నగదు బదిలీలపై ఛార్జీలు విధించేందుకు ఇది మార్గం సుగమం చేసినట్లయింది. అయితే, పెద్ద మొత్తాల లావాదేవీలపై ఛార్జీలు విధిస్తారా లేదా, ఒకవేళ విధిస్తే ఎంత మేర ఉంటాయనే దానిపై ప్రభుత్వం ఇంకా ఎలాంటి తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదు. ఆర్‌బీఐ వద్ద ఉన్న నిధుల ద్వారా మర్చంట్లు, వినియోగదారులపై భారం పడకుండా యూపీఐ ప్లాట్‌ఫామ్‌ నిర్వహణ ఖర్చులను భరించవచ్చని కేంద్రం తెలిపింది. ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల దేశంలో క్యాష్‌లెస్ ఎకానమీ మరింత వేగంగా విస్తరించనుందని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: కాలంతో పోటీపడిన సాంకేతిక శిఖరం.. మోక్షగుండం!

బంగారం, వెండి ధరలు బాగా పెరిగి పోయాయి. కొనటం కష్టం. ఒకవేళ బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్‌ చేస్తే... వడ్డీ ఆశాజనకంగా లేదు. ఈపీఎఫ్‌లో పెడితే... వడ్డీ బావున్నా దీర్ఘకాలం వేచిచూడాలి. పోస్టాఫీసు స్కీముల్లో అయితే లిమిట్‌ ఉంటుంది. తక్కువే పెట్టగలం. మరేం చెయ్యాలి? భవిష్యత్తు కోసం అందుబాటులో ఉన్న ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ మార్గమేంటి? మున్ముందు ఒక జీతంలా నెలనెలా రావాలంటే ఏం చెయ్యాలి? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఒక్కటే. సిప్‌ మార్గంలో మ్యూచువల్‌ ఫండ్లలో ఇన్వెస్ట్‌ చేయటం. నెలకు రూ.5వేల చొప్పున ‘సిప్‌’ చేస్తే స్థిరమైన జీతాన్ని సాధించటం పెద్ద కష్టమేమీ కాదు. కాకపోతే ఇలా సిప్‌ చేయటానికి కొన్ని మార్గదర్శకాలను అనుసరించాల్సి ఉంటుంది. అవేంటో వివరించేదే ఈ ‘వెల్త్‌ స్టోరీ’నెలకు రూ.5వేలు. అంటే సంవత్సరానికి రూ.60 వేలు. ఈ మొత్తంతో అప్పటికప్పుడు ఒక నిధిని పోగేద్దామనుకుంటే సాధ్యం కాదు. కాకపోతే ఓ 20–25 సంవత్సరాలు గనక ఇలానే ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తే... అర్థవంతమైన నిధి ఏర్పడుతుంది. దీనిపై స్థిరమైన జీతాన్ని పొందొచ్చు. అలా వచ్చే జీతం ఇంటి ఖర్చులకు సరిపోతుంది. చివరి రోజుల్లో ఉద్యోగం చెయ్యాల్సిన అవసరం తప్పుతుంది. అందుకే... దీన్ని భవిష్యత్‌లో వచ్చే రెండో జీతంగానే చూడాలి తప్ప ఒక భారీ గ్యారంటీడ్‌ నిధిగా చూడకూడదు. క్రమం తప్పకుండా విత్‌డ్రా చేసుకునేట్లుగా పోర్టుఫోలియోను డిజైన్‌ చేసుకోవచ్చు. రెండో జీతమంటే ఏంటి? ఒక పెద్ద నిధి సమకూరగానే దాన్ని ఖర్చుపెట్టేసేలా ఉండకూడదు. ఆ వచ్చేదాని కోసం ముందే ఖర్చులు సిద్ధం చేసి పెట్టుకోవటం కూడా సరికాదు. ఆ నిధి నుంచి వార్షికంగా కొంత సొçమ్ము తీసుకోవటమే లక్ష్యంగా ఉండాలి. మిగిలింది పెట్టుబడిగానే కొనసాగుతుంది. ఉదాహరణకు ఏడాదికి 4 శాతం విత్‌డ్రా చేసుకుంటే... ఆ మిగిలిన మొత్తం పెట్టుబడిగా కొనసాగుతుంది కనక సుదీర్ఘకాలం మన లక్ష్యానికి ఢోకా ఉండదు. అదెలాగో చూద్దాం... → రూ.30 లక్షల నిధి గనక సమకూరితే దాని ద్వారా నెలకు రూ.12 వేలు విత్‌డ్రా చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. → రూ.60 లక్షల నిధి గనక సమకూరితే దాన్నుంచి ఈజీగా నెలకు రూ.25వేల వరకు విత్‌డ్రా చేసుకోవచ్చు. → రూ.కోటి నిధి గనక సమకూరితే రమారమి నెలకు రూ.40 వేలు విత్‌డ్రా చేసుకున్నా ఇబ్బంది ఉండదు.ప్రతి నెలా ‘సిప్‌’ రూపంలో రూ.5వేలు చొప్పున ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తే దీర్ఘకాలంలో ఎంతవుతుంది? నిజానికి పాతికేళ్లు గనక ఇలా ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తూ వెళితే రూ.కోటి కూడా కావచ్చు. కాకపోతే ఇది పూర్తిగా మార్కెట్‌ రాబడులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. దీర్ఘ కాలానికైతే మార్కెట్లు ఎప్పుడూ మంచి రాబడులే ఇస్తున్నాయి కనక ఇబ్బంది ఉండదు. ఎన్నేళ్లకు ఎంతవుతుందన్నది ఈ పట్టికలో చూద్దాం...నెలకు రూ.5వేలు... ఎంతవుతుంది?పై పట్టికలో 10 శాతం రాబడి లెక్కన చూసుకుంటే రూ.5000 సిప్‌ 20 ఏళ్లలో 38 లక్షలవుతుంది. దీన్లోంచి ఏటా 4 శాతం చొప్పున నెలకు రూ.22,100 విత్‌డ్రా చేయొచ్చు. అదే 10 శాతం రాబడి లెక్కన 25 ఏళ్లు ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తే సిప్‌ మొత్తం రూ.66 లక్షలవుతుంది. నెలకు రూ.22,100 చొప్పున విత్‌డ్రా చేయటానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఇందులో తెలుసుకోవాల్సింది ఒక్కటే. తొలి దశాబ్దంలో ఒక మంచి ఇన్వెస్టింగ్‌ పద్ధతి అలవాటవుతుంది. తరువాతి దశాబ్దాల్లో కాంపౌండింగ్‌ వల్ల భారీ నిధి సమకూరుతుంది. ద్రవ్యోల్బణాన్ని గమనించక తప్పదు... భవిష్యత్తులో నెలకు రూ.20వేలు వస్తుందనుకోండి. ఆ మొత్తంతో ఇప్పుడు రూ. 20 వేలతో ఏం కొనగలుగుతున్నామో అవన్నీ కొనలేం. ఎందుకంటే ధరలు పెరుగుతాయి. అదే ద్రవ్యోల్బణం. ఇది ఏటా 5 శాతం పెరుగుతుందనుకుంటే ప్రస్తుతం నెలవారీ ఇంటి ఖర్చులకు పెడుతున్న రూ.10వేలు ... 10 ఏళ్లలో రూ.16,300కు చేరుతుంది. 15 ఏళ్లలో ఇది రూ.20,800 అవుతుంది. 20 ఏళ్లలో ఇది ఏకంగా రూ.26,500 అవుతుంది. అందుకే రూ.5,000 నెలవారీ సిప్‌ అనేది ఒక శుభారంభంగా చూడాలి. అంతే తప్ప ఇదే పూర్తిస్థాయి రిటైర్మెంట్‌ ప్రణాళిక కాదు. ఇందుకంటే దేశంలో వినియోగ ద్రవ్యోల్బణం ఏటా 4 శాతం వరకూ పెరుగుతున్నట్లు గడిచిన కొన్నేళ్ల డేటా చెబుతోంది. కాకపోతే చదివే చదువు, వెళ్లే ఆసుపత్రి, జీవన స్థాయిని బట్టి కుటుంబాలు ఎవరికివారు అంతకన్నా ఎక్కువ రేటు ద్రవ్యోల్బణాన్ని కూడా భరించాల్సి రావచ్చు. ఏటా ‘సిప్‌’ పెంచటం... సూపర్‌ స్టెప్‌మీరు నెలకు రూ.,5వేలతోనే సిప్‌ ఆరంభించి ఉండొచ్చు. కానీ ఏటా 10 శాతం పెంచుకుంటూ వెళ్లటమనేది మీకు భవిష్యత్తులో సమకూరబోయే నిధిని నాటకీయంగా మార్చేస్తుంది. అలా పెంచుతూ వెళితే ఏమవుతుందంటే... ఏటా 10 శాతం పెంచుకుంటూ వెళితే 25 ఏళ్లలో సమకూరే నిధి వల్ల నెలకు రూ.54,300 విత్‌డ్రా చేసుకోవటానికి వీలవుతుంది. అందుకనే ఏటా సిప్‌ మొత్తాన్ని పెంచుకుంటూ వెళ్లటమనేది తొలి నాళ్ల నుంచీ ఆరంభిస్తే అద్భుతమైన ఫలితం ఉంటుంది. మరో ముఖ్యమైన విషయమేంటంటే జీతం పెరిగినపుడల్లా... దాంట్లో కొంత సిప్‌కు కేటాయించటం. అలా చేయటం వల్ల పెంపు భారమనిపించదు. ఈ తప్పులు చేయొద్దు.... → మార్కెట్లు పడ్డప్పుడు నిలిపేయటం... చాలామంది ఇన్వెస్టర్లు చేసే తప్పు ఇదే. మార్కెట్లు బాగా పడుతున్న సందర్భాల్లో నష్టాలు వస్తాయనే కారణంతో సిప్‌ను నిలిపేస్తుంటారు. కానీ ఆ సమయంలో తాము ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తున్న మొత్తానికి ఎక్కువ యూనిట్లు వస్తాయనే వాస్తవాన్ని గ్రహించరు. ఇంకా పడ్డాక కొందాంలే... అనే ధోరణితో ఉంటారు. కానీ మార్కెట్లు పడేటపుడు ఎంతవరకూ పడతాయో... ఎప్పటి నుంచి పెరుగుతాయో ఎవ్వరూ అంచనా వేయలేరు. కాబట్టే ఇలాంటి సందర్భాల్లో సిప్‌ చాలా ఉపయోగపడుతుంది. లక్ష్యాలు దీర్ఘకాలికం కనక ఈ ఊగిసలాటలు తాత్కాలికమేనని గ్రహించటం అత్యవసరం. → రాబడులకు గ్యారంటీ ఉండదు... ఏటా 10 శాతమో, 12 శాతమో పెరుగుతాయనే ఉద్దేశంతోనే ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తారు కదా!. కాకపోతే అది గ్యారంటీ అని, తమ చేతిలోకి అనుకున్న మొత్తం తప్పనిసరిగా వస్తుందని మాత్రం అనుకోకూడదు. కాలిక్యులేటర్లో లెక్కలు వేసి... ఆ మేరకు మొత్తం తమ చేతిలోకి వస్తుంది కదా అని దాని ఆధారంగా భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు వేసుకోవటం సరికాదు. ఎందుకంటే చివరికి మనం అనుకున్న మొత్తం కన్నా ఎక్కువైనా రావచ్చు. లేదా తక్కువైనా రావచ్చు. కాకపోతే దీర్ఘకాలంలో ఎప్పుడూ మంచి లాభాలే వస్తాయన్నది చరిత్ర చెబుతున్న సత్యం. → ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ కన్నా ముందు పునాది ముఖ్యంఆర్థికంగా ఇబ్బందుల్లేని పరిస్థితులనేవి అన్నిటికన్నా ప్రధానం. ఇబ్బందులు పడుతూ... ఎలాంటి జాగ్రత్తలూ తీసుకోకుండా దూకుడుగా సిప్‌లో ఇన్వెస్ట్‌ చేయటం కూడా అంత తెలివైన నిర్ణయమేమీ కాదు. అందుకే సిప్‌లో ఇన్వెస్ట్‌ చేసే ముందు ఈ అంశాలు చూసుకోవాలి.... → అత్యవసర ఖర్చులనేవి ఎటునుంచి ఎలా వస్తాయో తెలియదు. కాబట్టి వీటికి తగినంత అత్యవసర నిధి ఉండాలి. → చాలినంత ఆరోగ్య బీమా కవరేజీ ఉండాలి. టర్మ్‌ లైఫ్‌ కవరేజీ కూడా ప్రధానమే. → ఎక్కువ వడ్డీ ఉన్న అప్పుల్ని తగ్గించుకోవటానికి ప్రణాళిక ఉండాలి. ప్రత్యేకించి క్రెడిట్‌ కార్డు రుణాలు, ఖరీదైన వ్యక్తిగత రుణాలు ఈ కోవలోకి వస్తాయి. → దగ్గర్లో చేయాల్సిన పనులకు ప్రత్యేక నిధి అవసరం. వచ్చే ఏడాది చెల్లించాల్సిన స్కూలు లేదా కాలేజీ ఫీజు, వచ్చేనెల చెల్లించాల్సిన గృహ రుణం ఈఎంఐ...ఇలాంటివి దీని పరిధిలోకి వస్తాయి. → ప్రత్యేకించి ఇన్వెస్ట్‌ చేయటానికి అప్పు తీసుకోవటమనేది ప్రమాదకరం. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఈ ట్రాప్‌లో పడొద్దు. ఇదీ... కుటుంబాలకు రోడ్‌ మ్యాప్‌ 1 నుంచి 3 సంవత్సరాలు... ఒక ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ సంస్కృతిని అలవాటు చేసుకోవాలి. నెలకు రూ.5వేల సిప్‌... కొంత అత్యవసర నిధి... గతేడాది అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన ఫండ్‌లో ఇన్వెస్ట్‌ చేయటం వంటివి కాకుండా దీర్ఘకాలంగా మంచి పనితీరు కనబరుస్తున్నవి ఎంచుకోవటం... జీతం ఖాతాలో పడగానే ఆటోమేటిగ్గా సిప్‌లోకి కొంత మొత్తం పోయేటట్లు చూసుకోవటం. 4 నుంచి 10 సంవత్సరాలు... జీతం పెరిగినపుడల్లా సిప్‌ మొత్తాన్ని కూడా పెంచుకుంటూ వెళ్లటం. స్వల్పకాలంలో అవసరమయ్యే మొత్తాన్ని విడిగా ఉంచుకోవటం... దాన్ని దీర్ఘకాల ఈక్విటీ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్లలో కలపకపోవటం... ప్రతి రోజూ కాకుండా ఏడాదికోసారి లక్ష్యాలను సమీక్షించుకోవటం. → 11 నుంచి 20 సంవత్సరాలు.. లక్ష్యాన్ని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించుకుంటూ వెళ్లాలి. ప్రధాన లక్ష్యం దగ్గరికొస్తున్న కొద్దీ... కొంత మొత్తాన్ని ఊగిసలాటల మార్కెట్ల నుంచి స్థిరంగా ఉండే సాధనాల్లోకి మళ్లించాలి. చివరి సంవత్సరం వచ్చేదాకా వేచి చూడకుండా... మార్కెట్లు బాగున్నపుడు కొంత మొత్తాన్ని మళ్లిస్తే రిస్కు తగ్గుతుంది. → 20 ఏళ్ల తరవాత... అప్పుడప్పుడూ కావలసినంత మొత్తాన్ని తీసుకోకుండా.. ఒక ప్రణాళిక మేరకు నిర్థ్ధిష్ట కాల వ్యవధుల్లో కొంత మొత్తాన్ని తీసుకుంటే మంచిది. విత్‌డ్రాయల్స్‌ను ఏడాదికోసారి సమీక్షించుకుంటే మంచిది. స్వల్పకాలంలో చెల్లించాల్సిన వాటికోసం కొంత సొమ్ము విడిగా ఉంచుకోవాలి. అలా చేస్తే అవసరమైనపుడు ఒకవేళ మార్కెట్లు బాగులేకుంటే తక్కువకే విక్రయించి బయటపడాల్సిన పరిస్థితి ఉండదు. చివరిగా గమనించాల్సింది ఒకటే. రూ.5000 నెలవారీ సిప్‌ అనేది మరీ చిన్న మొత్తమేమీ కాదు. కాకపోతే దీర్ఘకాల ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ ప్రణాళిక పెట్టుకుని, ఎప్పటికప్పుడు పెంచుకుంటూ వెళితే అది మరింత అర్థవంతమైన నిధిగా మారుతుంది. నిజానికి మంచి ఫండ్లను వెతకటంలోనే విజయం ఉందనుకోవద్దు. మానకుండా చిరకాలం ఇన్వెస్ట్‌ చేయటంలోనే అసలు విజయం దాగి ఉంటుంది.రమణమూర్తి మంథా

వినాయక చవితి వేడుకలు దేశీయ వర్తక శ్రేణులకు సరికొత్త కళను తీసుకొచ్చాయి. కొవిడ్‌ తర్వాతి కాలంలో ప్రశాంతంగా, అట్టహాసంగా జరుగుతున్న ఈ ఉత్సవాలు ఒక్క తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ వర్తక రంగాలకే కాక దేశవ్యాప్త రిటైల్‌ మార్కెట్‌కు ఊపునిస్తున్నాయి. ఈ పండుగ సీజన్‌లో సుమారు రూ.10,000 కోట్లకు పైగా వ్యాపారం సాగుతోందని వ్యాపార వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. వినాయక విగ్రహాల తయారీ నుంచి డెకరేషన్, పూజా సామగ్రి, స్వీట్లు, లైటింగ్‌.. వరకు ప్రతి విభాగానికి ఈ పండుగ కొత్త ఊపిరి పోస్తోంది.విగ్రహాల తయారీ, మండపాల ఏర్పాటుగణేష్‌ ఉత్సవాల్లో ప్రధానాకర్షణ విగ్రహాలు, మండపాలే. ఈ ఏడాది దేశవ్యాప్తంగా పర్యావరణ స్పృహ పెరగడంతో మట్టి గణపతులకు డిమాండ్ పెరిగింది. హైదరాబాద్, ముంబై వంటి నగరాల్లో వేల సంఖ్యలో వెలసిన భారీ మండపాల నిర్మాణం కోసం స్థానిక కాంట్రాక్టర్లు, పందిరి నిర్మాతలు, డెకరేషన్‌ సిబ్బందికి ఉపాధి లభిస్తోంది. ఒక్కో భారీ మండపం ఏర్పాటుకు రూ.50 వేల నుంచి రూ.10 లక్షల వరకు వెచ్చిస్తున్నారు. విగ్రహాల విక్రయాలు, రవాణా, మండపాల డెకరేషన్‌ ఖర్చులతో కలిపి కేవలం ఈ విభాగంలోనే వేల కోట్ల రూపాయల ఆర్ధిక లావాదేవీలు జరుగుతున్నాయి.లైటింగ్, మైక్ సిస్టమ్స్ఉత్సవాల వేళ మండపాల్లోని రంగురంగుల లైటింగ్, ఆకట్టుకునే థీమ్ డెకరేషన్లు మార్కెట్‌ను ఏలుతున్నాయి. ఎల్‌ఈడీ లైట్లు, లేజర్ షోలు, సౌండ్ సిస్టమ్‌ల అద్దెలు విపరీతంగా పెరిగాయి. ఈసారి డిజిటల్ డెకరేషన్లు, ఫ్లవర్ ఆర్ట్ కాన్సెప్ట్‌లకు నిర్వాహకులు ప్రాధాన్యమిస్తున్నారు. ఎలక్ట్రికల్ వ్యాపారులు, లైటింగ్ కాంట్రాక్టర్లు, ఈవెంట్ మేనేజర్లు ఈ పండుగ సీజన్‌లో దాదాపు 30-40 శాతం అదనపు ఆదాయాన్ని గడిస్తున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి పట్టణాల వరకు లైటింగ్‌, సౌండ్‌ సిస్టమ్‌ వ్యాపారం జోరుగా సాగుతోంది.పూలు, పండ్లు, పూజా సామగ్రిపండుగ రోజుల్లో పూలు, పండ్ల మార్కెట్లు కిటకిటలాడుతున్నాయి. వినాయకుడికి ఇష్టమైన తులసి, గరిక, పత్రి, మందార, చామంతి పూలకు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది. డిమాండ్‌కు తగ్గట్లుగానే పూలు, పండ్ల ధరలు సాధారణ రోజుల కంటే పెరిగాయి. ఇక పూజా సామాగ్రి పసుపు, కుంకుమ, ధూపం, కర్పూరం, వెండి ఉత్పత్తుల విక్రయాలు పుంజుకుంటున్నాయి. చిరు వ్యాపారుల నుంచి పెద్ద షాపుల వరకు పూజా విభాగానికి సంబంధించిన బిజినెస్ రూ.1,500 కోట్లకు పైగానే నడుస్తోందని అంచనా.లడ్డూలు, స్వీట్లువినాయకుడి నైవేద్యం అంటేనే లడ్డూలు, మోదకాలు, కుడుములు. ఈ ఉత్సవాల వేళ దేశవ్యాప్తంగా స్వీట్‌ షాపులు కిటకిటలాడుతున్నాయి. సాంప్రదాయ మోదకాలతో పాటు డ్రై ఫ్రూట్ స్వీట్లు, ఆర్గానిక్ బెల్లంతో చేసిన మిఠాయిలకు గిరాకీ పెరిగింది. ప్రసాదాల తయారీ కోసం పాల ఉత్పత్తులు, నెయ్యి, పిండి పదార్థాల వినియోగం పుంజుకుంది. ప్రముఖ స్వీట్ బ్రాండ్లు వినాయక చవితి ప్రత్యేక ఆఫర్లు, గిఫ్ట్ ప్యాక్‌లతో భారీగా లబ్ధి పొందేలా ప్లాన్‌ చేస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: 2030 నాటికి 20 లక్షల కొలువులు..!

భారత రాజధాని ఢిల్లీలోని భారత్‌ మండపం వేదికగా సెప్టెంబర్‌ 12, 13 తేదీల్లో 18వ బ్రిక్స్‌ శిఖరాగ్ర సదస్సు జరగనుంది. ఈ ఏడాది భారత్‌ నాలుగోసారి బ్రిక్స్‌ అధ్యక్ష బాధ్యతలు చేపట్టింది. అంతేకాక సంస్థ ఆవిర్భవించి 20 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా ఈ సదస్సుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్‌ సహా పలు దేశాధినేతలు, భాగస్వామ్య దేశాల ప్రతినిధులు ఈ రెండు రోజుల సదస్సులో పాల్గొననున్నారు.ప్రధాన చర్చనీయాంశాలుగ్లోబల్‌ గవర్నెన్స్‌ సంస్కరణలు: ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి సహా అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థల్లో సంస్కరణలపై నేతలు చర్చించనున్నారు. ప్రపంచ పాలనా వ్యవస్థలు ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ వాస్తవాలను ప్రతిబింబించేలా మార్పులు తేవాలన్నది ప్రధాన డిమాండ్‌గా ఉంది. ఇందులో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఎక్కువ ప్రాతినిధ్యం కల్పించే అంశం కీలకంగా మారనుంది.వాణిజ్యం, ఆర్థిక సహకారం: సభ్యదేశాలు వాణిజ్య మార్గాలను బలోపేతం చేసేందుకు 2026-2030 బ్రిక్స్‌ గ్లోబల్‌ వేల్యూ చైన్‌ యాక్షన్‌ ప్లాన్‌ను ఆమోదించాయి. చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమల (ఎంఎస్‌ఎంఈ) అభివృద్ధికి ఇన్‌వాయిస్‌ డిస్కౌంటింగ్‌ యంత్రాంగం, సహకార పోర్టల్‌ ఏర్పాటుపై చర్చలు జరగనున్నాయి.సాంకేతికత, ఇన్నోవేషన్‌: స్టార్టప్‌ ఇంక్యుబేటర్‌ నెట్‌వర్క్‌, ఇన్నోవేషన్‌ ఫండ్‌ ఏర్పాటుతో పాటు ఏఐ గవర్నెన్స్‌పై కూడా నేతలు దృష్టి సారించనున్నారు. భవిష్యత్‌ సాంకేతిక పోటీలో సభ్యదేశాలు కలిసికట్టుగా ముందుకు సాగే వ్యూహాలపై చర్చిస్తారు.ఆహార, ఇంధన భద్రత: ఆహారం, ఇంధన భద్రత, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం రంగాల్లో సహకారంపై నేతలు లోతైన చర్చలు జరపనున్నారు. పేదరిక నిర్మూలన, స్థిరమైన అభివృద్ధి లక్ష్యాలను చేరుకునేందుకు సంయుక్త కార్యాచరణపై దృష్టి పెడుతారు.ద్వైపాక్షిక భేటీలు, ప్రపంచ అంశాలు: భారత్‌-చైనా సహా వివిధ దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక సమావేశాలు జరగనున్నాయి. ప్రాంతీయ-అంతర్జాతీయ అంశాలపై నేతలు అభిప్రాయాలు పంచుకోనున్నారు. అలాగే వాణిజ్యం, అభివృద్ధి, సంస్థాగత సంస్కరణలపై సభ్యదేశాల మధ్య సన్నిహిత సహకారంపైనా చర్చించనున్నారు.ఇదీ చదవండి: కొత్త బిజినెస్‌లోకి ఫ్లిప్‌కార్ట్!

కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతిష్టాత్మక పథకం ‘పీఎం-కుసుమ్’ రెండో విడతను త్వరలోనే ప్రారంభించనున్నట్లు కేంద్ర నూతన, పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల శాఖ మంత్రి ప్రహ్లాద్ జోషి వెల్లడించారు. ఏడో అగ్రివోల్టాయిక్స్ వరల్డ్ కాన్ఫరెన్స్ 2026 కర్టెన్ రైజర్ కార్యక్రమంలో ఆయన ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేశారు. పీఎం-కుసుమ్ 2.0 కింద ఫేజ్-2 ప్రక్రియ శరవేగంగా జరుగుతోందన్నారు. త్వరలోనే ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దీనిపై అధికారిక ప్రకటన చేస్తారని మీడియా సమావేశంలో తెలియజేశారు.ఈ సదస్సును ఉద్దేశించి మంత్రి మాట్లాడుతూ.. రెండో విడత పీఎం-కుసుమ్ పథకంలో అగ్రివోల్టాయిక్స్ కోసం ప్రత్యేక విభాగాన్ని కేటాయించనున్నట్లు ప్రకటించారు. అగ్రివోల్టాయిక్స్ విధానం ద్వారా ఒకే భూమిలో పంటల సాగుతో పాటు సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తిని సమర్థవంతంగా చేపట్టవచ్చని పేర్కొన్నారు. ఇది రైతులకు రెండు రకాల ఆదాయ మార్గాలను అందిస్తుందని స్పష్టం చేశారు. వ్యవసాయ రంగంలో పునరుత్పాదక ఇంధన వినియోగాన్ని మరింత పెంచే క్రమంలో ప్రభుత్వం ప్రధానంగా చిన్న, సన్నకారు రైతులు, రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు, సహకార సంఘాలు, పంచాయతీలకు ప్రాధాన్యతనిస్తుందని మంత్రి స్పష్టం చేశారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇంధన భద్రతను సాధించడంతో పాటు రైతు స్వయంసమృద్ధికి ఈ పథకం దోహదపడుతుందని తెలిపారు.అగ్రివోల్టాయిక్ సాంకేతికతపై పరిశోధనలు మరింత ముమ్మరం చేయాలని, భారతీయ వాతావరణ పరిస్థితులకు తగిన నమూనాలను ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావాలని ఈ సందర్భంగా పరిశ్రమల ప్రతినిధులు, పరిశోధకులకు ప్రహ్లాద్ జోషి పిలుపునిచ్చారు.పీఎం-కుసుమ్ గురించి కీలక వివరాలు..పీఎం-కుసుమ్ అనేది రైతులకు ఇంధన భద్రత కల్పించడం, వ్యవసాయ రంగంలో సౌర విద్యుత్ వినియోగాన్ని పెంచడం, రైతుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ప్రతిష్టాత్మక పథకం.రైతులు తమ బంజరు లేదా నిరుపయోగమైన భూముల్లో 500 కిలోవాట్ల నుంచి 2 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేయవచ్చు. ఉత్పత్తి అయిన విద్యుత్‌ను స్థానిక విద్యుత్ సంస్థలకు (డిస్కమ్‌) విక్రయించడం ద్వారా అదనపు ఆదాయం పొందవచ్చు.గ్రిడ్ విద్యుత్ సౌకర్యం లేని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొత్తగా ఆఫ్-గ్రిడ్ సోలార్ పంప్‌సెట్లను (7.5 హెచ్‌పీ వరకు) ఏర్పాటు చేయడానికి సబ్సిడీ అందిస్తారు.ఇప్పటికే ఉన్న గ్రిడ్-ఆధారిత డీజిల్ లేదా విద్యుత్ పంప్‌సెట్లను సోలార్ పంప్‌సెట్లుగా మారుస్తారు. దీనిద్వారా సాగుకు ఉచితంగా విద్యుత్ అందడమే కాకుండా, మిగిలిన విద్యుత్‌ను డిస్కంలకు అమ్మి ఆదాయం సంపాదించవచ్చు.ఇదీ చదవండి: ఫోల్డబుల్‌ ఐఫోన్‌ వచ్చేసింది.. ధర ఎంతంటే..

న్యూఢిల్లీ: పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలతో అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు ధరలు మళ్లీ భగ్గుమంటున్నాయి. అయినప్పటికీ, దేశీయంగా ఇంధనాల రేట్లు యథాతథంగా కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో దేశీ ఆయిల్‌ కంపెనీలకు ఆదాయ నష్టాలు మరింతగా పెరుగుతున్నాయి. తాజా గణాంకాల ప్రకారం ప్రభుత్వ రంగ ఇంధన మార్కెటింగ్‌ సంస్థలు లీటరుకు పెట్రోల్‌పై రూ. 5, డీజిల్‌పై రూ. 23, ఎల్‌పీజీ సిలిండర్‌పై రూ. 200 చొప్పున ఆదాయాన్ని నష్టపోతున్నాయని పరిశ్రమ వర్గాలు తెలిపాయి. ఈ నేపథ్యంలో నష్టాల భర్తీ కోసం మరోమారు పెట్రోల్, డీజిల్‌ రేట్ల మోత మోగవచ్చనే అంచనాలు నెలకొన్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధనాల రేట్లను నిర్ణయించేందుకు ప్రామాణికంగా తీసుకునే బ్రెంట్‌ క్రూడాయిల్‌ బ్యారెల్‌ రేటు బుధవారం మళ్లీ 100 డాలర్లకు ఎగియగా, నైమెక్స్‌ రేటు కూడా దానికి సమీపంలో 95 డాలర్ల వద్ద తిరుగాడుతోంది. భారత్‌ దిగుమతి చేసుకునే ఇండియన్‌ క్రూడ్‌ బాస్కెట్‌ ధర 109 డాలర్లకు చేరినట్లు రేటింగ్‌ ఏజెన్సీ ఇక్రా సీనియర్‌ వైస్‌ ప్రెసిడెంట్‌ ప్రశాంత్‌ వశి‹Ù్ట తెలిపారు. ఇరాన్‌– అమెరికా మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడమే ఇందుకు కారణమని పేర్కొన్నారు. ‘చైనా సహా పలు దేశాలు ప్రస్తుతం తమ వ్యూహాత్మక నిల్వలను ఉపయోగించుకుంటున్నాయి. సరఫరా అంతంతమాత్రంగా ఉన్న తరుణంలో, ఒకవేళ భౌగోళిక–రాజకీయ పరిస్థితులు ఇలాగే కొనసాగి, ఆయా దేశాలు కూడా మళ్లీ కొనుగోళ్లకు దిగాయంటే, , డిమాండ్‌ మరింత పెరుగుతుంది‘ అని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, ఫ్లెక్సి ఫ్యూయల్స్‌ వాహనాలకి పెట్రోల్‌లో 20 శాతం పైగా ఇథనాల్‌ని కలిపేందుకు అనుమతించడంపై కేంద్రం కసరత్తు చేస్తున్నట్లు ప్రధానికి సలహాదారు తరుణ్‌ కపూర్‌ తెలిపారు. ప్రస్తుతం ఈ–20 పెట్రోల్‌ వినియోగంలో ఉన్న సంగతి తెలిసిందే. దిగుమతులు భారం.. క్రూడాయిల్‌ దిగుమతులు, వినియోగంలో ప్రపంచంలోనే భారత్‌ మూడో స్థానంలో ఉంది. పెట్రోల్, డీజిల్‌ మొదలైన వాటి ఇంధనాల ఉత్పత్తి కోసం దాదాపు 88 శాతం క్రూడాయిల్‌ను దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దీనికి డాలర్ల మారకంలో చెల్లించాల్సి ఉంటోంది. కాబట్టి క్రూడాయిల్‌ ధరలు పెరిగితే ఆ మేరకు దిగుమతుల భారంతో పాటు వాణిజ్య లోటు, రూపాయి మారకం విలువపైనా ఒత్తిడి పెరుగుతుందని విశ్లేషకులు తెలిపారు. ఏప్రిల్‌–జూలై మధ్య కాలంలో భారత చమురు దిగుమతుల బిల్లు 56 శాతం ఎగిసి 63.4 బిలియన్‌ డాలర్లకు చేరింది. గతేడాది ఇదే వ్యవధిలో ఈ బిల్లు 40.5 బిలియన్‌ డాలర్లు. గతేడాది ఏప్రిల్‌–జూలై మధ్య కాలంలో 81.5 మిలియన్‌ టన్నులు దిగుమతి చేసుకోగా, ఈసారి అదే వ్యవధిలో 81.9 మిలియన్‌ టన్నుల ఆయిల్‌ దిగుమతి అయ్యింది. పరిమాణంలో పెద్దగా మార్పు లేకపోయినా విలువ మాత్రం భారీగా పెరగడం గమనార్హం.అన్నింటి రేట్లూ భగ్గు ..క్రూడాయిల్‌ రేట్లు ఎగిస్తే దేశీయంగా ఇంధనాలు, రవాణా వ్యయాలూ పెరిగి, అంతిమంగా అన్నింటి ధరల పెరుగుదలకు దారి తీయొచ్చని పరిశ్రమ వర్గాలు తెలిపాయి. ప్రస్తు తానికైతే రిటైల్‌ బంకుల్లో పెట్రోల్, డీజిల్‌ రేట్లు మూడు నెలలుగా యథాతథంగానే ఉంటున్నప్పటికీ, ఎంతకాలం అంతర్జాతీయంగా రేట్లు అధిక స్థాయిలో కొనసాగుతాయో, ఎంత భారాన్ని ఇంధన కంపెనీలు కస్టమర్లకు బదలాయిస్తాయనే అంశాలపైనే వినియోగదారులు, ఎకానమీపై పడే ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుందని అనలిస్టులు పేర్కొన్నారు. వాణిజ్య లోటు పెరిగి, రూపాయి క్షీణిస్తే అక్టోబర్‌ 7న ద్రవ్యపరపతి విధాన సమీక్షలో ఆర్‌బీఐ కీలక పాలసీ రేట్లను తగ్గించకుండా 5.25 శాతం స్థాయిలోనే కొనసాగించవచ్చని బ్రిక్‌వర్క్‌ రేటింగ్స్‌ సంస్థ రీసెర్చ్‌ హెడ్‌ రాజీవ్‌ శరణ్‌ తెలిపారు. దేశీయంగా చివరిసారిగా మే 25న పెట్రోల్‌ రేటు లీటరుకు రూ. 2.61 చొప్పున, డీజిల్‌ ధర రూ. 2.71 చొప్పున పెరిగాయి.

వస్తు, సేవల పన్ను (జీఎస్టీ) మండలి 57వ సమావేశం వాయిదా పడింది. సెప్టెంబర్‌ 12న జరగాల్సిన ఈ భేటీని అక్టోబర్‌ 7కు వాయిదా వేస్తున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ముందుగా ప్రకటించినట్లు ఢిల్లీలోనే ఈ సమావేశం జరగనుంది. వాయిదాకు అధికారికంగా కారణం వెల్లడించనప్పటికీ, ఇదే నెల 12, 13 తేదీల్లో ఢిల్లీలోని భారత్‌ మండపంలో జరగనున్న బ్రిక్స్‌ శిఖరాగ్ర సదస్సు-2026 నేపథ్యంలోనే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. బ్రిక్స్‌ సదస్సు ఏర్పాట్ల దృష్ట్యా సెప్టెంబర్‌ 11న ఢిల్లీ ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, స్వయంప్రతిపత్త సంస్థలు, ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు, విద్యాసంస్థలకు ఇప్పటికే సెలవు ప్రకటించారు.గత ఏడాది సెప్టెంబర్‌ 3న చివరిసారిగా జీఎస్టీ మండలి భేటీ జరిగింది. నిబంధనల ప్రకారం ప్రతి మూడు నెలలకోసారి సమావేశం జరగాలి. అయితే వివిధ రాష్ట్రాల్లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు సహా పలు కారణాలతో ఈసారి ఆలస్యం అయింది. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి అధ్యక్షతన సాగే ఈ మండలిలో కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రితో పాటు, రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రతినిధులు సభ్యులుగా ఉంటారు.ఈసారి భేటీలో వీటికి అవకాశం..ఇంకా అజెండా ఖరారు కాకపోయినా ఈసారి భేటీలో పన్ను వర్తింపు (కంప్లయెన్స్‌), వ్యాపార సౌలభ్యంపైనే ప్రధానంగా దృష్టి సారించే అవకాశముంది. నెలకు రూ.2.5 లక్షలకు మించి పన్ను క్రెడిట్‌ బదిలీ చేసే వ్యాపారుల జీఎస్టీ నమోదు దరఖాస్తుల వేగవంతమైన ప్రాసెసింగ్‌ కోసం ఏకరూప పత్రాల మార్గదర్శకాలు ఖరారు చేసే ప్రతిపాదన చర్చకు రానుంది. గతేడాది సెప్టెంబర్‌ 3 సిఫార్సు మేరకు నవంబర్‌ 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన సరళీకృత పన్ను నమోదు విధానం, చిన్న-తక్కువ రిస్క్‌ వ్యాపారులకు వర్తిస్తోంది. ప్రస్తుతం 65 శాతం నమోదులు ఈ మార్గంలోనే జరుగుతుండగా మిగతా 35 శాతం పెద్ద వ్యాపారులకూ సరళ విధానం తేవాలని యోచిస్తున్నారు.అదే సమయంలో, సంచిత పరిహార సెస్‌ అంశం సుప్రీంకోర్టు పరిధిలో ఉంది. జీఎస్టీ పరిహార సెస్‌ క్రెడిట్‌ బదిలీ, రీఫండ్‌పై కేంద్రం నోటిఫికేషన్లను సవాలు చేస్తూ ఆటోమొబైల్‌ డీలర్ల సమాఖ్య దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ పెండింగ్‌లో ఉంది. ఇది సుమారు రూ.2,500 కోట్ల విలువైనదిగా పరిశ్రమ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. జీఎస్టీ 2.0 ప్రకటన అనంతరం, సెప్టెంబర్‌ 22, 2025 నుంచి కొత్త విధానం అమల్లోకి రాకముందే తమ ఎలక్ట్రానిక్‌ క్రెడిట్‌ లెడ్జర్లలో ఉన్న సెస్‌ నిల్వలను కొనసాగించాలని ఆటో డీలర్లు కోరుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: నాలుగు ఎకరాలు భూమి కొన్న సచిన్‌.. ధర ఎంతంటే..

భారత్‌-బ్రిటన్‌ వాణిజ్య బంధంలో మరో కీలక పరిణామం చోటు చేసుకుంది. యూకే తన కార్బన్‌ బార్డర్‌ అడ్జస్ట్‌ మెకానిజం(సీబీఏఎం) కింద అర్హతగల కార్బన్‌ ధరల విధానాల జాబితాలో భారత్‌ కార్బన్‌ క్రెడిట్‌ ట్రేడింగ్‌ స్కీమ్‌ (సీసీటీఎస్‌)ను అధికారికంగా చేర్చింది. దీంతో సీబీఏఎం పరిధిలోకి వచ్చే భారత ఉత్పత్తులను దిగుమతి చేసుకునే బ్రిటిష్‌ సంస్థలు సీసీటీఎస్‌ కింద ఆయా వస్తువులపై చెల్లించిన కార్బన్‌ ధరకు అనుగుణంగా ఆధారాలు, ధ్రువీకరణ షరతులకు లోబడి రిలీఫ్‌ పొందే వెసులుబాటు లభించనుంది. అంటే, ఒకసారి కార్బన్‌ భారం పడిన సరుకుపై మళ్లీ పన్ను వేయకుండా చూసేందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ, బ్రిటన్‌ ప్రతినిధుల మధ్య సాంకేతిక స్థాయిలో సుదీర్ఘ చర్చల ఫలితంగానే ఈ గుర్తింపు లభించింది. సొంత దేశంలో ఇప్పటికే కార్బన్‌ ధర భరించిన సరుకులపై మళ్లీ పన్ను వేయకూడదన్నదే యూకే సీబీఏఎం మౌలిక సూత్రమని అధికార వర్గాలు స్పష్టం చేశాయి. బ్రిటన్‌ ప్రస్తుతం యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ ఎమిషన్స్‌ ట్రేడింగ్‌ సిస్టమ్‌ సహా 16 అర్హతగల కార్బన్‌ ధరల పథకాలను గుర్తిస్తోంది. ఇప్పుడు ఈ జాబితాలో భారత్‌ చేరడం విశేషం.నిజానికి, గత మే నెలలో అమల్లోకి వచ్చిన భారత్‌-యూకే స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం సందర్భంగా సీబీఏఎం నుంచి మినహాయింపు కోసం భారత్‌ చేసిన ప్రయత్నం ఫలించలేదు. 2027 జనవరి నుంచి ఉక్కు, అల్యూమినియంపై యూకే కార్బన్‌ పన్ను విధించే అవకాశం ఉండటంతో ఇది తీవ్ర అసమానతకు దారితీస్తుందని నిపుణులు అప్పట్లో ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఈ నేపథ్యంలో తాజా గుర్తింపు కొంత నష్టనివారణలా కనిపిస్తున్నా, పూర్తి మినహాయింపు కాదన్నది గమనార్హం.కార్బన్‌ క్రెడిట్‌ అంటే..ఒక టన్ను కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌ (లేదా దానికి సమానమైన గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువులు) వాతావరణంలోకి విడుదల కాకుండా ఆపగలిగితే లేదా అంతే మొత్తాన్ని వాతావరణం నుంచి తొలగించగలిగితే దానికి గుర్తుగా ఒక క్రెడిట్‌ లభిస్తుంది. అంటే, ఒక కార్బన్‌ క్రెడిట్‌ = ఒక టన్ను కార్బన్‌డయాక్సైడ్‌ ఉద్గారాల తగ్గింపు లేదా నివారణ. ప్రభుత్వాలు లేదా నియంత్రణ సంస్థలు కంపెనీలకు నిర్దిష్ట కార్బన్‌ ఉద్గార పరిమితి (క్యాప్‌) విధిస్తాయి. ఏదైనా కంపెనీ ఈ పరిమితి కంటే తక్కువ ఉద్గారాలు వెలువరిస్తే మిగిలిన మొత్తానికి క్రెడిట్లు లభిస్తాయి. పరిమితి మించి ఉద్గారాలు వెలువరించే కంపెనీలు, తక్కువ ఉద్గారాలు చూపిన కంపెనీల నుంచి ఈ క్రెడిట్లను కొనుగోలు చేసుకోవచ్చు. దీన్నే క్యాప్‌ అండ్‌ ట్రేడ్‌ విధానం అంటారు. అంటే, కాలుష్యానికి ధర పెట్టి, తక్కువ కాలుష్యం చేసేవారికి ప్రతిఫలం ఇవ్వడం.ఇదీ చదవండి: జీవించి ఉండగానే పిల్లలకు ఆస్తి రాస్తున్నారా?

మరికొద్ది రోజుల్లో మండీలకు చేరనున్న ఖరీఫ్‌ పంటలకు కాస్త మెరుగైన ధరలు లభించేలా కనిపిస్తోంది. ప్రధాన ఉత్పత్తి రాష్ట్రాల్లో మెజారిటీ పంటలకు కనీస మద్దతు ధర(ఎంఎస్‌పీ)తో సమానంగా లేదా అంతకుమించి ధరలు పలుకుతుండటం రైతన్నలకు ఊరటనిస్తోంది. అగ్మార్క్‌నెట్‌ డేటా ప్రకారం, ఎంఎస్‌పీ ప్రకటించిన 14 పంటల్లో మొక్కజొన్న, జొన్న, కంది, మినుములు, సోయాబీన్‌ సహా తొమ్మిది పంటలు సెప్టెంబర్‌ 4న సగటున ఎంఎస్‌పీకి సమానంగా లేదా అంతకంటే ఎక్కువగానే అమ్ముడైనట్టు వెల్లడైంది.అయితే, సజ్జ (బజ్రా), పెసర పంటలు మాత్రం వరుసగా 31 శాతం, 13 శాతం మేర ఎంఎస్‌పీతో పోలస్తే నేల చూపులు చూస్తున్నాయి. వరి విషయంలో ప్రభుత్వ సేకరణ ప్రభావం చూపుతుండగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో సగటు ధర క్వింటాల్‌కు రూ.1,965గా ఉంది. ఎంఎస్‌పీ కంటే ఇది 20.2 శాతం తక్కువ. ఎల్‌నినో ప్రభావంతో దిగుబడి నష్టాలు నమోదైనప్పటికీ వేరుశనగ, సోయాబీన్‌ వంటి పంటలు కూడా స్వల్ప నష్టంతోనే నడుస్తున్నాయని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.మెరుగ్గా ధరలు‘వరి ఉత్పత్తిలో 40 శాతం ప్రభుత్వమే కొనుగోలు చేస్తున్నందున దానికి ఢోకా లేదు. పంట సేకరణ మొదలైతే ధరలు మరింత పుంజుకుంటాయి. నూనె దిగుమతులు ఎక్కువగా ఉన్నా సోయాబీన్‌ ధర గతేడాదితో పోలిస్తే మెరుగ్గానే ఉంది’ అని వ్యవసాయ శాఖ మాజీ అదనపు కార్యదర్శి ఒకరు అభిప్రాయపడ్డారు. మొక్కజొన్న ధర ప్రస్తుతం ఎక్కువగా ఉన్నా పశుగ్రాసంతో పోటీ మొదలయ్యాక కిందికి దిగే అవకాశం ఉందని ఆయన చెప్పారు.వ్యాపారుల కుమ్మక్కునాఫెడ్‌ మాజీ అదనపు ఎండీ ఎస్‌కే సింగ్‌ మాట్లాడుతూ, ‘సోయాబీన్‌ ధర ఆకస్మిక పతనం వెనుక కార్టెలైజేషన్‌ (వ్యాపారుల కుమ్మక్కు) కనిపిస్తోంది. ఇది ఎక్కువ కాలం కొనసాగదు’ అని అన్నారు. మొత్తంగా పెసర తప్ప మిగతా ప్రధాన పంటలన్నీ ఎంఎస్‌పీకి దగ్గరగానే నిలుస్తాయని అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ ఏడాది మొక్కజొన్న సాగు విస్తీర్ణం 3 శాతం, వరి విస్తీర్ణం 4 శాతం మేర తగ్గినట్టు సెప్టెంబర్‌ 4 నాటి అధికారిక గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: మీ వీధిలోనే ఉన్నారు ఫైనాన్స్‌ గురువులు

ముంబై: ముడిచమురు ధరలు, అమెరికా ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలు, పశ్చిమాసియా పరిణామాలు ఈ వారం దేశీయ స్టాక్‌ మార్కెట్ల గమనాన్ని నిర్దేశించనున్నాయి. అమెరికా ట్రెజరీ బాండ్ల వేలం, యూరప్‌ దేశాల నుంచి వెలువడే ఆర్థిక గణాంకాలను కూడా ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా పరిశీలించనున్నారు. దేశీయంగా వచ్చే వారం (సెపె్టంబర్‌ 7–10 తేదీల మధ్య) ఏకంగా 11 కంపెనీలు ఐపీఓలకు రానుండటంతో ప్రైమరీ మార్కెట్‌పైనా ఫోకస్‌ ఉంటుంది. ఈ ఇష్యూల ద్వారా మొత్తం రూ.7,055 కోట్ల వరకు సమీకరించనున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో దలాల్‌ స్ట్రీట్‌లో ద్రవ్య లభ్యత (లిక్విడిటీ) అంశం అత్యంత కీలకంగా మారనుంది. వీటితో పాటు విదేశీ ఇన్వెస్టర్ల లావాదేవీలు, రూపాయి విలువ ట్రేడింగ్‌పై ప్రభావాన్ని చూపనున్నాయి. ‘‘వడ్డీ రేట్లపై ఆయా దేశాల ద్రవ్య పరపతి విధాన వైఖరి, క్రూడాయిల్‌ ధరల కదలికలు, భౌగోళిక పరిమాణాలకు మార్కెట్‌ స్పందించే అవకాశం ఉంది. అంతర్జాతీయ పెరిగిన చమురు ధరలు భారత్‌లో ద్రవ్యోల్బణం, విదేశీ వాణిజ్య మారక ద్రవ్యం, కార్పొరేట్‌ లాభాలపై ప్రభావం చూపనుంది’’ అని హెచ్‌ఎస్‌టీ వెల్త్‌ సీఈవో, వ్యవస్థాపకుడు హరిసెల్వన్‌ రాధాకృష్ణన్‌ తెలిపారు. యూఎస్‌ ద్రవ్యోల్బణంపైనే ప్రధాన దృష్టి అంతర్జాతీయ స్టాక్‌ మార్కెట్ల సమీప భవిష్యత్‌ గమనాన్ని నిర్దేశించడంలో అమెరికా ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలు కీలకంగా మారనున్నాయి. అమెరికా ఆగస్టు ఉద్యోగాల గణాంకాలు అంచనాల కంటే బలంగా నమోదైన నేపథ్యంలో ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఇన్వెస్టర్ల అంచనాలు మారుతున్నాయి. ఫెడ్‌ ద్రవ్య విధాన వైఖరిపై ప్రభావం చూపే అమెరికా పీపీఐ గణాంకాలు గురువారం, సీపీఐ గణాంకాలు శుక్రవారం విడుదల కానున్నాయి. ద్రవ్యోల్బణం నెలవారీగా 0.4 శాతం పెరగవచ్చని, వార్షికంగా 3.4 శాతం వద్ద ఉండొచ్చని ఆర్థికవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. అంచనాలకు మించి ద్రవ్యోల్బణం నమోదైతే ఫెడ్‌ వడ్డీ రేట్లపై కఠిన వైఖరిని కొనసాగించవచ్చన్న ఆందోళనలు పెరిగి.. ప్రపంచ మార్కెట్లలో హెచ్చుతగ్గులు అధికమయ్యే అవకాశం ఉంది.చమురు మంటలతో కంగారు జాతీయ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల దిశను నిర్దేశించడంలో ముడిచమురు ధరలు ఈ వారం అత్యంత కీలకంగా మారనున్నాయి. ముఖ్యంగా గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో హార్మూజ్‌ జలసంధి ద్వారా జరిగే చమురు రవాణాకు అంతరాయం ఏర్పడొచ్చన్న ఆందోళనలతో క్రూడాయిల్‌ ధరలు పెరుగుతున్నాయి. అమెరికా–ఇరాన్‌ ఉద్రిక్తతలు తీవ్రం కావడంతో బ్రెంట్‌ క్రూడ్‌ బ్యారెల్‌ ధర 96 డాలర్ల స్థాయికి చేరింది. అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లలో భౌగోళిక రాజకీయ రిస్క్‌ పెరగడం దీనికి ప్రధాన కారణంగా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. క్రూడ్‌ ధర 100 డాలర్లకు చేరువ కావడంతో ద్రవ్యోల్బణ భయాలు మళ్లీ తెరపైకి వచ్చాయి. అమ్మకాల బాటలో విదేశీ ఇన్వెస్టర్లు దేశీయ ఈక్విటీ మార్కెట్లలో విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు (ఎఫ్‌పీఐలు) మళ్లీ అమ్మకాల బాట పట్టారు. జూలైలో రూ.20,200 కోట్లకు, ఆగస్టులో రూ.29,600 కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులు పెట్టిన ఎఫ్‌పీఐలు.. సెపె్టంబర్‌ తొలి వారంలో రూ.7,443 కోట్ల విలువైన భారతీయ ఈక్విటీలను విక్రయించారు. క్రూడాయిల్‌ ధరల పెరుగుదల, అమెరికా బాండ్‌ ఈల్డ్స్‌ పెరగడం, డాలర్‌ బలోపేతం కావడం ఇందుకు ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి. అయితే ప్రాథమిక మార్కెట్‌పై విదేశీ ఇన్వెస్టర్ల ఆసక్తి కొనసాగుతోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో అమెరికా–ఇరాన్‌ ఉద్రిక్తతలు, చమురు ధరలు, ఫెడ్‌ విధాన నిర్ణయాలు విదేశీ నిధుల ప్రవాహాన్ని ప్రభావితం చేయనున్నాయి.గతవారంలో రూ.15 లక్షల కోట్లు ఆవిరి క్రూడ్‌ సెగలు, ద్రవ్యోల్బణ భయాలతో ఇన్వెస్టర్లు మళ్లీ అమ్మకాలకు దిగారు. దీంతో సూచీలు వరుసగా నాలుగో వారమూ నష్టపోయాయి. సెన్సెక్స్‌ 749 పాయింట్లు, నిఫ్టీ 276 పాయింట్లు నష్టపోయాయి. ఇన్వెస్టర్ల సంపదగా భావించే బీఎస్‌ఈలో లిస్టెడ్‌ కంపెనీల మొత్తం మార్కెట్‌ విలువ గత వారంలో రూ.15 లక్షల కోట్లు తగ్గి రూ.414 లక్షల కోట్లకు దిగొచి్చంది.సాంకేతిక అంశాలు సాంకేతికంగా నిఫ్టీకి 23,800 స్థాయి అత్యంత కీలకంగా కనిపిస్తోంది. ఈ స్థాయికి దిగువన అమ్మకాల ఒత్తిడి మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఎగువన 23,950 వద్ద తక్షణ నిరోధం ఉండగా.. దాన్ని అధిగమిస్తే 24,130 వద్ద మరో కీలక నిరోధం ఎదురుకానుంది. ఈ స్థాయినీ దాటి 24,250 పైన స్థిరపడితే మార్కెట్‌లో బుల్లిష్‌ సెంటిమెంట్‌ మరింత బలపడే అవకాశం ఉంది. సెన్సెక్స్‌కు 76,100–75,800 శ్రేణి కీలక మద్దతు ప్రాంతంగా కనిపిస్తోంది. 76,100 స్థాయి పైన నిలబడితే సూచీలో రికవరీకి అవకాశం ఉందని సాంకేతిక విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

న్యూఢిల్లీ: దాదాపు దశాబ్దకాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న స్టాక్‌ ఎక్సే్ఛంజీ దిగ్గజం లిస్టింగ్‌కు ఎట్టకేలకు తెరలేచింది. నేషనల్‌ స్టాక్‌ ఎక్సే్ఛంజీ(ఎన్‌ఎస్‌ఈ) పబ్లిక్‌ ఇష్యూ చేపట్టేందుకు తాజాగా క్యాపిటల్‌ మార్కెట్ల నియంత్రణ సంస్థ సెబీ పచ్చ జెండా ఊపింది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డెరివేటివ్స్‌ ఎక్సే్ఛంజీగా నిలుస్తున్న ఎన్‌ఎస్‌ఈ.. సెబీ ఆమోదంతో లిస్టింగ్‌ ప్రణాళికలను వేగవంతం చేయనుంది. వచ్చే వారమే ధరల శ్రేణిని వెల్లడించనున్నట్లు తెలుస్తోంది. తద్వారా ఈ నెల 15కల్లా ఐపీవోకు తెరతీయనున్నట్లు సంబంధిత వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.టాప్‌–10లోకి...ఐపీవోలో భాగంగా ఎన్‌ఎస్‌ఈ వాటా మూలధనంలో 6 శాతానికి సమానమైన 14.89 కోట్ల ఈక్విటీ షేర్లను విక్రయానికి ఉంచనుంది. తద్వారా రూ. 30,000 కోట్లు సమీకరించే ప్రణాళికల్లో ఉంది. దీంతో హ్యుందాయ్‌ మోటార్‌ ఇండియా, ఎల్‌ఐసీ, పేటీఎమ్, టాటా క్యాపిటల్, కోల్‌ ఇండియా ఇష్యూలను అధిగమించి అతిపెద్ద ఐపీవోగా నిలిచే వీలుంది. మరోపక్క జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్‌ సైతం రూ. 37,700 కోట్ల మెగా ఐపీవో కోసం చురుగ్గా సన్నాహాలు చేస్తోంది. ఎన్‌ఎస్‌ఈ లిస్టయితే దేశీయంగా మార్కెట్‌ క్యాపిటలైజేషన్‌(విలువ) రీత్యా టాప్‌–10లో నిలిచే అవకాశముంది. 1.8 లక్షలమంది వాటాదారులతో రూ. 5 లక్షల కోట్లకుపైగా మార్కెట్‌ విలువను అందుకోవచ్చని అంచనా. 2016లో చెక్‌...ఎన్‌ఎస్‌ఈ తొలుత 2016 డిసెంబర్‌లో పబ్లిక్‌ ఇష్యూ(రూ. 10,000 కోట్ల సమీకరణ)కు ప్రాస్పెక్టస్‌ దాఖలు చేసింది. అయితే లిస్టింగ్‌ ప్రణాళికలకు నియంత్రణ, న్యాయ, పాలనా సంబంధ వివాదాలు అడ్డుపడుతూ వచ్చాయి. ఆపై అవాంతరాల కారణంగా 2019, 2020, 2024లో ఎన్‌వోసీ కోసం పత్రాలు దాఖలు చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో వివాద పరిష్కారాలకుగాను సెబీకి రూ. 1,491 కోట్లకుపైగా చెల్లించింది. ఎప్పటినుంచో నడుస్తున్న కోలొకేషన్, డార్క్‌ఫైబర్‌ కేసులపై ఈ వారం సుప్రీం కోర్టు సెబీ అప్పీల్‌ను కొట్టివేసిన నేపథ్యంలో ఎన్‌ఎస్‌ఈకి ఉపశమనం లభించింది. ఆపై తాజాగా సెబీ నుంచి అనుమతి పొందింది.వాటాదారులు ఇలా...ఐపీవోలో ప్రస్తుత వాటాదారు సంస్థలు ఈక్విటీ వాటాలను ఆఫర్‌ చేయనున్నాయి. తద్వారా తమ వాటాలను విక్రయించేందుకు(మానిటైజ్‌) వీలు చిక్కనుంది. దీంతో నిధులు ఎక్సే్చంజీకి చేరబోవు. బ్యాంకర్ల అంచనా ప్రకారం ఎన్‌ఎస్‌ఈ ఐపీవో ధర రూ. 2,000గా ఉండవచ్చు. ఈ నెల 11కల్లా ధరల శ్రేణిని ప్రకటించనున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఎన్‌ఎస్‌ఈ ఐపీవోలో బ్యాంకింగ్‌ దిగ్గజం ఎస్‌బీఐ 2.48 కోట్ల షేర్లు, ఎంఎస్‌ స్ట్రాటజిక్‌(మారిషస్‌) 1.6 కోట్ల షేర్లు చొప్పున ఆఫర్‌ చేయనున్నాయి. ఈ జాబితాలో కెనడా పెన్షన్‌ ప్లాన్, అరండా ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్, బీవోబీ, స్టాక్‌ హోల్డింగ్‌ కార్పొరేషన్, జీఐసీసహా ఇతర బీమా కంపెనీలు చేరాయి. అయితే అతిపెద్ద వాటాదారు(10.72 శాతం) ఎల్‌ఐసీ షేర్లను విక్రయించడం లేదు. ప్రస్తుతం ఎన్‌ఎస్‌ఈలో ఎస్‌బీఐ వాటా 3.23 శాతంకాగా.. ఎస్‌బీఐ క్యాపిటల్‌ మార్కెట్స్‌కు 4.33 శాతం, స్టాక్‌ హోల్డింగ్‌కు 4.44 శాతం చొప్పున వాటా ఉంది. డెరివేటివ్స్‌ కింగ్‌ దేశీయంగా ఈక్విటీ డెరివేటివ్స్‌ మార్కెట్లో ఎన్‌ఎస్‌ఈ ఆధిపత్యం వహిస్తోంది. ట్రేడవుతున్న కాంట్రాక్టులరీత్యా ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగల ఎక్సే్ఛంజీగా నిలుస్తోంది. ఇక గతేడాది(2025–26)లో మొత్తం ఆదాయం రూ. 18,713 కోట్లుకాగా.. నికర లాభం 15 శాతం తగ్గి రూ. 10,302 కోట్లకు పరిమితమైంది. అంతక్రితం ఏడాది(2024–25) ఆదాయం రూ. 19,177 కోట్లుకాగా.. రూ. 12,188 కోట్ల నికర లాభం ఆర్జించింది. అయితే ఈ ఏడాది తొలి క్వార్టర్‌(ఏప్రిల్‌–జూన్‌)లో నికర లాభం 7 శాతం పుంజుకుని రూ. 3,120 కోట్లను తాకింది. మొత్తం ఆదాయం 9 శాతం ఎగసి రూ. 5,252 కోట్లకు చేరింది. ఈ షేర్లకు పండుగ ఎన్‌ఎస్‌ఈ లిస్ట్‌కానుండటంతో ఐఎఫ్‌సీఐ, న్యూ ఇండియా ఎస్యూరెన్స్‌ కంపెనీ కౌంటర్లకు డిమాండ్‌ కొనసాగుతోంది. దీంతో తాజాగా ఐఎఫ్‌సీఐ షేరు 6 శాతం జంప్‌చేసి రూ. 101ను దాటింది. తొలుత రూ. 107కు ఎగసింది. ఇక న్యూ ఇండియా 17.5 శాతం దూసుకెళ్లి రూ. 230కు చేరింది. ఇవి 52 వారాల గరిష్ట ధరలుకాగా.. స్టాక్‌ హోల్డింగ్‌ కార్పొరేషన్‌లో 52.86 శాతం వాటా కలిగిన ఐఎఫ్‌సీఐ ఎన్‌ఎస్‌ఈ లిస్టింగ్‌తో లబ్ధి పొందనుంది. స్టాక్‌ హోల్డింగ్‌కు ఎన్‌ఎస్‌ఈలో 4.44% వాటా ఉంది. ఈ బాటలో ఎన్‌ఎస్‌ఈలో 1.42% వాటా కలిగిన న్యూ ఇండియా సైతం వాటా విక్రయం ద్వారా లాభపడనుంది. గత నెల రోజుల్లో ఐఎఫ్‌సీఐ 42%, న్యూ ఇండియా 33% చొప్పున బలపడటం గమనార్హం! బంపర్‌ లిస్టింగ్‌.. ఈఎస్‌డీఎస్‌ సాఫ్ట్‌వేర్‌ సొల్యూషన్, ప్రయారిటీ జ్యువెల్స్‌ షేర్లు లిస్టింగ్‌ రోజే అప్పర్‌ సర్క్యూట్‌ను తాకి, అక్కడే లాక్‌ అయ్యాయి. ఇష్యూ ధరతో పోలిస్తే తొలి రోజే ఈఎస్‌డీఎస్‌ షేరు 109%, ప్రయారిటీ జ్యువెల్స్‌ షేరు 18 శాతం లాభాలు ఇన్వెస్టర్లకు పంచాయి. → ఈఎస్‌డీఎస్‌ సాఫ్ట్‌వేర్‌ సొల్యూషన్‌ లిస్టింగ్‌ ఇష్యూ ధర (రూ.429)తో పోలిస్తే బీఎస్‌ఈలో ఏకంగా 74 శాతం ప్రీమియంతో రూ.746 వద్ద ప్రారంభమైంది. మార్కెట్‌ ర్యాలీలో భాగంగా ఇంట్రాడేలో 109 శాతం ఎగసి రూ.895.55 వద్ద అప్పర్‌ సర్క్యూట్‌ను తాకి, అక్కడే లాక్‌ అయింది. మార్కెట్‌ ముగిసే సరికి కంపెనీ మార్కెట్‌ విలువ రూ.10,647 కోట్లుగా నమోదైంది. → ప్రయారిటీ జ్యువెల్స్‌ ఇష్యూ ధర (రూ.200)తో పోలిస్తే 12 శాతం ప్రీమియంతో రూ.225 వద్ద ట్రేడింగ్‌ ప్రారంభించింది. ఇంట్రాడేలో 18 శాతం ఎగసి రూ.236 వద్ద అప్పర్‌ సర్క్యూట్‌ను తాకి, అక్కడే స్థిరపడింది. మార్కెట్‌ ముగిసే సరికి కంపెనీ మార్కెట్‌ క్యాపిటలైజేషన్‌ రూ.426 కోట్లుగా నమోదైంది.

ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి త్రైమాసికం (క్యూ1 ఆర్థిక సంవత్సరం 2027)కి సంబంధించి కేంద్రం ఇటీవల విడుదల చేసిన జీడీపీ గణాంకాలపై కొందరు విశ్లేషకులు లేవనెత్తిన సందేహాలకు ముఖ్య ఆర్థిక సలహాదారు (సీఈఏ) వి.అనంత నాగేశ్వరన్‌ జవాబిచ్చారు. దేశ జీడీపైపై వస్తున్న విమర్శలకు ఆయన గణాంకాల ఆధారంగానే కళ్లెం వేశారు. ప్రస్తుతం అమెరికాలో పర్యటిస్తున్న నాగేశ్వరన్‌ ఓ సంస్థకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఆసక్తికర అంశాలు పంచుకున్నారు.గత ఏడాది (FY26) క్యూ1 జీడీపీని(పాత పద్ధతిలో 2011-12 బేస్‌ ఇయర్‌ ప్రకారం) కొందరు రూ.86 లక్షల కోట్లుగా లెక్కించారు. ఈ ఏడాది (FY27) క్యూ1 జీడీపీని(కొత్త పద్ధతిలో 2022-23 బేస్‌ ఇయర్‌ ప్రకారం) రూ.88 లక్షల కోట్లుగా లెక్కించారు. కొందరు విమర్శకులు ఏం చేశారంటే, ఈ రెండు అంకెలనూ నేరుగా పోల్చి 86 నుంచి 88కి పెరిగింది కాబట్టి వృద్ధి రేటు కేవలం 2-2.3 శాతమే అని లెక్క కట్టారు.సీఈఏ అభ్యంతరం ఏమిటి?గత ఏడాది క్యూ1 అంకెను కొత్త పద్ధతిలో మళ్లీ లెక్కించాలి (అంటే, పాత సిరీస్‌ కొనసాగి ఉంటే ఈ కొత్త మెథడాలజీ ప్రకారం ఎంత వచ్చేదో చూడాలి). ఆయన అంచనా ప్రకారం, ఆ అంకె రూ.86 లక్షల కోట్ల కంటే ఎక్కువగా, రూ.90 లక్షల కోట్లకు దగ్గరగా ఉండేది. ఆ సవరించిన అంకెతో ఈ ఏడాది రూ.88 లక్షల కోట్లను పోలిస్తేనే అసలైన, న్యాయమైన వృద్ధి రేటు తెలుస్తుందని చెప్పారు. అంతేగానీ, రెండు వేర్వేరు కొలమానాల అంకెలను నేరుగా పోల్చడం సరికాదన్నారు.గత ఏడాది జీడీపీ అంకెల్లో సవరణకు ప్రధాన కారణం డబుల్‌ డిఫ్లేటర్‌ పద్ధతి మాత్రమే కాదని, మెరుగైన కార్యనిర్వహణ, అసంఘటిత రంగం మెరుగైన కవరేజీ వంటి అనేక అంశాలు కారణమని వివరించారు. కొత్త పద్ధతిలో ఎఫ్‌వై26 అంకెలు పెరగకపోవడం, గతంలో తాము ఆర్థిక వ్యవస్థను సక్రమంగా కవర్‌ చేశామనడానికి నిదర్శనమని చెప్పారు. జీడీపీని లెక్కించేటప్పుడు, నామినల్‌ జీడీపీ (ధరల పెరుగుదలతో సహా) నుంచి రియల్‌ జీడీపీ (ధరల ప్రభావం తీసేసి అసలైన ఉత్పత్తి వృద్ధి)కు మారాలంటే ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావాన్ని తీసేయాలి. దీనికి వాడే సాధనాన్నే డిఫ్లేటర్‌ అంటారు.డబుల్‌ డిఫ్లేటర్‌ పద్ధతి కేవలం అంతర్జాతీయ సంస్థల సూచన వల్లే అనుసరిస్తున్నామన్న వాదనను తోసిపుచ్చారు. ఇది గణాంక నిపుణుల విస్తృత సమాలోచనల ఫలితమని, ఇన్‌పుట్‌-అవుట్‌పుట్‌ ధరలు వేర్వేరు కారకాల ప్రభావంతో మారతాయి కాబట్టి ఇదే శాస్త్రీయ పద్ధతని తెలిపారు. 7.8 శాతం వృద్ధి రేటు గాలిలోంచి ఊడిపడలేదని, జీఎస్టీ వసూళ్లు, ఈ-వే బిల్‌ జారీ, వాహన విక్రయాలు, ఎగుమతుల వృద్ధి, బ్యాంకు రుణ వృద్ధి వంటి నెలవారీ సూచికలన్నీ ముందు నుంచే బలమైన వృద్ధిని సూచిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు. ఈ డేటా అంతా ఆర్‌బీఐ, కస్టమ్స్‌, ప్రభుత్వ ఖజానా వంటి విశ్వసనీయ మూలాల నుంచి వచ్చిందని పేర్కొన్నారు.ఉద్యోగ కల్పనపై స్పందిస్తూ కొవిడ్‌ అనంతరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉపాధి కల్పన సవాలుగా మారిందని, అయితే సాంకేతిక మార్పులు, సామాజిక-ఆర్థిక అంశాలు, స్వచ్ఛంద నిరుద్యోగం వంటి అనేక అంశాలు దీన్ని ప్రభావితం చేస్తాయన్నారు. భారత ఉద్యోగ వృద్ధి ధోరణులు ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే మెరుగ్గా ఉన్నాయని నాగేశ్వరన్‌ అభిప్రాయపడ్డారు.ఇదీ చదవండి: డిజిటల్ విప్లవంలో జియో పదేళ్ల ప్రస్థానం!

న్యూఢిల్లీ: నిరంతర ఆవిష్కరణలు, అత్యుత్తమ ఉత్పత్తులను అందిస్తూ 2047 నాటికి వికసిత (అభివృద్ధి చెందిన) భారత్‌ సాకారం దిశగా సాహసోపేతమైన మార్గాన్ని రూపొందించుకోవాలని భారత వాహన పరిశ్రమకు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పిలుపునిచ్చారు. గురువారమిక్కడ జరిగిన భారతీయ వాహన తయారీదారుల సంఘం (సియామ్‌) 2026 వార్షిక సదస్సుకు అందించిన సందేశంలో, ఇటీవలి స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో మన వాహన రంగం దూసుకెళ్లేందుకు వీలవుతుందని పేర్కొన్నారు. ఇప్పటికే ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన మన పరిశ్రమ మరింతగా విస్తరించేందుకు ఈ ఒప్పందాలు దోహదం చేస్తాయని చెప్పారు. సియామ్‌ ప్రెసిడెంట్‌ శైలేష్‌ చంద్ర ప్రధాని సందేశాన్ని చదివి వినిపించారు. ‘వికసిత భారత్‌ జర్నీలో వాహన రంగానికి కొంగొత్త అవకాశాలు లభిస్తాయి. భారీగా వృద్ధి చెందుతుంది. దేశాభివృద్ధిలో కీలక మూల స్తంభంగా రవాణా రంగం పాత్ర బలోపేతమవుతుంది. గడిచిన దశాబ్దకాలంగా అత్యంత వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా భారత్‌ నిలుస్తోంది. ఎకానమీ ప్రగతితో పాటు వాహనాలకు డిమాండ్‌ కూడా పుంజుకుంటుంది. హైవేలు, ఇతర మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణ జోరుతో మన ఆటోమొబైల్‌ పరిశ్రమకు మరిన్ని కొత్త అవకాశాలు దక్కుతున్నాయి’ అని ప్రధాని వ్యాఖ్యానించారు. ఈవీలు రయ్‌... దేశంలో చార్జింగ్‌ సదుపాయాల విస్తరణ జోరందుకోవడంతో ఎలక్ట్రిక్‌ వాహనాల (ఈవీ) కొనుగోళ్లు భారీగా పెరుగుతున్నాయని.. ఇది ఆవిష్కరణల్లో కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తోందని మోదీ పేర్కొన్నారు. నవతరం మొబిలిటీ దిశగా భారత్‌ దూసుకెళ్తున్న నేపథ్యంలో భారతీయ వాహన తయారీ సామర్థ్యాలను సరికొత్త శిఖరాలను తీసుకెళ్లడంలో సియామ్‌ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని ప్రధాని చెప్పారు. సంస్కరణలు, ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక (పీఎల్‌ఐ) స్కీమ్‌ల వంటి చర్యలతో వాహన పరిశ్రమ తయారీ సామర్థ్యాలు మరింత బలోపేతమయ్యాయని వివరించారు. ఆర్థిక వృద్ధికి కీలక చోదకం: సియామ్‌ ప్రెసిడెంట్‌ భారత్‌ ఆర్థిక ప్రగతికి ఆటోమొబైల్‌ పరిశ్రమ కీలక చోదకంగా నిలుస్తుందని సియామ్‌ ప్రెసిడెంట్‌ శైలేష్‌ చంద్ర పేర్కొన్నారు. పర్యావరణహితమైన, కాలుష్యరహిత, సురక్షిత రవాణా విషయంలో ప్రపంచవ్యాప్త, జాతీయ ప్రాధాన్యతలతో అనుసంధానం చేయడంలో గణనీయమైన పాత్ర పోషిస్తోందన్నారు. దేశ ఎకానమీలో వాహన పరిశ్రమ వాటా రూ.22.75 లక్షల కోట్లను అధిగమించిందని, జీఎస్‌టీ వసూళ్లలో ఈ రంగం నుంచి దాదాపు 15% లభిస్తున్నట్లు ఆయన వెల్లడించారు. ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా 3 కోట్ల మందికి ఆటో పరిశ్రమ ఉపాధి కల్పిందని చెప్పారు. 2025–26లో 46 లక్షల విక్రయాలు.. 7.6% వృద్ధితో ప్యాసింజర్‌ వాహన విభాగం రికార్డు సృష్టించిందన్నారు. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో మొత్తం 25 లక్షల ఈవీలు (24.7% వృద్ధి) అమ్ముడయ్యాయని ఆయన తెలిపారు. పెట్రోలు, డీజిల్‌ కార్లపై మరిన్ని నియంత్రణలు... దేశంలో ఎలక్ట్రిక్‌ మొబిలిటీని మరింత పెంచేందుకు వాహన రంగం చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రధాని సలహాదారు తరుణ్‌ కపూర్‌ పరిశ్రమను కోరారు. దేశీయంగా బ్యాటరీ తయారీని ప్రోత్సహించేందుకు ప్రభుత్వం పన్ను సంబంధిత మార్పులను ప్రవేశపెట్టడంపై దృష్టి సారించిందని కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు. మరోపక్క, రానున్న కాలంలో పెట్రోలు, డీజిల్‌ వాహనాలు.. ముఖ్యంగా కార్ల విషయంలో ప్రభుత్వం మరిన్ని నియంత్రణలను అమలు చేసే అవకాశం ఉందని.. పరిశ్రమ దీనికి సిద్ధంగా ఉండాలన్నారు. సీఎన్‌జీ వాహనాలపై దృష్టి సారించినట్లే... రానున్న కాలంలో ఈవీలపై ఫోకస్‌ మరింత పెంచాలని ఆటోమొబైల్‌ కంపెనీలకు సూచించారు. మరోపక్క, మరికొన్నేళ్లలో ఈవీలపై ప్రభుత్వం సబ్సిడీలను ఆపేయవచ్చని, పరిశ్రమ ఈ సవాలుకు రెడీగా ఉండాని భారీ పరిశ్రమల శాఖ కార్యదర్శి కమ్రాన్‌ రిజ్వీ పేర్కొన్నారు.2027 అక్టోబర్‌ నుంచి భారత్‌ ఎన్‌సీఏపీ 2.0: గడ్కరీ దేశంలో పెరిగిపోతున్న రోడ్డు ప్రమాదాలను అరికట్టే చర్యల్లో భాగంగా వాహనాల్లో పూర్తిస్థాయి భద్రతా వ్యవస్థను అంచనా వేసే భారత్‌ న్యూ కార్‌ అసెస్‌మెంట్‌ ప్రోగ్రామ్‌ (ఎన్‌సీఏపీ) 2.0ను వచ్చే ఏడాది అక్టోబర్‌ నుంచి అమలు చేయనున్నట్లు కేంద్ర మంత్రి నితిన్‌ గడ్కరీ పేర్కొన్నారు. అలాగే, రేర్‌ ఎమిషన్‌ కంట్రోల్‌ పరికరం వల్ల కాలుష్యం భారీగా తగ్గుతుందని, దీనిపై పరీక్షలు కూడా పూర్తయినట్లు వెల్లడించారు. ఒక్కో డివైజ్‌కు రూ.4,000–5,000 ఖర్చవుతుందన్నారు. బీఎస్‌4 వాహనాల్లో దీన్ని అమర్చిన తర్వాత వెలువడే ఉద్గారాలు బీఎస్‌6 వాహనాల మాదిరిగానే ఉంటాయన్నారు. త్వరలో దీనికి సంబంధించి కొత్త స్కీమ్‌ను ప్రకటించనున్నట్లు ఆయన చెప్పారు. అందుబాటు ధర కీలకం: మారుతీ సీఈఓ నియంత్రణలు, అందుబాటు ధరల మధ్య సరైన సమతుల్యత కొనసాగుతుందని ఆశిస్తున్నట్లు మారుతీ సుజుకీ ఎండీ, సీఈఓ హిసాషి టకేచి పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల భారతీయ కొనుగోలుదారులకుసురక్షితమైన, పర్యావరణహిత రవాణా అందుబాటులో ఉంటుందన్నారు. దేశంలో పశువుల పేడ, బయోమాస్, వ్యవసాయ వ్యర్థాలు పుష్కలంగా లభ్యమవుతున్నందున, కంప్రె‹స్డ్‌ బయోగ్యాస్‌కు భారీ అవకాశాలున్నాయని, దీన్ని స్వచ్ఛమైన వాహన ఇంధనంగా మార్చుకోవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ‘నియంత్రణపరమైన వ్యయాలు పెరిగిపోవడంతో తొలిసారి కారు కొనుగోలు చేసేవారికి భారంగా మారింది. దీంతో గత కొన్నేళ్లుగా చిన్న కార్ల విభాగంలో అమ్మకాలు పడిపోయాయి. లక్షలాది భారతీయ కుటుంబాలకు కారు కొనుగోలు ఇప్పటికీ పెద్ద కల. మరింత రక్షణతో పాటు సౌలభ్యం, సౌకర్యాన్ని కల్పిస్తుంది. అందుకే అందుబాటు ధర చాలా ముఖ్యం’ అని టకేచి పేర్కొన్నారు. ఇటీవలి జీఎస్‌టీ సంస్కరణలతో ఈ ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి నాలుగు నెల్లలోనే చిన్న కార్ల (18 శాతం లోపు జీఎస్‌టీ శ్లాబ్‌లో ఉన్నవి) అమ్మకాలు ఏకంగా 30 శాతం మేర ఎగబాకడాన్ని ఆయన ఉదహరించారు. మరీ ముఖ్యంగా ఎంట్రీ లెవెల్‌ కార్లలో ఏకంగా 100 శాతం వృద్ధి నమోదైందని, అందుబాటు ధరకున్న మహిమకు ఇదే నిదర్శనమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM Kisan Samman Nidhi) యోజన ద్వారా డబ్బులు పొందుతున్న రైతులకు 24వ విడతకు సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో కొన్ని వార్తలు వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈసారి ప్రభుత్వం రైతుల ఖాతాల్లో రూ.4,000 జమ చేయబోతోందని, ఇప్పటికే డబ్బులు పంపడం మొదలుపెట్టిందని కొన్ని పోస్టుల్లో చెబుతున్నారు. అయితే.. ఈ వార్తల్లో నిజం లేదు.సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న రూ.4,000 విడత వార్తను పీఎం కిసాన్ అధికారిక ఎక్స్ ఖాతా కూడా ఖండించింది. 24వ విడతగా రూ.4,000 పంపుతున్నట్లు వచ్చిన వీడియోలు, పోస్టులు నకిలీవని స్పష్టం చేసింది. కాబట్టి.. ఇలాంటి సోషల్ మీడియా పోస్టులను చూసి రైతులు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. ముఖ్యంగా.. తెలియని లింకులపై క్లిక్ చేసి బ్యాంక్ వివరాలు, ఓటీపీ వంటి వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని ఇవ్వకూడదు.24వ విడత ఎప్పుడు వస్తుంది?పీఎం కిసాన్ పథకం 23వ విడతను జూన్ 20న విడుదల చేశారు. దీంతో 24వ విడత అక్టోబర్‌లో వచ్చే అవకాశం ఉందని సమాచారం. అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు 24వ విడతకు సంబంధించి అధికారిక తేదీని ప్రకటించలేదు. కాబట్టి.. అక్టోబర్‌లోనే డబ్బులు వస్తాయని ఇప్పుడే ఖచ్చితంగా చెప్పలేం. ప్రభుత్వం అధికారిక ప్రకటన చేసిన తర్వాతే పూర్తి క్లారిటీ వస్తుంది.రైతులు ఈ పనులు పూర్తి చేసుకోవాలితదుపరి విడత డబ్బులు ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకుండా రావాలంటే రైతులు కొన్ని విషయాలను ముందుగానే చెక్ చేసుకోవాలి. ➤e-KYC పూర్తి చేసుకోవాలి. ➤బ్యాంక్ ఖాతా ఆధార్‌తో లింక్ అయిందో లేదో చూసుకోవాలి. ➤ఫార్మర్ ఐడీ లేకపోతే వెంటనే క్రియేట్ చేసుకోవాలి.➤ఇంకా భూమి ధృవీకరణ చేయించుకోనట్లయితే, 24వ విడత రాకముందే దానిని చేయించుకోండి.వీటిలో ఏదైనా పెండింగ్‌లో ఉంటే పీఎం కిసాన్ డబ్బులు రావడంలో సమస్య ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.#FakeNewsAlertA post claiming that 24th instalment of PM-KISAN is ₹4,000 is going viral on social media.This claim is fake. No such official announcement has been made. Stay Alert! Verify any news related to govt schemes from official government sources . #PMKISAN #FakeNews pic.twitter.com/ksXz3TdGUl— PM Kisan Samman Nidhi (@pmkisanofficial) August 20, 2026

ఆధునిక మౌలిక వసతులు, ఐటీ విప్లవం, ఆర్థిక పురోగతితో దూసుకుపోతున్న భారతీయ మహానగరాలు పారిశుధ్య నిర్వహణలో మాత్రం వెనుకబడుతున్నాయి. ఈ చేదు నిజాన్ని కేంద్ర గృహ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన ‘స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్’ తాజా గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. మెట్రో నగరాలు సైతం చెత్త నిర్వహణలో విఫలమవుతూ అత్యంత అశుభ్రమైన నగరాల జాబితాలో నిలవడం పట్టణ పాలన లోపాలను ఎత్తిచూపుతోంది.దేశంలోనే అత్యంత అపరిశుభ్రమైన (తక్కువ పాయింట్లు సాధించిన) టాప్-10 నగరాల జాబితాలో తమిళనాడుకు చెందిన చారిత్రక నగరం మదురై ప్రథమ స్థానంలో నిలవగా, పంజాబ్‌లోని పారిశ్రామిక కేంద్రం లుధియానా, తమిళనాడు రాజధాని చెన్నై తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి.దేశంలో అత్యంత అపరిశుభ్రమైన టాప్‌-10 నగరాలు1. మదురై (తమిళనాడు)2. లుధియానా (పంజాబ్)3. చెన్నై (తమిళనాడు)4. రాంచీ (జార్ఖండ్)5. బెంగళూరు (కర్ణాటక)6. ధన్‌బాద్ (జార్ఖండ్)7. ఫరీదాబాద్ (హర్యానా)8. గ్రేటర్ ముంబై (మహారాష్ట్ర)9. శ్రీనగర్ (జమ్మూ, కశ్మీర్)10. ఢిల్లీఈ జాబితాను పరిశీలిస్తే కేవలం చిన్న పట్టణాలు మాత్రమే కాకుండా బెంగళూరు, గ్రేటర్ ముంబై, ఢిల్లీ వంటి ఆర్థిక శక్తులుగా వెలుగుందుతున్న మహా నగరాలు కూడా పారిశుధ్య సమస్యలతో కొట్టుమిట్టాడుతున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. 'గార్డెన్ సిటీ'గా పేరుగాంచిన బెంగళూరు 5వ స్థానంలో నిలవడం, రాజధాని ఢిల్లీ టాప్-10 జాబితాలో చేరడం తీవ్ర ఆందోళన కలిగించే అంశం.వైఫల్యానికి మూలకారణాలువేగవంతమైన పట్టణీకరణకు తగినట్లుగా వ్యర్థాల నిర్వహణ వ్యవస్థలు లేకపోవడం, తడి-పొడి చెత్త వేరుచేయడంలో పౌరుల భాగస్వామ్యం లోపించడం, ల్యాండ్‌ఫిల్‌ సైట్లపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం ఈ నగరాల పతనానికి కారణాలుగా నిలుస్తున్నాయి. ఇండోర్, సూరత్ వంటి నగరాలు వినూత్న రీతిలో వ్యర్థాలను రీసైక్లింగ్ చేస్తూ ఆదర్శంగా నిలుస్తుంటే ఈ 10 నగరాలు మాత్రం పారిశుధ్య మౌలిక వసతుల లేమితో సతమతమవుతున్నాయి. కేవలం నిధుల కేటాయింపుతోనే స్వచ్ఛత సాధ్యం కాదని, ప్రజా ప్రతినిధుల జవాబుదారీతనం, స్థానిక సంస్థల సమర్థత, పౌరుల్లో మార్పు వచ్చినప్పుడే స్వచ్ఛ భారత్ కల సాకారమవుతుందని ఈ నివేదిక హెచ్చరిస్తోంది.ఇదీ చదవండి: ఒక్కసారిగా బంగారం ధరలు రివర్స్‌!

దేశవ్యాప్తంగా ఆగస్టు నెలలో ఇంధన విక్రయాలు భారీగా పుంజుకున్నాయి. వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోవడంతో నీటిపారుదల అవసరాలు పెరిగి వ్యవసాయ పంపుసెట్లకు డిమాండ్‌ పెరిగింది. దీనికి తోడు వాహనాల రాకపోకలు అధికంగా ఉండటంతో ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్‌ సంస్థల పెట్రోల్, డీజిల్‌ అమ్మకాలు ఆగస్టులో గణనీయంగా పెరిగాయి. ఇండియన్‌ ఆయిల్‌ కార్పొరేషన్‌ (ఐఓసీ), భారత్‌ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్‌ (బీపీసీఎల్‌), హిందుస్థాన్‌ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్‌ (హెచ్‌పీసీఎల్‌) కలిపి ఆగస్టులో 34.8 లక్షల టన్నుల పెట్రోల్‌ విక్రయించాయి. గతేడాది ఇదే నెలలో నమోదైన 31.9 లక్షల టన్నులతో పోలిస్తే ఇది 9.1% అధికం. నెలవారీగా జులైతో పోలిస్తే పెట్రోల్‌ అమ్మకాలు ఒక శాతం మేర పెరిగాయి.డీజిల్‌ విక్రయాల్లో రెండంకెల వృద్ధిఆర్థిక వ్యవస్థ పనితీరుకు కీలక సూచిక అయిన డీజిల్‌ విక్రయాలు ఏడాది ప్రాతిపదికన 10.2 శాతం పెరిగి 6.27 మిలియన్‌ టన్నులుగా నమోదయ్యాయి. వరుసగా రెండో నెలలో డీజిల్‌ డిమాండ్‌ రెండంకెల వృద్ధిని నమోదు చేసింది. జూలైలోనూ డీజిల్‌ అమ్మకాలు 10.7 శాతం పెరిగాయి. దేశంలో అత్యధికంగా వినియోగించే ఇంధనం డీజిల్‌. సరకు రవాణా, వ్యవసాయ యంత్రాలు, నీటిపారుదల కోసం ఇది ప్రధానంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ ఏడాది రుతుపవనాలు ఆలస్యంగా రావడంతో రైతులు పొలాలకు నీరు అందించేందుకు డీజిల్‌ పంపులను ఎక్కువగా వినియోగించారు. దీంతో సాధారణంగా వర్షాకాలంలో తగ్గే డీజిల్‌ డిమాండ్‌ ఈసారి పెరిగింది. విమాన ఇంధనం (ఏటీఎఫ్‌) విక్రయాలు 5.6 శాతం పెరిగి 6.77 లక్షల టన్నులకు చేరాయి. జూలైతో పోలిస్తే 1.3 శాతం వృద్ధి నమోదైంది. అయితే ఈ పెరుగుదలకు నిర్దిష్ట కారణాన్ని పరిశ్రమ గణాంకాలు వెల్లడించలేదు. అయితే, ఎల్‌పీజీ అమ్మకాలు 16.1 శాతం తగ్గి 24.2 లక్షల టన్నులకు పడిపోయాయి. పశి్చమాసియా సంక్షోభం కారణంగా సరఫరాలకు అంతరాయం ఏర్పడటంతో హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు వంటి రంగాల్లో ఎల్‌పీజీ వినియోగంపై ఆంక్షలు విధించారు. జూన్‌లో ఈ ఆంక్షలను ఎత్తివేయడంతో అమ్మకాలు పెరిగినప్పటికీ, పీఎన్‌జీ వినియోగం పెరగడంతో ఎల్‌పీజీ డిమాండ్‌ గతేడాది స్థాయులతో పోలిస్తే తక్కువగానే కొనసాగుతోంది.ఇదీ చదవండి: రాబోయేది నిశ్శబ్దంగా నలిపేసే సంక్షోభం!

సరికొత్త రికార్డ్‌ నెలకొల్పుతూ 2026–27 అసెస్‌మెంట్‌ ఏడాదికిగాను 7.8 కోట్లకుపైగా ఆదాయపన్ను రిటర్ను(ఐటీఆర్‌)లు దాఖలయ్యాయి. ఆదాయపన్ను శాఖ ఎక్స్‌లో పోస్ట్‌ చేసిన తాజా వివరాల ప్రకారం ఆగస్ట్‌31కల్లా ఐటీఆర్‌లు 7.8 కోట్లను దాటాయి. గతేడాది 2025 సెప్టెంబర్‌ 16వరకూ దాఖలైన ఐటీఆర్‌ల సంఖ్య 7.3 కోట్లు మాత్రమే. 2025–26 ఏడాదికి నాన్‌ఆడిట్‌ కేసుల రిటర్ను దాఖలుకు సెప్టెంబర్‌ 16 వరకూ గడువిచ్చిన సంగతి తెలిసిందే.ఈ ఏడాది జూలై31కల్లా ఐటీఆర్‌–1, ఐటీఆర్‌–2 ఫైలింగ్స్‌ 5.9 కోట్లను దాటినట్లు ఆదాయపన్ను శాఖ వెల్లడించింది. బిజినెస్‌లు లేదా వృత్తిపరమైన ఆదాయంకలిగిన ఆడిట్‌ అవసరంలేని పన్ను చెల్లింపుదారులు ఆగస్ట్‌31కల్లా పూర్తిచేసిన వివిధ ఫైలింగ్‌లతో కలిపి మొత్తం ఐటీఆర్‌ల సంఖ్య 7.8 కోట్లను అధిగమించినట్లు పేర్కొంది. వీటిలో వ్యక్తులు, అవిభాజ్య హిందూ కటుంబాలు(హెచ్‌యూఎఫ్‌లు) ప్రొప్రయిటరీ బిజినెస్‌ లేదా వృత్తిపరమైన ఆదాయంపై దాఖలు చేసిన ఐటీఆర్‌–3, చిన్న, మధ్యతరహా పన్ను చెల్లింపుదారుల(రూ. 50 లక్షలలోపు ఆదాయం) ఐటీఆర్‌–4, సంస్థలు, ఎల్‌ఎల్‌పీ, కోఆపరేటివ్‌ సొసైటీల ఐటీఆర్‌–5, కంపెనీల చట్టం ప్రకారం రిజిస్టరైన సంస్థల ఐటీఆర్‌–6, ట్రస్టులు, చారిటబుల్‌ సంస్థల ఐటీఆర్‌–7 ఉన్నట్లు వివరించింది. ఇదీ చదవండి: బెర్త్ బుక్‌ చేసినా.. పడుకోకూడదు!

దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి సాధిస్తూ, పన్ను వసూళ్ల నిర్వహణలో భారత్ మరో ఘనతను నమోదు చేసింది. ప్రభుత్వం మంగళవారం విడుదల చేసిన తాజా అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, 2026 ఆగస్టు నెలలో స్థూల వస్తు, సేవల పన్ను (జీఎస్టీ) వసూళ్లు సంవత్సర ప్రాతిపదికన 14.8 శాతం పెరిగి రూ.1,99,853 కోట్లకు (దాదాపు రూ.2 లక్షల కోట్లు) చేరాయి. గత ఏడాది (2025) ఆగస్టులో నమోదైన రూ.1,74,116 కోట్లతో పోలిస్తే ఇది అధికం.దిగుమతులు, వర్తకమే ప్రధాన చోదకాలుఈ వృద్ధికి ప్రధాన కారణం దిగుమతులపై పన్ను ఆదాయం ఏకంగా 29 శాతం పెరిగి రూ.62,604 కోట్లకు చేరడమే. అదే సమయంలో దేశీయంగా జరిగిన లావాదేవీలపై జీఎస్టీ వసూళ్లు 9.3 శాతం వృద్ధితో రూ.1,37,249 కోట్లుగా నమోదయ్యాయి. పన్ను చెల్లింపుదారుల సమర్థవంతమైన రిఫండ్ ప్రక్రియ వల్ల రిఫండ్లు 67.9 శాతం పెరిగి రూ.31,795 కోట్లకు చేరినప్పటికీ నికర జీఎస్టీ వసూళ్లు 8.3 శాతం పెరిగి రూ.1,68,057 కోట్లకు చేరడం ఆర్థిక స్థిరత్వానికి అద్దం పడుతోంది.ఆర్థిక రంగానికి కొత్త ఊపుమొదటి త్రైమాసికంలో జీడీపీ 7.8 శాతం నమోదు కావడం, ఆ వరుసలోనే పన్ను వసూళ్లు కూడా నిలకడగా కొనసాగడం భారతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలమైన పునాదులను సూచిస్తోంది. పన్ను రేట్ల నిలకడ, కంప్లయన్స్ యంత్రాంగం బలోపేతం కావడం వల్ల నెలవారీ వసూళ్లు సగటున రూ.2 లక్షల కోట్ల స్థాయిలో స్థిరపడుతున్నాయి.రాబోయే సెప్టెంబర్ 12న న్యూఢిల్లీలో జరగనున్న 57వ జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశానికి ముందు వచ్చిన ఈ గణాంకాలు ప్రభుత్వానికి పెద్ద ఊరట నిచ్చాయి. కౌన్సిల్ సమావేశంలో ఈజ్‌ ఆఫ్‌ డూయింగ్‌ బిజినెస్‌ వంటి అంశాలపై కీలక నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉందనేది నిపుణుల అంచనా.ఇదీ చదవండి: 600 దరఖాస్తులు.. 10 ఇంటర్వ్యూలు!

న్యూఢిల్లీ: పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ జ్వాలలు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక అనిశ్చితి నెలకొన్నప్పటికీ భారత్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ తగ్గేదేలే అంటూ భారీగా పుంజుకుంది. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి త్రైమాసికం (2026–27 ఏప్రిల్‌–జూన్, క్యూ1)లో స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ) వృద్ధి రేటు అంచనాలను మించి 7.8 శాతంగా నమోదైంది. గత ఆర్థిక సంవత్సరం ఇదే క్వార్టర్లో జీడీపీ 6.9 శాతం వృద్ధి చెందింది. అయితే, గతేడాది చివరి క్వార్టర్‌ (2025–26, క్యూ4)లో వృద్ధి రేటు 8.6 శాతంతో పోలిస్తే మాత్రం నిదానించింది. కేంద్ర గణాంకాల శాఖ సోమవారం ఈ డేటాను విడుదల చేసింది. ఇరాన్‌–అమెరికా వార్‌తో అధిక క్రూడ్‌ ధరలు.. ఇంధన, కమోడిటీ మార్కెట్లు తీవ్ర కుదుపులకు గురవడం, ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లు, బలహీన ప్రపంచ డిమాండ్‌ నేపథ్యంలో కూడా మన జీడీపీ మెరుగ్గానే వృద్ధి చెందడం గమనార్హం. అంతేకాదు పెద్ద ఎకానమీల్లో ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన వృద్ధి రేటు సాధిస్తున్న దేశంగా భారత్‌ తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకుంది. రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ (ఆర్‌బీఐ) క్యూ1లో 7 శాతం వృద్ధిని అంచనా వేయగా, దీనికి మించి ఎకానమీ పరుగులు తీసింది. భౌగోళిక రాజకీయ రిస్కులు తీవ్రతరమైనా, పటిష్టమైన దేశీ ఆర్థిక కార్యకలాపాలు దన్నుగా నిలిచాయని ఈ గణాంకాలు తెలియజేస్తున్నాయి. కాగా, ప్రస్తుత 2026–27 పూర్తి ఏడాదికి గాను జీడీపీ వృద్ధి రేటు 6.7 శాతంగా ఉండొచ్చని లెక్కగట్టింది. రూ. 81.36 లక్షల కోట్లు... స్థిర ధరల ప్రకారం 2026–27 క్యూ1లో వాస్తవ (రియల్‌) జీడీపీ విలువ రూ.81.36 లక్షల కోట్లుగా నమోదైంది. గతేడాది ఇదే త్రైమాసికంలో ఇది రూ.75.46 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. అంటే, 7.8 శాతం పెరిగింది. ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం సాధారణ (నామినల్‌) స్థూల దేశీయోత్పత్తి 10.3% వృద్ధితో రూ.80 లక్షల కోట్ల నుంచి రూ.88.27 లక్షల కోట్లకు ఎగబాకింది. వాస్తవ స్థూల విలువ జోడింపు (జీవీఏ) వృద్ధి 8.2%గా నమోదైంది. అత్యంత అనిశ్చిత ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో సైతం గత 12 ఏళ్లుగా ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న నిర్మాణాత్మక సంస్కరణల ఫలితంగానే ఇప్పుడు ఆర్థిక వ్యవస్థ బలంగా నిలదొక్కుకోగలుగుతోందని ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు వి. అనంత నాగేశ్వరన్‌ పేర్కొన్నారు. ప్రపంచ పరిణామాల పరంగా రానున్న కాలంలో కొన్ని సమస్యలు ఉండొచ్చని, అయితే, ప్రస్తుతం బలమైన దేశీ వినియోగం, ఎగుమతుల పనితీరుతో మరో త్రైమాసికంలో పటిష్టమైన వృద్ధి సాధ్యపడిందన్నారు.రంగాల వారీగా క్యూ1 పనితీరు..→ తయారీ రంగం 9.2 శాతం పటిష్టమైన వృద్ధిని సాధించింది. గతేడాది క్యూ1లో ఇది 8.3 శాతంగా ఉంది. → వ్యవసాయం, అనుబంధ రంగాల వృద్ధి 4.4 శాతం నుంచి 3.6 శాతానికి తగ్గింది. → ఫైనాన్షియల్, రియల్‌ ఎస్టేట్, ఐటీ, ప్రొఫెషనల్‌ సర్వీసుల్లో వృద్ధి 8.8 శాతం నుంచి 12.1 శాతానికి పెరిగింది. → నిర్మాణ రంగం 5.2 శాతం నుంచి 7.7 శాతానికి వృద్ధి చెందింది. → వాణిజ్యం, హోటళ్లు, రవాణా, కమ్యూనికేషన్స్‌ వృద్ధి 9.8 శాతం నుంచి 8.5 శాతానికి నిదానించింది. → పబ్లిక్‌ అడ్మినిస్ట్రేషన్, రక్షణ, ఇతర సర్వీసుల రంగంలో వృద్ధి 4.6% నుంచి 7.5%కి ఎగసింది. → మైనింగ్‌ రంగం 12.4 శాతం వృద్ధి నుంచి మైనస్‌ 2.4 క్షీణతలోకి జారుకుంది. → విద్యుత్, గ్యాస్, నీటి సరఫరా, ఇతర యుటిలిటీ సరీ్వసుల్లో మైనస్‌ 1.8 శాతం క్షీణత నుంచి 8.9 శాతం వృద్ధిలోకి దూసుకెళ్లింది.అసాధారణ ఘనత: ప్రధాని మోదీభారత్‌ క్యూ1లో సాధించిన అద్భుతమైన జీడీపీ వృద్ధి రేటును ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ’అసాధారణ ఘనత’గా అభివరి్ణంచారు. సోషల్‌ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్‌ ’ఎక్స్‌’లో చేసిన పోస్ట్‌లో ‘చమురు ధరల షాక్‌లు, సరఫరా వ్యవస్థ సమస్యలతో పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక అనిశ్చితి నెలకొన్నప్పటికీ భారత్‌ పటిష్టమైన వృద్ధిని సాధించగలిగిందంటే, దేశ ప్రజల సమష్టి బలానికి ఇది నిదర్శనం. ఆర్థిక వ్యవస్థ పనైపోయిందంటూ విమర్శించిన వారికి చుక్కెదురైంది. భారత్‌ మరోసారి వికసించింది’ అని మోదీ వ్యాఖ్యానించారు.సంస్కరణల ఫలితమిది: సీతారామన్‌ ఎన్‌డీఏ ప్రభుత్వం చేపట్టిన సంస్కరణలకు తోడు ఆర్థిక వ్యవస్థను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం వల్లే జీడీపీ వృద్ధి రేటు తొలి త్రైమాసికంలో 7.8 శాతానికి పుంజుకుందని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ పేర్కొన్నారు. ‘ఈ పటిష్టమైన ఆర్థిక పనితీరుకు ముమ్మాటికీ దేశ ప్రజలు, వారి కృషే కారణం. అలాగే ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మోదీ సారథ్యంలోని ఎన్‌డీఏ సర్కారు తీసుకొచి్చన సంస్కరణలు, ఆర్థిక వ్యవస్థను చురుగ్గా నిర్వహించడం కూడా దీనికి తోడ్పడింది’ అని ఆమె ‘ఎక్స్‌’లో పోస్ట్‌ చేశారు.

న్యూఢిల్లీ: ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సర(2026–27) బడ్జెట్‌ లక్ష్యానికి అనుగుణంగా డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్, ఆస్తుల మానిటైజేషన్‌ సాగుతోంది. ఈ ఏడాది తొలి ఐదు నెలల్లోనే రూ. 80,000 కోట్ల సమీకరణ టార్గెట్‌లో 78 శాతాన్ని(రూ. 62,124 కోట్లు) ప్రభుత్వం సాధించింది. దీనిలో భాగంగా 9 పీఎస్‌యూలలో మైనారిటీ వాటాల విక్రయం ద్వారా రూ. 55,757 కోట్లు సమకూర్చుకుంది. వీటిలో ఎల్‌ఐసీ, ఇంధన రంగ దిగ్గజం కోల్‌ ఇండియా ఉన్నాయి.వీటితోపాటు ఇండియన్‌ మెడిసిన్స్‌ ఫార్మాస్యూటికల్స్‌ కార్పొరేషన్‌ వ్యూహాత్మక విక్రయం, ఎస్‌యూయూటీఐ నుంచి రెమిటెన్సులు సైతం జాబితాలో చేరాయి. ప్రధానంగా ఎల్‌ఐసీలో 6.5 శాతం వాటా విక్రయం ద్వారా ప్రభుత్వానికి రూ. 31,515 కోట్లు లభించాయి. కోల్‌ ఇండియాలో 2 శాతం వాటా అమ్మకంతో మరో రూ. 5,542 కోట్లు సమీకరించింది. ఎన్‌హెచ్‌పీసీలో 6 శాతానికిపైగా వాటా అమ్మడంతో రూ. 4,357 కోట్లు జమయ్యాయి. తాజాగా హింద్‌ కాపర్‌ ఈ వారం మొదట్లో మైనింగ్‌ రంగ పీఎస్‌యూ హిందుస్తాన్‌ కాపర్‌లో ఓఎఫ్‌ఎస్‌ ద్వారా ప్రభుత్వం 6 శాతం వాటా విక్రయించిన విషయం విదితమే. దీంతో రూ. 3,041 కోట్లు సమకూరాయి. ఇప్పటికే సెంట్రల్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా, ఎన్‌ఎల్‌సీ ఇండియా, జీఐసీ, ఐఆర్‌ఎఫ్‌సీ, కొచ్చిన్‌ షిప్‌యార్డ్‌లో వాటాలు విక్రయించింది. ఇని్వట్‌ ఆస్తుల మానిటైజేషన్‌ ద్వారా రూ. 6,367 కోట్లు లభించగా.. డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్, ఆస్తుల మానిటైజేషన్‌ ద్వారా ప్రభుత్వం మొత్తం రూ. 62,124 కోట్లు సమీకరించింది. ఇది బడ్జెట్‌ లక్ష్యం రూ. 80,000 కోట్లలో 78 శాతంకావడం గమనార్హం! ఇప్పటికే ఐడీబీఐ బ్యాంక్‌లో వ్యూహాత్మక వాటా విక్రయ అంశాన్ని చేపట్టింది. ఈ ఏడాది మొదట్లో ఈ సన్నాహాలు విఫలమైనప్పటికీ దుబాయ్‌ కంపెనీ ఎమిరేట్స్‌ ఎన్‌డీబీ, ప్రేమ్‌వత్సా సంస్థ ఫెయిర్‌ఫాక్స్‌ హోల్డింగ్స్‌ సవరించిన బిడ్స్‌ దాఖలు చేశాయి.

ఇరాన్ ఘర్షణల నేపథ్యంలో ఆకాశాన్నంటుతున్న ఇంధన ధరల భారాన్ని తగ్గించేందుకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చర్యలు చేపట్టారు. దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు చుక్కలనంటుతుండటంతో వినియోగదారులకు ఉపశమనం కలిగించే మార్గాలపై చర్చించేందుకు వచ్చే వారం చమురు శుద్ధి (ఆయిల్ రిఫైనింగ్) సంస్థల అధిపతులతో అత్యవసర సమావేశం నిర్వహించనున్నారు. సెప్టెంబరు 1న జరగనున్న ఈ సమావేశానికి మారథాన్ పెట్రోలియం, వాలెరో ఎనర్జీ, చెవ్రాన్, డెలెక్ యూఎస్, పీబీఎఫ్‌ ఎనర్జీ వంటి దిగ్గజ ఇంధన ఉత్పత్తిదారులు, పంపిణీదారుల ప్రతినిధులు హాజరుకానున్నారు.మిడ్‌టర్మ్ ఎన్నికల భయం!రాబోయే నవంబరులో అమెరికా కాంగ్రెస్ మధ్యంతర (మిడ్‌టర్మ్) ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ఒకవైపు జీవన వ్యయం పెరిగిపోవడం, మరోవైపు గాలన్ పెట్రోల్ ధర 4 డాలర్లు, డీజిల్ ధర 6 డాలర్లు దాటడంతో ఓటర్లలో అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతోంది. ఎన్నికల వేళ ఓటర్ల ఆగ్రహానికి గురికాకుండా ఉండేందుకే ట్రంప్ యంత్రాంగం ఈ దిద్దుబాటు చర్యలకు శ్రీకారం చుట్టిందని కొందరు చెబుతున్నారు. ఇటీవల విడుదలైన సర్వేల్లో ట్రంప్ ప్రజాదరణ 33 శాతానికి పడిపోవడం రిపబ్లికన్ పార్టీకి కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తోందంటున్నారు.సామాన్యుడిపై భారంచమురు సంక్షోభం వేళ ఇంధన కంపెనీలు రెండో త్రైమాసికంలో భారీగా లాభాలు గడించడాన్ని ట్రంప్ తీవ్రంగా తప్పుపట్టారు. ప్రజల నుంచి పిండి పిప్పి చేస్తున్న అధిక ధరలను తగ్గించి వినియోగదారులకు ఊరట నివ్వాలని ఆయన కంపెనీలపై ఒత్తిడి తెస్తున్నారు. అయితే, శుద్ధి సామర్థ్యం తగ్గడం, కఠినమైన బయోఫ్యూయెల్ నిబంధనలు తమకు ప్రతిబంధకంగా మారాయని కంపెనీలు వాదిస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: యూట్యూబ్‌తో అమెజాన్ చేతులు

భవిష్యత్తులో పరిస్థితులు స్థిరంగా ఉండొచ్చనే అంచనాలతో భారత్‌కు ’బీబీబీ’ సార్వభౌమ రేటింగ్‌ను కొనసాగిస్తున్నట్లు ఎస్‌అండ్‌పీ గ్లోబల్‌ రేటింగ్స్‌ వెల్లడించింది. పాలసీపరంగా స్థిరత్వాన్ని పాటిస్తూ, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనపై భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతూ భారత్‌ అత్యంత వేగంగా ఎదుగుతున్న ఎకానమీగా నిలుస్తోందని వివరించింది. దాదాపు 18 ఏళ్ల తర్వాత గతేడాదే భారత్‌ రేటింగ్‌ని ఎస్‌అండ్‌పీ ‘బీబీబీ మైనస్‌’ నుంచి ‘బీబీబీ’కి అప్‌గ్రేడ్‌ చేసింది.‘బీబీబీ’ని పెట్టుబడులు పెట్టతగిన ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ గ్రేడ్‌ రేటింగ్‌గా పరిగణిస్తారు. అయితే, ఈ రేటింగ్‌ ఉన్న దేశాలకు.. తాము తీసుకున్న నిధులను తిరిగి చెల్లించేందుకు తగినంత సామర్థ్యాలు ఉన్నప్పటికీ, అధిక రేటింగ్‌ ఉన్న దేశాలతో పోల్చినప్పుడు, ఏవైనా ప్రతికూల ఆర్థిక పరిస్థితులు తలెత్తితే తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యే పరిస్థితులు ఉంటాయి. వచ్చే 2–3 ఏళ్లలో ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, వినియోగదారుల డిమాండ్‌ తదితర అంశాలు భారత్‌ అధిక వృద్ధి అవకాశాలకు దన్నుగా నిలుస్తాయని ఎస్‌అండ్‌పీ తెలిపింది. ఆర్థిక సంస్కరణలు, ఆర్థిక కమ్రశిక్షణకు ఊతమిచ్చేలా విధానాలను స్థిరంగా కొనసాగించవచ్చని భావిస్తున్నట్లు వివరించింది. కేంద్రంలో సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఉన్నప్పటికీ లోక్‌సభలో బీజేపీకి మెరుగైన మెజార్టీ ఉండటమనేది ఆర్థిక సంస్కరణలను అమలు చేయడంలో ప్రభుత్వానికి కలిసి వచ్చి అంశమని ఎస్‌అండ్‌పీ తెలిపింది.అధిక ఇంధన ధరలు, వ్యవసాయ రంగంలో కఠినతరమైన పరిస్థితుల వల్ల భారత్‌ వృద్ధి స్వల్పంగా నెమ్మదించే అవకాశం ఉందని కాకపోతే ఆర్థిక మూలాలు పటిష్టంగానే ఉంటూ, వచ్చే రెండు మూడేళ్లలో భారీ వృద్ధి సాధనకు దోహదపడగలవని వివరించింది. రుణభారం, ఆర్థికంగా కొంత బలహీన పనితీరు, తలసరి ఆదాయం తక్కువగా ఉండటంలాంటి అంశాలు భారత్‌కి కొంత ప్రతికూలంగా ఉండొచ్చని ఎస్‌అండ్‌పీ తెలిపింది.

ఉమ్మడిగా సుమారు 15 లక్షల కోట్ల డాలర్ల విలువైన 8–9 దేశాలతో స్వేచ్చా వాణిజ్య ఒప్పందం(ఎఫ్‌టీఏ)పై చర్చలు నిర్వహిస్తున్నట్లు కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి పీయూష్‌ గోయల్‌ తాజాగా పేర్కొన్నారు. తద్వారా ప్రపంచ వాణిజ్యంలో దాదాపు 75 శాతానికి సమానమైన ఎఫ్‌టీఏలకు వీలున్నట్లు తెలియజేశారు. ఇది గ్లోబల్‌ ట్రేడ్‌ వేల్యూ చైన్‌లో ఇండియా విశ్వసించదగిన భాగస్వామిగా అవతరించేందుకు వీలు కల్పించనున్నట్లు వెల్లడించారు.గత నాలుగేళ్లలో 9 ఎఫ్‌టీఏలు కుదుర్చుకోవడం ద్వారా దేశీయంగా భారీ మార్కెట్‌ కలిగి ఉన్న భారత్‌.. ప్రపంచానికి ద్వారాలు తెరిచిందని పేర్కొన్నారు. ఈ 9 ఎఫ్‌టీఏల ద్వారా 38 అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతోపాటు.. ఉమ్మడిగా 60 లక్షల కోట్ల డాలర్ల విలువైన జీడీపీని కవర్‌ చేస్తున్నట్లు వివరించారు. భారత్, జపాన్‌ వ్యాపార ప్రతినిధులతో ఏర్పాటు చేసిన వేదికపై గోయల్‌ ఇంకా పలు అంశాలపై ప్రసగించారు. దేశీయంగా జపనీస్‌ దిగ్గజాల పెట్టుబడులకు ఆహ్వానం పలుకుతూ గోయల్‌ 200 మంది వ్యాపార ప్రతినిధులతో ఇక్కడ పర్యటిస్తున్నారు. దేశీయంగా డేటా సెంటర్లు, తయారీ, ఏఐ తదితర రంగాలలో పెట్టుబడులకు భారీ అవకాశాలున్నట్లు ప్రస్తావించారు.ఆర్థిక ఒప్పందాలు రెండు దేశాల మధ్య సమతూక వాణిజ్యానికి దారి చూపుతాయని అభిప్రాయపడ్డారు. దేశీయంగా అంతరిక్ష రంగంలో అత్యధిక అవకాశాలున్నాయని, ఇందుకు ప్రయివేట్‌ పెట్టుబడులకు వీలుగా తలుపులు తెరిచామని తెలియజేశారు. దేశీయంగా అభివృద్ధి చేస్తున్న 20 పారిశ్రామిక స్మార్ట్‌ నగరాలలో యూనిట్లను ఏర్పాటు చేయవలసిందిగా జపనీస్‌ దిగ్గజాలకు ఆహ్వానం పలికారు.

కెనడా ఇన్వెస్టర్ల నుంచి పెట్టుబడులను ఆకర్షించే దిశగా పలు కెనడియన్‌ ఆర్థిక సంస్థలతో కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ భేటీ అయ్యారు. భారత్‌లో పెట్టుబడులను మరింతగా పెంచాలని కోరారు. మంత్రితో సమావేశమైన సంస్థల్లో సన్‌ లైఫ్‌ ఫైనాన్షియల్, కెనడా పెన్షన్‌ ప్లాన్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ బోర్డు (సీపీపీఐబీ) మొదలైనవి ఉన్నాయి. ఈ సందర్భంగా భారత్‌లో బీమా రంగంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల పరిమితిని 74 శాతం నుంచి 100 శాతానికి పెంచడం, 2047 నాటికి అందరికీ బీమా కల్పించాలంటూ భారత్‌ లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకోవడం తదితర అంశాలను వివరించారు.భారత్‌ పటిష్ట వృద్ధి, విస్తృత మార్కెట్, స్థూల ఆర్థిక పరిస్థితులు స్థిరంగా ఉండటం, డిజిటల్‌..ఫిజికల్‌ మౌలిక సదుపాయాలు వేగంగా వృద్ధి చెందుతుండటం మొదలైనవి దీర్ఘకాలికంగా పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు అవకాశాలు కల్పించడంపై చర్చించినట్లు సోషల్‌ నెట్‌వర్కింగ్‌ సైట్‌ ఎక్స్‌లో ఆర్థిక శాఖ పోస్ట్‌ చేసింది. బీమా, అసెట్‌ మేనేజ్‌మెంట్, మౌలిక సదుపాయాలు మొదలైన విభాగాల్లో కార్యకలాపాలను విస్తరించేందుకు సన్‌ లైఫ్‌కి మరింతగా అవకాశాలు ఉన్నాయని మంత్రి వివరించినట్లు పేర్కొంది.ఇదీ చదవండి: మోటార్ ఇన్సూరెన్స్ రెన్యూవల్ చేయలేదా?

దేశవ్యాప్తంగా ఉల్లిపాయ ధరలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. రైతుల నుంచి కొనుగోలు చేస్తున్న ధరలు, వినియోగదారులకు అమ్మే రిటైల్ ధరల మధ్య పెరుగుతున్న అంతరాన్ని తగ్గించే మార్గాలను కనుగొనాలని ఆయన ఐసీఏఆర్‌ను ఆదేశించారు. మహారాష్ట్ర రైతులు ఇప్పటికే తక్కువ ధరలకు పంటను విక్రయించారని, ఇప్పుడు నిల్వ లేకపోయినా ధరలు పెరగడం అనుమానాస్పదమని తెలిపారు.గణాంకాలు చెబుతున్న వాస్తవందేశవ్యాప్తంగా మోడల్ ధర: ₹50/kgపంజాబ్: రూ.53 కేజీ (మూడు నెలల్లో 130% పెరుగుదల)ఢిల్లీ: రూ.55 కేజీ (ఒక నెలలో 22%, మూడు నెలల్లో 83% పెరుగుదల)చెన్నై: రూ.60 కేజీ (గత సంవత్సరం రూ.35తో పోలిస్తే)కోల్‌కతా: రూ.60 కేజీ (గత సంవత్సరం రూ.32తో పోలిస్తే)ముంబై: రూ.48 కేజీ (గత సంవత్సరం రూ.32తో పోలిస్తే) ప్రభుత్వ చర్యలు ధరల పెరుగుదల నియంత్రణ కోసం ప్రభుత్వం మార్కెట్ ఇంటర్వెన్షన్ స్కీమ్ ద్వారా రైతుల వద్ద ఉల్లిపాయలను రూ.15-20/kg ధరకు కొనుగోలు చేసింది. ఢిల్లీలో వినియోగదారులకు రూ.35/kg ధరకు ఉల్లిపాయలు విక్రయించేందుకు సిద్ధమైంది. నాసిక్ నుంచి కాందా ఎక్స్‌ప్రెస్ ద్వారా 800 టన్నుల బఫర్ స్టాక్ ఢిల్లీకి చేరుకోనుంది. నాఫెడ్‌, ఎన్‌సీసీఎఫ్‌, కేంద్రీయ భండార్ స్టోర్లు, మొబైల్ వాన్ల ద్వారా నేరుగా వినియోగదారులకు విక్రయం జరగనుంది.ఇదీ చదవండి: పసిడి, వెండి ధరల హొయలు.. నేటి ధరలు ఇలా..

భారతదేశం ఇంధన స్వాలంబన వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. పెట్రోలియం ప్లానింగ్ అండ్ అనాలసిస్ సెల్ (పీపీఏసీ) ప్రకారం, 2013-14లో 1.53% ఉన్న ఇథనాల్ బ్లెండింగ్ 2025-26 నాటికి 20% (E20)కి చేరింది. దీనివల్ల రూ.1.97 లక్షల కోట్ల విదేశీ మారక ద్రవ్యం ఆదా అవ్వడంతోపాటు రైతులకు రూ.1.66 లక్షల కోట్లకు పైగా చెల్లింపులు జరిగాయి.అయితే, హారాల్డ్ లాస్‌వెల్ (1956), చార్లెస్ లిండ్‌బ్లోమ్ (1959) సిద్ధాంతాలు(ప్రభుత్వం ఎలా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలో చెప్పే సిద్ధాంతాలు) పేర్కొన్నట్లు.. విధాన రూపకల్పనలో కేవలం లక్ష్య సాధనే కాకుండా, అమలులో ఎదురయ్యే అనుభవాల ఆధారంగా సర్దుబాట్లు చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.ప్రధాన సవాళ్లు.. వినియోగదారుల భారంపాత వాహనాల్లో ఈ20 అనుకూలతపై స్పష్టమైన అంచనా లేదని, వీటిలో మైలేజ్ 3–5% తగ్గే అవకాశం ఉందని ప్రభుత్వం రాజ్యసభలో తెలిపింది. బంకుల్లో పాత ఇంధనం దొరక్కపోవడంతో వినియోగదారులు మైలేజ్ కోతను, విడిభాగాల అరుగుదల వ్యయాన్ని తప్పనిసరిగా భరించాల్సి వస్తోంది. ఇథనాల్ శాతాన్ని పెంచడానికే ప్రాధాన్యమివ్వడంతో వాహనదారుల ప్రయోజనాలు, వాహనాల సన్నద్ధత ప్రాధాన్యం కోల్పోయాయి.అంతర్జాతీయ పాఠాలుబ్రిటన్ E10ను ప్రవేశపెట్టినప్పుడు పాత వాహనాల కోసం E5ని ‘ప్రొటెక్షన్ గ్రేడ్’గా కొనసాగించి వాహన అనుకూలతను సరిచూసుకునే సదుపాయం కల్పించింది. వినియోగదారులు లేవనెత్తుతున్న మైలేజ్, వారంటీ సమస్యలను అపోహలుగా కొట్టిపారేయకుండా ప్రభుత్వం వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని నిపుణులు చెబుతున్నారు. పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం కేవలం ఇంధనంలో ఇథనాల్‌ కలిపే శాతాన్నే కాకుండా నీటి వినియోగం, ఇతర ఉద్గారాలను ప్రాతిపదికగా తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. అనుభవాల ఆధారంగా విధానాన్ని సరళంగా సవరించుకోవడమే నిజమైన పరిపాలనా సామర్థ్యమని చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: పసిడి, వెండి ధరల హొయలు.. నేటి ధరలు ఇలా..

పలు చిన్న బ్యాంకులను విలీనం చేసి కొన్ని భారీ బ్యాంకులను ఏర్పాటు చేయడంపై భారత్‌ దృష్టి పెట్టాలని ప్రధాని ఆర్థిక సలహా మండలి (ఈఏసీ-పీఎం) ఒక చర్చాపత్రంలో ప్రతిపాదించింది. అదే సమయంలో మార్కెట్లో పోటీ తగ్గిపోకుండా కూడా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని సూచించింది. 2017లో ఎస్‌బీఐలో అనుబంధ బ్యాంకులను, 2019లో బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ బరోడా-విజయ బ్యాంక్‌-దేనా బ్యాంకులను, 2020లో 10 బ్యాంకులను 4 బ్యాంకులుగా కన్సాలిడేట్‌ చేయడం వల్ల ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల సంఖ్య 27 నుంచి 12కి తగ్గిందని వివరించింది.కన్సాలిడేషన్‌ వల్ల స్థాయి, కార్యకలాపాల నిర్వహణ సామర్థ్యాలు పెరిగాయని ఈఏసీ–పీఎం తెలిపింది. దేశీ బ్యాంకింగ్‌ రంగంలో సమర్ధత, ఉత్పాదకతను మెరుగుపర్చేందుకు ప్రభుత్వం, ఆర్‌బీఐ చేసిన ప్రయత్నాలు సత్ఫలితాలను ఇచ్చాయని పేర్కొంది. భవిష్యత్తులో కృత్రిమ మేథ (ఏఐ), బ్యాంక్‌ డిజిటైజేషన్‌ కూడా కలిస్తే సమర్ధత మరింతగా పెరుగుతుందని వివరించింది. 2015–2026 ఆర్థిక సంవత్సరాల మధ్య కాలంలో (12 ఏళ్లు) 47 బ్యాంకులను అధ్యయనం చేసిన మీదట ఈఏసీ-పీఎం ఈ పత్రాన్ని రూపొందించింది.

దేశీయంగా డిమాండు, పుంజుకున్న పారిశ్రామిక కార్యకలాపాల దన్నుతో గ్లోబల్‌ సవాళ్లను భారత ఎకానమీ మెరుగ్గా ఎదుర్కొనగలిగిందని రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ తాజా ఆగస్టు బులెటిన్‌లో వెల్లడించింది. అంతర్జాతీయంగా ప్రతికూల పవనాలు వీస్తున్నప్పటికీ దేశ పరిస్థితి ఆశావహంగానే కనిపిస్తోందని పేర్కొంది. చైనా, ఇతర ఆసియా దేశాలతో పోలిస్తే అమెరికా మనపై మరో 10 శాతం టారిఫ్‌లు అధికంగా విధించినప్పటికీ ఆ ప్రభావం పెద్దగా ఉండబోదని వివరించింది.అగ్రరాజ్యానికి అత్యధికంగా ఎగుమతి చేసే స్మార్ట్‌ఫోన్లు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ఫార్మా మొదలైన వాటికి ఇవి వర్తించవని ఆర్‌బీఐ తెలిపింది. ఈ ఏడాది మే నెలతో పోలిస్తే జూన్‌లో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (ఎఫ్‌డీఐ) రాక గణనీయంగా పెరిగిందని పేర్కొంది. ఈక్విటీల్లోకి వచ్చిన మొత్తం పెట్టుబడుల్లో సింగపూర్, నెదర్లాండ్స్, అమెరికా, కెనడా వాటా 74 శాతంగా ఉన్నట్లు వివరించింది.ఇదీ చదవండి: పసిడి, వెండి ధరల హొయలు.. నేటి ధరలు ఇలా..

ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశమైన భారతదేశం నేడు ఒక విచిత్రమైన, తీవ్రమైన ఆర్థిక వైరుధ్యాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. ఫోర్బ్స్ 2026 నివేదిక ప్రకారం అమెరికా (989), చైనా (539) తర్వాత 229 మంది బిలియనీర్లతో(సుమారు రూ.8,300 కోట్లకు పైగా ఆస్తి కలిగినవారిని బిలియనీర్లు అంటారు) భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక కుబేరులున్న మూడో దేశంగా నిలిచింది. కానీ, నాణేనికి మరోవైపు చూస్తే.. పేదరికం, నిరుద్యోగం, ఆకలిచావులు, ఆరోగ్య సమస్యలు.. పెరుగుతుండడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఒకవైపు కుబేరుల సంపద ఆకాశాన్నంటుతుంటే మరోవైపు సామాన్యుడి బతుకు తాటాకు చప్పుడు-తమలపాకు భోజనం అన్న చందంగా మారుతోంది.ఆర్థిక అసమానతల కఠిన వాస్తవాలువరల్డ్ ఇన్‌ఈక్వాలిటీ రిపోర్ట్ 2026 ప్రకారం, భారతదేశ సంపదలో 40 శాతం పైగా కేవలం అత్యంత ధనవంతులైన 1 శాతం మంది చేతుల్లోనే కేంద్రీకృతమై ఉంది. అదే సమయంలో దిగువన ఉన్న 50 శాతం జనాభా కేవలం 15 శాతం ఆదాయంతో సరిపెట్టుకోవాల్సి వస్తోంది. దేశ జీడీపీ గణాంకాలు పెరుగుతున్నప్పటికీ యువతకు తగిన సంఖ్యలో నాణ్యమైన ఉద్యోగాలు లభించడం లేదు. గ్లోబల్ హంగర్ ఇండెక్స్, ఆరోగ్య సూచీల్లో భారత్ ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల కంటే వెనుకబడి ఉంది.ఈ పరిస్థితులకు కారణాలు ఏమిటి?నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. భారత్‌లో ఈ అసమానతలు ఆర్థిక రంగాన్ని కుదేలు చేస్తున్నాయి. మన ఆర్థిక వ్యవస్థ మూలధన ఆధారిత శ్రమకు ఎక్కువ ప్రతిఫలాన్ని, మానవ శ్రమకు తక్కువ విలువను ఇస్తోంది. నాణ్యమైన విద్య, వైద్యం పేదలకు అందని ద్రాక్షగా మారడం వల్ల పేదరికం తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది. సంపద పన్ను (వెల్త్‌ ట్యాక్స్‌) లేకపోవడం, పరోక్ష పన్నుల భారం సామాన్యులపై ఎక్కువగా పడటం ఆర్థిక అసమానతలను మరింత పెంచుతోంది.పరిష్కార మార్గాలు.. ఏం చేయాలి?సంపద సృష్టి కొందరు వ్యక్తులకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా ఉపాధి కల్పించే తయారీ రంగానికి పెద్దపీట వేయాలి. ప్రభుత్వ విద్య, వైద్య రంగాలకు జీడీపీలో కనీసం 6% నిధులు కేటాయించి నాణ్యమైన సేవలు అందించాలి. అత్యంత ధనవంతులపై సరైన పన్నులు విధించి ఆ నిధులతో సామాజిక భద్రతా పథకాలను మెరుగుపరచాలి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలు నెలకొల్పి స్థానిక ఉపాధిని ప్రోత్సహించాలి.దేశం కేవలం బిలియనీర్ల సంఖ్యతో గొప్పది కాబోదు; సమాజంలో చిట్టచివరి నిరుపేద సాధించే ఆర్థిక ప్రగతిలోనే అసలైన ప్రగతి దాగి ఉంది. సిరి ఉంటే సరిపోదు.. అందరికీ పోషకాలతో కూడిన పట్టెడన్నం దొరికిననాడే అసలైన సమృద్ధి అనే సూత్రాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. ఈ విషయంలో పాలకులు స్పష్టమైన వ్యూహాత్మక మార్పు తీసుకురావాలి.ఇదీ చదవండి: పసిడి, వెండి ధరల హొయలు.. నేటి ధరలు ఇలా..

జీవితంలో డబ్బు సంపాదించడం ఎంత ముఖ్యమో.. దాన్ని ఎలా ఖర్చు చేస్తున్నామన్నది కూడా అంతే ముఖ్యం. అవసరాలకు ఉపయోగించడం, కొంత మొత్తాన్ని పొదుపు చేయడం, భవిష్యత్‌ కోసం ముందుగానే ప్రణాళిక వేసుకోవడం ఆర్థికంగా చాలా అవసరం. అయితే.. చాలామంది ఇతరులు ఏమనుకుంటారో అనే ఆలోచనతో అవసరం లేని వాటిపై డబ్బు ఖర్చు చేస్తుంటారు. చాణక్య నీతి ప్రకారం.. ఆర్థిక పరిస్థితిని దెబ్బతీసే అలవాట్ల గురించి ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.ఆడంబరాలు కోసం ఖర్చు చేయొద్దుఖరీదైన ఫోన్లు, బట్టలు, వాహనాలు లేదా ఇతర వస్తువులు కొనుగోలు చేసి తమ స్థాయిని ఇతరులకు చూపించుకోవాలని కొందరు భావిస్తారు. కానీ కేవలం ప్రశంసల కోసం చేసే ఖర్చు నిజమైన సంపదకు గుర్తు కాదు. మన ఆర్థిక పరిస్థితికి మించి ఖర్చు చేస్తే పొదుపు తగ్గిపోవడంతో పాటు భవిష్యత్‌లో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఇతరులతో పోల్చుకోవడం కంటే.. మన అవసరాలు, ఆదాయానికి అనుగుణంగా ఖర్చు చేయడం మంచిది.పనికిరాని సంబంధాల కోసం ఖర్చు చేయొద్దుమన చుట్టూ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ మన మంచిని కోరుకుంటారని అనుకోవడం సరికాదు. మనకు గౌరవం ఇవ్వని, అవసరమైన సమయంలో అండగా నిలవని వ్యక్తులను మెప్పించేందుకు పదేపదే డబ్బు ఖర్చు చేయడం వల్ల మనకే నష్టం కలుగుతుంది. సంబంధాల్లో ప్రేమ, ఆప్యాయత ఎంత ముఖ్యమో.. పరస్పర గౌరవం, నమ్మకం కూడా అంతే ముఖ్యం. అందుకే ఎవరి కోసం ఎంత ఖర్చు చేయాలనే విషయంలో కూడా ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.‘లోకులు ఏమనుకుంటారు?’ అనే ఆలోచన వద్దుచాలామంది సమాజంలో తమ పరువు తగ్గకూడదనే ఉద్దేశంతో తమ స్థాయికి మించి ఖర్చు చేస్తుంటారు. ముఖ్యంగా పెళ్లిళ్లు, శుభకార్యాలు, వేడుకల సమయంలో ఇతరులతో పోటీ పడుతూ అప్పులు చేసి మరీ భారీగా ఖర్చు చేయడం కనిపిస్తుంది. కానీ కొద్దిసేపటి ప్రశంసల కోసం భవిష్యత్‌ ఆర్థిక పరిస్థితిని ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టుకోవడం తెలివైన నిర్ణయం కాదు. మన సామర్థ్యానికి తగ్గట్టుగా ఖర్చు చేయడమే నిజమైన ఆర్థిక క్రమశిక్షణ.తాత్కాలిక ప్రశంసల కోసం ఖర్చు చేయొద్దుఎక్కువ డబ్బు ఖర్చు చేస్తేనే గౌరవం, గుర్తింపు వస్తాయని భావించడం కూడా ఒక రకమైన అపోహే. మన వ్యక్తిత్వం, ప్రవర్తన, సామర్థ్యం వల్ల వచ్చే గౌరవం ఎక్కువకాలం ఉంటుంది. కానీ డబ్బు ఖర్చు చేసి పొందే ప్రశంసలు ఎక్కువగా తాత్కాలికమే. అందుకే ఇతరుల మెప్పు కోసం అనవసరంగా ఖర్చు చేయడం కంటే.. అదే డబ్బును పొదుపు చేయడం లేదా భవిష్యత్‌కు ఉపయోగపడే విధంగా పెట్టుబడి పెట్టడం మంచిది.డిస్కౌంట్‌ ఉందని కొనేయడం తప్పేఆఫర్‌ ఉంది, లేదా డిస్కౌంట్‌ ఉంది, అంటూ అవసరం లేని వస్తువులు కొనడం చాలామందికి అలవాటుగా మారింది. నిజానికి డిస్కౌంట్‌ రావడం అంటే డబ్బు ఆదా అయినట్లు కాదు. మనకు అవసరం లేని వస్తువుపై ఒక్క రూపాయి ఖర్చు చేసినా అది ఖర్చే. కాబట్టి ఏదైనా వస్తువు కొనేముందు అది నిజంగా అవసరమా? లేక ఆఫర్‌ చూసి మాత్రమే కొనాలనిపిస్తోందా? అనే ప్రశ్న వేసుకోవడం మంచిది.పొదుపు కూడా సంపదలో భాగమేఎక్కువ సంపాదించడం మాత్రమే ఆర్థిక విజయానికి గుర్తు కాదు. సంపాదించిన డబ్బులో కొంత పొదుపు చేయడం, అవసరమైన చోట మాత్రమే ఖర్చు చేయడం, భవిష్యత్‌ అవసరాల కోసం ముందుగానే ప్రణాళిక చేసుకోవడం కూడా చాలా ముఖ్యం. చాణక్య నీతి చెప్పే ప్రధాన సందేశం కూడా ఇదే. ఇతరులు ఏమనుకుంటారనే దాని కంటే.. మన భవిష్యత్‌ ఎలా ఉండాలనే దానిపై దృష్టి పెట్టాలి. ఈరోజు నియంత్రించుకున్న అనవసర ఖర్చే రేపు మన ఆర్థిక భద్రతకు బలంగా మారుతుంది.

న్యూఢిల్లీ: అర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్‌(ఏఐ), వృద్ధిలోకి వస్తున్న కీలక రంగాల అధిపత్యం, వివిధ రంగాలలో రాణిస్తున్న యువత కారణంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ 2047కల్లా 55 లక్షల కోట్ల డాలర్లకు చేరనున్నట్లు మాజీ ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు కృష్ణమూర్తి వి.సుబ్రమణ్యన్‌ తాజాగా అంచనా వేశారు. 8 శాతం వాస్తవిక(రియల్‌) జీడీపీ వృద్ధి కొనసాగనున్నట్లు ‘ఇండియా 2047 లీడర్స్‌ టాక్‌’ పేరుతో ఏర్పాటు చేసిన సదస్సులో అభిప్రాయపడ్డారు. ఇందుకు దేశ కీలక ఆర్థిక మూలాల రంగాలలో వ్యూహాత్మక పెట్టుబడుల వినియోగం వీలు కల్పించనున్నట్లు పేర్కొన్నారు.2047కల్లా 55 ట్రిలియన్‌ డాలర్ల వికసిత్‌ భారత్‌ను నిర్మించడం వాస్తవికంగా సాధించదగినదేనని అభిప్రాయపడ్డారు. వార్షికంగా పురోగతి పథంలో ఉన్న ఎకానమీ, బాధ్యతాయుత సంపద సృష్టి, వివిధ రంగాలకు ప్రోత్సాహాన్నిచ్చే నిర్మాణాత్మక విధానాలతో ఇది సాధ్యపడుతుందని వివరించారు.పటిష్ట, దీర్ఘకాలిక విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను ఆకట్టుకోవడంతోపాటు గ్లోబల్‌ వేల్యూ చైన్‌తో సమీకృతమయ్యేలా ప్రపంచస్థాయి ఎల్రక్టానిక్స్‌ అభివృద్ధి, పారిశ్రామిక తయారీ ఇందుకు తోడ్పాటునివ్వనున్నట్లు తెలియజేశారు. అత్యున్నత నైపుణ్యతకలిగిన యువతను ప్రోత్సహించడం, ఏఐలో సామర్థ్యాలు వీటికి జత కలవనున్నట్లు వివరించారు. 2026 ఏప్రిల్‌ వరల్డ్‌ ఎకనమిక్‌ ఔట్‌లుక్‌లో అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంస్థ(ఐఎంఎఫ్‌) 2025–26లో దేశ నామినల్‌ జీడీపీ 3.92 లక్షల కోట్ల డాలర్లుగా పేర్కొనడంతోపాటు.. ప్రపంచంలోనే ఆరో పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా భారత్‌ అవతరించినట్లు ప్రస్తావించారు.

న్యూఢిల్లీ: దేశంలో డిజిటల్‌ చెల్లింపుల విప్లవానికి బాటలు వేసిన యూనిఫైడ్‌ పేమెంట్స్‌ ఇంటర్‌ఫేస్‌ (UPI) పదేళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ స్పందించారు. భారత డిజిటల్‌ చెల్లింపుల ప్రయాణంలో ఇదొక కీలక మలుపుగా నిలిచిందని పేర్కొన్నారు. ఈ తరుణంలో దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి ఆసక్తికరమైన పిలుపు ఇచ్చారాయన.‘‘యూపీఐ ప్రారంభమై పదేళ్లు పూర్తయ్యాయి#10YearsOfUPI. దాని స్థాయి, విస్తృతి ప్రతి భారతీయుడూ గర్వించాల్సిన విషయం’’ అని మోదీ సోషల్‌ మీడియా వేదికగా పేర్కొన్నారు. యూపీఐతో తమకు ఎదురైన అనుభవాలను, అది తమ జీవితాల్లో తీసుకొచ్చిన మార్పులను పంచుకోవాలని ప్రజలను కోరారు. #10YearsOfUPI హ్యాష్‌ట్యాగ్‌తో తన సందేశాన్ని పంచుకున్నారు.చిన్నగా మొదలై.. భారీ విప్లవంగా2016 ఏప్రిల్‌ 11న 21 బ్యాంకులతో యూపీఐ పైలట్‌ ప్రాజెక్టుగా ప్రారంభమైంది. అదే ఏడాది ఆగస్టు 25 నుంచి యూపీఐ సేవలు విస్తృతంగా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అప్పటినుంచి యూపీఐ వినియోగం అనూహ్యంగా పెరిగింది. 2016–17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేవలం 1.78 కోట్ల వార్షిక లావాదేవీలు ఉండగా.. 2025–26లో ఏకంగా 24,162 కోట్లకు పైగా లావాదేవీలు నమోదయ్యాయి. లావాదేవీల విలువ కూడా తొలి ఏడాదిలో రూ.0.07 లక్షల కోట్ల నుంచి 2025–26లో సుమారు రూ.314 లక్షల కోట్లకు చేరింది.ప్రపంచంలోనే అగ్రస్థానంలో..యూపీఐ ఇప్పుడు భారతదేశ డిజిటల్‌ చెల్లింపుల వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా మారింది. 700కు పైగా బ్యాంకులు యూపీఐతో అనుసంధానమై ఉండగా.. ప్రపంచ రియల్‌టైమ్‌ చెల్లింపుల్లో దాదాపు 49 శాతం యూపీఐ ద్వారానే జరుగుతున్నట్లు ప్రభుత్వ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.A decade ago, UPI was rolled out, marking a major turning point in India’s digital payments journey.The sheer scale and reach of UPI are something every Indian must be proud of. Tell me about your UPI experience and how it impacted your life... #10YearsOfUPI pic.twitter.com/Xtto6V6gpU— Narendra Modi (@narendramodi) August 25, 2026టీ దుకాణం నుంచి పెద్ద వ్యాపార సంస్థల వరకు.. స్నేహితులకు డబ్బులు పంపడం నుంచి బిల్లులు చెల్లించడం వరకు యూపీఐ రోజువారీ జీవితంలో భాగమైపోయింది. నగదు అవసరం లేకుండా స్మార్ట్‌ఫోన్‌తో క్షణాల్లో చెల్లింపులు చేసే సౌలభ్యం డిజిటల్‌ లావాదేవీలను సామాన్యులకు మరింత చేరువ చేసింది.‘మీ అనుభవం చెప్పండి’యూపీఐ పదేళ్ల ప్రస్థానాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ మోదీ.. ఈ వ్యవస్థ తమ జీవితాల్లో ఎలాంటి మార్పు తీసుకొచ్చిందో ప్రజలు చెప్పాలని కోరడం ఆసక్తికరంగా మారింది. యూపీఐ కేవలం చెల్లింపుల విధానాన్ని మార్చడమే కాకుండా.. భారత్‌ డిజిటల్‌ మౌలిక వసతుల సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటిన విజయగాథగా నిలిచిందని కేంద్రం పేర్కొంటోంది.పదేళ్లలో 1.78 కోట్ల నుంచి 24 వేల కోట్లకు పైగా లావాదేవీల స్థాయికి చేరిన యూపీఐ.. భారత డిజిటల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఎంతటి మార్పు తీసుకొచ్చిందో ఈ గణాంకాలే చెబుతున్నాయి.ఇదీ చదవండి: UPI సృష్టికర్త ఎవరో తెలుసా?

దేశీయంగా డిజిటల్‌ చెల్లింపులకు ఊతమిచ్చే దిశగా కేంద్రం ఏకీకృత చెల్లింపు విధానాన్ని (యూపీఐ) ప్రవేశపెట్టి పదేళ్లవుతోంది. 2016 ఆగస్టు 25న అమల్లోకి వచ్చినప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు యూపీఐ లావాదేవీల పరిమాణం ఏకంగా 13,000 రెట్లు పెరిగింది. 2016-17లో 1.78 కోట్లుగా ఉన్న పరిమాణం 2025-26 నాటికి ఏకంగా 24,162 కోట్లకు చేరినట్లు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది. ఇదే వ్యవధిలో లావాదేవీల విలువ రూ. 7,000 నుంచి సుమారు 4,000 రెట్లు పెరిగి రూ. 314 లక్షల కోట్లకు చేరినట్లు వివరించింది.రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ పర్యవేక్షణలో నేషనల్‌ పేమెంట్స్‌ కార్పొరేషన్‌ (ఎన్‌పీసీఐ) రూపొందించిన యూపీఐ ఇటు లావాదేవీల పరిమాణం, అటు విలువపరంగా కూడా గత పదేళ్లలో అసాధారణ స్థాయిలో పెరిగినట్లు ఆర్థిక శాఖ తెలిపింది. యూపీఐ ప్రస్థానంలో 2026 కీలక మైలురాయిగా నిలిచినట్లు వివరించింది. ఈ ఏడాది మేలో నెలవారీ లావాదేవీలు తొలిసారిగా 2,300 కోట్లు దాటి 2,320 కోట్లకు చేరాయని పేర్కొంది. జూలైలో ఇది మరింతగా పెరిగి 2,366 కోట్ల లావాదేవీలకు చేరినట్లు వివరించింది. మరిన్ని ప్రత్యేకతలు..తొలి ఏడాది 2016–17లో యూపీఐలో చేరిన బ్యాంకుల సంఖ్య 44గా ఉండగా ప్రస్తుతం అది 703కి చేరింది.దేశీయంగా డిజిటల్‌ చెల్లింపుల కోసం తీర్చిదిద్దిన ఆవిష్కరణ నేడు సీమాంతర లావాదేవీలకు కూడా విస్తరించింది. ప్రస్తుతం 11 దేశాల్లో యూపీఐ వినియోగంలో ఉంది. యూఏఈ, ఫ్రాన్స్, భూటాన్, శ్రీలంక, నేపాల్, సింగపూర్, మారిషస్, ఖతర్, కాంబోడియా, గ్రీస్, మాల్దీవులు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (ఐఎంఎఫ్‌) ప్రకారం 2025లో గ్లోబల్‌గా రియల్‌టైమ్‌ చెల్లింపు లావాదేవీల పరిమాణంలో యూపీఐ వాటా దాదాపు 49 శాతంగా నమో దైంది.From your morning chai to your daily essentials, from college canteens to fuel stops and festive shopping, UPI has become a trusted part of everyday life.As we celebrate #10yearsofUPI, we thank every citizen, merchant, student, professional, and entrepreneur who made digital… pic.twitter.com/ncET2e07Yj— Ministry of Finance (@FinMinIndia) August 22, 2026

భారత్-అమెరికా మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందం దాదాపు ఖరారైందని, భారత్‌లోని అమెరికా రాయబారి సెర్జియో గోర్ తెలిపారు. శనివారం జరిగిన ది ఎకనామిక్ టైమ్స్ వరల్డ్ లీడర్స్ ఫోరమ్‌లో మాట్లాడిన ఆయన.. ఒప్పందానికి సంబంధించిన ప్రధాన అంశాలపై ఇరు దేశాలు సూత్రప్రాయంగా అంగీకారానికి వచ్చాయని చెప్పారు.ప్రస్తుతం మిగిలింది ప్రధానంగా ఒప్పందంలోని చట్టపరమైన, సాంకేతిక పదజాలాన్ని తుది రూపంలోకి తీసుకురావడమే అని వివరించారు. అందుకే ఒప్పందం ఖరారు కావడానికి కొంత సమయం పడుతోందని ఆయన పేర్కొన్నారు.రష్యా చమురుపై అమెరికా వైఖరిరష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేసే దేశాలపై 100 శాతం వరకు టారిఫ్‌లు విధించే ప్రతిపాదన అమెరికా కాంగ్రెస్‌లో వస్తున్న నేపథ్యంలో.. గోర్ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఈ ప్రతిపాదనకు కాంగ్రెస్‌లో డెమొక్రాట్లు, రిపబ్లికన్లు కలిసి మద్దతు ఇస్తున్నప్పటికీ, ట్రంప్ ప్రభుత్వం స్వయంగా ఈ ప్రతిపాదనను ముందుకు తీసుకెళ్లడం లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అయితే.. ఇలాంటి చట్టం అమల్లోకి వస్తే భారత్‌పై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని అంగీకరించారు. ఇదే సమయంలో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధాన్ని ముగించడంపైనే అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ప్రధానంగా దృష్టి పెట్టారని గోర్ చెప్పారు.మోదీ-ట్రంప్ మధ్య సంబంధాలుఅమెరికా రాయబారి భారత్ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, డొనాల్డ్ ట్రంప్ మధ్య ఉన్న వ్యక్తిగత సంబంధాలపై కూడా ప్రశంసలు కురిపించారు. ఇద్దరు నేతలు ఫలితాలపై దృష్టి పెట్టే వ్యక్తులని, త్వరగా నిర్ణయాలు తీసుకుని వాటిని అమలు చేయాలని కోరుకుంటారని అన్నారు.ముఖ్యంగా 2020 అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల తర్వాత ట్రంప్ అధికారంలో లేని సమయంలో కూడా మోదీ ఆయనకు మద్దతుగా నిలిచారని, ఆ సమయంలో మోదీ చూపిన స్నేహాన్ని ట్రంప్ గుర్తుంచుకున్నారని గోర్ పేర్కొన్నారు. ఈ పరస్పర నమ్మకం ఇరు దేశాల సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసిందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.భారత్‌కు అమెరికా ప్రాధాన్యంప్రపంచ రాజకీయ, ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారత్‌కు అమెరికా ఎంతో ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని గోర్ అన్నారు. అందుకే.. అమెరికా ప్రభుత్వం నుంచి అత్యున్నత స్థాయి అధికారులు భారత్‌ను సందర్శిస్తున్నారని తెలిపారు. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో మేలో ఐదు రోజుల పాటు భారత్‌లో పర్యటించారని, అక్టోబర్‌లో మరోసారి పలు రోజుల పర్యటనకు రానున్నారని గోర్ చెప్పారు. ఇంత స్థాయిలో ఒక దేశ అధికారి తరచుగా భారత్‌ను సందర్శించడం అసాధారణమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

న్యూఢిల్లీ: ఆటోమాటిక్‌ మార్గంలో లభించిన 29 విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల(ఎఫ్‌డీఐలు) సమాచారం అందినట్లు ప్రభుత్వం తాజాగా ప్రకటించింది. వీటి విలువ రూ. 4,896 కోట్లుకాగా.. మే నెలలో ప్రభుత్వం చైనాకు వాటాగల ఎఫ్‌డీఐలపై మార్గదర్శకాలను సవరించింది. తద్వారా చైనా కంపెనీలకు 10 శాతంలోపు వాటాగల విదేశీ సంస్థలు ఆటోమాటిక్‌ మార్గంలో దేశీయంగా ఇన్వెస్ట్‌ చేసేందుకు ప్రభుత్వం అనుమతించింది. వెరసి మే 1 నుంచి 2026 ఆగస్ట్‌ 20కల్లా 29 ప్రతిపాదనల వివరాలు దాఖలైనట్లు వాణిజ్యం, పరిశ్రమల శాఖ తెలియజేసింది.ఐటీ, ఏఐ, ఇన్ఫర్మేషన్‌ అండ్‌ కమ్యూనికేషన్, తయారీ, ఫార్మాస్యూటికల్స్, డేటా సెంటర్లు, రవాణా సరీ్వసులలో తాజా పెట్టుబడులు నమోదైనట్లు వెల్లడించింది. పెట్టుబడులు మారిషస్, యూఎస్, కొరియా, జపాన్, సింగపూర్, లక్సెమ్‌బర్గ్, కేమన్‌ ఐలాండ్స్‌ నుంచి లభించినట్లు పేర్కొంది. మే నెలకంటే ముందు భారత్‌తో సరిహద్దును పంచుకునే దేశాల కంపెనీలకు వాటా కలిగిన విదేశీ సంస్థలు ఏ రంగంలోనైనా పెట్టుబడులు చేపట్టేందుకు తప్పనిసరిగా ప్రభుత్వ అనుమతి తీసుకోవలసి ఉండేది. మేలో చేపట్టిన మార్గదర్శకాల సవరణల తదుపరి ఆటోమాటిక్‌ మార్గంలో పెట్టుబడులకు అనుమతి లభిస్తోంది. అయితే ప్రభుత్వానికి రిపోర్ట్‌ చేయవలసి ఉంటుంది.

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్‌బీఐ) గవర్నెన్స్ విభాగాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇస్రో మాజీ ఛైర్మన్ ఎస్.సోమనాథ్‌ను ఆర్‌బీఐ సెంట్రల్ బోర్డులో పార్ట్‌టైమ్, నాన్-అఫీషియల్ డైరెక్టర్‌గా నియమిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఆయనను ఆగస్టు 20, 2026 నుంచి నాలుగేళ్ల కాలపరిమితికి నియమించారు. ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త, మహీంద్రా గ్రూప్ ఛైర్మన్ ఆనంద్ మహీంద్రాను మరొక పదవీకాలానికి (నాలుగేళ్లు) నాన్-అఫీషియల్ డైరెక్టర్‌గా పునర్నియమించారు.బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టాల ప్రకారం ఆర్‌బీఐ వ్యవహారాలను నడిపే సెంట్రల్ బోర్డులో రంగాలవారీ నిపుణులను భాగస్వాములను చేయడం ఆనవాయితీ. అంతరిక్ష రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చిన సోమనాథ్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఆనంద్ మహీంద్రా పారిశ్రామిక అనుభవం ఆర్‌బీఐ బోర్డు నిర్ణయాలకు మరింత దిశానిర్దేశం చేస్తాయని ఆర్థిక విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా నేతృత్వంలోని ఈ సెంట్రల్ బోర్డులో డిప్యూటీ గవర్నర్లు స్వామినాథన్ జె, పూనమ్ గుప్తా, శిరీష్ చంద్ర ముర్ము, రోహిత్ జైన్‌లతో పాటు రివతి అయ్యర్, ప్రొఫెసర్ సచిన్ చతుర్వేది వంటి ప్రముఖులు సభ్యులుగా ఉన్నారు. తాజా నియామకాలతో బోర్డు బలం 11కి చేరింది.ద్రవ్యోల్బణ నివారణ, సాంకేతిక మార్పులకు అనుగుణంగా డిజిటల్ కరెన్సీ విస్తరణ, సైబర్ భద్రత వంటి కీలక సవాళ్లను బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న ప్రస్తుత తరుణంలో వ్యూహాత్మక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, పారిశ్రామిక రంగ అనుభవం ఉన్న నిపుణుల భాగస్వామ్యం ఆర్‌బీఐకి ఎంతో ప్రయోజనకరంగా మారనుంది.ఇదీ చదవండి: వ్యాపార నిర్వహణలో భావోద్వేగాలు వద్దు!

ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చక్కెర వినియోగదారుగా, రెండో అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్న భారతదేశం ప్రస్తుతం తీవ్రమైన చక్కెర సంక్షోభం ఎదుర్కొంటోంది. గడిచిన దశాబ్ద కాలంగా ప్రపంచ దేశాలకు చక్కెరను ఎగుమతి చేసిన భారత్, ఇప్పుడు మళ్లీ దిగుమతిదారుగా మారాల్సిన విచిత్ర పరిస్థితి దాపురించింది. రాబోయే పండుగల సీజన్‌లో దేశీయంగా కొరత ఏర్పడకుండా ధరలను అదుపులో ఉంచేందుకు దాదాపు 10 లక్షల టన్నుల ముడి చక్కెరను సుంకాలు లేకుండా దిగుమతి చేసుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం సన్నాహాలు పూర్తి చేసింది.ధరల భగభగలు.. అడుగంటిన నిల్వలుదేశీయంగా చక్కెర ధరలు ఆల్-టైమ్ రికార్డు స్థాయికి చేరాయి. మహారాష్ట్ర, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి ప్రధాన కేంద్రాల్లో ఎక్స్-మిల్ ధరలు క్వింటాలుకు రూ.5,400 దాటగా చిల్లర మార్కెట్‌లో కిలో ధర రూ.60-రూ.65కు పెరిగింది. సాధారణంగా దేశంలో 60 లక్షల టన్నుల వరకు బఫర్ నిల్వలు ఉండాల్సి ఉండగా, ప్రస్తుతం అది 32 లక్షల టన్నులకు పడిపోవడం వ్యాపార వర్గాల్లో కలకలం రేపింది.సంక్షోభానికి ప్రధాన కారణాలుపెట్రోల్‌లో 20% ఇథనాల్ కలపాలనే గ్రీన్ ఎనర్జీ లక్ష్యంలో భాగంగా లక్షలాది టన్నుల చక్కెర సమానమైన చెరకు రసాన్ని ఇథనాల్ తయారీకి మళ్లించారు. 2025-26 సీజన్ ఆరంభంలో ఉత్పత్తి సమృద్ధిగా ఉందనే అంచనాతో ప్రభుత్వం సుమారు 8 లక్షల టన్నుల ఎగుమతులకు అనుమతి ఇవ్వడం దేశీయ నిల్వలను దెబ్బతీసింది. వినాయక చవితి, దసరా, దీపావళి సీజన్‌ల దృష్ట్యా చక్కెర వినియోగం ఒక్కసారిగా పెరిగింది.దిద్దుబాటు చర్యలు.. భవిష్యత్తు సవాళ్లుపరిస్థితి తీవ్రతను గ్రహించిన ప్రభుత్వం ఇప్పటికే చక్కెర ఎగుమతులను పూర్తిగా నిషేధించడమే కాక వ్యాపారులు, బల్క్ వినియోగదారులపై (కన్ఫెక్షనరీ, స్వీట్స్, కూల్ డ్రింక్స్ సంస్థలు) కఠిన స్టాక్ పరిమితులు విధించింది. ఇథనాల్ లక్ష్య సాధనకు ప్రాధాన్యమిస్తూనే దేశీయ ఆహార భద్రతను కాపాడుకోవడం మధ్య సమతుల్యత దెబ్బతినడమే ఈ ప్రస్తుత సంక్షోభానికి ప్రధాన కారణం. సుంకాలులేని దిగుమతుల ద్వారా తాత్కాలికంగా ధరలను తగ్గిస్తున్నారు. అయితే, దీర్ఘకాలికంగా వ్యవసాయ-ఇంధన విధానాల మధ్య సమగ్ర సమన్వయం సాధించకపోతే ఇలాంటి ధరల ప్రకంపనలు పునరావృతమవుతూనే ఉంటాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: టీసీఎస్‌ ఉద్యోగుల ల్యాప్‌టాప్‌ల్లో కొత్త టూల్

భారత పౌర అణు విద్యుత్ రంగాన్ని ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యానికి తెరుస్తూ కేంద్ర అణుశక్తి శాఖ (డీఏఈ) ఇటీవల విడుదల చేసిన చారిత్రాత్మక ‘శాంతి’ (SHANTI - Sustainable Harnessing and Advancement of Nuclear Energy for Transforming India) చట్టం ముసాయిదా నిబంధనలపై అమెరికా అణు పారిశ్రామిక రంగాలు సమగ్ర సమర్పణలు (ఫైనల్‌ సబ్మిషన్స్‌) చేసేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. అమెరికా-ఇండియా స్ట్రాటెజిక్ పార్టనర్‌షిప్ ఫోరమ్ (USISPF) నేతృత్వంలో అమెరికాలోని న్యూక్లియర్ ఎనర్జీ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ (ఎన్‌ఈఐ), ప్రముఖ న్యాయ నిపుణులు, పారిశ్రామిక దిగ్గజాలు కలిసి భారత ప్రభుత్వానికి తమ అభిప్రాయాలను అందించేందుకు కసరత్తు పూర్తి చేస్తున్నాయి.సెప్టెంబర్ 4వ తేదీ నాటికి డీఏఈకి సమర్పించాల్సిన ఈ స్పందనల కోసం యూఎస్‌ఐఎస్‌పీఎఫ్‌ ఇటీవల ఒక ఉన్నత స్థాయి వర్చువల్ సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. భారత పౌర అణు రంగంలో లైసెన్సింగ్ ప్రక్రియ, పరిమితులు, ఇన్సూరెన్స్ ఫ్రేమ్‌వర్క్, ప్రైవేట్ పెట్టుబడుల భద్రత, ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం వంటి కీలక అంశాలపై అమెరికా కంపెనీలు ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించాయి.‘శాంతి’ నిబంధనల ప్రకారం ప్రైవేట్ సంస్థలు, జాయింట్ వెంచర్లు అణు విద్యుత్ కేంద్రాలను నిర్మించడం, వాటిని నిర్వహించడం, పరిశోధనలు చేపట్టడానికి తొలిసారిగా అనుమతి లభించింది. అంతేకాకుండా డేటా సెంటర్లు, సెమీకండక్టర్ తయారీ, వైద్య రంగం, వ్యవసాయం వంటి విద్యుతేతర వినియోగానికి కూడా రేడియేషన్ సాంకేతికతను అనుమతిస్తుండడం అంతర్జాతీయ సంస్థలను ఆకర్షిస్తోంది.2047 నాటికి 100 గిగావాట్ల అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి సాధించాలని, అలాగే 2033 నాటికి కనీసం ఐదు స్వదేశీ స్మాల్ మాడ్యులర్ రియాక్టర్లను అభివృద్ధి చేయాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. విదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగానికి సంబంధించి నిబంధనలలో స్పష్టత, సరళమైన లైసెన్సింగ్ విధానం ఉన్నప్పటికీ నష్టపరిహార నిబంధనలపై అంతర్జాతీయ కంపెనీల సూచనలు భారత నిర్ణయంలో కీలకం కానున్నాయి. ఈ సవరణలు భారత్-అమెరికా అణు వాణిజ్య సంబంధాలను తదుపరి స్థాయికి తీసుకెళ్లడంతోపాటు భారత గ్రీన్‌ ఎనర్జీ భవిష్యత్తుకు బలమైన పునాదిగా మారనున్నాయని పారిశ్రామిక నిపుణులు భావిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: టీసీఎస్‌ ఉద్యోగుల ల్యాప్‌టాప్‌ల్లో కొత్త టూల్

దేశీయ మార్కెట్లో చక్కెర ధరలు వేగంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. టారిఫ్‌ రేట్‌ కోటా (TRQ) విధానంలో 10 లక్షల మెట్రిక్‌ టన్నుల ముడి చక్కెరను సుంకం లేకుండా దిగుమతి చేసుకునేందుకు అనుమతించింది. ఈ దిగుమతులకు 2026 అక్టోబర్‌ 31 వరకు అనుమతి ఉంటుంది. దాదాపు దశాబ్దం తర్వాత భారత్‌ మళ్లీ చక్కెర దిగుమతులకు ఈ స్థాయిలో అవకాశం కల్పించడం గమనార్హం.డైరెక్టరేట్‌ జనరల్‌ ఆఫ్‌ ఫారిన్‌ ట్రేడ్‌ (DGFT) తాజాగా జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్‌ ద్వారా ముడి చక్కెర దిగుమతి విధానాన్ని సవరించింది. ప్రస్తుతం ముడి చక్కెరపై ఉన్న సాధారణ దిగుమతి సుంకం 100 శాతం కాగా, ఈ ప్రత్యేక కోటా కింద మాత్రం సుంకం లేకుండా దిగుమతులు చేసుకోవచ్చు. అయితే ఈ సౌకర్యం ముడి చక్కెరకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. తెల్ల చక్కెర లేదా శుద్ధి చేసిన చక్కెరకు సాధారణ సుంక విధానం కొనసాగుతుంది.ధరలు భారీగా పెరగడంతో చర్యలుదేశీయంగా చక్కెర ధరలు ఇటీవల అనూహ్యంగా పెరిగాయి. ఆగస్టు 18 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా సగటు రిటైల్‌ ధర కిలోకు రూ.52.30కి చేరింది. ఏడాది క్రితం ఇదే సమయంలో కిలో ధర రూ.46.34గా ఉండగా, ఇప్పుడు దాదాపు 13 శాతం పెరిగింది. ఎక్స్‌-మిల్‌ ధరలు కూడా క్వింటాల్‌కు రూ.5,400–5,500 స్థాయికి చేరాయి.కొత్త చక్కెర సీజన్‌ అక్టోబర్‌ 1 నుంచి ప్రారంభం కానుంది. అంతకుముందు ప్రారంభ నిల్వలు తక్కువగా ఉండటం, చెరకు ఉత్పత్తిపై వాతావరణ ప్రభావం, పండుగల సమయంలో వినియోగం పెరిగే అవకాశం వంటి అంశాలు ధరల పెరుగుదలకు కారణమవుతున్నాయి. గత రెండు నెలల్లో దేశీయ చక్కెర ధరలు దాదాపు 40 శాతం వరకు పెరిగినట్లు రాయిటర్స్‌ నివేదించింది.బల్క్‌ వినియోగదారుల నిల్వలపైనా పరిమితిదిగుమతులకు అనుమతి ఇవ్వడంతోపాటు ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. మిఠాయి తయారీదారులు, శీతల పానీయాల సంస్థలు, ఫుడ్‌ ప్రాసెసింగ్‌ కంపెనీలు, స్వీట్‌ మీట్‌ విక్రేతలు తదితర బల్క్‌ వినియోగదారులు 15 రోజులకు మించి చక్కెర నిల్వ ఉంచకుండా పరిమితి విధించింది. ఈ నిబంధన సెప్టెంబర్‌ 1 నుంచి నవంబర్‌ 30 వరకు అమల్లో ఉంటుంది. నెలకు 10 టన్నులకు పైగా చక్కెర వినియోగించే సంస్థలు ఈ నిబంధన పరిధిలోకి వస్తాయి.దీని ఉద్దేశం ముందస్తుగా భారీగా నిల్వలు చేసుకోవడం, ఊహాజనిత కొనుగోళ్లు, కృత్రిమ కొరతను అడ్డుకోవడమే. పండుగ సీజన్‌లో గణేశ్‌ చతుర్థి, దసరా, దీపావళి కారణంగా చక్కెరకు డిమాండ్‌ సాధారణంగా పెరుగుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో సరఫరా వ్యవస్థపై ఒత్తిడి రాకుండా కేంద్రం చర్యలు చేపట్టింది.ఎవరు దిగుమతి చేసుకోవచ్చు?10 లక్షల టన్నుల కోటా కేటాయింపునకు అర్హత కలిగిన చక్కెర మిల్లులు, రిఫైనరీల నుంచి ఆగస్టు 21–28 మధ్య దరఖాస్తులు స్వీకరించనున్నారు. ముడి చక్కెరను తెల్ల లేదా శుద్ధి చేసిన చక్కెరగా మార్చేందుకు సొంతంగా పనిచేసే రిఫైనింగ్‌ సామర్థ్యం ఉన్న సంస్థలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. అక్టోబర్‌ 15 నాటికి దిగుమతులు పూర్తి చేస్తామని హామీ ఇచ్చే సంస్థలకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.మార్కెట్‌పై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?దిగుమతుల ద్వారా తక్షణంగా దేశీయ మార్కెట్లోకి అదనపు చక్కెర రావడంతో ధరలపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా పోర్టు ఆధారిత రిఫైనరీలకు దిగుమతి చేసుకున్న ముడి చక్కెరను దేశీయ మార్కెట్లో విక్రయించే అవకాశం కల్పించడం వల్ల కొంత సరఫరా త్వరగా అందుబాటులోకి రావచ్చని అంచనా. అయితే బ్రెజిల్‌ వంటి దేశాల నుంచి వచ్చే దిగుమతులకు సముద్ర రవాణా సమయం పడటంతో మొత్తం 10 లక్షల టన్నుల ప్రభావం వెంటనే కనిపించకపోవచ్చు.ఇదిలా ఉండగా, దేశంలో చక్కెర కొరత లేదని పరిశ్రమ వర్గాల సంస్థ ISMA పేర్కొంది. కొత్త సీజన్‌ చక్కెర మార్కెట్లోకి వచ్చే వరకు మిల్లుల వద్ద ఉన్న నిల్వలు దేశీయ అవసరాలను తీర్చగలవని తెలిపింది. అయితే ఇటీవల ధరల పెరుగుదలపై ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలు ఊహాజనిత నిల్వలను నిరుత్సాహపరచడంతోపాటు పండుగ సీజన్‌లో సరఫరాను స్థిరంగా ఉంచే లక్ష్యంతో ఉన్నాయి.

డబ్బు సంపాదించడం, దాన్ని పొదుపు చేయడం, ఆ తర్వాత పెట్టుబడి పెట్టడం.. సాధారణంగా మనం సంపదను పెంచుకునే విధానం ఇదే. కానీ ప్రముఖ రచయిత, 'రిచ్ డాడ్, పూర్ డాడ్' పుస్తక రచయిత రాబర్ట్ కియోసాకి మాత్రం డబ్బు, అప్పులు, పెట్టుబడుల విషయంలో కొంచెం భిన్నంగా ఆలోచిస్తారు. ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం.. అప్పు తీసుకోవడం అనేది అన్ని వేళలా చెడ్డ విషయం కాదు. ఆ అప్పును సరైన విధంగా ఉపయోగించి ఆదాయం తెచ్చే ఆస్తులను కొనుగోలు చేస్తే.. అదే అప్పు సంపదను పెంచే సాధనంగా మారవచ్చని చెబుతున్నారు.అప్పు ఎప్పుడూ చెడ్డది కాదు!సాధారణంగా అప్పు అంటే మనకు ఆర్థిక భారం అనే భావన ఉంటుంది. అయితే.. కియోసాకి మాత్రం అప్పును దేనికోసం ఉపయోగిస్తున్నామనే కోణంలో చూడాలని చెబుతున్నారు. మన దగ్గర నుంచి డబ్బును తీసుకెళ్లే వస్తువుల కోసం తీసుకునే అప్పు ఒక రకం అయితే.. భవిష్యత్తులో ఆదాయం తెచ్చే ఆస్తులను కొనుగోలు చేయడానికి తీసుకునే అప్పు మరో రకం.ఉదాహరణకు అద్దె వంటి ఆదాయం వచ్చే ఒక ప్రాపర్టీని కొనడానికి లోన్ తీసుకున్నామని అనుకుందాం. ఆ ప్రాపర్టీ నుంచి వచ్చే అద్దె ద్వారా కొంతవరకు లోన్ చెల్లించవచ్చు. భవిష్యత్తులో ఆ ప్రాపర్టీ విలువ కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఇలాంటి పెట్టుబడిని కియోసాకి సంపదను సృష్టించే మార్గంగా చూస్తారు.అదే సమయంలో.. ఆదాయం తీసుకురాని ఖరీదైన వస్తువుల కోసం భారీగా అప్పు చేస్తే, అది మనపై ఆర్థిక భారాన్ని పెంచుతుంది. అందుకే అప్పు తీసుకున్నామా లేదా అన్నదానికంటే, ఆ అప్పును ఎక్కడ ఉపయోగిస్తున్నాం అనేదే ముఖ్యమని కియోసాకి చెబుతారు.ఫెరారీ, రోల్స్ రాయిస్ కూడా లయబిలిటీలేకియోసాకి తన వద్ద ఉన్న ఫెరారీ, రోల్స్ రాయిస్ వంటి లగ్జరీ కార్లను ఉదాహరణగా చెబుతారు. అవి పూర్తిగా చెల్లించేసిన వాహనాలే అయినప్పటికీ.. తన దృష్టిలో అవి ఆస్తులు కావని, లయబిలిటీలని ఆయన అంటారు.దీనికి కారణం చాలా సింపుల్. ఒక కారు మనకు ఆదాయం తీసుకురాకపోతే.. దాని కోసం ఇంధనం, ఇన్సూరెన్స్, మెయింటెనెన్స్ వంటి ఖర్చులు చేయాల్సి ఉంటుంది. అంటే.. ఆ కారు మన జేబులోకి డబ్బు తీసుకురావడం కంటే.. మన దగ్గర నుంచి డబ్బును తీసుకుంటుంది. కియోసాకి చెప్పే ఆస్తి, లయబిలిటీ మధ్య తేడా ఇదే.డబ్బుపై కంటే బంగారం, వెండిపై నమ్మకంకియోసాకి అమెరికా డాలర్ విషయంలో కూడా చాలాకాలంగా తన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేస్తున్నారు. 1971లో అమెరికా అధ్యక్షుడు రిచర్డ్ నిక్సన్ కాలంలో డాలర్‌ను బంగారంతో అనుసంధానించే విధానం ముగిసిన విషయాన్ని ఆయన ప్రస్తావిస్తుంటారు.అందుకే.. తన సంపాదనలో కొంత భాగాన్ని నగదుగా ఉంచుకోవడం కంటే బంగారం, వెండి వంటి విలువైన లోహాల్లో పెట్టుబడి పెట్టడానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తానని చెబుతారు. ద్రవ్యోల్బణం కారణంగా కాలక్రమంలో నగదు కొనుగోలు శక్తి తగ్గే అవకాశం ఉందని భావించే కియోసాకి.. బంగారం, వెండిని దీర్ఘకాలిక ఆస్తులుగా చూస్తారు.1.2 బిలియన్ డాలర్ల అప్పు ఎందుకు?కియోసాకి తనపై సుమారు 1.2 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ.11 వేలకోట్లు) అప్పు ఉందని కొన్ని సందర్భాల్లో వెల్లడించారు. ఈ విషయం వినడానికి ఆశ్చర్యంగా అనిపించినా.. ఆ అప్పును తాను ఆస్తులను కొనుగోలు చేయడానికి ఉపయోగించానని వివరించారు. అంటే ఆయన వ్యూహం ప్రకారం.. బ్యాంకు నుంచి డబ్బు తీసుకుని, ఆ డబ్బుతో ఆదాయం తెచ్చే ఆస్తులను కొనుగోలు చేయాలి. ఆ ఆస్తుల నుంచి వచ్చే ఆదాయం ద్వారా సంపదను పెంచుకోవాలి. ఈ విధానాన్ని ఆయన పెట్టుబడుల్లో 'లీవరేజ్'గా చూస్తారు.అయితే.. ఇలాంటి వ్యూహంలో రిస్క్ కూడా చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. పెట్టుబడి విలువ తగ్గినా, ఆదాయం అనుకున్నంతగా రాకపోయినా.. అప్పు మాత్రం చెల్లించాల్సిందే. కాబట్టి కియోసాకి విధానం ప్రతి ఒక్కరికీ సరిపోతుందని చెప్పలేం.రియల్ ఎస్టేట్‌కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం!కియోసాకి పెట్టుబడి వ్యూహంలో రియల్ ఎస్టేట్‌కు చాలా ముఖ్యమైన స్థానం ఉంది. మంచి ప్రదేశంలో కొనుగోలు చేసిన ప్రాపర్టీ నుంచి అద్దె రూపంలో నిరంతర ఆదాయం రావడంతో పాటు.. భవిష్యత్తులో దాని విలువ పెరిగే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.ఈ రెండు కారణాల వల్ల రియల్ ఎస్టేట్‌ను ఆయన సంపదను నిర్మించే ముఖ్యమైన ఆస్తిగా చూస్తారు. అయితే ప్రాపర్టీ పెట్టుబడుల్లో కూడా లోన్ వడ్డీ, నిర్వహణ ఖర్చులు, పన్నులు, ఖాళీగా ఉండే కాలం, మార్కెట్ పరిస్థితులు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.బంగారం, వెండి, బిట్‌కాయిన్‌పై ఆసక్తిరియల్ ఎస్టేట్‌తో పాటు కియోసాకి బంగారం, వెండి, బిట్‌కాయిన్ వంటి వాటికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. ముఖ్యంగా అమెరికా డాలర్ విలువ తగ్గే పరిస్థితుల్లో బిట్‌కాయిన్‌ను ప్రత్యామ్నాయ ఆస్తిగా ఆయన చూస్తారు. వెండిని కూడా దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడిగా భావిస్తారు. బంగారంతో పోలిస్తే వెండి ధర తక్కువగా ఉండటంతో పాటు పారిశ్రామిక అవసరాలు కూడా ఉండటం వల్ల భవిష్యత్తులో దానికి డిమాండ్ కొనసాగుతుందని ఆయన అభిప్రాయం.మొత్తం మీద రాబర్ట్ కియోసాకి చెప్పే అంశం ఏమిటంటే.. డబ్బును కేవలం దాచుకోవడం కాకుండా, అది మన కోసం పనిచేసేలా చేయడం. జీతం లేదా వ్యాపారం ద్వారా సంపాదించిన డబ్బును పూర్తిగా ఖర్చు చేయకుండా.. భవిష్యత్తులో ఆదాయం తెచ్చే ఆస్తులను కొనుగోలు చేయాలని ఆయన సూచిస్తున్నారు.ఇక్కడ గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. అప్పు తీసుకుని పెట్టుబడి పెడితే, లాభాలే కాదు.. నష్టాలను చవిచూడాల్సి ఉంటుంది. అధిక వడ్డీ రేట్లు, మార్కెట్ పతనం లేదా పెట్టుబడి నుంచి ఆదాయం రాకపోవడం వంటి పరిస్థితుల్లో అప్పు పెద్ద భారంగా మారే అవకాశం ఉంది. కియోసాకి ఆలోచనలోని అసలు పాఠం అప్పు చేయడం కాదు.. అప్పును తెలివిగా ఉపయోగించడం, ఆదాయం తెచ్చే ఆస్తులను నిర్మించుకోవడం, రిస్క్‌ను అర్థం చేసుకుని పెట్టుబడులు పెట్టడం. సంపదను నిర్మించుకోవడంలో డబ్బు ఎంత సంపాదిస్తున్నామన్నదే కాకుండా.. సంపాదించిన డబ్బుతో ఎలాంటి ఆస్తులను సృష్టిస్తున్నామన్నదే ముఖ్యం.

హోమ్ లోన్, పర్సనల్ లోన్ లేదా ఎంఎస్ఎంఈ లోన్ తీసుకున్నప్పుడు వడ్డీ రేటు పెరిగినా, తగ్గినా దాని ప్రభావం నేరుగా ఈఎంఐపై పడుతుంది. అయితే.. చాలా సందర్భాల్లో బ్యాంకులు వడ్డీ రేటును ఎప్పుడు, ఎలా మారుస్తున్నాయో సాధారణ కస్టమర్‌కు పూర్తిగా అర్థం కావడం కష్టం. ఈ సమస్యను తగ్గించడంతో పాటు.. వడ్డీ రేట్ల విషయంలో మరింత పారదర్శకత తీసుకురావడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కొత్త డ్రాఫ్ట్ మార్గదర్శకాలను ప్రతిపాదించింది.ప్రస్తుతం ఇవి ప్రతిపాదనలుగా మాత్రమే ఉన్నాయి. ఆర్బీఐ సెప్టెంబర్ 11, 2026 వరకు ప్రజలు, బ్యాంకులు, ఇతర సంస్థల నుంచి అభిప్రాయాలను కోరుతోంది. ఈ నిబంధనలకు తుది ఆమోదం లభిస్తే.. 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.ఫ్లోటింగ్ రేట్ లోన్లకు కొత్త విధానంకొత్త నిబంధనల ప్రకారం.. వాణిజ్య బ్యాంకులు ఇచ్చే ఫ్లోటింగ్ రేట్ పర్సనల్, హోమ్, ఎంఎస్ఎంఈ రుణాలను ఆర్బీఐ రెపో రేట్ లేదా ట్రెజరీ బిల్లుల వంటి బాహ్య బెంచ్‌మార్క్‌లకు అనుసంధానం చేయాల్సి ఉంటుంది.సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే.. బ్యాంకు తనకు నచ్చిన విధంగా వడ్డీ రేటును మార్చకుండా, ఒక స్పష్టమైన ఎక్స్‌టర్నల్ రేటుతో దాన్ని లింక్ చేయాల్సి ఉంటుంది. దీంతో రుణగ్రహీతకు తన లోన్ వడ్డీ రేటు ఎందుకు పెరిగింది లేదా ఎందుకు తగ్గింది అనేది కొంతవరకు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.మూడు నెలలకు ఒకసారి రీసెట్మరో ముఖ్యమైన మార్పు వడ్డీ రేటు రీసెట్‌కు సంబంధించినది. ప్రతిపాదిత నిబంధనల ప్రకారం.. వడ్డీ రేటు మార్పును కనీసం మూడు నెలలకు ఒకసారి చేయాల్సి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు ఆర్బీఐ రెపో రేటును తగ్గిస్తే, దాని ప్రభావం రుణగ్రహీతకు ఎక్కువ కాలం ఆలస్యం కాకుండా అందే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే వడ్డీ రేటు తగ్గితే బ్యాంకులు ఈఎంఐని తగ్గించవచ్చు లేదా లోన్ కాలపరిమితిని తగ్గించవచ్చు.అయితే.. ఇదే విధానం రేట్లు పెరిగినప్పుడు కూడా వర్తిస్తుంది. ఆర్బీఐ రెపో రేటును పెంచితే.. దాని ప్రభావం రుణ వడ్డీపై కూడా వేగంగా పడే అవకాశం ఉంది. అప్పుడు ఈఎంఐ పెరగవచ్చు లేదా రుణ కాలపరిమితి ఎక్కువ కావచ్చు.లోన్ తీసుకునే సమయంలోనే పూర్తి వివరాలుకొత్త నిబంధనల్లో పారదర్శకతకు కూడా ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. లోన్ తీసుకునే సమయంలోనే బ్యాంకులు తమ లోన్ అగ్రిమెంట్‌లో కొన్ని ముఖ్యమైన వివరాలను స్పష్టంగా ఇవ్వాలి. అందులో.. ''ఏ బాహ్య బెంచ్‌మార్క్‌కు లోన్‌ను అనుసంధానించారు?, బ్యాంకు మార్జిన్ లేదా స్ప్రెడ్ ఎంత?, వడ్డీ రేటును ఎప్పుడు రీసెట్ చేస్తారు?, వడ్డీ రేటు ఎలా మారుతుంది?'' వంటి విషయాలు స్పష్టంగా ఉండాలి. దీంతో రుణగ్రహీతకు తాను తీసుకుంటున్న లోన్ గురించి ముందుగానే మెరుగైన అవగాహన వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.ఇప్పటికే లోన్ తీసుకున్నవారికి ఏంటి?ఇప్పటికే పాత బెంచ్‌మార్క్ విధానంలో.. లోన్ తీసుకున్నవారికి కూడా కొత్త ప్రతిపాదనలో ఒక అవకాశం కల్పించారు. ప్రతిపాదన ప్రకారం.. 2029 ఏప్రిల్ 1 నాటికి అర్హత ఉన్న పాత రుణాలను ఎలాంటి అదనపు ఛార్జీలు లేకుండా కొత్త ఎక్స్‌టర్నల్ బెంచ్‌మార్క్ విధానంలోకి మార్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే.. ఇప్పటికే హోమ్ లోన్ లేదా ఇతర ఫ్లోటింగ్ రేట్ లోన్ ఉన్నవారు కూడా భవిష్యత్తులో ఈ కొత్త విధానం ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉంది.ఎవరికి ఈ నిబంధనలు వర్తిస్తాయి?ఈ ప్రతిపాదిత మార్గదర్శకాలు కేవలం పెద్ద వాణిజ్య బ్యాంకులకే పరిమితం కావు. ఇవి అమల్లోకి వస్తే.. ''వాణిజ్య బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, సహకార బ్యాంకులు, NBFCలు, హౌసింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీలు'' వంటి సంస్థలకు వర్తించే అవకాశం ఉంది.రుణగ్రహీతలకు లాభం ఏంటి?ఈ మార్పుల ప్రధాన ఉద్దేశం ఆర్బీఐ వడ్డీ రేట్లు తగ్గించినప్పుడు దాని ప్రయోజనం రుణగ్రహీతలకు వేగంగా అందేలా చేయడం. ఉదాహరణకు ఆర్బీఐ రెపో రేటును తగ్గిస్తే.. బ్యాంకులు కూడా తమ ఫ్లోటింగ్ రేట్ లోన్లపై వడ్డీని తగ్గించాల్సి రావచ్చు. దాంతో కొంతకాలం తర్వాత ఈఎంఐ తగ్గడం లేదా లోన్ కాలపరిమితి తగ్గడం ద్వారా ప్రయోజనం పొందవచ్చు.అదే సమయంలో.. మరో విషయాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. వడ్డీ రేట్లు ఎప్పుడూ తగ్గుతూనే ఉండవు. ఆర్బీఐ రేట్లు పెంచినప్పుడు ఈ మార్పులు రుణగ్రహీతలకు ప్రతికూలంగా కూడా మారవచ్చు. వడ్డీ పెరిగితే ఈఎంఐ పెరగడం లేదా లోన్ చెల్లించే కాలం పొడిగించడం వంటి పరిస్థితులు రావచ్చు.

డిజిటల్ లావాదేవీలు, యూపీఐ చెల్లింపులు ఆకాశాన్ని తాకుతున్న వేళ నోట్ల చలామణి తగ్గిపోతుందన్న అంచనాలను తలకిందులు చేస్తూ ప్రపంచవ్యాప్తంగా నగదు వినియోగం సరికొత్త గరిష్టాలకు చేరుతోంది. పాత నోట్ల రద్దు, డిజిటలైజేషన్ వంటి పరిణామలు చోటుచేసుకున్నప్పటికీ భారత్ నుంచి అమెరికా, యూరప్ వరకు ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ప్రజల వద్ద నగదు చలామణి గణనీయంగా పెరగడం గమనార్హం.అగ్రస్థానంలో అమెరికా కరెన్సీగ్లోబల్ రిజర్వ్ కరెన్సీ అయిన అమెరికన్ డాలర్ చలామణి విలువపరంగా అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 2.45 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పైగా విలువైన కరెన్సీ విపణిలో ఉంది. యూఎస్ ఫెడరల్ రిజర్వ్ నివేదికల ప్రకారం దాదాపు 56.6 బిలియన్ల నోట్లు చలామణిలో ఉండగా అందులో సగానికి పైగా విలువ ఒక్క 100 డాలర్ల నోట్ల రూపంలోనే ఉంది. ముద్రించిన మొత్తం 100 డాలర్ల నోట్లలో 60% కంటే ఎక్కువ అమెరికా వెలుపలే నిల్వ ఉండటం విశేషం.డాలర్ తర్వాత ప్రజాదరణ పొందిన కరెన్సీయూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ పరిధిలో దాదాపు 1.56 ట్రిలియన్ యూరోలు (సుమారు 1.7 ట్రిలియన్‌ డాలర్లు) చలామణిలో ఉన్నాయి. మొత్తం 30 బిలియన్ల కంటే ఎక్కువ యూరో నోట్లు అందుబాటులో ఉండగా ఇందులో 50-100 యూరో నోట్లకు విపరీతమైన డిమాండ్ నెలకొంది. అంతర్జాతీయంగా డాలర్ తర్వాత అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన కరెన్సీగా యూరో తన బలాన్ని నిలబెట్టుకుంది.రూపాయి పరిస్థితి ఇలా..మరోవైపు భారత్‌లో యూపీఐ విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చినప్పటికీ నగదు వినియోగం ఏమాత్రం తగ్గలేదు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా గణాంకాల ప్రకారం దేశంలో చలామణిలో ఉన్న కరెన్సీ విలువ రూ.35 లక్షల కోట్లకు పైగా దాటింది. నోట్ల సంఖ్య పరంగా ఏకంగా 135 బిలియన్లకు పైగా నోట్లు ప్రజల వద్ద ఉన్నాయి. రూ.2000 నోట్ల రద్దు తర్వాత ప్రస్తుతం భారత కరెన్సీ వ్యవస్థలో రూ.500 నోటే 85% కంటే ఎక్కువ వాటాతో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తోంది.యుద్ధాలు, ఆర్థిక మాంద్యం భయాల వల్ల అత్యవసర సమయాల కోసం నగదును దాచుకునే అలవాటు పెరగడమే దీనికి ప్రధాన కారణమని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. డిజిటల్ యుగంలో ఈ-రూపీ, డిజిటల్ కరెన్సీలు వస్తున్నప్పటికీ భవిష్యత్తులో డిజిటల్, ఫిజికల్ కరెన్సీలు రెండూ ఒకదానికొకటి పోటీగా ఉన్నాయి. పేపర్ నోట్ల మనుగడ తక్షణమే ప్రశ్నార్థకం కాబోదని ఈ ట్రెండ్ నిరూపిస్తోంది.ఇదీ చదవండి: బంగారం షాపింగ్ చేసేవారికి రిలీఫ్! పడిన ధర..

బ్యాంకింగ్‌ సేవలను యువతకు చేరువ చేయడంపై ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు (పీఎస్‌బీ) మరింతగా దృష్టి పెట్టాలని కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ సూచించారు. వారి అంచనాలకు అనుగుణంగా బ్యాంకింగ్‌ మరింత సరళతరంగా, వ్యక్తిగత అవసరాలకు తగ్గట్లు నిరంతరాయం అందుబాటులో ఉండేలా చూడాలని చెప్పారు. యువత బ్రాంచీలకి వచ్చే వరకు వేచి చూడటం కాకుండా, బ్యాంకులే నేరుగా వారి వద్దకు వెళ్లాలని పేర్కొన్నారు. ఇందులో భాగంగా 16 ఏళ్లు పైబడిన వారికి చేరువయ్యేలా అక్టోబర్‌ 2 నుంచి నెలరోజుల పాటు ‘బ్యాంకింగ్‌ ఫర్‌ యూత్‌’ ప్రచార కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాలని చెప్పారు.అకౌంట్లు తెరవడం నుంచి ఆర్థిక లావాదేవీల వరకు వివిధ అంశాలపై యువతకు అవగాహన కల్పించేందుకు కృషి చేయాలని పీఎస్‌బీ సదస్సులో పాల్గొన్న సందర్భంగా తెలిపారు. ఇందుకోసం కాలేజీలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, ఇతరత్రా క్యాంపస్‌లు మొదలైనవి అనువైన ప్రదేశాలుగా ఉంటాయని మంత్రి చెప్పారు. యువతను ఆకర్షించేందుకు 12 పీఎస్‌బీల్లోని ప్రతి బ్యాంకు సొంత వ్యూహాలను రూపొందించుకోవాలని చెప్పారు. వారు కేవలం అకౌంటు తెరవడానికే పరిమితం కాకుండా కెరియర్‌ ఆసాంతం, ఆ తర్వాత కూడా దీర్ఘకాలికంగా తమ బ్యాంకుతో అనుబంధాన్ని పెంపొందించుకునేలా చూసుకోవాలని అన్నారు.‘మొదటి అకౌంటు తెరవడం, మొదటిసారిగా జీతం తీసుకోవడం, ఉన్నత విద్య అవసరాలు, వ్యాపారాన్ని ఏర్పాటు చేయడం లేదా తొలిసారిగా పెట్టుబడి పెట్టడం.. ఇలా ఏ విషయమైనా కావచ్చు యువ భారతీయులు ముందుగా ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకునే ఎంచుకునే విధంగా ఉండాలి. పీఎస్‌బీలు వారి జీవితాల్లో భాగంగా మారాలి’ అని ఆమె పేర్కొన్నారు. ఉచిత కంటెంట్‌.. యువ కియోస్క్‌లు..యువతను బ్యాంకింగ్‌ పరిధిలోకి తెచ్చే దిశగా పేరొందిన విద్యా సంస్థల భాగస్వామ్యంతో బ్యాంకులు ఉచితంగా ఆన్‌లైన్‌ లెర్నింగ్‌ కంటెంట్‌ అందించవచ్చని నిర్మలా సీతారామన్‌ తెలిపారు. అలాగే, ఫిట్‌నెస్‌ సెంటర్లు, యోగా సెంటర్ల కోసం కూపన్లు, వోచర్లలాంటి లైఫ్‌స్టయిల్‌ ఆధారిత ప్రయోజనాలు ఇవ్వడం ద్వారా యువతను ఆకట్టుకోవచ్చన్నారు. ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో యువతకు సహాయం చేసేలా బ్యాంకుల శాఖల్లో ఒక ఉద్యోగిని కేటాయించి యువ బ్యాంకింగ్‌ మిత్ర యువ కియోస్క్‌ల్లాంటివి ఏర్పాటు చేయొచ్చని చెప్పారు. వివిధ రుణ సాధనాలు, ప్రభుత్వ స్కీములు, క్రెడిట్‌ స్కోర్ల ప్రాధాన్యత గురించి తెలియజేయాలని మంత్రి తెలిపారు. యువతలో బ్యాంకింగ్‌పై అవగాహన పెంచేందుకు ఐబీఏ ప్రత్యేక పోర్టల్‌ను ఏర్పాటు చేసే అంశాన్ని పరిశీలించాలని సూచించారు. తమ అవసరాలకు అనుగుణమైన బ్యాంకింగ్‌ సేవలు, ఆర్థిక అవకాశాల గురించి యువతకు అర్థమయ్యే విధంగా ఇది ఉండాలని మంత్రి చెప్పారు.ఇది చదవండి: ఒరిజినల్‌ ఆస్తి పత్రాలు పోతే ఏం చేయాలి?

లోన్లు తీసుకున్నవారికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) శుభవార్త చెప్పింది. ముఖ్యంగా.. ఫ్లోటింగ్ వడ్డీ రేట్లతో రుణాలు తీసుకున్న వారికి మరింత రక్షణ కల్పించేలా కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను తీసుకొచ్చింది. ఇక వడ్డీ రేట్లను నిర్ణయించే బెంచ్‌మార్క్‌లో ఏవైనా మార్పులు చేసే సమయంలో వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.రుణగ్రహీతలకు రక్షణకొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో ప్రధానంగా.. లోన్ వడ్డీ రేట్లలో పారదర్శకత తీసుకురావడంపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ దృష్టి పెట్టింది. స్థిర, ఫ్లోటింగ్ వడ్డీ రేట్లు, బెంచ్‌మార్క్ ఎంపిక, వడ్డీ రేట్ల మార్పులు, స్ప్రెడ్‌లు, ఇప్పటికే ఉన్న రుణాలు వంటి అంశాలకు ఇందులో నిబంధనలు ప్రతిపాదించారు. ముఖ్యంగా బెంచ్‌మార్క్ మార్పు కారణంగా రుణగ్రహీతపై ఒక్కసారిగా అదనపు వడ్డీ భారం పడకుండా చూడాలని ఆర్బీఐ సూచించింది.బెంచ్‌మార్క్ మార్చితే ఏం జరుగుతుంది?ఫ్లోటింగ్ రేట్ లోన్లలో వడ్డీ రేటు సాధారణంగా ఒక బెంచ్‌మార్క్‌కు అనుసంధానమై ఉంటుంది. ఆ బెంచ్‌మార్క్ మారితే లోన్ మీద చెల్లించే వడ్డీ కూడా మారే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే.. కొత్త విధానంలో బెంచ్‌మార్క్, దాని రీసెట్ వ్యవధి, రీసెట్ తేదీ వంటి వివరాలను లోన్ ఒప్పందంలో స్పష్టంగా పేర్కొనాలని ఆర్బీఐ ప్రతిపాదించింది. ఇప్పటికే ఉన్న రుణాలను కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లోకి మార్చేటప్పుడు కూడా రుణగ్రహీత ప్రయోజనాలకు నష్టం కలగకుండా చూడాలి. అలాగే మార్పు కోసం ప్రత్యేకంగా ఎలాంటి రుసుము వసూలు చేయకూడదని ప్రతిపాదించింది.బెంచ్‌మార్క్ అందుబాటులో లేకపోతే?ఒకవేళ ఫ్లోటింగ్ రేట్ లోన్‌కు అనుసంధానమైన బెంచ్‌మార్క్ భవిష్యత్తులో నిలిచిపోతే పరిస్థితిని ఎలా ఎదుర్కోవాలో కూడా ఆర్బీఐ ప్రతిపాదనలో వివరించింది. అలాంటి సమయంలో రుణదాత మరో బెంచ్‌మార్క్‌కు మారాల్సి ఉంటుంది. అయితే.. ఆ మార్పు వల్ల రుణగ్రహీతకు అన్యాయం జరగకూడదు. ఇందుకోసం లోన్ ఒప్పందంలో ముందుగానే ఫాల్‌బ్యాక్ బెంచ్‌మార్క్ను పేర్కొనే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే.. అసలు బెంచ్‌మార్క్ అందుబాటులో లేకపోతే ఏ ప్రత్యామ్నాయ బెంచ్‌మార్క్ వర్తిస్తుందో ముందే స్పష్టంగా ఉండేలా చూడనున్నారు.పాత లోన్లకు కూడా కొత్త విధానంఇప్పటికే అంతర్గత లేదా బాహ్య బెంచ్‌మార్క్‌లకు అనుసంధానమైన అన్ని రుణాలను కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లోకి తీసుకురావాలని ఆర్బీఐ ప్రతిపాదించింది. ఇందుకోసం.. ఒకసారి మాత్రమే మ్యాపింగ్ ప్రక్రియ నిర్వహించి, ఈ మార్పును 2029 ఏప్రిల్ 1 నాటికి పూర్తి చేయాలని సూచించింది. అయితే.. ఈ మార్పు రుణగ్రహీతపై అదనపు ఆర్థిక భారాన్ని మోపకూడదు. ముఖ్యంగా మార్పు తర్వాత వర్తించే వడ్డీ రేటు, మార్పుకు ముందు ఉన్న రేటు కంటే ఎక్కువగా ఉండకూడదనే రక్షణను ప్రతిపాదించారు.సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే.. ఆర్బీఐ ప్రతిపాదించిన కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్ వల్ల బ్యాంకులు రుణాల వడ్డీ రేట్లు, బెంచ్‌మార్క్‌లు, స్ప్రెడ్‌ల విషయంలో మరింత పారదర్శకంగా వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఫ్లోటింగ్ రేట్ లోన్లు తీసుకున్న వారికి బెంచ్‌మార్క్ మార్పుల వల్ల అనూహ్యంగా రుణ భారం పెరగకుండా కొన్ని రక్షణలు లభించే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇవి ప్రస్తుతం ఆర్బీఐ ప్రతిపాదించిన డ్రాఫ్ట్ నిబంధనలు మాత్రమే. తుది నిబంధనలు వెలువడిన తర్వాతే పూర్తి స్థాయిలో అమల్లోకి వస్తాయి.

సోషల్‌ మీడియా స్టార్‌ కావడం.. ఇక సరదా వ్యవహారం కాదు. కంటెంట్‌ క్రియేషన్‌ను ఓ ప్రొఫెషన్‌గా గుర్తిస్తూ ఓ ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయం ఏకంగా డిగ్రీ కోర్సును ప్రారంభించింది. యూట్యూబ్‌, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, టిక్‌టాక్‌ వంటి వేదికలపై కెరీర్‌ నిర్మించాలనుకునే వారికి ప్రత్యేక శిక్షణ అందించేలా ఈ కోర్సును రూపొందించారు. ఇప్పటికే ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్ల విషయంలో కొత్త రూల్స్‌ పుట్టుకొస్తున్నాయి. ఈ తరుణంలో.. ప్రొఫెనల్‌ డిగ్రీ మస్ట్‌ అంటే ఎలా? అనే చర్చ జోరందుకుంది.ఇంటర్నెట్‌ తెరిస్తే చాలూ.. కంటెంట్‌ పేరిట బోలెడంత క్రింజ్‌ కనిపిస్తుంటుంది. అయితే దానికి చెక్‌ పెట్టాలని అమెరికాలోని అరిజోనా స్టేట్‌ యూనివర్సిటీ (ASU) నిర్ణయించింది. స్వచ్ఛమైన కంటెంట్‌ క్రియేషన్‌లో భాగంగా బ్యాచిలర్‌ డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్‌ను ప్రారంభించింది. యూనివర్సిటీలోని వాల్టర్‌ క్రాంకైట్‌ స్కూల్‌ ఆఫ్‌ జర్నలిజం అండ్‌ మాస్‌ కమ్యూనికేషన్‌ ఆధ్వర్యంలో ఈ కోర్సు అందుబాటులోకి వచ్చింది. కేవలం వీడియోలు చేయడం, వైరల్‌ కావడం కాకుండా.. కంటెంట్‌ రూపకల్పన, పాడ్‌కాస్టింగ్‌, స్టూడియో ప్రొడక్షన్‌, కెమెరా ముందు ప్రెజెన్స్‌, డిజిటల్‌ మార్కెటింగ్‌ వంటి అంశాల్లో విద్యార్థులకు శిక్షణ ఇవ్వనున్నారు.వైరల్‌ అయితే చాలు అనుకోవద్దు..ఇటీవల కాలంలో ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌ కల్చర్‌ భారీగా పెరిగింది. సోషల్‌ మీడియా ద్వారా లక్షలాది మంది ఫాలోవర్లను సంపాదించి ఆదాయం పొందుతున్న వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. దీంతో ‘క్రియేటర్‌ ఎకానమీ’ కూడా వేగంగా విస్తరిస్తోంది. అయితే ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌ జీవితం బయటకు కనిపించినంత సులభం కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. నిరంతరం కొత్త కంటెంట్‌ సృష్టించడం, ప్రేక్షకులతో అనుసంధానం కొనసాగించడం, బ్రాండ్లతో ఒప్పందాలు చేసుకోవడం, ఆదాయంలో అనిశ్చితిని ఎదుర్కోవడం వంటి సవాళ్లు ఉంటాయని సూచిస్తున్నారు. ఇప్పటికే పలు ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు కంటెంట్‌ విషయంలో కొత్త(కఠిన) రూల్స్‌ తెస్తున్న సంగతి తెలిసిందే.డిగ్రీతో స్టార్‌ అవుతారా?కంటెంట్‌ క్రియేషన్‌లో డిగ్రీ చేసినంత మాత్రాన ప్రతి ఒక్కరూ సోషల్‌ మీడియా స్టార్‌ కాలేరని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. వైరల్‌ కావడానికి ప్రతిభతో పాటు అదృష్టం, సరైన వ్యూహం, నిరంతర శ్రమ అవసరమని చెబుతున్నారు. అయితే ఈ కోర్సు ద్వారా కమ్యూనికేషన్‌ నైపుణ్యాలు, మార్కెటింగ్‌, వ్యక్తిగత బ్రాండింగ్‌, నెట్‌వర్కింగ్‌ వంటి అంశాల్లో అవగాహన పెరుగుతుందని విశ్వవిద్యాలయం పేర్కొంది. సోషల్‌ మీడియా రంగంలోనే కాకుండా మీడియా, ప్రకటనలు, డిజిటల్‌ సంస్థల్లోనూ ఈ నైపుణ్యాలు ఉపయోగపడతాయని చెబుతున్నారు.క్రియేటర్‌ ఎకానమీకి కొత్త గుర్తింపుఅమెరికాలో కంటెంట్‌ క్రియేషన్‌ రంగం వేగంగా వృద్ధి చెందుతోంది. ఈ రంగంలో బిలియన్ల డాలర్ల ఆదాయం చలామణి అవుతోంది. దీంతో ఇంతకాలం కేవలం ‘టైమ్‌పాస్‌’గా భావించిన సోషల్‌ మీడియా కంటెంట్‌ సృష్టి.. ఇప్పుడు ఓ అధికారిక కెరీర్‌ మార్గంగా గుర్తింపు పొందుతోంది. అందుకే ఇకపై ‘ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్‌ అవుతా’ అంటే చిన్నచూపు చూడాల్సిన అవసరం లేదన్న సంకేతాన్ని ఈ డిగ్రీ ఇస్తోంది. అయితే ఫాలోవర్ల సంఖ్య కంటే.. నాణ్యమైన కంటెంట్‌, సృజనాత్మకత, క్రమశిక్షణే విజయానికి అసలు ఆధారమని నిపుణులు గుర్తుచేస్తున్నారు.

ప్రతిరోజూ కోట్ల మంది ఇవాళ గోల్డ్‌ రేటు ఎంత అని ఇంటర్‌నెట్‌లో సెర్చ్‌ చేస్తుంటారు. లక్షల మంది తమ స్నేహితులను, తెలిసినవాళ్లని, ఇప్పుడు బంగారం కొనొచ్చా...మరికొంత కాలం ఆగాలా అని ప్రశ్నిస్తుంటారు. ప్రతిరోజూ ధర ఇంకాస్త పడుతుందేమో అనిపిస్తుంది. అంతలోనే మరింత పెరిగితే అవకాశం మిస్‌ అవుతుందేమో అనే భయం కలుగుతుంది. ముఖ్యంగా పెళ్లిళ్లు, పండుగలు, కుటుంబ సంప్రదాయం కోసం కొనేవారికి, పెట్టుబడి చేసేవారికి ఇది సాధారణంగా కలిగే సందేహం. మరి ఇప్పుడు బంగారం ధర చూసి షాక్‌ అవుతున్నారా... ఇంకా పెరిగేముందే కొనేయాలని ఆలోచిస్తున్నారా... అయితే సాక్షి వెల్త్‌ మిమ్మల్ని ఈరోజే కొనండి అని చెప్పదు. కానీ సరైన నిర్ణయం తీసుకునేందుకు అవసరమైన విషయాలను క్లియర్‌గా వివరిస్తుంది. బంగారం ధరలు రోజురోజుకూ కొత్త రికార్డులు సృష్టిస్తున్నాయి. దీంతో ఇప్పుడే కొనాలా లేక ధర తగ్గేవరకు వేచి చూడాలా? అనే ప్రశ్న ప్రతి కొనుగోలుదారుడిని వెంటాడుతోంది.అయితే బంగారం కొనడంలో కేవలం ఈరోజు రేటుమాత్రమే కాదు. ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులు, దేశీయ డిమాండ్, మేకింగ్‌ చార్జీలు, కొనుగోలు ఉద్దేశం వంటి అంశాలు కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. సరైన సమయంలో సరైన అవగాహనతో బంగారం కొంటేనే అది ఆభరణంగా మాత్రమే కాకుండా భవిష్యత్తుకు భరోసా ఇచ్చే విలువైన ఆస్తిగా మారుతుంది. 2026 ప్రారంభంలోనే వినియోగదారులకు గోల్డ్‌ ఒక రోలర్‌ కోస్టర్‌ రైడ్‌ చూపించింది. జనవరిలో దాదాపు రూ.2 లక్షల దాకా ఎగసిన బంగారం ధర అమాంతంగా చల్లబడింది. మార్చిలో 1.30 లక్షలస్థాయికి పడిపోయింది. గరిష్టం నుంచి 23 శాతం కరెక్షన్‌. కానీ కథ అక్కడితో ముగియలేదు.జూన్‌లోకూడా పతనం చూసిన పసిడి ధర ఆగస్టులో మళ్లీ పైకి పరుగు ప్రారంభించించింది. ఇదే బంగారం అసలు స్వభావం. పరుగులో ఉన్నపుడు ఆకాశమే హద్దులా కనిపిస్తుంది. పడిపోతున్నపుడు ఇంకా పతనమవుతుందేమోనని భయం పుట్టిస్తుంది. బంగారం ధర పెరుగుతున్నపుడు ఇంత ధరలో ఎలా కొనగలం అని ఆగుతాం.తగ్గుతున్నపుడు ఇంకాస్త తగ్గాక కొందాంలే అని మళ్లీ వాయిదా వేస్తాం..ఊహించినట్టే కొన్నిరోజులకు బంగారం ధర భారీగా తగ్గుతుంది. అయితే అప్పుడు మళ్లీ కొత్త అనుమానం..కొనేశాక ధర ఇంకా పడితే అని ఆందోళన కలుగుతుంది.బంగారం విషయంలో ప్రతి వినియోగదారుడు/పెట్టుబడిదారుడు ఎదుర్కొనే సమస్య ఇదే. ధర పడినపుడు భయపడినవారు. మళ్లీ పెరుగుతుంటే కూడా అదే భయంతో ఉన్నారు. ఇంకా పెరిగిపోతుందేమో అనే అంచనాలతో కొందరు కొనడానికి పరుగులు తీస్తున్నారు.కానీ పెరుగుతున్న ధరను చూసి తొందరపడడం ఎంత ప్రమాదమో భారీ కరెక్షన్‌ను చూసి దూరంగా ఉండడం కూడా అంతే అవివేకం. బంగారం ఒకప్పటిలా కేవలం ఆభరణం కోసమే కాదు. ద్రవ్యోల్బణం, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, రూపాయి కదలికలు, కేంద్ర బ్యాంకుల కొనుగోళ్లు, వడ్డీరేట్ల నిర్ణయాలతో కదిలే ఒక ఆస్తి.అందుకే ఇప్పుడు కొనాలా?అన్న ఆలోచన కంటే ఎందుకు కొంటున్నాం, ఎంత కొంటున్నాం, ఏరూపంలో కొంటున్నాం? అన్నదే అసలు ప్రశ్న. ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. బంగారం ధర నేరుగా పైకి వెళ్లడంలేదు. భారీ ర్యాలీ. తర్వాత భారీ కరెక్షన్, మళ్లీ ర్యాలీ. ఇదే దాని ప్రయాణం. అందుకే బంగారం విషయంలో అసలు ప్రశ్న ఇపుడు ధర ఎంత అని కాదు ఇప్పుడు పెట్టుబడి వ్యూహం ఏమిటి అని? ఆగస్టులో ర్యాలీ ఎందుకు ఇటీవలి బంగారం ర్యాలీకి కారణం ఒకటి కాదు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు, వడ్డీరేటు అంచనాలు, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, దేశాల మధ్య యుద్ధాలు , సురక్షిత పెట్టుబడికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్నడిమాండ్, సెంట్రల్‌ బ్యాంకుల కొనుగోళ్లు ఇలా అనేక అంశాలు కలిసి బంగారాన్ని పైకి ఎగదోశాయి. అంతర్జాతీయ పరిస్థితుల్లో అనిశ్చితి పెరిగినపుడు పెట్టుబడిదారులు సాధారణంగా బంగారాన్ని సేఫ్‌ హెవెన్‌ ఆస్తిగా చూస్తారు. ఇదే సమయంలో దేశీయంగా మరో అంశం పనిచేస్తుంది. అది రూపాయి కదలికలు. డాలరుతో రూపాయి బలహీన పడినా, బలపడినా అది బంగారం ధరను ప్రభావితం చేస్తుంది. అధిక ధరల కాలంలో ఆభరాణాల డిమాండ్‌ ఒత్తిడికి గురైనా బార్లు, కాయిన్లు ఈటీఎఫ్‌లలో పెట్టుబడి డిమాండ్‌ బలంగానే కొనసాగుతోంది. బంగారం ఎందుకు పడింది ఇదే పెట్టుబడిదారులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన కీలకపాఠం.బంగారం ఎంత బలమైన ఆస్తి అయినా అది పడదని కాదు. జనవరిలో రికార్డు స్థాయికి చేరిన తర్వాత లాభాల స్వీకరణ, మార్కెట్‌ అంచనాల్లో మార్పులు, డాలర్‌/వడ్డీరేట్ల ప్రభావం వంటి అంశాలు కలిసి బంగారం ధరపై ఒత్తిడి తెచ్చాయి. జీవితకాల గరిష్టస్థాయికి చేరిన కొన్ని వారాల్లోనే పసిడి 23 శాతం పతనమైంది.పెట్టుబడిదారులకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన హెచ్చరిక . బంగారం ఎప్పుడూ పెరుగుతూనే ఉంటుంది అనే నమ్మకంతో మొత్తం డబ్బును ఒకేసారి ఇన్వెస్ట్‌ చేయకూడదు. బంగారం మళ్లీ 2 లక్షలకు పెరుగుతుంది అనో, మళ్లీ లక్షకి పడిపోతుందనో ఇలా ఏ దిశగా ఆలోచించినా ప్రమాదకరమే. వరల్డ్‌ గోల్డ్‌ కౌన్సిల్‌ కూడా బంగారం ధర అంచనాల్లో ఒకే లక్ష్యాన్ని చెప్పలేదు. ప్రస్తుత స్థాయి నుంచి సాధారణ పరిస్థితుల్లో సుమారు 5 శాతం అటూ ఇటూ కదిలే అవకాశముందని మాత్రమే తెలిపింది. ఆర్థిక మందగమనం, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, తక్కువ వడ్డీరేట్ల అంచనాలు కారణంగా బంగారంధర మరింత పైకి వెళ్లే అవకాశముందని నివేదికలో పేర్కొంది. మరోవైపు బలమైన ఆర్థిక వృద్ధి, పెరుగుతున్న బాండ్‌ యీల్డ్స్, ప్రశాంతమైన స్టాక్‌ మార్కెట్లు ఉంటే బంగారం ధర వెనక్కి రావచ్చని కూడా తెలిపింది. అంటే బంగారానికి పైకి పెరిగే కారణాలు ఎన్ని ఉన్నాయో కిందికి దిగే కారణాలు కూడా అన్నీ ఉన్నాయి.అందుకే పెట్టుబడిదారులు బంగారం ధర టార్గెట్‌ ఎంత? కంటే కొనుగోలు విధానం ఎలా ఉండాలి అని మాత్రమే ఆలోచించాలి.ఇప్పుడు ఏం చేయాలి?బంగారంలో పెట్టుబడి చేయాలనుకుంటే ఒక్కసారిగా మొత్తం పెట్టుబడి పెట్టొద్దు. ఉదాహరణకి మీదగ్గర రూ.5 లక్షలు ఉంటే ఒకేసారి కొనడం సరికాదు.. ఎందుకంటే ధర 10 శాతం పడితే మీ పెట్టుబడిలో రూ.50000 పోతుంది.దీంతో మానసిక ఒత్తిడి మొదలవుతుంది.అందుకే ఐదు లక్షలను ఐదు విడతలుగా లక్ష చొప్పున ధర పడినపుడల్లా కొనుగోలు చేయడం సరైన నిర్ణయం ఇలా విడతల్లో తక్కువ ధరకు కొనుగోలు చేయడం మార్కెట్‌ టైమింగ్‌ అనుసరించడం మాత్రమే కాదు..మార్కెట్‌ టైమింగ్‌ ప్రమాదాన్నికూడా తగ్గించే వ్యూహం.ఆభరణమా?పెట్టుబడా?బంగారం కొనుగోలు విషయంలో ఈ రెండిటినీ ఎప్పుడూ కలపొద్దు..బంగారం కొనేటప్పుడు చాలామంది చేసే పెద్ద తప్పు ఇదే ..ఆభరణాలు కొని బంగారంలో పెట్టుబడి పెట్టినట్టే అని అనుకోవడం. ఆభరణాల ధరలో బంగారం విలువతో పాటు మేకింగ్‌ చార్జీలు, వేస్టేజ్, జీఎస్‌టీ ఇతర పన్నులు అన్ని కలిసి ఉంటాయి. విక్రయించే సమయంలో ఈ ఖర్చు తిరిగి రాదు. పెట్టుబడే లక్ష్యమైతే గోల్డ్‌ ఈటీఎఫ్,గోల్డ్‌ మ్యూచువల్‌ ఫండ్స్, గోల్డ్‌ బాండ్స్, కాయిన్లు, బార్లు, బిస్కట్ల రూపంలో అవసరానికి అనుగుణంగా కొనే మార్గాలు పరిశీలించవచ్చు. అయితే ప్రతి ఉత్పత్తికి లిక్విడిటీ, టాక్సేషన్, ట్రాకింగ్‌ డిఫెరెన్స్‌ వంటి అంశాలు ముడిపడి ఉంటాయి. కాబట్టి బంగారం ఒక్కటే అయినా పెట్టుబడి ఏ రూపంలో చేస్తున్నామనేది చాలా ముఖ్యం. పెట్టుబడి పెట్టేవారికి అత్యంత ఉపయోగకరమైన వ్యూహం గరిష్టధరను ఊహించి కొనడం కాదు..ధరల హెచ్చుతగ్గులను తట్టుకునేవిధంగా పెట్టుబడిని నిర్మించడం.పెట్టుబడిదారుడి కోసం గోల్డ్‌ చెక్‌ లిస్ట్‌→ బంగారం ఎందుకు కొనాలనుకుంటున్నారో ముందుగా నిర్ణయించుకోండి → ఆభరణం కోసమా? పెట్టుబడా? రెండిటినీ వేరు చేయాలి → మొత్తం డబ్బును ఒకేసారి పెట్టొద్దు → ధర పెరుగుతున్నపుడు ఫోమోకు లోనుకావద్దు → ధర పడుతుంటే భయంతో అమ్మొద్దు → పెట్టుబడుల పోర్ట్‌ఫోలియోలో బంగారం వాటా 10 శాతం వరకు ఉండాలి → గోల్డ్‌ ఈటీఎఫ్‌/ఫిజికల్‌ గోల్డ్‌ మధ్య ఖర్చులు, లిక్విడిటీ, పన్నులు పోల్చండి → స్వల్పకాలిక ధర అంచనాలను దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడి వ్యూహంగా మార్చొద్దు.ఇప్పుడే కొనాలా?ఆభరణం కొనడం అవసరం అయితే... అంటే పెళ్లి, ఏదైనా పూజా కార్యక్రమం వంటి నిర్దిష్ట అవసరం ఉంటే తక్కువ ధరకి దొరికేవరకూ వాయిదా వేయడం కంటే అవసరాన్ని బట్టి కొనుగోలును చేయడం మంచిది. అదే పెట్టుబడి కోసమైతే ఒకే రోజు ధరను చూసి పెట్టుబడి పెట్టకుండా విడతలవారీగా చేయడం సరైన విధానం. ఇప్పటికే కుటుంబ ఆస్తిలో బంగారం ఎక్కువగా ఉంటే ఆశతో అదనంగా మళ్లీ కొనడం కన్నా అది మొత్తం ఆస్తిలో ఎంత శాతం ఉందో చూసి పెట్టుబడి చేయడం ఉత్తమం. పసిడి ర్యాలీ సమయంలో వినియోగదారులకు కలిగే ప్రమాదకరమైన భావన ఏంటంటే ఫోమో (FOMO & Fear of Missing out) అంటే ఇప్పుడు కొనకపోతే రేపు ఇంకా ఖరీదవుతుంది. అవకాశాన్ని కోల్పోతాం అనే భావన. ఈ ఆలోచనతో పెట్టుబడిలోకి దిగడం ప్రమాదకరం. బంగారం మనకు చెప్పే పెద్ద పాఠం ఇదే..ధర పెరిగినపుడు ఉత్సాహంతో పరుగెత్తి కొనద్దు, ధర పడిపోతున్నపుడు భయంతో అమ్మొద్దు.ఫైనల్‌ వార్నింగ్‌బంగారం కథ ఇంకా ముగియలేదు. బంగారం కొనేవారు ‘ఇంకా ఎంత పెరుగుతుంది?‘ అనే ప్రశ్నతో చూడడం పొరపాటు. ఎందుకంటే 2026లో అది ఇప్పటికే ఒక పాఠం నేరి్పంది. రూ. 1.35 లక్షల నుంచి 1.79 లక్షలకి పెరిగి అక్కడినుంచి వారాల వ్యవధిలోనే 1.38 లక్షలకి పతనమైంది.మళ్లీ కొన్ని నెలల్లో 1.55 లక్షలకు చేరుకుంది. అందుకే సరైన రోజున కొనడంలో కాదు ..సరైన పద్ధతిలో కొనడం ద్వారానే బంగారంలో విజయం సాధించగలుగుతాం. – సాక్షి, వెల్త్‌డెస్క్‌

ముంబై: దేశీ స్టాక్‌ మార్కెట్‌ ఈ వారంలో పరిమిత శ్రేణిలోనే కదలాడొచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరలు, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల వల్ల ఇన్వెస్టర్లు అప్రమత్తత వహించే అవకాశముంది. కార్పొరేట్‌ తొలి త్రైమాసిక (క్యూ1) ఫలితాల ప్రకటన దాదాపు ముగియడంతో, ఇకపై విదేశీ ఇన్వెస్టర్ల (ఎఫ్‌ఐఐ) పెట్టుబడుల సరళి, స్థూల ఆర్థిక గణాంకాలే మార్కెట్‌కు కీలకం కానున్నాయి. ‘హార్మూజ్‌ జలసంధి పరిణామాలు, అమెరికా–ఇరాన్‌ ఉద్రిక్తతలపైనే ఇన్వెస్టర్ల దృష్టి ప్రధానంగా ఉండనుంది. అంతర్జాతీయ ఫెడ్‌ విధానాలు, రూపాయి మారకం విలువ, క్రూడాయిల్‌ ధరల ఆధారంగానే సూచీలు కదులుతాయి’ అని రిలిగేర్‌ బ్రోకింగ్‌ రీసెర్చ్‌ హెడ్‌ అజిత్‌ మిశ్రా తెలిపారు. చల్లారని చమురు ధరలు ట్రంప్‌ పరిపాలనా యంత్రాంగం, ఇరాన్‌ నాయకత్వం మధ్య శాంతి ఒప్పందంలో ఎలాంటి పురోగతి చోటు చేసుకోవడం లేదు. మరోవైపు హార్మూజ్‌ జలసంధిలో చమురు నౌకలపై(ట్యాంకర్లు) దాడులు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. తాజాగా బ్యారెల్‌ బ్రెంట్‌ క్రూడాయిల్‌ ధర 88 డాలర్లకు చేరుకుంది. ఇరాన్‌పై నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని నిరవధికంగా కొనసాగించడంతో పాటు ఆర్థిక ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతామని అమెరికా స్పష్టం చేసింది. ఈ పశ్చిమాసియా పరిణామాలతో క్రూడ్‌ ధరలు మళ్లీ పెరగొచ్చనే అంచనాలు దలాల్‌ స్ట్రీట్‌కు ప్రతికూలాంశంగా మారొచ్చు. ఫెడ్‌ మినిట్స్‌పై దృష్టి అమెరికా కేంద్ర బ్యాంకు ఫెడరల్‌ రిజర్వ్‌ సమావేశ వివరాలు (ఫెడ్‌ మినిట్స్‌) ఆగస్టు 19న విడుదల కానున్నాయి. కీలక వడ్డీ రేట్ల అంశంపై ఫెడ్‌ ఎలాంటి దృక్పథాన్ని అవలంబించనుందనే సంకేతాల కోసం మార్కెట్‌ వర్గాలు వేచిచూస్తున్నాయి. మినిట్స్‌లో ఫెడ్‌ ‘కఠిన వైఖరి’ ప్రదర్శించినట్లు కనిపిస్తే విదేశీ నిధుల రాక మందగించి భారత మార్కెట్లలో ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఇటీవల అమెరికా లేబర్‌ మార్కెట్‌ గణాంకాలు ఆశించిన స్థాయిలో నమోదు కాకపోవడంతో, ఫెడరల్‌ రిజర్వ్‌ వడ్డీ రేట్ల పెంపును కొంత కాలం వాయిదా వేయవచ్చనే అంచనాలున్నాయి. తుది దశకు ఆర్థిక ఫలితాలు కార్పొరేట్‌ క్యూ1 ఫలితాల ఘట్టం ముగింపునకు వచ్చింది. అంతర్జాతీయ ప్రతికూలతలు ఉన్నప్పటికీ.. ఇప్పటిదాకా విడుదలైన ఫలితాలు మార్కెట్‌కు బలమైన మద్దతిచ్చాయి. నిఫ్టీ 50 లో 33 కంపెనీల క్యూ1 ఫలితాలు అంచనాలను మించాయి.కొనుగోళ్ల బాటలో ఎఫ్‌పీఐలు విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు (ఎఫ్‌పీఐలు) ఆగస్టు తొలి అర్ధభాగంలో నికర కొనుగోలుదారులుగా నిలిచారు. ఆగస్టు 1–15 తేదీల మధ్య నికరంగా రూ.16,621 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టారు. నాణ్యమైన షేర్లు చవక వాల్యుయేషన్ల వద్ద లభిస్తుండటం, కార్పొరేట్‌ క్యూ1 ఆర్థిక ఫలితాలు మెప్పించడం, ఫెడ్‌ వడ్డీరేట్ల తగ్గింపు అంచనాలు ఎఫ్‌పీఐల కొనుగోళ్లకు కారణమయ్యాయి. అంతకు ముందు నెల (జూలై)లో రూ.20,200 కోట్ల విలువైన షేర్లను కొనుగోలు చేశారు. ఈక్విటీలతో పాటు డెట్‌ (రుణ) మార్కెట్‌పైనా విదేశీ ఇన్వెస్టర్లు ఆసక్తి చూపారు.గతవారం ట్రేడింగ్‌ ఇలా.. వరుసగా రెండు వారాల లాభాలకు అడ్డుకట్ట వేస్తూ గతవారం దేశీయ స్టాక్‌ మార్కెట్‌ నష్టాల్లో ముగిసింది. దేశీయ కంపెనీల క్యూ1 ఆర్థిక ఫలితాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, ఎగువ స్థాయిల్లో లాభాల స్వీకరణ చోటు చేసుకుంది. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ పరిణామాలు మార్కెట్‌ గమనాన్ని నియంత్రించాయి. బెంచ్‌మార్క్‌ సహా ప్రధాన సూచీలన్నీ స్వల్ప శ్రేణిలోనే ట్రేడయ్యాయి. ఇన్వెస్టర్లు అప్రమత్తత పాటిస్తూ ఎంపిక చేసిన షేర్లలో మాత్రమే కొనుగోళ్లకు ఆసక్తి చూపారు. ఫలితంగా, గత వారం మొత్తంగా సెన్సెక్స్‌ 490 పాయింట్లు (–0.62%), నిఫ్టీ 205 పాయింట్లు (–0.83%) చొప్పున నష్టపోయాయి.నిఫ్టీ టెక్నికల్‌ అవుట్‌లుక్‌ ఇటీవల నిఫ్టీ సూచీకి 24,000–24,500 శ్రేణి అత్యంత కీలకమైన నిరోధంగా మారింది. ఒకవేళ షార్ట్‌ కవరింగ్‌ జరిగి ఈ స్థాయిని ఛేదిస్తే... ఆపై స్థాయిలో 24,600 – 24,800 వద్ద మరో బలమైన నిరోధం ఎదురుకావచ్చు. అమ్మకాలు చోటు చేసుకుంటే దిగువ స్థాయిలో 24,250, 24,000 వద్ద కీలక మద్దతు లభిస్తోంది. నిఫ్టీ 24,000 కంటే పైన ఉన్నంతవరకు మార్కెట్‌ కన్సాలిడేషన్‌ (స్థిరీకరణ) దశలోనే ఉంటుంది. అందుకే కీలక సపోర్ట్‌ వద్ద ‘పతనమైన ప్రతిసారి కొనుగోళ్లు’ (బై ఆన్‌ డిప్స్‌) వ్యూహాన్ని పాటించవచ్చని టెక్నికల్‌ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

భారతదేశంలో త్వరలో ప్రారంభం కానున్న ‘జనాభా లెక్కలు 2027’ ప్రక్రియపై సర్వత్రా ఆసక్తి నెలకొంది. ఈ విడత సెన్సెస్‌ లెక్కల సేకరణలో ప్రతి కుటుంబం నుంచి సమాచారాన్ని సేకరించేందుకు కేంద్ర హోంశాఖ సమగ్ర ప్రణాళికను సిద్ధం చేసింది. ‘రిజిస్ట్రార్ జనరల్ అండ్ సెన్సెస్ కమిషనర్ ఆఫ్ ఇండియా’ జనాభా లెక్కల రెండో దశ కోసం 40 ప్రశ్నల జాబితాను నోటిఫై చేసింది. వీటి సరళి దేశ సామాజిక, ఆర్థిక స్థితిగతులను విశ్లేషించడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.ఈ సారి జనాభా గణనలో వ్యక్తుల ప్రాథమిక వివరాలు, విద్యా సంబంధిత విషయాలు, ఉపాధి మార్గాలు, వలసల కారణాలతో పాటు డిజిటల్ పురోగతిని ప్రతిబింబించే ప్రశ్నలను పొందుపరిచారు. ఆ ‍ప్రశ్నల సరళి కింది విధంగా ఉంది.1. వ్యక్తి పేరు2. కుటుంబ యజమానితో ఉన్న సంబంధం3. జండర్‌(లింగం)4. పుట్టిన తేదీ, వయసు5. ప్రస్తుత వైవాహిక స్థితి6. వివాహ సమయానికి వయసు (పూర్తయిన ఏళ్లలో)7. జీవిత భాగస్వామి పేరు8. జాతీయత9. మతం10. ఎస్సీ / ఎస్టీ / కులం11. తండ్రి వివరాలు12. తల్లి వివరాలు13. దివ్యాంగులైతే వివరాలు14. మాతృభాష, తెలిసిన ఇతర భాషలు15. అక్షరాస్యత, డిజిటల్ అక్షరాస్యత16. ఏదైనా విద్యాసంస్థలో ప్రస్తుతం హాజరవుతున్నారా?17. అభ్యసించిన అత్యున్నత విద్య, విద్యా విభాగం (స్టీమ్/డిసిప్లిన్)18. గత ఏడాదిలో ఏ సమయంలోనైనా పనిచేశారా?19. ఆర్థిక కార్యకలాపాలు ఎలా ఉన్నాయి?20. వృత్తి21. పరిశ్రమ, వ్యాపారం లేదా సర్వీస్‌22. కార్మిక వర్గం23. నాన్-ఎకనామిక్ యాక్టివిటీ 24. ఏదైనా పని కోసం చూస్తున్నారా?25. పని ప్రదేశానికి వేరే ప్రాంతం నుంచి వచ్చారా?26. జన్మస్థలం27. చివరి నివాస ప్రాంతం28. వలసకు గల కారణం29. ఎప్పటి నుంచి ఈ వలస ప్రాంతంలో పని చేస్తున్నారు?30. శాశ్వత నివాస చిరునామా31. ప్రస్తుతం జీవించి ఉన్న పిల్లల సంఖ్య (ప్రస్తుతం వివాహిత, విడాకులు పొందిన, విడిపోయిన మహిళలకు)32. ఇప్పటివరకు జన్మించిన మొత్తం పిల్లల సంఖ్య (ప్రస్తుతం వివాహిత, విడాకులు పొందిన, విడిపోయిన మహిళలకు)33. గత ఏడాదిలో జన్మించిన పిల్లల సంఖ్య34. కొవిడ్-19 వ్యాక్సినేషన్ పొందిన ప్రదేశం35. మొత్తం బ్యాంకు ఖాతాల సంఖ్య36. మొబైల్ నంబర్ 37. ఆధార్ సంఖ్య 38. ఓటర్ ఐడీ నంబర్ 39. పాస్‌పోర్ట్ నంబర్ (భారతీయ పాస్‌పోర్ట్ ఉంటే)40. డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ (లభ్యత ఉంటే)ఇది చదవండి: ఒరిజినల్‌ ఆస్తి పత్రాలు పోతే ఏం చేయాలి?

2047 నాటికి భారత్‌ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చాలనే లక్ష్యంతో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కీలక దిశానిర్దేశం చేశారు. 80వ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా.. ఎర్రకోట నుంచి జాతి ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన ఆయన.. దేశ ప్రగతికి ఏడు ప్రధాన శక్తులు అవసరమని పేర్కొన్నారు. వీటినే 'సప్తధార'గా అభివర్ణించారు.ఉత్పాదక శక్తి (Manufacturing power)మోదీ 'సప్తధార'లో మొదటి స్థానాన్ని తయారీ రంగానికి ఇచ్చారు. చిన్న వస్తువుల నుంచి భారీ పరిశ్రమల వరకు సాధ్యమైనంత ఎక్కువగా భారత్‌లోనే తయారు చేయాలి అనేది ప్రధాని ఆలోచన. కేవలం ఉత్పత్తి చేయడం మాత్రమే కాకుండా.. డిజైన్, తయారీ, నాణ్యత, సరఫరా వంటి మొత్తం విలువ గొలుసును దేశంలోనే అభివృద్ధి చేయాలని ఆయన సూచించారు. ప్రపంచ దేశాలకు భారత్ ఒక నమ్మకమైన సప్లై చైన్ భాగస్వామిగా ఎదగాలని ఆకాంక్షించారు. ముఖ్యంగా ఎంఎస్‌ఎంఈలు, పారిశ్రామికవేత్తలు ధరతో పాటు నాణ్యత, ఉత్పత్తి సామర్థ్యంపై కూడా దృష్టి పెట్టాలని పిలుపునిచ్చారు.వ్యవసాయం, ఆహార ఉత్పత్తి (Agriculture and food production)రెండో శక్తిగా వ్యవసాయం, ఆహార ఉత్పత్తి, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగాలను ప్రధాని ప్రస్తావించారు. మన రైతులు కేవలం దేశీయ మార్కెట్‌పైనే ఆధారపడకుండా.. ప్రపంచ మార్కెట్‌ను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకోవాలని ఆయన అన్నారు. చిరుధాన్యాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పండ్లు, పూలు, సంప్రదాయ ఆహార పదార్థాలు, రసాయన రహిత వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో మంచి అవకాశాలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. అంటే.. పొలంలో పంట పండించడం దగ్గరే ప్రక్రియ ఆగిపోకూడదు. ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్, ప్యాకేజింగ్, బ్రాండింగ్, ఎగుమతుల వరకు పూర్తి వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయాలి చెప్పారు.టెక్నాలజీ, ఆవిష్కరణ (Technology and innovation)మూడో శక్తిగా టెక్నాలజీ, ఇన్నోవేషన్‌ను ప్రధాని ప్రస్తావించారు. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), క్వాంటం టెక్నాలజీ, అంతరిక్ష రంగం, రోబోటిక్స్, డేటా సెంటర్లు వంటి భవిష్యత్ రంగాల్లో భారత్ మరింత ముందుకు వెళ్లాలని అన్నారు. యూపీఐ, డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌లో భారత్ సాధించిన విజయాలను ప్రస్తావిస్తూ.. తదుపరి తరం కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీలో కూడా దేశం నాయకత్వం వహించాలని చెప్పారు. ముఖ్యంగా మేడ్ ఇన్ ఇండియా 6జీను ప్రపంచానికి అందించే స్థాయికి భారత్ ఎదగడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకోవాలని సూచించారు.గతి శక్తి (Gati Shakti)నాలుగో శక్తిగా గతిశక్తిని ప్రధాని పేర్కొన్నారు. దేశంలో రవాణా, కనెక్టివిటీ మరింత వేగంగా అభివృద్ధి చెందాల్సిన అవసరం ఉందని మోదీ అన్నారు. హైస్పీడ్ రైళ్లు, కొత్త పోర్టులు, విమానాశ్రయాలు, హైవేలు వంటి మౌలిక వసతులను విస్తరించడంతో పాటు.. దేశంలోని నగరాలు, పరిశ్రమలు, పోర్టులు పరస్పరం మెరుగ్గా అనుసంధానమయ్యేలా చూడాలని సూచించారు. పోర్టులను కేవలం సరుకులు ఎగుమతి, దిగుమతి చేసే ప్రాంతాలుగా కాకుండా.. ఆర్థిక అభివృద్ధికి కేంద్రాలుగా మార్చాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.రక్షణ శక్తి (Raksha Shakti)ఐదో శక్తిగా రక్షణ రంగం గురించి పేర్కొన్నారు. రక్షణ ఉత్పత్తుల కోసం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడకుండా.. భారత్ మరింత ఆత్మనిర్భర్‌గా మారాలని ప్రధాని చెప్పారు. డ్రోన్లు, కౌంటర్ డ్రోన్ వ్యవస్థలు, హైపర్‌సోనిక్ టెక్నాలజీ, సైబర్ సెక్యూరిటీ వంటి ఆధునిక రంగాల్లో భారత్ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవాలని అన్నారు. భారత్ కేవలం ప్రపంచ దేశాలకు మార్కెట్‌గా ఉండకుండా.. అత్యాధునిక రక్షణ సాంకేతికతను తయారు చేసి ఇతర దేశాలకు అందించే స్థాయికి ఎదగాలన్నది లక్ష్యం.గ్రీన్, బ్లూ ఎకానమీ (Green economy and blue economy)ఆరవ శక్తిగా గ్రీన్, బ్లూ ఎకానమీలను ప్రధాని ప్రస్తావించారు. గ్రీన్ హైడ్రోజన్, పునరుత్పాదక ఇంధనం, ఎనర్జీ స్టోరేజ్, ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ, పర్యావరణహిత తయారీ వంటి రంగాల్లో భారత్ భారీ అవకాశాలను అందిపుచ్చుకోవాలని అన్నారు.అదే సమయంలో.. దేశానికి ఉన్న విస్తారమైన సముద్ర తీరాన్ని కూడా ఆర్థిక అభివృద్ధికి ఉపయోగించుకోవాలని సూచించారు. మత్స్య పరిశ్రమ, సముద్ర సాంకేతికత, తీర ప్రాంత పర్యాటకం వంటి రంగాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా బ్లూ ఎకానమీకి మరింత ఊతమివ్వాలని అన్నారు.యువశక్తి, సాఫ్ట్ పవర్ (India’s soft power)'సప్తధార'లో చివరి శక్తిగా యువశక్తి, భారత సాఫ్ట్ పవర్‌ను ప్రధాని వివరించారు. యోగా, ఆయుర్వేదం, ఆధ్యాత్మికత, ఆరోగ్యం, హస్తకళలు వంటి సంప్రదాయ రంగాలతో పాటు సినిమాలు, యానిమేషన్, వీఎఫ్ఎక్స్, గేమింగ్, డిజిటల్ కంటెంట్ వంటి ఆధునిక సృజనాత్మక రంగాల్లో కూడా భారత్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా తన ప్రభావాన్ని పెంచుకోవాలని అన్నారు.అంతే కాకుండా.. వైద్య పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించడం, భారతదేశంలోని ప్రకృతి అందాలు, జాతీయ పార్కులు, పర్యాటక ప్రాంతాలను ప్రపంచానికి మరింతగా పరిచయం చేయడం ద్వారా దేశ సాఫ్ట్ పవర్‌ను పెంచుకోవాలని సూచించారు.'సప్తధార'లో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఈ ఏడు రంగాలను వేర్వేరుగా చూడకూడదని ప్రధాని స్పష్టం చేయడం. ఉదాహరణకు తయారీ రంగానికి టెక్నాలజీ అవసరం. వ్యవసాయానికి ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ అవసరం. ఎగుమతులకు మెరుగైన లాజిస్టిక్స్ అవసరం. రక్షణ రంగానికి ఆవిష్కరణలు అవసరం. గ్రీన్ ఎకానమీకి యువత, టెక్నాలజీ అవసరం. అంటే.. ఒక రంగం అభివృద్ధి చెందితే దాని ప్రభావం మరో రంగంపైనా పడుతుంది. ఈ రంగాలన్నింటినీ కలిపి ముందుకు తీసుకెళ్లడమే 'సప్తధార' ఆలోచనలోని అసలు ఉద్దేశం.వికసిత్ భారత్ లక్ష్యానికి.. సప్తధార!మన దేశం స్వాతంత్య్రం సాధించి 100 సంవత్సరాలు పూర్తిచేసుకునే 2047 నాటికి వికసిత్ భారత్‌గా మారాలన్నది కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటి. ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే కేవలం ఒకటి రెండు రంగాలు అభివృద్ధి చెందితే సరిపోదు. తయారీ నుంచి వ్యవసాయం వరకు, టెక్నాలజీ నుంచి రక్షణ వరకు, గ్రీన్ ఎకానమీ నుంచి యువశక్తి వరకు అన్ని రంగాలు కలిసి ముందుకు సాగాలి.ఇదీ చదవండి: 80 ఏళ్లలో 1711 రెట్లు పెరిగిన బంగారం!

డిజిటల్ విప్లవానికి కీలకమైన డేటా సెంటర్లు భారీగా నీటిని వృథా చేస్తున్నాయనే నిరసనలు, ఆందోళనల వెనుక ఉన్న అసలు నిజాలను శాస్త్రీయంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ఇటీవల ఒక మెట్రో నగరంలో హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర్‌కు శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని (ట్రీటెడ్‌ సీవేజ్‌ వాటర్‌) కిలోలీటర్‌కు రూ.7.50 చొప్పున కేటాయిస్తే.. నగర వాసుల తాగునీటి అక్రమరవాణా అంటూ తీవ్ర స్థాయిలో నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి. కానీ, వాస్తవ పరిస్థితి దీనికి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉందని కొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు.మురుగునీరు.. రాబడికి మార్గంసింగపూర్ మాజీ ప్రధాని గో చోక్ తోంగ్ 2002లోనే శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని తాగి, అది తాగేందుకు పూర్తిగా సురక్షితమని నిరూపించారు. నిజానికి డేటా సెంటర్లు, సెమీకండక్టర్ తయారీ పరిశ్రమలకు పౌరులు తాగే నీటికంటే అత్యంత ప్రాసెస్ చేసిన నీరు అవసరం. భారత్‌లో రోజుకు సుమారు 72,368 మిలియన్ లీటర్ల(ఎంఎల్‌డీ) మురుగునీరు ఉత్పత్తవుతుండగా కేవలం 20,000 ఎంఎల్‌డీ మాత్రమే శుద్ధి అవుతోంది. మిగిలినదంతా సముద్రాలు, నదుల్లో కలసి వృథాగా పోతోంది. ఇటువంటి సమయంలో మురుగునీటిని శుద్ధి చేసి డేటా సెంటర్లకు విక్రయించడం ద్వారా మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లకు భారీగా ఆదాయం సమకూరుతుందని కొందరు అంచనా వేస్తున్నారు.అసలు నీటి వినియోగం ఎంత?‘నేషన్ ఫస్ట్ పాలసీ రీసెర్చ్ అండ్‌ చేంజ్ ఫౌండేషన్’ (మే 2026 నివేదిక - బియాండ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్) ప్రకారం భారతదేశంలో డేటా సెంటర్ల సామర్థ్యం 2024లోని 1,352 మెగావాట్ల నుంచి 2030 నాటికి 8,318 మెగావాట్లకి చేరనుంది. అప్పటివరకు కావలసింది ఏడాదికి 163 బిలియన్ లీటర్లు మాత్రమే. భారత్ ఏడాదికి వాడుతున్న 7 లక్షల బిలియన్ లీటర్ల నీటితో పోలిస్తే ఇందులో 4/5 వంతు వ్యవసాయానికే వెళ్తోంది. డేటా సెంటర్ల నీటి అవసరం అందులో 1/50వ వంతు మాత్రమే. కేంద్ర భూగర్భ జలాల బోర్డు ప్రకారం పంజాబ్‌లో పునరుద్ధరణ కంటే 160 శాతం ఎక్కువ నీటిని ఉచిత విద్యుత్‌తో వరి సాగుకు తోడుతున్నా పెద్దగా నిరసనలు ఉండవు, కానీ మురుగునీటిని కొనుగోలు చేసే డేటా సెంటర్లపై విమర్శలు రావడం విడ్డూరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.పరిష్కార మార్గాలుడేటా సెంటర్లను నిషేధించడం పరిష్కారం కాదని మార్కెట్‌ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. డేటా సెంటర్లకు వ్యర్థ జలాల సరఫరాను అడ్డుకుంటే అవి పొడి శీతలీకరణ (Dry chillers విద్యుత​్‌తో చల్లబరచడం) వైపు మొగ్గుచూపి 10-65% అదనపు విద్యుత్‌ అవసరమౌతుంది. తద్వారా విద్యుత్ ఉత్పాదనలో నీటి వాడకం పెరుగుతుంది.గుజరాత్ (2018) పునర్వినియోగ విధానం, జాతీయ చట్రం (2022)ల తరహాలోనే డేటా సెంటర్లు, థర్మల్ పవర్, టెక్స్‌టైల్స్, నిర్మాణ రంగాలకు శుద్ధి చేసిన మురుగునీటి వినియోగాన్ని నిబంధనగా మార్చాలని కొందరు కోరుతున్నారు. డేటా సెంటర్ల అనుమతుల సమయంలోనే నీటి వినియోగ వివరాలను సేకరించి పారదర్శకంగా ఉంచాలి. తాగునీటి కంటే శుద్ధి చేసిన వ్యర్థ జలాల ధరను తక్కువగా నిర్ణయించి వృథాను అరికట్టాలి. సరైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు, ధనిక ప్రాతిపదికన ధరల నిర్ణయం ఉంటేనే ప్రజాభిప్రాయాన్ని సరైన దిశలో నడిపించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: అన్నదాతకు ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం రావాలంటే..

అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్లలో ధరల కదలికలకు అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ఎగుమతులపై విండ్‌ఫాల్‌ ట్యాక్స్‌ను మరోసారి సవరించింది. పెట్రోల్‌ ఎగుమతులపై విధిస్తున్న సుంకాన్ని పూర్తిగా ఎత్తివేయగా.. డీజిల్, ఏవియేషన్‌ టర్బైన్‌ ఫ్యూయల్‌ (ఏటీఎఫ్‌) ఎగుమతులపై పన్నును తగ్గించింది. సవరించిన రేట్లు ఆగస్టు 15 నుంచి తదుపరి 15 రోజుల పాటు అమల్లో ఉంటాయి.కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ జారీ చేసిన తాజా నోటిఫికేషన్‌ ప్రకారం.. డీజిల్‌ ఎగుమతులపై స్పెషల్‌ అడిషనల్‌ ఎక్సైజ్‌ డ్యూటీ (SAED) లీటరుకు రూ.25.50 నుంచి రూ.24కి తగ్గింది. ఏటీఎఫ్‌పై పన్ను రూ.22 నుంచి రూ.19.50కి దిగొచ్చింది. ఇక పెట్రోల్‌పై ఉన్న రూ.3.50 ఎగుమతి సుంకాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేశారు. అంటే ఇక పెట్రోల్‌ ఎగుమతులపై ఈ లెవీ ఉండదు.ఆగస్టులోనే రెండోసారి సవరణఇంధన ఎగుమతి పన్నుల్లో ఈ మార్పు కీలకంగా మారింది. ఆగస్టు 3న కేంద్రం పెట్రోల్‌పై ఎగుమతి సుంకాన్ని లీటరుకు రూ.2.50 నుంచి రూ.3.50కి పెంచింది. అదే సమయంలో డీజిల్‌పై మొత్తం ఎగుమతి సుంకం రూ.15.50 నుంచి రూ.25.50కి, ఏటీఎఫ్‌పై రూ.14.50 నుంచి రూ.22కి భారీగా పెంచింది.అయితే రెండు వారాల్లోనే అంతర్జాతీయ ముడి చమురు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ధరల పరిస్థితుల్లో మార్పులు రావడంతో ప్రభుత్వం మళ్లీ రేట్లను తగ్గించింది. దీంతో ముఖ్యంగా పెట్రోల్‌ ఎగుమతిదారులకు పన్ను భారం పూర్తిగా తొలగిపోగా.. డీజిల్, ఏటీఎఫ్‌ ఎగుమతిదారులకు కూడా కొంత ఊరట లభించింది.భారత్‌ పెట్రోలియం ఉత్పత్తులపై ఈ ఎగుమతి సుంకాలను స్థిరంగా ఉంచకుండా అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలు, ఇంధన ధరలు, రిఫైనింగ్‌ మార్జిన్లు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రతి 15 రోజులకు ఒకసారి సమీక్షిస్తోంది.దేశీయ పెట్రోల్‌, డీజిల్‌ ధరలపై ప్రభావం?తాజా నిర్ణయం దేశీయంగా విక్రయించే పెట్రోల్‌, డీజిల్‌ రిటైల్‌ ధరలపై నేరుగా ప్రభావం చూపదు. ప్రస్తుతం సవరించినవి ఎగుమతులకు వర్తించే ప్రత్యేక సుంకాలు మాత్రమే. గతంలోనూ ప్రభుత్వం ఎగుమతి సుంకాలను మార్చినప్పుడు దేశీయ వినియోగానికి సంబంధించిన ఎక్సైజ్‌ డ్యూటీలో మార్పు చేయలేదు.అందువల్ల ఆగస్టు 15 నుంచి పెట్రోల్‌ ఎగుమతులపై పన్ను తొలగింపు, డీజిల్‌, ఏటీఎఫ్‌పై సుంకం తగ్గింపు ప్రధానంగా రిఫైనరీలు, ఇంధన ఎగుమతిదారుల ఆర్థిక భారాన్ని ప్రభావితం చేయనుంది. అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్‌ పరిస్థితులను బట్టి సెప్టెంబర్‌ ప్రారంభంలో తదుపరి పక్షం సమీక్షలో ఈ రేట్లు మళ్లీ మారే అవకాశం ఉంటుంది.

అమెరికా విధిస్తున్న భారీ సుంకాలను తప్పించుకునేందుకు చైనా చేపడుతున్న చట్టవిరుద్ధ రవాణాకు భారత్‌తో పాటు మరో 40 దేశాలు సహకరిస్తున్నాయని అమెరికా తీవ్ర ఆరోపణలు చేసింది. ఈ రకమైన షాడో ట్రాన్స్-షిప్‌మెంట్ నెట్‌వర్క్ ద్వారా జరుగుతున్న చట్టవిరుద్ధ రవాణాను గుర్తించి అడ్డుకోవడానికి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ సాంకేతికతను రంగంలోకి దించనున్నట్లు ప్రకటించింది.అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వ్యాపార, తయారీ రంగానికి సంబంధించిన సలహాదారు పీటర్ నవారో రూపొందించిన ‘ది గ్రేట్ ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్ స్కామ్’ అనే నివేదికలో ఈ వివరాలను వెల్లడించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 41 దేశాల ద్వారా ఏటా అక్రమంగా రవాణా అవుతున్న వస్తువుల విలువ సుమారు 40 బిలియన్‌ డాలర్లు నుంచి 303 బిలియన్‌ డాలర్ల మధ్య ఉంటుందని ఈ నివేదిక అంచనా వేసింది.చైనాకు సహకారం..అమెరికా సుంకాల నుంచి చైనా తప్పించుకోవడానికి సహకరిస్తున్న ప్రాంతాల్లో భారత్‌కు చెందిన పుణె - గుజరాత్ - చెన్నై బెల్ట్‌ను అమెరికా నివేదిక ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించింది. చైనా ఎగుమతిదారులు తమ ఉత్పత్తులను మూడో దేశం ద్వారా రవాణా చేస్తూ స్వల్పంగా అసెంబ్లీ చేయడం, ఫినిషింగ్, రీప్యాకేజింగ్ లేదా లేబుళ్లు మార్చడం ద్వారా ఆ వస్తువు వేరే దేశంలో తయారైనట్లు భ్రమ కల్పిస్తున్నాయని నివేదికలో పేర్కొన్నారు. అయితే, ఈ అక్రమ రవాణాలో భాగమైన భారతీయ ఎగుమతిదారులను లేదా సంబంధిత సంస్థల పేర్లను ఈ నివేదిక స్పష్టంగా ప్రస్తావించలేదు.నివేదికలోని ముఖ్యాంశాలుచైనా నుంచి మెక్సికో, భారత్, వియత్నాంల ద్వారా అమెరికాకు దాదాపు 67 బిలియన్‌ డాలర్ల విలువైన వస్తువులు అక్రమంగా రవాణా అయ్యాయని తెలిపింది. దీనివల్ల అమెరికా సుమారు 28 బిలియన్‌ డాలర్లు సుంకాల ఆదాయాన్ని కోల్పోయిందని అంచనా వేసింది. భారత్, కెనడా, ఈయూ వంటి దేశాలను టైర్‌-1 కేటగిరీలో చేర్చారు. చైనా ఉత్పత్తుల భారీ విక్రయాలు జరుపుతూనే విభిన్న పారిశ్రామిక స్థావరాలు కలిగి ఉన్న దేశాలుగా వీటిని పేర్కొన్నారు. బ్రెజిల్, ఇండోనేషియా, మలేషియాలు టైర్-2 జాబితాలో ఉన్నాయి. కంబోడియా, లావోస్, మైన్మార్‌లు చైనాతో సరిహద్దు కారిడార్లు కలిగి ఉన్న దేశాలు టైర్-3 స్థానంలో పొందాయి.తాజా పరిణామాలు.. ప్రభావంభారత్‌పై అమెరికా సెక్షన్ 301 కింద 10% టారిఫ్‌లు విధించడంతో పాటు ఫోర్స్డ్ లేబర్ (వెట్టి చాకిరీ) అంశంపై విచారణ జరుపుతున్న సమయంలోనే ఈ నివేదిక వెలువడటం గమనార్హం. అంతేకాకుండా రష్యన్ ఆయిల్, గ్యాస్‌ను ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకుంటున్న ఐదు దేశాల్లో భారత్ ఒకటిగా ఉన్నందున భారత్‌పై 100 శాతం వరకు టారిఫ్‌లు విధించే చట్టాన్ని ఆమోదించే దిశగా కూడా అమెరికా ఆలోచిస్తోంది. ఈ పరిణామం భవిష్యత్తులో భారత్‌పై అమెరికా తనిఖీలను పెంచడానికి, ఎగుమతుల్లో ఆలస్యానికి, కఠినమైన జరిమానాలకు దారితీయవచ్చని వాణిజ్య నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: అన్నదాతకు ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం రావాలంటే..

భారతీయ వ్యవసాయ రంగంలో రైతు కేవలం ఉత్పత్తిదారుడు మాత్రమే కాదు, ఒక ‘వ్యవసాయ పారిశ్రామికవేత్త’గా మారినప్పుడే నిజమైన ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం లభిస్తుంది. సాంప్రదాయ పద్ధతుల్లో పంటలు పండించడంతో పాటు శాస్త్రీయ ఆర్థిక నిర్వహణ, పంటల వైవిధ్యం, ప్రభుత్వ పథకాల సద్వినియోగం ద్వారా మాత్రమే వ్యవసాయాన్ని లాభసాటి వ్యాపారంగా మలచవచ్చని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.రైతుల కోసం కొన్ని ప్రభుత్వ ఆర్థిక పథకాలురైతులు తమ పెట్టుబడి వ్యయాన్ని తగ్గించుకోవడానికి, భద్రత పొందడానికి కింది పథకాలను వినియోగించుకోవాలి.పీఎం-కిసాన్: భూమి ఉన్న ప్రతి రైతు కుటుంబానికి ఏడాదికి రూ.6,000 మూడు విడతల్లో పెట్టుబడి సహాయంగా నేరుగా బ్యాంకు ఖాతాల్లో జమ అవుతుంది. (రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్లాన్‌ల ద్వారా అదనపు సాయం అందుబాటులో ఉంటుంది).కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్: బ్యాంకు ద్వారా తక్కువ వడ్డీకే (నగదు రహిత సబ్సిడీతో కలిపి 4 శాతానికే) పంట రుణాలు పొందే వెసులుబాటు.ప్రధాన మంత్రి ఫసల్ భీమా యోజన: ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, పురుగుల తాకిడి వల్ల పంట నష్టం వాటిల్లినప్పుడు కనీస ప్రీమియం (ఖరీఫ్ 2%, రబీ 1.5%) చెల్లించి పూర్తి ఆర్థిక రక్షణ పొందవచ్చు.పీఎం కుసుమ్: సోలార్ పంప్‌సెట్ల ఏర్పాటుకు 60 శాతం వరకు సబ్సిడీ పొందడం ద్వారా విద్యుత్తు ఖర్చులను పూర్తిగా తగ్గించుకోవచ్చు.రైతు ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోవడానికి సూత్రాలుపంటల డిజిటల్ బుక్వ్యవసాయం నష్టపోవడానికి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి.. ఎంత ఖర్చు పెడుతున్నామో, ఎక్కడ దారి మళ్లుతుందో లెక్క లేకపోవడం. సాధారణ డైరీ రాయడం కంటే ఫార్మ్‌చేంజ్, అగ్రీకాంబస్ లేదా ఉచిత ఖాతాబుక్/డిజిటల్ రిజిస్టర్ యాప్‌లను ఉపయోగించాలి. విత్తనాలు, ఎరువులు, పురుగుమందులు, ట్రాక్టర్ డీజిల్, రోజువారీ కూలీల ఖర్చులను ఎప్పటికప్పుడు యాప్‌లో నమోదు చేయాలి.పంట చివరిలో ఏ రసాయనం, ఏ పని వల్ల ఎంత లాభం వచ్చిందో స్పష్టత వస్తుంది. అనవసర పురుగుమందుల ఖర్చులను 20-30% వరకు తగ్గించుకోవచ్చు.వ్యవసాయ అత్యవసర నిధివాతావరణ మార్పులు, అకాల వర్షాలు లేదా ధరల పతనం వంటి ఆకస్మిక నష్టాల నుంచి రైతును కాపాడే రక్షణ కవచం ఇది. ప్రతి పంట అమ్మకం ద్వారా వచ్చే నికర ఆదాయంలో కనీసం 10-15% నిధిని వేరు చేయాలి. ఈ డబ్బును ఇంట్లో ఉంచకుండా లిక్విడ్ మ్యూచువల్ ఫండ్స్ లేదా బ్యాంకులో ‘స్వీప్-ఇన్ ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్’ రూపంలో పెట్టాలి. దీనివల్ల సాధారణ సేవింగ్స్ ఖాతా కంటే ఎక్కువ వడ్డీ రావడమే కాకుండా అత్యవసర సమయంలో వెంటనే విత్‌డ్రా చేసుకోవచ్చు. పంట నష్టపోయినప్పుడు మళ్లీ విత్తనాలు/ఎరువుల కొనుగోలు కోసం వడ్డీ వ్యాపారుల వద్ద 24-36% ఎక్కువ వడ్డీకి అప్పులు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు.రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాలు(ఎఫ్‌పీఓ)ఒంటరిగా పోరాడే రైతు కంటే 100 మంది రైతులు ఒక సమూహంగా ఏర్పడితే మార్కెట్‌లో బేరమాడే శక్తి పెరుగుతుంది. ఎఫ్‌పీఓ ద్వారా విత్తనాలు, ఎరువులు, యంత్రాలను హోల్‌సేల్ ధరలకు నేరుగా కంపెనీల నుంచే కొనుగోలు చేయడం వల్ల ఇన్‌పుట్ ఖర్చులు 15-20% తగ్గుతాయి. పంటను నేరుగా కమీషన్ దారులకు అమ్మకుండా ఎఫ్‌పీఓ ద్వారా గ్రేడింగ్, ప్రాసెసింగ్ (ఉదాహరణకు: కందిపప్పుగా మార్చడం, నూనె తీయడం), ప్యాకింగ్ చేసి రిటైల్ మార్కెట్‌కు లేదా సూపర్ మార్కెట్లకు అమ్మాలి. డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లైన ‘ఈ-నామ్’ ద్వారా దేశంలో ఎక్కడ మంచి ధర ఉంటే అక్కడ అమ్ముకునే వీలుంటుంది.సమగ్ర బీమా రక్షణతీవ్రమైన అనారోగ్యం లేదా ఊహించని పంట నష్టం మొత్తం కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితులను మార్చేస్తుంది. కాబట్టి మెరుగైన బీమా రక్షణ అత్యవసరం.పంట బీమా.. వాతావరణ ఆధారిత పంట బీమాను కేవలం రుణం తీసుకునేటప్పుడే కాకుండా ప్రతి సీజన్ గడువు ముగిసేలోగా ప్రీమియం చెల్లించి నమోదు చేసుకోవాలి. స్థానిక వ్యవసాయ అధికారి ద్వారా నష్ట పరిహార నమోదు విధానంపై స్పష్టత ఉండాలి.ఆరోగ్య బీమా.. ప్రభుత్వ పథకాలైన ఆయుష్మాన్ భారత్ లేదా ఆరోగ్యశ్రీ కార్డులు ప్రతి రైతు కుటుంబానికి తప్పనిసరి. ఇవి కాకుండా రూ.3,000-రూ.5,000 ప్రీమియంతో అదనపు కుటుంబ ఆరోగ్య బీమా తీసుకోవడం వల్ల ఆసుపత్రి ఖర్చుల కోసం పొలం అమ్మాల్సిన పరిస్థితి రాదు.వ్యక్తిగత ప్రమాద బీమా.. పీఎం సురక్ష బీమా యోజన ద్వారా కేవలం రూ.20లకే లభించే ప్రమాద బీమాను ప్రతి రైతు పొంది ఉండాలి.ఇదీ చదవండి: ఒక్కరోజులో మారిన బంగారం ధరలు..

1947 ఆగస్టు 15న భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పుడు దేశం ముందు పేదరికం, నిరక్షరాస్యత, ఆహార కొరత, తక్కువ పారిశ్రామిక సామర్థ్యం వంటి అనేక సవాళ్లు ఉన్నాయి. అప్పట్లో.. సాధారణ కుటుంబానికి స్వాతంత్య్రం అంటే కేవలం రాజకీయ స్వేచ్ఛ మాత్రమే కాదు.. కనీస అవసరాలు తీరే మంచి జీవితం రావాలనే ఆశ కూడా.చారిత్రక అంచనాల ప్రకారం.. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన సమయంలో భారతదేశంలో పేదరికం చాలా ఎక్కువగా ఉండేది. అందుకే తొలి దశాబ్దాల్లో దేశ ఆర్థిక ప్రయాణం ప్రధానంగా ప్రజలను కనీస జీవన ప్రమాణాల వైపు తీసుకెళ్లడంపైనే సాగింది. కానీ.. ఇప్పుడు పరిస్థితి క్రమంగా మారుతోంది. ఒకప్పుడు కుటుంబానికి అవసరమైన వస్తువులు కొనడం పెద్ద లక్ష్యంగా ఉండేది. ఇప్పుడు ఏ బ్రాండ్ కొనాలి, ఎలాంటి కారు తీసుకోవాలి, వెకేషన్‌కు ఎక్కడికి వెళ్లాలి అనే స్థాయికి భారతీయుల ఆలోచనలు మారాయి.ఈ మార్పు మన ఇళ్లలోనే స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఒకప్పుడు టీవీ కొనడం పెద్ద విషయం. ఆ తర్వాత ఫ్రిజ్, వాషింగ్ మెషీన్, స్కూటర్, కారు వంటివి కుటుంబాల అవసరాల జాబితాలోకి చేరాయి. ఇప్పుడు మాత్రం సాధారణ కారు సరిపోతుందా? SUV కొనాలా? ఎలక్ట్రిక్ కారు తీసుకోవాలా? అనే స్థాయికి వినియోగదారుల ఆలోచన చేరింది.ఏం కొనాలి నుంచి..పొదుపు విషయంలోనూ మార్పు వచ్చింది. గతంలో బ్యాంక్ డిపాజిట్లు, బంగారం, స్థిరాస్తులే ప్రధానంగా ఉండేవి. ఇప్పుడు మ్యూచువల్ ఫండ్స్, షేర్లు, సిప్, ఇన్సూరెన్స్ వంటి పెట్టుబడులు కూడా సాధారణ కుటుంబాలకు పరిచయం అయ్యాయి. అంటే.. భారతీయుల కథ ''ఏం కొనాలి?'' అనే స్థాయి నుంచి ''ఏది నాకు ఎక్కువ విలువ ఇస్తుంది?'' అనే స్థాయికి మారుతోంది.కుటుంబాల ఖర్చుల్లో కూడా ఈ మార్పు కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా.. గ్రామీణ, పట్టణ వినియోగ వ్యత్యాసం కూడా క్రమంగా తగ్గుతోంది. గతంలో పట్టణ కుటుంబాలు గ్రామీణ కుటుంబాల కంటే చాలా ఎక్కువ ఖర్చు చేసేవి. ఇప్పుడు చిన్న పట్టణాలు, గ్రామాల్లో కూడా ఆదాయం, డిజిటల్ సేవలు, క్రెడిట్ సౌకర్యాలు, ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ పెరగడంతో వినియోగ అవకాశాలు విస్తరిస్తున్నాయి. గతంలో ''కూడు, గూడు, గుడ్డ'' ప్రధాన అవసరాలైతే.. ఇప్పుడు ఏ ఫుడ్ తినాలి, ఏ బ్రాండ్ దుస్తులు ధరించాలి, ఏ ప్రాంతంలో నివసించాలి అనే ఎంపికలు కూడా వినియోగంలో భాగమవుతున్నాయి.ఎలక్ట్రానిక్స్ విషయంలో..కారు, మొబైల్, ప్రయాణం వంటి రంగాల్లో ఈ ప్రీమియమైజేషన్ మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఒకప్పుడు చిన్న హ్యాచ్‌బ్యాక్ కారు కొనడం పెద్ద కల. ఇప్పుడు SUVలపై భారతీయుల ఆసక్తి భారీగా పెరిగింది. కొత్త కారు కొనలేని వారు కూడా మంచి ఫీచర్లు ఉన్న ప్రీమియం సెకండ్‌హ్యాండ్ కార్ల వైపు చూస్తున్నారు.ఇదే విధంగా రూ.30 వేలకుపైగా ధర ఉన్న ప్రీమియం స్మార్ట్‌ఫోన్ల మార్కెట్ వాటా కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. వినియోగదారులు ప్రతి వస్తువుపై ఎక్కువ ఖర్చు చేయడం లేదు. తమకు ముఖ్యమైన వస్తువుల విషయంలో మాత్రం ఎక్కువ డబ్బు పెట్టడానికి సిద్ధపడుతున్నారు. ఇక ప్రయాణాల విషయంలోనూ మార్పు వచ్చింది. విదేశీ పర్యటనలు ఒకప్పుడు కొద్దిమంది సంపన్నులకు మాత్రమే సాధ్యమైన విషయం. ఇప్పుడు మధ్యతరగతి కుటుంబాల్లో కూడా విదేశీ ట్రిప్ ఒక సాధారణ ఆశగా మారుతోంది. 2025లో భారతీయులు రికార్డు స్థాయిలో 3.28 కోట్లకు పైగా విదేశీ ప్రయాణాలు చేసినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.పొదుపు నుంచి సంపద సృష్టిఇక మరో పెద్ద మార్పు పొదుపు నుంచి సంపద సృష్టి వైపు వచ్చింది. గతంలో భవిష్యత్ భద్రత కోసం డబ్బును బ్యాంకులో దాచుకోవడం, బంగారం కొనడం లేదా స్థలం తీసుకోవడం సాధారణం. ఇప్పుడు యువతతో పాటు మధ్యతరగతి కుటుంబాలు కూడా సిప్, మ్యూచువల్ ఫండ్స్, ఈక్విటీ మార్కెట్లలో పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. వార్షిక గృహ ఆర్థిక పొదుపుల్లో ఈక్విటీ, మ్యూచువల్ ఫండ్స్ వాటా FY12లో కేవలం 2 శాతం ఉండగా, FY25 నాటికి 15 శాతానికి పైగా పెరిగింది. సిప్ పెట్టుబడులు కూడా భారీగా పెరిగాయి. అంటే భారతీయుల ఆర్థిక ఆశయం కూడా మారుతోంది. 'డబ్బు దాచుకోవాలి అనే ఆలోచన నుంచి 'డబ్బుతో మరింత సంపద సృష్టించాలి' అనే ఆలోచనకు ప్రజలు వస్తున్నారు.

సోషల్‌ మీడియాలో ఓ తరం.. వీధుల్లో మరో శక్తి.. అంటూ జెన్‌ జీ గత కొంతకాలంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చకు కేంద్రంగా మారింది. భారత్‌లోనూ పరీక్షల వ్యవహారాలు, ఉద్యోగ అవకాశాలు, వ్యవస్థలపై ప్రశ్నలతో జెన్‌ జీ యువత ఆందోళనలు చేపట్టిన సందర్భాలు ఇటీవల చర్చనీయాంశమయ్యాయి. అయితే పోరాటాలు, ట్రెండ్స్‌, సోషల్‌ మీడియా యాక్టివిజంతో ఎప్పుడూ వార్తల్లో కనిపించే ఈ తరం.. తమ వ్యక్తిగత జీవితంలో డబ్బు విషయంలో ఎలా వ్యవహరిస్తోంది?.. ఓ తాజా అధ్యయనం ఆసక్తికర విషయాలను బయటపెట్టింది.సోషల్‌ మీడియాలో ఎప్పుడూ ట్రావెల్‌, లైఫ్‌స్టైల్‌, ఎక్స్‌పీరియన్స్‌లకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే తరం అంటూ కనిపించే జెన్‌ జీ.. నిజ జీవితంలో మాత్రం డబ్బు ఖర్చు విషయంలో చాలా జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తోందట!. భారీ కొనుగోళ్లు, విహారయాత్రల కంటే రోజువారీ అవసరాలు, బిల్లులు, ఆర్థిక బాధ్యతలకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నట్లు ఓ తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది.శాలరీసే(SalarySe) నిర్వహించిన ఈ అధ్యయనం కోసం 5.2 లక్షల మందికి పైగా జీతం పొందుతున్న Gen Z వినియోగదారుల యూపీఐ లావాదేవీలను విశ్లేషించారు. సాధారణంగా జెన్‌జీ అంటే ప్రయాణాలు, డిజిటల్‌ లైఫ్‌, అనుభవాల కోసం ఎక్కువ ఖర్చు చేసే తరం అనే అభిప్రాయం ఉంది. కానీ వాస్తవ ఖర్చుల లెక్కలు మాత్రం అందుకు భిన్నమైన చిత్రాన్ని చూపిస్తున్నాయి.70 శాతం ఖర్చు.. ఈ ఐదు కేటగిరీలకే!జెన్‌జీ తమ నెలవారీ ఖర్చుల్లో ఎక్కువ భాగం అవసరాలకే వెళ్తోంది. బిల్లులు, సబ్‌స్క్రిప్షన్లు అత్యధికంగా 20.1 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత కిరాణా సరుకుల కోసం 15.7 శాతం ఖర్చు చేస్తున్నారు. ఆర్థిక సేవలు, బ్యాంకింగ్‌ సంబంధిత చెల్లింపులకు 12.2 శాతం, షాపింగ్‌కు 11.9 శాతం, ఆహారానికి 11.5 శాతం ఖర్చవుతోంది. ఈ ఐదు విభాగాలు కలిపి నెలవారీ ఖర్చుల్లో 70 శాతానికి పైగా ఆక్రమిస్తున్నాయి. అంటే సోషల్‌ మీడియాలో కనిపించే గ్లామర్‌ లైఫ్‌ కంటే.. జీవితంలోని సాధారణ అవసరాలే వారి బడ్జెట్‌లో పెద్ద భాగాన్ని తీసుకుంటున్నాయి.ట్రావెల్‌కు కేవలం 5 శాతంజెన్‌జీకు ప్రయాణాలు అంటే ఎంతో ఇష్టం అనే ప్రచారం ఉన్నప్పటికీ.. వారి నెలవారీ ఖర్చుల్లో ట్రావెల్‌ వాటా కేవలం 5 శాతమేనని అధ్యయనం చెబుతోంది. ప్రయాణాలు, అనుభవాలపై ఆసక్తి ఉన్నా.. అవి వారి రెగ్యులర్‌ బడ్జెట్‌ను పెద్దగా ప్రభావితం చేయడం లేదని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ముందుగా బిల్లులు, అవసరాలు, ఆర్థిక నిర్వహణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన తర్వాతే వినోదం, ప్రయాణాలపై ఖర్చు చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.OTTలకు కూడా చోటుడిజిటల్‌ వినోదానికి Gen Zలో ఆదరణ కొనసాగుతోంది. అందుబాటులో ఉన్న సబ్‌స్క్రిప్షన్‌ ఖర్చుల్లో జియోహాట్‌స్టార్‌ 12.4 శాతంతో ముందంజలో ఉండగా.. నెట్‌ఫ్లిక్స్‌ 10.7 శాతం, స్పాటిఫై 5.6 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. యూపీఐ, ఆటోపే వంటి డిజిటల్‌ చెల్లింపు విధానాలు యువత ఆర్థిక అలవాట్లను మార్చుతున్నాయని అధ్యయనం పేర్కొంది. బిల్లులు ఆటోమేటిక్‌గా చెల్లించడం, సబ్‌స్క్రిప్షన్లు డిజిటల్‌గా కొనసాగడం వంటి విధానాలు Gen Z జీవితంలో సాధారణంగా మారాయి.వయసు పెరిగేకొద్దీ..అధ్యయనం 18–23 ఏళ్ల వయసు, 24–29 ఏళ్ల వయసు ఉన్న Gen Z గ్రూపులను కూడా పరిశీలించింది. ఆసక్తికరంగా.. ఇరు వర్గాల్లోనూ విచక్షణతో చేసే ఖర్చులు (డిస్క్రెషనరీ స్పెండింగ్‌) 32 శాతంగానే ఉన్నాయి. అయితే వయసు పెరిగేకొద్దీ అవసరాలపై ఖర్చు పెరుగుతోంది. 18–23 ఏళ్ల వయసు వారిలో అవసరాల ఖర్చు 50 శాతం ఉండగా.. 24–29 ఏళ్ల వయసు వారిలో అది 59 శాతానికి పెరిగింది. ఉద్యోగం, కుటుంబ బాధ్యతలు పెరిగేకొద్దీ ఖర్చుల ప్రాధాన్యతలు మారుతున్నాయని ఇది సూచిస్తోంది.డిజిటల్‌ ఫైనాన్స్‌ వైపు Gen Zశాలరీసే సహ వ్యవస్థాపకుడు పీయూష్‌ బగారియా ప్రకారం.. భారత జెన్‌జీ పూర్తిగా డిజిటల్‌ ఆధారిత ఆర్థిక జీవనశైలిని అభివృద్ధి చేసుకుంటోంది. యూపీఐ విస్తృతి కారణంగా డబ్బు నిర్వహణ, చెల్లింపుల విధానం పూర్తిగా మారిపోయిందని ఆయన తెలిపారు.మొత్తంగా చూస్తే.. సోషల్‌ మీడియాలో కనిపించే ట్రావెల్‌, లైఫ్‌స్టైల్‌ ఇమేజ్‌కు భిన్నంగా జెన్‌జీ వాస్తవ ఖర్చుల తీరు కనిపిస్తోంది. కలలు, అనుభవాలపై ఆసక్తి ఉన్నప్పటికీ.. ముందుగా బిల్లులు, అవసరాలు, ఆర్థిక భద్రతకే యువత ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేస్తోంది.

ఇంటి ముందు సొంత కారును నిలిపే సౌకర్యం కూడా ఇకపై ఉచితం కాదు. అవును.. దేశంలోనే ఐటీ రాజధానిగా గుర్తింపు పొందిన బెంగళూరులో తీవ్రమైన ట్రాఫిక్ సమస్య, రోడ్ల దురాక్రమణను అరికట్టేందుకు పట్టణాభివృద్ధి శాఖ ‘గ్రేటర్ బెంగళూరు అథారిటీ (పార్కింగ్) నిబంధనలు-2026’ ముసాయిదా నోటిఫికేషన్‌ను విడుదల చేసింది. ఈ విధానం ప్రకారం నివాస ప్రాంతాల్లోని రోడ్లపై వాహనాలు పార్కింగ్ చేస్తే రకాన్ని బట్టి ఏటా గరిష్ఠంగా రూ.25,000 వరకు రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.వాహన రకాన్ని బట్టి వార్షిక రుసుములుప్రతిపాదిత డ్రాఫ్ట్ రూల్స్ ప్రకారం నివాస వీధుల్లో పార్కింగ్ చేయడానికి వార్షిక పర్మిట్ తప్పనిసరి. అందుకోసం హ్యాచ్‌బ్యాక్ / చిన్న కార్లకు ఏటా రూ.15,000, సెడాన్ కార్లకు ఏటా రూ.20,000, ఎస్‌యూవీలకు ఏటా రూ.25,000 చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఈ పర్మిట్ కాలపరిమితి ఏడాది మాత్రమే. అయితే, భవన నిర్మాణ నిబంధనలకు లోబడి సొంత స్థలంలో నిర్ణీత పార్కింగ్ సదుపాయం ఉన్న నివాసాల వద్ద మాత్రమే పర్మిట్లు మంజూరు చేస్తారు. రహదారి వెడల్పు కనీసం 6 మీటర్లు ఉండి ట్రాఫిక్‌కు ఆటంకం కలగని చోట్లే ఈ పర్మిట్‌ చెల్లుబాటు అవుతుంది.ఆన్-స్ట్రీట్, ఆఫ్-స్ట్రీట్ చార్జీలువాణిజ్య, ప్రధాన రహదారులను ఏ, బీ, సీ కేటగిరీలుగా వర్గీకరించారు. ఆన్-స్ట్రీట్ పార్కింగ్‌లో భాగంగా కార్లకు గంటకు రూ.40-రూ.80 వరకు, ద్విచక్ర వాహనాలకు రూ.20-రూ.40 వరకు వసూలు చేయనున్నారు. రెండు గంటలు దాటితే చార్జీలు మరింత పెరుగుతాయి. బహుళ అంతస్తుల పార్కింగ్ సముదాయాలను ప్రోత్సహించేందుకు ఆఫ్-స్ట్రీట్ చార్జీలను తగ్గించారు. కార్లకు నెలకు రూ.2,000-రూ.4,000 కాగా రాత్రి వేళల్లో (రాత్రి 8-ఉదయం 8 వరకు) 50% రాయితీ ఇవ్వనున్నారు.అభ్యంతరాలకు 30 రోజుల గడువుప్రజాభిప్రాయాలు, అభ్యంతరాల సమర్పణకు ప్రభుత్వం 30 రోజుల గడువు ఇచ్చింది. వాహనాల విచ్చలవిడి పార్కింగ్‌ను నియంత్రించాలని చూస్తుంది. పబ్లిక్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్‌ను ప్రోత్సహించేందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. అయితే ఇది మధ్యతరగతి ప్రజలపై అదనపు భారమని స్థానికులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంతానోత్పత్తి రేటు వేగంగా పడిపోతుండటం భవిష్యత్తు ప్రపంచ ఆర్థిక గమనాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తోంది. ఒకప్పుడు జనాభా పెరుగుదల ప్రధాన సమస్యగా నిలిచిన చోట ఇప్పుడు వయోధిక వృద్ధులు ఎక్కువవడం, శ్రామిక శక్తి తగ్గుతుండడం సవాళ్లుగా పరిణమిస్తున్నాయి. జనాభా స్థిరత్వానికి అవసరమైన 2.1(ప్రతి మహిళకు) సంతానోత్పత్తి సగటు స్థాయి కంటే తక్కువకు జననాల రేటు పడిపోతుండటంతో అనేక దేశాలు ఆందోళన చెందుతున్నాయి.సామాజిక సంక్షేమ పథకాలు భారంజనాభా నిష్పత్తిలో వస్తున్న ఈ మార్పు ప్రభుత్వాల బడ్జెట్‌లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. పనిచేసే వయసున్న యువ శ్రామిక శక్తి తగ్గి, రిటైర్ అయ్యే వృద్ధుల సంఖ్య పెరగడంతో పన్నుల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం క్షీణిస్తోంది. అదే సమయంలో పెన్షన్ వ్యవస్థలు, ఉచిత వైద్య సేవలు, సామాజిక సంక్షేమ పథకాల నిర్వహణ భారం ప్రభుత్వాలపై విపరీతంగా పెరుగుతోంది. దీనివల్ల అనేక దేశాలు జాతీయ అప్పుల బారిన పడే ప్రమాదం ఏర్పడటంతో పాటు సామాజిక స్థిరత్వం కోసం కఠినమైన ఆర్థిక విధానాలను అమలు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.ఎక్కువ ఉత్పాదకతకు ప్రత్యామ్నాయాలుఈ శ్రామిక కొరత అంతర్జాతీయ పెట్టుబడుల సరళిని, సాంకేతిక వినియోగాన్ని కూడా వేగంగా మారుస్తోంది. తక్కువ మంది కార్మికులతో ఎక్కువ ఉత్పాదకతను సాధించేందుకు పరిశ్రమలు ఆటోమేషన్, రోబోటిక్స్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. మరోవైపు, పెరుగుతున్న వయోవృద్ధుల జనాభాకు అనుగుణంగా హెల్త్‌కేర్, లాంగ్-టర్మ్ కేర్ ఫెసిలిటీస్, సీనియర్ కేర్ ఇన్సూరెన్స్ వంటి రంగాలకు మార్కెట్‌లో డిమాండ్ విపరీతంగా పెరుగుతుండటంతో పెట్టుబడిదారులు ఆ దిశగా దృష్టి సారిస్తున్నారు.భారత్‌లో పరిస్థితి ఇలా..భారతదేశంలో కూడా అంతర్జాతీయ ధోరణికి అనుగుణంగానే సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గుతున్నప్పటికీ ఇక్కడ స్పష్టమైన ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కేరళ, తమిళనాడు వంటి దక్షిణాది రాష్ట్రాలు ఇప్పటికే అభివృద్ధి చెందిన దేశాల తరహాలోనే తక్కువ జనన రేటును నమోదు చేస్తున్నాయి. అయితే బిహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి ఉత్తరాది రాష్ట్రాల్లో ఇప్పటికీ జనన రేటు అధికంగానే ఉంది. ఈ అసమానతల కారణంగా రాబోయే దశాబ్దాల్లో దేశీయ ఆర్థిక వృద్ధి ప్రక్రియ రాష్ట్రానికో రకంగా ఉండబోతోంది.ఇప్పుడేం చేయాలంటే..భవిష్యత్తులో శ్రామిక శక్తి తగ్గిపోవడం వల్ల ఏర్పడే లోటును సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఇతర ప్రత్యామ్నాయాలతో భర్తీ చేయకపోతే ఆర్థిక మందగమనం తప్పదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. పెరుగుతున్న వయోభారాన్ని తట్టుకోవడానికి ప్రభుత్వాలు తమ సామాజిక వ్యయ విధానాలు, వలస విధానాలను పునపరిశీలించుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. సరైన ఆర్థిక ప్రణాళికలతో ముందడుగు వేసినప్పుడే ఈ జనాభా సవాలును జయించడం సాధ్యమవుతుంది.ఇదీ చదవండి: ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో 73% డ్రాపౌట్

దేశంలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యా వ్యవస్థ తీవ్ర మౌలిక, నిర్మాణాత్మక సవాళ్లతో కొట్టుమిట్టాడుతోందని పార్లమెంటరీ అంచనాల కమిటీ (కమిటీ ఆన్‌ ఎస్టిమేట్స్‌-10వ నివేదిక, 2026-27) లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టిన నివేదిక దిగ్భ్రాంతికర విషయాలను వెల్లడించింది. దేశంలో హయ్యర్ సెకండరీ విద్య పూర్తికాకుండానే ఏకంగా 73 శాతం మంది విద్యార్థులు బడి మానేస్తున్నారని (డ్రాపౌట్) కమిటీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. యూనిఫైడ్ డిస్ట్రిక్ట్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ ఫర్ ఎడ్యుకేషన్(UDISE 2024-25) డేటా ఆధారంగా రూపొందించిన ఈ నివేదిక దేశ మానవ వనరుల వికాసానికి ఈ గణాంకాలు తీవ్ర విఘాతమని స్పష్టం చేసింది.నిర్మాణాత్మక లోపాలువిద్యా దశలు పెరిగేకొద్దీ విద్యార్థుల సంఖ్య గణనీయంగా పడిపోతోందని నివేదిక పేర్కొంది. ప్రాథమిక (ప్రైమరీ) స్థాయిలో 6.1 కోట్లకు పైగా ఉన్న విద్యార్థుల చేరికలు అప్పర్ ప్రైమరీ నాటికి 4 కోట్లకు, సెకండరీ స్థాయికి 2.3 కోట్లకు, ఆపై హయ్యర్ సెకండరీ స్థాయికి చేరేసరికి కేవలం 1.6 కోట్లకు పడిపోతున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా 9.11 లక్షలకు పైగా ప్రాథమిక పాఠశాలలు అందుబాటులో ఉండగా హయ్యర్ సెకండరీ విద్యాసంస్థలు కేవలం 90,866 మాత్రమే ఉండటం ఈ అసమానతకు ప్రధాన కారణమని కమిటీ విశ్లేషించింది.దివ్యాంగ విద్యార్థుల వసతులు.. నిధుల నిరుపయోగంప్రత్యేక అవసరాలు కలిగిన పిల్లల(CwSN) మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో కేంద్ర విద్యాశాఖ తీవ్ర విఫలమైందని కమిటీ ఎత్తి చూపింది. దేశంలోని 14.7 లక్షల పాఠశాలల్లో సగానికి పైగా పాఠశాలల్లో హ్యాండ్‌రైల్స్‌తో కూడిన ర్యాంపులు, ప్రత్యేక మరుగుదొడ్లు లేవు. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో CwSN మరుగుదొడ్ల నిర్మాణం కోసం కేటాయించిన రూ.4.82 కోట్లలో కేవలం రూ.2.60 లక్షలు మాత్రమే ఖర్చు చేశారు. అలాగే ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల నియామకానికి కేటాయించిన రూ.9.62 కోట్లలో కేవలం రూ.80.50 లక్షలు మాత్రమే వెచ్చించడం విద్యాశాఖ నిధుల వినియోగంలో నిర్లక్ష్యాన్ని చాటుతోంది.సిఫార్సులుజాతీయ విద్యా విధానం ఆశయాలకు అనుగుణంగా సమ్మిళిత విద్యను అందించాలంటే విద్యార్థుల సంఖ్యకు తగినట్లుగా ప్రాథమిక పాఠశాలలను హయ్యర్ సెకండరీ స్థాయికి అప్‌గ్రేడ్ చేయాలని కమిటీ సూచించింది. కేటాయించిన బడ్జెట్ పూర్తిస్థాయిలో సమర్థవంతంగా ఖర్చయ్యేలా కఠినమైన పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను తక్షణమే ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.ఇదీ చదవండి: మళ్లీ భగ్గుమన్న బంగారం.. ధరకు రెక్కలు!

పెట్రోల్‌ బాటలోనే డీజిల్‌లోనూ ఇథనాల్‌ను కలిపి విదేశీ ముడి చమురు దిగుమతుల భారాన్ని తగ్గించుకోవాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యూహానికి సాంకేతిక విఘాతం ఎదురైంది. డీజిల్‌లో ఇథనాల్‌ మిశ్రమం నాణ్యతా ప్రమాణాల పరిధిలోని అత్యంత కీలకమైన ‘ఫ్లాష్‌ పాయింట్‌’ (ఇంధనం మండిపోయే కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత) పరీక్షలో విఫలమైందని కేంద్ర మంత్రి సురేష్ గోపి పార్లమెంట్‌లో రాతపూర్వకంగా వెల్లడించారు.ప్రభుత్వ రంగ ఆయిల్‌ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (ఓంఎంసీ) తమ రిసెర్చ్‌ అండ్‌ డెవలప్‌మెంట్‌(ఆర్‌ అండ్‌ డీ) కేంద్రాలు, గుర్తింపు పొందిన ప్రయోగశాలలు, వాహన తయారీదారుల భాగస్వామ్యంతో దీనిపై శాస్త్రీయ మూల్యాంకనం నిర్వహించాయి. సాధారణ డీజిల్‌తో పోలిస్తే ఇథనాల్‌ను కలిపినప్పుడు ఇంధనం ఫ్లాష్‌ పాయింట్ గణనీయంగా తగ్గిపోతోందని ఈ అధ్యయనంలో తేలింది. స్వచ్ఛమైన డీజిల్‌కు నిర్దేశించిన సురక్షిత ఫ్లాష్‌ పాయింట్‌ ప్రమాణాలను ఇథనాల్‌ మిశ్రమం అందుకోలేకపోతోంది. సాంకేతికంగా ఫ్లాష్‌ పాయింట్‌ తక్కువగా ఉంటే ఇంధనం రవాణా, నిల్వ ప్రక్రియల్లో తీవ్ర ప్రమాదాలు జరగడంతో పాటు ఇంజిన్‌ పనితీరుపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. ఈ సాంకేతిక లోపాలను పూర్తిగా నివారించే వరకు డీజిల్‌లో ఇథనాల్ మిశ్రమాన్ని విస్తృత వినియోగంలోకి తీసుకురావడం సాధ్యపడదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.ఈ సందర్భంగా డీజిల్‌లో ఐసోబుటనాల్ కలపడంపై ప్రశ్నించగా.. ప్రస్తుతం ఎలాంటి ఐసోబుటనాల్ మిశ్రమాన్ని వినియోగించడం లేదని మంత్రి తెలిపారు. అలాగే పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్ మిశ్రమాన్ని ప్రస్తుతమున్న 20 శాతం (E20) కంటే పెంచే ఆలోచన కూడా లేదని తేల్చిచెప్పారు.అయితే, దేశంలో చమురు కంపెనీల వద్ద పెరుగుతున్న ఇథనాల్‌ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని సద్వినియోగం చేసుకునేందుకు, ఎల్‌పీజీ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు ఇథనాల్‌ను ‘క్లీన్ కుకింగ్ ఫ్యూయల్’(స్వచ్ఛమైన వంట ఇంధనం)గా ఉపయోగించడంపై కేంద్రం అధ్యయనం చేస్తోంది. ఇండియన్ ఆయిల్, హిందూస్థాన్ పెట్రోలియం, భారత్ పెట్రోలియం భాగస్వామ్యంలోని ఎల్‌పీజీ ఇక్విప్‌మెంట్ రీసెర్చ్ సెంటర్ దీనికి సంబంధించిన ఆవిష్కరణలపై పనిచేస్తోంది.ఇదీ చదవండి: మళ్లీ భగ్గుమన్న బంగారం.. ధరకు రెక్కలు!

పెట్రోల్‌, డీజిల్‌ ధరలు పెరిగితే ఇప్పటివరకు కారణాలు అందరికీ తెలిసినవే.. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడిచమురు ధరలు పెరగడం, పన్నుల భారం, ప్రపంచ పరిణామాల ప్రభావం. కానీ ఓ రాష్ట్రంలో ఇప్పుడు ఇంధనంపై పడిన కొత్త భారం మాత్రం వీటికి భిన్నం. లీటర్‌ పెట్రోల్‌, డీజిల్‌పై అదనంగా 60 పైసలు వసూలు చేసే కొత్త విధానం నేటి నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీని వెనుక ఉన్న కారణం ఏంటి? ప్రజలు దీనిపై ఎందుకు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారో చూద్దాం.. కాంగ్రెస్‌ పాలిత హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన కొత్త ‘విడో అండ్‌ ఆర్ఫన్‌ సెస్‌’ ఇప్పుడు చర్చకు దారితీస్తోంది. నేటి(ఆగస్టు 12) నుంచి హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌లో విక్రయించే ప్రతి లీటర్‌ పెట్రోల్‌, డీజిల్‌పై అదనంగా 60 పైసలు వసూలు చేస్తున్నారు. రాష్ట్ర పన్నుల, ఎక్సైజ్‌ శాఖ జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్‌ ద్వారా ఈ కొత్త సెస్‌ అమల్లోకి వచ్చింది. ఆయిల్‌ కంపెనీలు డీలర్లకు ఇంధనం విక్రయించే సమయంలోనే ఈ సెస్‌ వర్తిస్తుంది. చిన్న మొత్తం.. కానీ పెద్ద చర్చ!లీటర్‌కు 60 పైసల వసూలు.. ఈ సెస్‌కు చట్టపరంగా ఉన్న పరిమితి మాత్రం ఎక్కువ. ప్రభుత్వం అవసరమైతే లీటర్‌కు రూ.5 వరకు సెస్‌ విధించే అవకాశం ఉంది. దీంతో భవిష్యత్తులో ఈ మొత్తం మరింత పెరుగుతుందా? అనే చర్చ మొదలైంది. అయితే ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ఉద్దేశం సంక్షేమమేనని చెబుతున్నప్పటికీ.. ప్రజలపై అదనపు భారం మోపుతున్నారనే విమర్శలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.వితంతువుల కోసం.. కానీ అందరూ చెల్లించాల్సిందే!ఈ సెస్‌ ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని వితంతువులు, అనాథల సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు వినియోగించనున్నారు. అయితే ఈ పన్నును చెల్లించేది మాత్రం ప్రతి ఒక్కరూ. పెట్రోల్‌ వినియోగించే సాధారణ ప్రజలు, ట్యాక్సీ డ్రైవర్లు, రైతులు, చిన్న వ్యాపారులు కూడా ఈ అదనపు భారాన్ని భరించాల్సి ఉంటుంది. ఇదే అంశంపై పెట్రోలియం డీలర్ల సంఘాలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఇంధన ధరలు పెరిగితే ప్రజలు పొరుగు రాష్ట్రాలకు వెళ్లి ఇంధనం కొనుగోలు చేసే అవకాశం ఉందని, దాంతో రాష్ట్ర ఆదాయంపైనా ప్రభావం పడుతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.అంతేకాదు.. ఈ సెస్‌ ద్వారా వచ్చే నిధుల వినియోగంపై స్పష్టత ఇవ్వాలని కూడా డీలర్లు ప్రశ్నిస్తున్నారు. రాష్ట్రంలో ఎంతమంది వితంతువులు, ఎంతమంది అనాథలకు ఈ నిధులు ఉపయోగపడతాయి? ఎంత మొత్తం ఖర్చు చేస్తారు? అనే వివరాలు వెల్లడించాల్సిన అవసరం ఉందని అంటున్నారు.హిమాచల్‌ ఆర్థిక పరిస్థితి కారణమా?ఈ కొత్త సెస్‌ వెనుక రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితులే ప్రధాన కారణమని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌ ప్రస్తుతం భారీ అప్పుల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రాష్ట్రానికి వేల కోట్ల రూపాయల రుణ చెల్లింపుల భారం ఉంది. రాష్ట్ర అప్పులు లక్ష కోట్ల రూపాయలు దాటిన పరిస్థితుల్లో.. ఆదాయ మార్గాలను పెంచుకునేందుకు ప్రభుత్వం కొత్త మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది. కేంద్రం నుంచి వచ్చే రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లలో మార్పులు కూడా రాష్ట్రాల ఆర్థిక పరిస్థితిపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు.ఇతర రాష్ట్రాల్లోనూ ఇంధన సెస్‌లుఇంధనంపై ప్రత్యేక సెస్‌లు విధించడం హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌తోనే మొదలైన విషయం కాదు. ఇప్పటికే పలు రాష్ట్రాలు రోడ్లు, సామాజిక భద్రత, పర్యావరణం వంటి అంశాల కోసం పెట్రోల్‌, డీజిల్‌పై అదనపు సెస్‌లు వసూలు చేస్తున్నాయి. అయితే హిమాచల్‌ నిర్ణయంలో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే.. ఈ సెస్‌ను నేరుగా వితంతువులు, అనాథల సంక్షేమం కోసం ఉద్దేశించినట్లు ప్రకటించడం.సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు నిధులు అవసరమే అయినప్పటికీ.. ప్రజలపై అదనపు పన్నుల భారం ఎంతవరకు సమంజసం? ఈ నిధులు నిజంగా లబ్ధిదారులకు చేరుతాయా? అనేది ప్రశ్నలు ఇప్పుడు చర్చకు దారితీస్తున్నాయి.

భారతదేశంలో వేగంగా చోటుచేసుకుంటున్న జనాభా మార్పులు రాబోయే దశాబ్దాల్లో దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి ప్రధాన ఇంజిన్‌గా మారనున్నాయి. పని చేస్తున్న జనాభా పెరుగుదుల, విస్తరిస్తున్న మధ్యతరగతి, వేగవంతమైన పట్టణీకరణ కలసి వినియోగ రంగాన్ని, విద్యుత్తు, ఇంధన అవసరాలను మెరుగైన స్థాయికి తీసుకెళ్తున్నాయి.వినియోగ వైఖరిలో మార్పులుగతంలో కేవలం ప్రాథమిక అవసరాలకే పరిమితమైన భారతీయ కుటుంబాల వ్యయం, ప్రస్తుతం మెరుగైన జీవనశైలి, ప్రీమియమైజేషన్ వైపు మళ్లుతోంది. 2030 నాటికి దేశంలో పట్టణ జనాభా దాదాపు 40 శాతానికి (సుమారు 60 కోట్లు) చేరనుండటంతో పాటు మధ్యతరగతి గృహాల సంఖ్య గణనీయంగా పెరుగుతోంది. ప్రధాన మెట్రో నగరాలకే పరిమితం కాకుండా టైర్-2, టైర్-3 నగరాలు (కన్జ్యూమర్ సిటీస్) సరికొత్త వినియోగ కేంద్రాలుగా అవతరిస్తున్నాయి. డిజిటల్ నెట్‌వర్క్, ఎలక్ట్రానిక్స్, వాహనాలు, గృహోపకరణాలు, క్విక్‌ కామర్స్ వ్యాపారాల్లో వృద్ధి నమోదువుతోంది.ఇంధన రంగానికి సవాళ్లు.. పెట్టుబడుల అవకాశాలుపట్టణీకరణ పెరగడంతో ఇళ్లలో ఏసీలు, డిజిటల్ పరికరాలు, రవాణా రంగంలో వాహనాల వినియోగం విపరీతంగా పెరిగింది. ఇది దేశీయ విద్యుత్తు డిమాండ్‌ను రికార్డు స్థాయికి తీసుకెళ్తోంది. ఈ భారీ డిమాండ్‌ను అందుకోవడానికి సంప్రదాయ విద్యుత్తు వ్యవస్థలతో పాటు సోలార్, విండ్ వంటి పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాన్ని విస్తరించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. 2036 నాటికి పట్టణ మౌలిక వసతుల కల్పనకు సుమారు 840 బిలియన్ డాలర్ల మేర పెట్టుబడులు అవసరమవుతాయని ఆర్థిక రంగానికి చెందిన అధికారిక అంచనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.భారతదేశ జనాభా అనుకూలత దేశానికి లభించిన ఒక గొప్ప ఆర్థిక అవకాశమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే, పెరుగుతున్న వినియోగం, ఇంధన డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా గ్రిడ్ ఆధునీకరణ, క్లీన్ ఎనర్జీ ట్రాన్సిషన్, సుస్థిర మౌలిక సదుపాయాలను సకాలంలో నిర్మించడంపై కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు స్పష్టమైన వ్యూహంతో ముందుకు సాగాలి. సరైన ప్రణాళికలు అమలైతేనే ఈ జనాభా పరిణామం వికసిత్‌ భారత్ స్వప్నానికి బలమైన పునాదిగా నిలుస్తుంది.ఇదీ చదవండి: ‘నన్ను నగ్నంగా మార్చకండి!’

కరెన్సీ నోట్ల విషయంలో కేంద్రం ఒక కొత్త నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రస్తుతం మనం ఉపయోగిస్తున్న పేపర్ నోట్లకు బదులుగా పాలిమర్‌(ప్లాస్టిక్)తో తయారు చేసిన నోట్లను ప్రయోగాత్మకంగా తీసుకురావడానికి ప్రభుత్వం అనుమతిచ్చింది.ముందు రూ.10, రూ.20 నోట్లపై ఈ ప్రయోగం చేయనున్నారు. ఒక్కో డినామినేషన్‌కు 100 కోట్ల నోట్లను తయారు చేసి, ప్రజల మధ్య చలామణిలోకి తీసుకువచ్చి ఎలా పనిచేస్తాయో పరిశీలించనున్నారు. ఇది విజయవంతమైతే భవిష్యత్తులో మరిన్ని పాలిమర్ కరెన్సీ నోట్లు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.కొత్త పాలిమర్ నోట్లు వస్తున్నాయని.. పాత పేపర్ నోట్లు వెంటనే రద్దు అవుతాయని ప్రజలు భయపడాల్సిన అవకాశం లేదు. ఎందుకంటే.. ప్రస్తుతం ఉన్న పేపర్ నోట్లతో పాటు కొత్త పాలిమర్ నోట్లు కూడా చలామణిలో ఉంటాయి. ముందుగా ఈ నోట్లు రోజువారీ జీవితంలో ఎలా ఉపయోగపడుతున్నాయి, ఎంతకాలం మనగలుగుతున్నాయి, ప్రజలకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు వస్తున్నాయి వంటి విషయాలను రిజర్వ్ బ్యాంక్ పరిశీలిస్తుంది.ట్రయల్స్ సక్సెస్ అయితే.. తర్వాత వీటిని రెగ్యులర్‌గా చలామణిలోకి తీసుకురావాలని ఆర్‌బీఐ ఆలోచిస్తోంది. పాలిమర్ నోట్లు.. కాగితం నోట్ల కంటే కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇవి పలుచని ప్లాస్టిక్ లాంటి పదార్థంతో తయారవుతాయి. అందువల్ల నీటికి, తేమకు, దుమ్ముకు తట్టుకునే సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది.పేపర్ నోట్లతో పోలిస్తే ఎక్కువ కాలం ఉపయోగించుకోవచ్చని చెబుతున్నారు. నకిలీ నోట్లను తయారు చేయడం కూడా కొంత కష్టంగా ఉండేలా భద్రతా ఫీచర్లు ఏర్పాటు చేయవచ్చు. ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటన్, సింగపూర్ వంటి దేశాల్లో ఇప్పటికే కొన్ని పాలిమర్ నోట్లు వాడుతున్నారు. భారత్‌లో కూడా గతంలో పరిమిత స్థాయిలో వీటిని పరీక్షించారు.కొత్త నోట్లు ఎప్పటి నుంచి మన చేతుల్లోకి వస్తాయనేది మాత్రం ఇంకా వెల్లడి కాలేదు. పాలిమర్ నోట్ల తయారీకి సంబంధించిన ప్రక్రియ ఇంకా మొదటి దశలోనే ఉందని ప్రభుత్వం తెలిపింది. నోట్ల తయారీకి అవసరమైన మెటీరియల్, ప్రింటింగ్ ఏర్పాట్లు, ట్రయల్స్ ఎక్కడ నిర్వహించాలి వంటి విషయాలపై ఇంకా నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంది.ఇదీ చదవండి: హైదరాబాద్​లో ట్రంప్ టవర్స్!

భారతదేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు సెంచరీ దాటేసి చాలా కాలమైంది. ఈ రేట్లు ఎప్పుడు తగ్గుతాయా అని వాహనదారులు ఎదురు చూస్తూనే ఉన్నారు. ఈ తరుణంలో ఫ్యూయెల్ ధరలు ఎందుకు తగ్గడం లేదు?, అనే విషయంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం రాజ్యసభలో వివరణ ఇచ్చింది.పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను ప్రభుత్వం నేరుగా నిర్ణయించదని, ఇవి మార్కెట్ ఆధారంగా నిర్ణయించబడతాయని పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ పరిస్థితులు, ముడి చమురు ధరలు తదితర అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ధరలను నిర్ణయిస్తాయని కేంద్ర మంత్రి సురేష్ గోపి తెలిపారు.ధరల్లో వచ్చిన మార్పులు!2021 జూన్ నుంచి 2026 జూన్ వరకు అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ధరల్లో చాలా మార్పులు వచ్చాయి. అయితే.. ఇతర దేశాల్లోని ధరలతో పోలిస్తే, భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు తక్కువగా పెరిగాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ఈ కాలంలో (2021-26) ఢిల్లీలో పెట్రోల్ ధర 8.1 శాతం, డీజిల్ ధర 11.5 శాతం మాత్రమే పెరిగింది. అమెరికాలో పెట్రోల్ ధర 70.6 శాతం, ఫ్రాన్స్‌లో 59.9 శాతం, జర్మనీలో 51.1 శాతం, బ్రిటన్‌లో 46.9 శాతం పెరిగింది.ఇక పక్క దేశాల విషయానికి వస్తే.. పాకిస్థాన్‌లో పెట్రోల్ ధర 160.6 శాతం, శ్రీలంకలో 148.6 శాతం, నేపాల్‌లో 76 శాతం పెరిగింది. డీజిల్ ధరలు కూడా ఈ దేశాల్లో భారీగా పెరిగాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది.పశ్చిమాసియాలో జరిగిన యుద్ధం వల్ల అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగాయి. 2026 ఫిబ్రవరిలో భారతదేశం కొనుగోలు చేసే ముడి చమురు ధర బ్యారెల్‌కు సుమారు 69 డాలర్లు ఉండగా, మార్చిలో అది 136.68 డాలర్లకు చేరింది. దీన్నిబట్టి చూస్తే.. చమురు ధరలు ఎంతలా పెరిగాయో స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.నష్టం భరించిన ప్రభుత్వంఇలాంటి పరిస్థితుల్లో.. మొత్తం భారాన్ని వినియోగదారులపై వేయకుండా, ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీలు కొంత నష్టాన్ని భరించాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది. ఇండియన్ ఆయిల్, భారత్ పెట్రోలియం, హిందుస్తాన్ పెట్రోలియం వంటి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి త్రైమాసికంలో నష్టాలను చవిచూశాయని వెల్లడించింది. ముఖ్యంగా హిందుస్తాన్ పెట్రోలియంకు రూ.11,526 కోట్ల నష్టం వచ్చినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.వినియోగదారులపై భారం తగ్గించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 2026 మార్చిలో పెట్రోల్, డీజిల్‌పై ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని లీటరుకు రూ.10 చొప్పున తగ్గించింది. అయితే.. దీని వల్ల ప్రభుత్వానికి వచ్చే పన్ను ఆదాయం కూడా తగ్గింది. ప్రస్తుతం పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను మరోసారి తగ్గించే కొత్త నిర్ణయాన్ని ప్రభుత్వం ప్రకటించలేదు.అందుకే చమురు ధరల్లో వ్యత్యాసం!మన దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు రాష్ట్రాన్ని, నగరాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం.. రాష్ట్ర పన్నులు, స్థానిక పన్నులు. ఉదాహరణకు.. ఢిల్లీలో పెట్రోల్ ధర రూ.102.12 ఉండగా, బెంగళూరులో అది రూ.111.37గా ఉంది. ముంబైలో కూడా పెట్రోల్ ధర రూ.111 కంటే ఎక్కువగా ఉంది.యుద్ధం మొదలైన తర్వాత.. భారత్‌లో కూడా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు కొన్ని సార్లు పెరిగాయి. ఏప్రిల్ నెలలో ఒకసారి.. ఆ తర్వాత మే నెలలో కూడా ధరలు పెరిగాయి.దీన్నిబట్టి చూస్తే.. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు కేవలం ప్రభుత్వం నిర్ణయించడం వల్ల మాత్రమే మారవు. అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలు, యుద్ధాలు, మార్కెట్ పరిస్థితులు, కేంద్ర, రాష్ట్ర పన్నులు వంటి అనేక కారణాలు వీటి ధరలపై ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే.. అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు తగ్గినా, భారత్‌లో వెంటనే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు తగ్గకపోవచ్చు. ప్రభుత్వం మాత్రం వినియోగదారులపై భారం తగ్గించేందుకు కొన్ని చర్యలు తీసుకుంటున్నామని చెబుతోంది.ఇదీ చదవండి: 2030 నాటికి 4 కోట్ల ఉద్యోగాలు!

పశ్చిమాసియాలో భౌగోళిక రాజకీయ సంక్షోభం, హార్మూజ్‌ జలసంధి వద్ద రవాణా అంతరాయాల ఫలితంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వంటగ్యాస్ (ఎల్‌పీజీ) ధరలు పెరిగాయి. అంతర్జాతీయంగా వ్యయం పెరిగినా దేశీయంగా గృహ వినియోగదారులకు భారం పడకుండా తక్కువ ధరకు విక్రయించడంతో ప్రభుత్వ రంగానికి చెందిన చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీల (IOCL, BPCL, HPCL) ‘అండర్ రికవరీ’ (అమ్మకపు లోటు) 2026 జులై 31 నాటికి రూ.59,000 కోట్లకు పైగా పెరిగింది. ఈ మేరకు పార్లమెంటులో కేంద్ర పెట్రోలియం శాఖ సహాయ మంత్రి సురేష్ గోపి అధికారిక వివరాలను వెల్లడించారు.పరిహారం ఉన్నప్పటికీ పెరుగుతున్న లోటుపెట్రోలియం కంపెనీల ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆర్థిక సంవత్సరం 2022-23లో రూ.22,000 కోట్లు చెల్లించింది. అంతేకాకుండా ఆర్థిక సంవత్సరాలు 2025-26, 2026-27ల కాలానికి మరో రూ.30,000 కోట్ల పరిహారాన్ని మంజూరు చేసింది. మొత్తం రూ.52,000 కోట్ల ప్రభుత్వ సహాయం అందినప్పటికీ అంతర్జాతీయంగా ప్రొపేన్-బ్యూటేన్ బెంచ్ మార్క్ ధరలు భారీగా పెరగడంతో బకాయిపడ్డ అండర్ రికవరీ మొత్తాలు రూ.59,000 కోట్ల మార్కును దాటాయి.నెలవారీ పరోక్ష సబ్సిడీ మార్పులుఢిల్లీలో 14.2 కేజీల గృహ వినియోగ ఎల్పీజీ సిలిండర్ రిటైల్ ధర రూ.942 వద్దే స్థిరంగా కొనసాగుతోంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గుల వల్ల పెట్రో కంపెనీలు భరించే పరోక్ష సబ్సిడీ (అండర్ రికవరీ) జూన్‌లో ప్రతి సిలిండర్‌పై రూ.700 కంటే ఎక్కువగా, జులైలో రూ.500 వరకు నమోదు కాగా ఆగస్టు నాటికి గ్లోబల్ ధరలు కొంత నెమ్మదించడంతో ఈ లోటు రూ.188కి తగ్గింది. ఇక పీఎం ఉజ్వల యోజన లబ్ధిదారులకు వర్తించే రూ.300 నిర్దేశిత సబ్సిడీతో కలిపి సిలిండర్ రూ.642కే లభిస్తోంది.గతంలో భారత్ తన వంటగ్యాస్ దిగుమతుల్లో 90% వరకు పశ్చిమాసియా పైనే ఆధారపడేది. ప్రస్తుత సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఖతార్ వంటి దేశాల నుంచి సరఫరా తగ్గినప్పటికీ అమెరికా నుంచి రికార్డు స్థాయిలో (జులైలో 9.12 లక్షల టన్నులు) ఎల్పీజీని దిగుమతి చేసుకుంటూ సరఫరాల కొరత రాకుండా ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది. అదే సమయంలో ప్రత్యామ్నాయంగా పైప్‌డ్ నేచురల్ గ్యాస్ (ఇప్పటివరకు 1.7 కోట్లకు పైగా కనెక్షన్లు), ఇండక్షన్ స్టవ్‌ల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది.ఇదీ చదవండి: గౌతమ్ అదానీకి భారీ ఊరట

దేశీయంగా రికార్డు స్థాయికి చేరిన చక్కెర ధరలకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం వ్యూహాత్మక నిర్ణయం దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. రాబోయే అక్టోబరు నుంచి ప్రారంభమయ్యే నూతన మార్కెటింగ్ సీజన్‌లో ఇథనాల్ తయారీ కోసం చెరకు వినియోగాన్ని పరిమితం చేయాలని యోచిస్తోంది. దేశీయ వినియోగానికి ప్రథమ ప్రాధాన్యమిస్తూ మార్కెట్‌లో చక్కెర లభ్యతను పెంచడం, తద్వారా భగ్గుమంటున్న నిత్యావసర ధరలను అదుపు చేయడమే ఈ ప్రతిపాదన వెనుక ఉన్న ముఖ్య ఉద్దేశం.దేశంలో చక్కెర ఉత్పత్తికి కీలకంగా ఉన్న మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో ఈసారి వర్షపాతం కొరవడటంతో రాబోయే పంట దిగుబడిపై తీవ్ర ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. మరోవైపు సరఫరా తగ్గిపోవడం, సమీపిస్తున్న పండుగల సీజన్ దృష్ట్యా వినియోగం పెరగడంతో గత నెల రోజుల్లోనే చక్కెర ధరలు ఏకంగా 10 శాతం మేర పెరిగి గరిష్ఠ స్థాయికి చేరాయి. పరిస్థితులు చేయిదాటిపోకుండా ఉండటానికి, విదేశాల నుంచి అత్యవసర దిగుమతులు చేసుకునే పరిస్థితి రాకుండా నివారించేందుకు ప్రభుత్వం ముందస్తు చర్యలకు ఉపక్రమించింది.గడిచిన ఏడాది కాలంలో చక్కెర మిల్లులు సుమారు 30 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల చక్కెరను (మొత్తం ఉత్పత్తిలో దాదాపు 10 శాతం) ఇథనాల్ తయారీకి మళ్లించాయి. అయితే నూతన నిబంధనల ప్రకారం, నేరుగా ‘చెరకు రసం’ అలాగే అధిక చక్కెర తీవ్రత ఉండే ‘బీ-హెవీ’ మోలాసెస్ నుంచి ఇథనాల్ ఉత్పత్తిని నిలిపివేయాలని మిల్లులను ఆదేశించే అవకాశం ఉంది. దీనికి బదులుగా చక్కెర సేకరించగా మిగిలిన వ్యర్థ పదార్థమైన ‘సీ-హెవీ’ మోలాసెస్ నుంచి మాత్రమే ఇథనాల్ ఉత్పత్తికి అనుమతించనున్నారు.అయితే, పెట్రోల్‌లో 20 శాతం ఇథనాల్ కలపాలనే ఈ-20 జాతీయ లక్ష్యానికి విఘాతం కలగకుండా ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికను సిద్ధం చేస్తోంది. చెరకు ద్వారా తగ్గే ఇథనాల్ కోటాను భర్తీ చేయడానికి దేశంలో ప్రస్తుతం పుష్కలంగా లభ్యమవుతున్న మొక్కజొన్న, బియ్యం నిల్వలను ఇథనాల్ తయారీకి విస్తృతంగా వినియోగించుకోవాలని భావిస్తోంది. ఈ సమతుల్య విధానం అమలులోకి వస్తే దేశీయంగా చక్కెర సరఫరా స్థిరపడి సామాన్య వినియోగదారులకు ధరల భారం నుంచి ఉపశమనం లభిస్తుందని ఆర్థిక రంగానికి చెందిన నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: కేంద్రానికి పసిడి పంట

బంగారం, వెండి, ప్లాటినం దిగుమతి సుంకాలను పెంచుతూ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం కేంద్ర ఖజానాకు కాసుల వర్షం కురిపించింది. ఈ ఏడాది మే 13 నుంచి ఆగస్టు 2 వరకు స్వల్ప వ్యవధిలోనే విలువైన లోహాల దిగుమతుల ద్వారా కస్టమ్స్ సుంకాల రూపంలో ఏకంగా రూ.10,463 కోట్ల రాబడి సమకూరినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. ఈ మేరకు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి లోక్‌సభలో లిఖితపూర్వక సమాధానం ఇచ్చారు.ఆదాయంలో పసిడిదే అగ్రస్థానంమొత్తం కస్టమ్స్‌ వసూళ్లలో సింహభాగం బంగారం నుంచే లభించింది. బంగారం దిగుమతులపై రూ.10,040 కోట్లు, వెండి దిగుమతులపై రూ.328 కోట్లు, ప్లాటినం దిగుమతులపై రూ.95 కోట్లు సమకూరింది.సుంకాల పెంపునకు కారణాలుపశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ సంక్షోభం, హార్మూజ్‌ జలసంధి ఆటంకాల కారణంగా అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు, ఎరువుల ధరలు పెరిగాయి. దేశీయ విదేశీ మారక నిల్వలను (ఫారెక్స్) పరిరక్షించుకోవడానికి, అనవసర దిగుమతులకు అడ్డుకట్ట వేయడానికి కేంద్రం మే 13న పసిడి, వెండి దిగుమతి సుంకాన్ని 6 శాతాల నుంచి 15 శాతానికి, ప్లాటినం సుంకాన్ని 6.4 శాతం నుంచి 15.4 శాతానికి పెంచిన విషయం విదితమే. చమురు, నిత్యావసర పారిశ్రామిక ముడిసరుకుల దిగుమతులకు ఫారెక్స్ నిల్వలను ప్రాధాన్యత క్రమంలో కేటాయించడమే ఈ నిర్ణయం ప్రధాన లక్ష్యం.స్మగ్లింగ్‌పై ఉక్కుపాదంపన్ను రేట్లు పెరగడంతో అక్రమ రవాణా పెరిగే అవకాశం ఉండటంతో తనిఖీ ఏజెన్సీలు నిఘాను తీవ్రతరం చేశాయి. మే 13 నుంచి జూన్ 30 మధ్య కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా వివిధ సరిహద్దుల్లో దాడి చేసి 161 కిలోల అక్రమ బంగారాన్ని జప్తు చేయడమే కాకుండా 116 మంది స్మగ్లర్లను అరెస్టు చేసినట్లు మంత్రి తెలిపారు. ప్రపంచంలో చైనా తర్వాత రెండో అతిపెద్ద పసిడి వినియోగదారైన భారత్‌లో దిగుమతి సుంకాల పెంపు వల్ల పసిడి విక్రయాలు కొంత మందగించినప్పటికీ ప్రభుత్వానికి మాత్రం త్వరితగతిన భారీగా రెవెన్యూ సమకూరిందని ఆర్థిక విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.ఇదీ చదవండి: పబ్లిక్ వైఫై వాడే ప్రయాణికులే టార్గెట్!

విదేశాల్లో ఉన్నత చదువులు పూర్తయ్యాక అక్కడే స్థిరపడాలనే ఆలోచనా ధోరణిలో స్పష్టమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. విదేశీ విద్యను ఆకాంక్షిస్తున్న ప్రతి ఐదుగురు భారతీయ విద్యార్థుల్లో నలుగురు (80 శాతం) చదువు పూర్తి కాగానే తిరిగి భారత్‌ రావాలని కోరుకుంటున్నారు. ప్రముఖ అంతర్జాతీయ విద్యా సంస్థ ‘ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఇంటర్నేషనల్’ విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక ఈ ఆసక్తికరమైన గణాంకాలను వెల్లడించింది.మారుతున్న ప్రాధాన్యతలుదశాబ్దాలుగా మన దేశాన్ని వేధిస్తున్న ‘మేధో వలస’ (Brain Drain) దశ ముగిసి, భారత్ ఇప్పుడు ‘మేధో సమృద్ధి’ (Brain Gain) దిశగా పయనిస్తోందనడానికి ఈ నివేదిక నిదర్శనం. గతంలో విదేశీ డిగ్రీ అనగానే అక్కడే పర్మనెంట్ రెసిడెన్సీ (పీఆర్‌), ఉద్యోగం పొందడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉండేది. కానీ నేటి యువతరం ఆలోచనా విధానంలో విప్లవాత్మక మార్పులు వచ్చాయి. విదేశీ విశ్వవిద్యాలయాల్లో సంపాదించిన గ్లోబల్ ఎక్స్‌పోజర్, సాంకేతిక నైపుణ్యాలను స్వదేశంలోనే వినియోగించాలనుకుంటున్నారు. దాంతో సొంతంగా స్టార్టప్‌లు ప్రారంభించడం, వేగంగా విస్తరిస్తున్న భారతీయ ఇన్నోవేషన్ ల్యాబ్‌లలో కీలక పాత్ర పోషించడం, గ్లోబల్ కార్పొరేట్ రంగంలో నాయకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టడంపైనే ఎక్కువ ఆసక్తి చూపుతున్నారు.స్వదేశంలో అవకాశాలు.. విదేశీ సవాళ్లుప్రపంచంలోనే భారత్ అత్యంత వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆర్థిక శక్తిగా నిలవడం, హైదరాబాద్, బెంగళూరు.. వంటి నగరాలు గ్లోబల్ టెక్నాలజీ హబ్‌లుగా మారడం విద్యార్థుల నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేస్తోంది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, క్లీన్ ఎనర్జీ, ఫిన్‌టెక్, బయోటెక్నాలజీ వంటి రంగాల్లో భారత్‌లో లభిస్తున్న అవకాశాలు, వేతనాలు పాశ్చాత్య దేశాలకు దీటుగా ఉన్నాయి. మరోవైపు, పలు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో కఠినతరం అవుతున్న వీసా నిబంధనలు, వర్క్ పర్మిట్లపై పరిమితులు, పెరిగిన జీవన వ్యయం కూడా విద్యార్థులను స్వదేశం వైపు అడుగులు వేసేలా చేస్తున్నాయి.అంతర్జాతీయ స్థాయి విద్యను, అక్కడి అనుభవాన్ని మూలధనంగా మార్చుకుని తిరిగొచ్చే ఈ మేధో సంపత్తి భారత ఆర్థిక, సాంకేతిక వ్యవస్థలకు కొత్త ఊపిరి పోస్తుందనడంలో సందేహం లేదు. సరైన ప్రోత్సాహకాలు అందిస్తే ఈ ‘మేధో సమృద్ధి’ రాబోయే దశాబ్దంలో ‘వికసిత భారత్’ స్వప్నాన్ని సాకారం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని కొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: పబ్లిక్ వైఫై వాడే ప్రయాణికులే టార్గెట్!

దేశంలో ఇప్పటివరకు కేవలం పర్యావరణ సమస్యగా, పొలాల్లో తగులబెట్టే భారంగా చూసిన వ్యవసాయ వ్యర్థాలు ఇప్పుడు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు సరికొత్త వాణిజ్య సరుకుగా (కమోడిటీ) రూపాంతరం చెందుతున్నాయి. భారత్‌లో ఏటా దాదాపు 50 నుంచి 55 కోట్ల టన్నుల పంట వ్యర్థాలు ఉత్పత్తవుతుండగా అందులో దాదాపు 23 కోట్ల టన్నుల మిగులు వ్యర్థాలు అందుబాటులో ఉంటున్నాయి. ఈ వ్యర్థాలను సమర్థవంతంగా వినియోగించుకుంటే ఇవి దేశీయ గ్రామీణ ఆర్థిక రంగానికి జీవనాడిలా మారే అవకాశం ఉంది.వరి గడ్డి, చెరకు పిప్పి, పత్తి కట్టెలు, గోధుమ వ్యర్థాలను బయో-ఎనర్జీగా మార్చడం ద్వారా భారత్ ఇంధన భద్రతలో విప్లవాత్మక మార్పులు సాధించవచ్చు. ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించిన రూ.23,731 కోట్ల గోబర్ధన్ (GOBARdhan) పథకం, కంప్రెస్డ్ బయో గ్యాస్ విభాగంలో గేమ్‌ఛేంజర్‌గా నిలవనుంది. సీఎన్‌జీ రవాణా ఇంధనంలో 2028-29 నాటికి 5% కంప్రెస్డ్ బయో గ్యాస్ (సీబీజీ) కలపడం నిర్బంధం చేయడంతో శిలాజ ఇంధనాల దిగుమతి భారం తగ్గి దేశీయంగా స్వచ్ఛమైన శక్తి లభ్యత పెరుగుతుందని కొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు.రైతు రాబడికి అదనపు ఊతంగతంలో పొలాల్లో గడ్డి తగులబెట్టడం వల్ల తీవ్ర వాయు కాలుష్యంతో పాటు నేల రసాయన సారం దెబ్బతినేది. ఇప్పుడు రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాల ద్వారా పంట వ్యర్థాలను పారిశ్రామిక అవసరాలకు కొనుగోలు చేస్తుండటంతో రైతులకు అదనపు ఆదాయం సమకూరుతోంది. అలాగే, బయోగ్యాస్ తయారీలో బై-ప్రొడక్ట్‌గా వచ్చే ఫెర్మెంటెడ్ ఆర్గానిక్ మ్యాన్యూర్(ఎఫ్‌ఓఎం) వంటి సేంద్రీయ ఎరువులు రసాయనిక ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించి నేల సారవంతాన్ని పునరుద్ధరిస్తున్నాయి.మార్కెట్ సంస్కరణలే కీలకంఅంతర్జాతీయంగా 2023-2030 మధ్య పెరిగే బయో-ఎనర్జీ డిమాండ్‌లో భారత్ వాటా ఏకంగా 35 శాతంగా ఉంటుందని అంచనా. అయితే, పంట కోతల సమయంలో వ్యర్థాల సమర్థవంతమైన సేకరణ, తేమ నియంత్రణ, అధునాతన నిల్వ మౌలిక వసతులు, సరఫరా వ్యవస్థను బలోపేతం చేసినప్పుడే ఈ రంగం పూర్తిస్థాయి గోల్డ్ మైన్‌గా మారుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: పెట్రోల్ వెనుక ఉన్న అసలు నిజాలు

ఉదయాన్నే బండి స్టార్ట్ చేయగానే మీ జేబులోంచి రూపాయి కరిగించే పెట్రోల్... కేవలం వాహనం నడిపే ఇంధనం మాత్రమే కాదు! అది ప్రపంచ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను శాసించే అదృశ్య శక్తి. భూగర్భంలోని వేల అడుగుల లోతులో నల్లటి ద్రవంగా పుట్టి.. దుబాయ్, సౌదీ ఎడారుల నుంచి ముంబై సముద్ర తీరాల మీదుగా ప్రయాణించి.. రిఫైనరీల భారీ కొలిముల్లో రూపాంతరం చెంది మన వాహనం ట్యాంకులోకి చేరే వరకు ‘నల్ల బంగారం’ వెనుక అతిపెద్ద సాంకేతిక, ఆర్థిక విప్లవమే దాగి ఉంది. అసలు ఈ ఇంధనాన్ని ఎలా తీస్తారు? అరబ్ దేశాల వెలికితీతకు, భారత విధానానికి తేడా ఏంటి? ఒక్క లీటర్ ముడిచమురు నుంచి పెట్రోల్‌తో పాటు లభించే ఆ లగ్జరీ బై-ప్రొడక్ట్‌లు ఏవి? ఇక మన దేశంలో సైలెంట్‌గా సాగిపోతున్న ఈ20 ఇంధన విప్లవం గురించి ఆసక్తికర విషయాలు తెలుసుకుందాం.పెట్రోల్ ఎలా తయారు చేస్తారు?సాంకేతిక భాషలో పెట్రోల్‌ను ‘గ్యాసోలిన్’ అని పిలుస్తారు. ఇది ప్రధానంగా హైడ్రోకార్బన్ల (హైడ్రోజన్, కార్బన్ మూలకాల సమ్మేళనం) మిశ్రమం. భూగర్భంలో మిలియన్ల సంవత్సరాల పాటు అధిక ఉష్ణోగ్రత, పీడనాలకు గురైన వృక్ష, జంతు అవశేషాల నుంచి ఏర్పడిన క్రూడ్ ఆయిల్ (చమురు)ను ప్రాసెస్ చేయడం ద్వారా పెట్రోల్ తయారవుతుంది.ప్రాసెసింగ్ విధానంచమురు శుద్ధి కర్మాగారాల్లో క్రూడ్ ఆయిల్‌ను ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో వేడి చేస్తారు. వేర్వేరు ఉష్ణోగ్రతల వద్ద వేర్వేరు హైడ్రోకార్బన్లు ఆవిరిగా మారి విడిపోతాయి. 30 డిగ్రీ-200 డిగ్రీ ఉష్ణోగ్రత వద్ద పెట్రోల్ (గ్యాసోలిన్) ఉత్పత్తుల ఆవిరులు వేరై చల్లబడి ద్రవ రూపంలో మారుతాయి. తదనంతరం ఈ ద్రవానికి ఆక్టేన్ రేటింగ్ పెంచేందుకు క్రాకింగ్, రిఫార్మింగ్(సాధారణంగా ముడిచమురును వేడి చేసినప్పుడు పెట్రోల్ కన్నా డీజిల్, భారమైన పదార్థాలు ఎక్కువ పరిమాణంలో వస్తాయి. కానీ మార్కెట్‌లో పెట్రోల్‌కు డిమాండ్ ఎక్కువ. అందుకే, ఆ భారమైన నూనెలను సైతం పెట్రోల్‌గా మార్చే పద్ధతులు ఇవి. వీటిలో ఎక్కువ కార్బన్ అణువులు ఉన్న పెద్ద, సంక్లిష్టమైన హైడ్రోకార్బన్ గొలుసులను అధిక ఉష్ణోగ్రత, పీడనం లేదా ఉత్ప్రేరకాల సహాయంతో చిన్న తేలికపాటి అణువులుగా (పెట్రోల్‌గా) మారుస్తారు) వంటి ప్రక్రియలు నిర్వహిస్తారు.అరబ్ దేశాలు.. భారత్: వెలికితీత విధానాలుఅరేబీయా ద్వీపకల్పంలో చమురు నిల్వలు భూమి పొరల్లో, తీరప్రాంతాల్లో పుష్కలంగా ఉన్నాయి. సాంప్రదాయ రిగ్గుల ద్వారా భూమి లోపలికి రంధ్రాలు చేసి సహజ సిద్ధంగా ఉండే అధిక పీడనం సహాయంతో ఆయిల్‌ను పైకి రప్పిస్తారు. ఉత్పత్తి వ్యయం ప్రపంచంలోనే ఇక్కడ అత్యంత తక్కువ.భారత్‌లో వెలికితీతభారతదేశంలో అంతర్గత చమురు ఉత్పత్తి అవసరాలలో 15-20% మాత్రమే తీరుస్తుంది. ముంబై హై ప్రాజెక్ట్‌లో భాగంగా సముద్రంలో భారీ ఫ్లోటింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు ఏర్పాటు చేసి అడుగు భాగాన్ని డ్రిల్ చేస్తారు. అందులో నుంచి వచ్చే చమురును ప్రాసెస​్‌ చేస్తారు. అస్సాం (దిగ్‌బోయ్, నహర్‌కటియా), గుజరాత్ (అంకలేశ్వర్), కృష్ణా-గోదావరి (కేజీ బేసిన్‌), రాజస్థాన్ (బార్మర్)లలో ఆన్‌షోర్ డ్రిల్లింగ్ (భూమిపై) ల్యాండ్ రిగ్గుల ద్వారా చమురు తీస్తున్నారు.ఉప ఉత్పత్తులు ఇవే..క్రూడ్ ఆయిల్‌ను రిఫైన్ చేసినప్పుడు పెట్రోల్ ఒక్కటే రాదు. దానితో పాటు లభించే ఉప ఉత్పత్తులు ఆధునిక రసాయన పరిశ్రమకు ముడిసరుకుగా మారుతున్నాయి.ఎల్‌పీజీ (ద్రవీకృత పెట్రోలియం గ్యాస్): వంటగ్యాస్, పారిశ్రామిక ఇంధనండీజిల్: రవాణా రంగానికి ఉపయోగిస్తున్నారు.కిరోసిన్, ఏవియేషన్ ఫ్యూయల్: విమానాల ఇంధనం, గృహ అవసరాలు.నాఫ్తా: పెట్రోకెమికల్స్, ప్లాస్టిక్స్, ఎరువుల తయారీ.బిటుమెన్, తార్‌: రోడ్ల నిర్మాణం, వాటర్ ప్రూఫింగ్.పారాఫిన్ వ్యాక్స్: కొవ్వొత్తులు, కాస్మొటిక్స్, ఫార్మా రంగాలు.చమురు మార్కెటింగ్.. కంపెనీల సరళిచమురు వ్యాపారంలో రెండు ప్రధాన రంగాలు ఉంటాయి. ఒకటి అప్‌స్ట్రీమ్. అంటే చమురు అన్వేషణ, వెలికితీత (ఉదా: ఓఎన్‌జీసీ, ఓఐఎల్‌).రెండు డౌన్‌స్ట్రీమ్ కంపెనీలు. ఇందులో శుద్ధి, మార్కెటింగ్, పంపిణీ (ఉదా: ఐఓసీఎల్‌, బీపీసీఎల్‌, హెచ్‌పీసీఎల్‌) వంటివి వస్తాయి.క్రూడ్ ఆయిల్ సేకరణ➔ రిఫైనింగ్ (శుద్ధి)➔ ఆయిల్‌ మార్కెటింగ్‌ కంపెనీల ద్వారా పంపిణీ ➔ రిటైల్ అవుట్‌లెట్లు (బంకులు)కంపెనీల లాభనష్టాల మాటేమిటి?ఒక బ్యారెల్ క్రూడ్ ఆయిల్‌ను ప్రాసెస్ చేసినప్పుడు వచ్చే ఉత్పత్తుల విలువకు క్రూడ్ ఆయిల్ అసలు ధర మధ్య ఉండే వ్యత్యాసమే రిఫైనరీల లాభం. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో రష్యా-ఉక్రెయిన్, ఇరాన్‌-యూఎస్‌ మధ్య అశాంతి మూలంగా బ్యారెల్ క్రూడ్ ధర పెరిగితే ప్రభుత్వం ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలపై ధరల నియంత్రణ విధించినప్పుడు కంపెనీలు నష్టాలు చవిచూస్తాయి. భారత్‌లో పెట్రోల్ రిటైల్ ధరలో దాదాపు 40-50% వరకు కేంద్రం విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, రాష్ట్రాల వ్యాట్ పన్నులే ఉంటాయి.భారత్‌లో ఈ20 విప్లవంభారతదేశం విదేశీ చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, ఉద్గారాలను అరికట్టడానికి ఈ20 (20% ఇథనాల్ + 80% పెట్రోల్) బ్లెండింగ్‌ ప్రోగ్రామ్‌ను వేగవంతం చేసింది. 2030 నాటికి నిర్దేశించుకున్న 20 శాతం ఇథనాల్ మిశ్రమం లక్ష్యాన్ని భారత్ ముందుగానే సాధించి దేశవ్యాప్తంగా ఈ20 ఇంధన లభ్యతను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. చెరకు చెక్కెర పాకం, మొక్కజొన్న, ధాన్యం వ్యర్థాల నుంచి ఇథనాల్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. ఫారెన్‌ ఎక్స్చేంజ్‌ రిజర్వులు వేల కోట్లు దీని వల్ల ఆదా అవుతున్నాయి. దాంతోపాటు రైతుల ఆదాయం పెరుగుతున్నట్లు ప్రభుత్వం చెబుతోంది. కర్బన ఉద్గారాలు తగ్గడం ద్వారా పర్యావరణ పరిరక్షణ సైతం చేకూరుతోందని అంటోంది.ఇదీ చదవండి: మీ EPF డబ్బు సురక్షితంగా ఉండాలా?

బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థల రుణ వసూళ్ల వ్యవహారంలో రికవరీ ఏజెంట్ల అక్రమాలు, వేధింపులకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) చెక్ పెట్టింది. రుణగ్రహీతల హక్కులకు రక్షణ కల్పిస్తూ సమగ్రమైన మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. ఈ నూతన నిబంధనలు 2027 జనవరి 1 నుంచి అమలులోకి రానున్నాయి.ఫోన్ కాల్స్, సమయంపై కఠిన పరిమితులుకొత్త నిబంధనల ప్రకారం ఉదయం 8 గంటల నుంచి సాయంత్రం 7 గంటల మధ్య మాత్రమే రుణగ్రహీతలను సంప్రదించాలి. పరిమితికి మించి పదేపదే ఫోన్ కాల్స్ లేదా మెసేజ్‌లు పంపకూడదు. రుణగ్రహీతలను భయభ్రాంతులకు గురిచేయడం, అనామక సంభాషణలు జరపడం, అసభ్య పదజాలం వాడటం పూర్తిగా నిషేధం. అంతేకాక, బంధువులు, స్నేహితులు లేదా సహోద్యోగులకు ఫోన్ చేసి వేధించడం, సోషల్ మీడియాలో రుణగ్రహీత ఫొటోలు లేదా వివరాలు పోస్ట్ చేసి వ్యక్తిగత హక్కులకు భంగం కలిగించడాన్ని ఆర్‌బీఐ తీవ్రంగా పరిగణించింది.ఏజెంట్లకు ఐఐబీఎఫ్ శిక్షణ నిర్బంధంబ్యాంకులు నియమించే రికవరీ ఏజెంట్లు తప్పనిసరిగా ‘ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బ్యాంకింగ్ అండ్ ఫైనాన్స్’ (ఐఐబీఎఫ్‌) సర్టిఫికేషన్ పొంది ఉండాలి. ఏజెంట్ మొదటిసారి వెళ్లేముందే బ్యాంకులు కస్టమర్‌కు సమాచారం అందించాలి. ప్రతి ఏజెంట్ వద్ద ఐడీ కార్డు, బ్యాంక్ అధికార పత్రం ఉండాలి. సంభాషణలకు సంబంధించిన కాల్ రికార్డింగ్‌లను కనీసం 6 నెలల పాటు భద్రపరచాలి. వైద్య అత్యవసర పరిస్థితులు, వివాహాలు, తీవ్ర విషాద సమయాల్లో వసూలు ప్రయత్నాలు చేయకూడదు. పొరపాటు వసూలు చర్యలకు గురైన బాధితులకు పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.మొబైల్ ఫోన్ రుణాలు.. పరిహారంమొబైల్ కొనుగోలు రుణ బకాయిలు చెల్లించకపోతే మాత్రమే ఆ పరికరాన్ని ‘డివైజ్ లాకింగ్’ సాంకేతికత ద్వారా నిరోధించేందుకు అనుమతి ఉంటుంది.ఈఎంఐ చెల్లింపు 30 రోజులు ఆలస్యమైతే పాక్షికంగా, 60 రోజులు దాటితే పూర్తిస్థాయి ఆంక్షలు విధించవచ్చు. అయితే, ఇన్‌కమింగ్ కాల్స్, ఎస్ఎంఎస్, ఎమర్జెన్సీ ఎస్‌ఓఎస్ సేవలను నిలిపివేయడానికి వీల్లేదు.రుణగ్రహీత కాంటాక్ట్‌లు, ఫొటోలు, గ్యాలరీని యాక్సెస్ చేయడం నిషేధం.బాకీ చెల్లించిన 1 గంటలోపు ఫోన్ అన్‌లాక్ చేయాలి.ఆలస్యమైతే గంటకు రూ.250 చొప్పున పరిహారం బాధితుడికి చెల్లించాలి.ఆర్‌బీఐ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం డిజిటల్, సాంప్రదాయ రుణ మార్కెట్లో జవాబుదారీతనాన్ని పెంచి సామాన్య రుణగ్రహీతలకు మానసిక ప్రశాంతతను అందిస్తుందని ఆర్థిక విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: మీ EPF డబ్బు సురక్షితంగా ఉండాలా?

ఉద్యోగ విరమణ చేసిన లేదా ఉద్యోగాలు మారిన చందాదారులు తమ ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (ఈపీఎఫ్) నిధులను సకాలంలో ఉపసంహరించుకోవాలని లేదంటే వడ్డీ నష్టపోవాల్సి వస్తుందని ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఈపీఎఫ్‌ఓ) తెలిపింది. ఈ మేరకు ఇనాపరేటివ్ (క్రియాశీలకంగా లేని) ఖాతాలపై చందాదారులకు అధికారికంగా అవగాహన కల్పిస్తూ స్పష్టతనిచ్చింది.ఉద్యోగం వదిలేసిన తర్వాత లేదా చందా చెల్లింపులు నిలిచిపోయిన తర్వాత ఖాతాలోకి కొత్తగా డిపాజిట్లు రాకపోతే ఆ ఖాతాలు ఇనాపరేటివ్‌గా మారే ప్రమాదం ఉంది. ఇలాంటి ఖాతాలపై వడ్డీ నష్టపోకుండా ఉండేందుకు ఈపీఎఫ్‌ఓ రెండు విభిన్న వయోపరిమితి ఆధారిత నిబంధనలను స్పష్టం చేసింది.55 ఏళ్ల కంటే ముందే రిటైర్మెంట్ పొందినవారు.. వీరు తమకు 58 ఏళ్ల వయసు నిండేలోపు ఈపీఎఫ్ సొమ్మును పూర్తిస్థాయిలో క్లెయిమ్ చేసుకోవాలి.55 ఏళ్లు లేదా ఆ తర్వాత రిటైర్ అయినవారు.. ఉద్యోగ విరమణ పొందిన తేదీ నుంచి సరిగ్గా మూడేళ్ల (3 ఏళ్లు) కాలపరిమితిలోగా నిధులను ఉపసంహరించుకోవాల్సి ఉంటుంది.రిటైర్మెంట్ నిధి సురక్షితంగా ఉండాలంటే..మీ యూనివర్సల్ అకౌంట్ నంబర్(యూఏఎన్‌) ద్వారా ఈపీఎఫ్ ఖాతాను క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ చేస్తుండాలి.ఆధార్, పాన్, బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలను(కేవైసీ) ఎప్పటికప్పుడు అప్‌డేట్‌గా ఉంచుకోవాలి.ఉద్యోగం మారిన ప్రతిసారీ పాత ఈపీఎఫ్ బ్యాలెన్స్‌ను కొత్త కంపెనీ ఖాతాకు బదిలీ చేసుకోవాలి.పదవి విరమణ అనంతర నిధులను నిర్దేశిత గడువు దాటకముందే ఉపసంహరించుకోవాలి.ఈపీఎఫ్‌ఓ జారీ చేసే తాజా మార్గదర్శకాలను తరచూ గమనిస్తూ ఉండాలి.కేవలం పొదుపు చేయడమే కాకుండా విరమణ నిధిని బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యమని ఆర్థిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. సకాలంలో క్లెయిమ్‌లు పూర్తి చేసుకుని వడ్డీ నష్టపోకుండా చూసుకోవడం చందాదారుల ప్రాథమిక బాధ్యత.ఇదీ చదవండి: స్టాక్ మార్కెట్ తీరుపై వారెన్ బఫెట్ సీరియస్!

న్యూఢిల్లీ: దేశవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది వినియోగిస్తున్న యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) లావాదేవీలకు సంబంధించి కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. యూపీఐ వంటి డిజిటల్ చెల్లింపులపై మర్చెంట్‌ డిస్కౌంట్‌ (MDR) విధించేందుకు వీలుగా నిబంధనలను మార్చే ట్యాక్సేషన్‌ చట్టాల (సవరణ) బిల్లు, 2026కు లోక్‌సభ ఆమోదం తెలిపింది. అయితే ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందిన వెంటనే ప్రతి యూపీఐ చెల్లింపుపైనా ఛార్జీ పడుతుందని భావించాల్సిన అవసరం లేదు.ప్రస్తుతం యూపీఐ లావాదేవీలపై జీరో-ఎండీఆర్‌ విధానం అమల్లో ఉంది. డిజిటల్ చెల్లింపులను వేగంగా విస్తరించడంతో పాటు చిన్న వ్యాపారులు, వినియోగదారులపై అదనపు భారం పడకుండా ఈ విధానం కొనసాగుతోంది. తాజా సవరణ ద్వారా కొన్ని రకాల యూపీఐ లావాదేవీలకు భవిష్యత్తులో ఎండీఆర్‌ విధించేలా చట్టపరమైన అడ్డంకిని తొలగించే అవకాశం ఏర్పడింది.అయితే ఎంత ఛార్జీ విధించాలి, ఏ లావాదేవీలకు వర్తించాలి, ఎప్పటి నుంచి అమలు చేయాలి వంటి అంశాలను బిల్లు ప్రస్తుతం నిర్దేశించలేదు. యూపీఐ వినియోగదారుల నుంచి నేరుగా ఫీజు వసూలు చేయాలనే నిర్ణయం కూడా తీసుకోలేదు. ఎంపిక చేసిన వ్యాపార చెల్లింపులపై ఎండీఆర్‌ విధించే అంశంపై ఇంకా చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా వెల్లడించారు.అందువల్ల సాధారణ యూపీఐ వినియోగదారులకు ఇప్పటికిప్పుడు ఎలాంటి మార్పు ఉండదు. భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం, ఆర్‌బీఐ నిర్ణయించే నిబంధనల ఆధారంగానే నిర్దిష్ట వ్యాపార లావాదేవీలపై ఛార్జీలు అమల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. చిన్న వ్యాపారులు, తక్కువ విలువైన చెల్లింపులకు రక్షణ కల్పిస్తూ ఛార్జీల విధానాన్ని రూపొందించాలనే అంశంపై కూడా చర్చ జరుగుతోంది.

దేశీయ ఆర్థిక, బ్యాంకింగ్ రంగంలో సుదీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న బ్రిటిష్ కాలం నాటి చట్టాలకు స్వస్తి పలుకుతూ కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక సంస్కరణకు శ్రీకారం చుట్టింది. 135 ఏళ్ల నాటి ప్రాచీన చట్టం ‘బ్యాంకర్స్ బుక్స్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్ - 1891’ స్థానంలో నూతన సాంకేతిక పరిణామాలకు అనుగుణంగా రూపొందించిన ‘బ్యాంకర్స్ బుక్స్ ఎవిడెన్స్ బిల్లు - 2026’ను లోక్‌సభ ఆమోదించింది. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన ఈ బిల్లు డిజిటల్ యుగంలో బ్యాంకింగ్ లావాదేవీలు, న్యాయపరమైన సాక్ష్యాల నిరూపణ ప్రక్రియను ప్రతిబింబించేలా రూపుదిద్దుకుంది.డిజిటల్ యుగానికి అనుగుణంగా నూతన చట్టం1891 నాటి పాత చట్టం కేవలం భౌతిక కాగితపు లెడ్జర్లు, క్యాష్ బుక్కులు, చేతిరాత ఖాతాలకే పరిమితమైంది. అయితే, నేడు యూపీఐ, నెట్ బ్యాంకింగ్, డిజిటల్ రికార్డులు, క్లౌడ్ స్టోరేజ్ ఆధారిత లావాదేవీలే బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు మూలాధారంగా మారాయి. ఈ నేపథ్యంలో నూతన చట్టం కొన్ని కీలక మార్పులను తీసుకొచ్చింది.ఎలక్ట్రానిక్, డిజిటల్, వర్చువల్, క్లౌడ్ స్టోరేజ్, డిజాస్టర్ రికవరీ సర్వర్లలో భద్రపరిచిన రికార్డులన్నింటినీ కోర్టుల్లో ప్రాథమిక సాక్ష్యాలుగా పరిగణిస్తారు.సాంప్రదాయ మాన్యువల్ సంతకాలతో పాటు ‘సమాచార సాంకేతిక చట్టం-2000’ కింద ధ్రువీకరించిన డిజిటల్, ఎలక్ట్రానిక్ సంతకాలకు పూర్తి చట్టబద్ధత కల్పించారు.బ్యాంకింగ్ సిబ్బందికి ఉపశమనంపాత నిబంధనల ప్రకారం, బ్యాంకులు నేరుగా భాగస్వాములు కాని కేసుల్లో కూడా బ్యాంక్ అధికారులు భౌతిక రికార్డులతో కోర్టులకు హాజరుకావాల్సి వచ్చేది. నూతన బిల్లులోని స్పెషల్ కాజ్ (ప్రత్యేక కారణం) నిబంధన ద్వారా కోర్టు స్పష్టమైన ఉత్తర్వులు ఇస్తే తప్ప బ్యాంక్ అధికారులను అనవసరంగా సమన్లు చేసే భారం తప్పుతుంది. దీనివల్ల బ్యాంకింగ్ సిబ్బందిపై ఒత్తిడి తగ్గడమే కాక సైబర్ నేరాలు, ఆర్థిక మోసాలు, చెక్ బౌన్స్ కేసులు, రుణ రికవరీ వివాదాల్లో సర్టిఫైడ్ డిజిటల్ సాక్ష్యాలు త్వరితగతిన లభించి న్యాయ విచారణ వేగవంతమవుతుంది.ఇదీ చదవండి: ఆపద వస్తే తెలియాల్సిన అంశాలు ఇవే..

న్యూఢిల్లీ: ద్రవ్యోల్బణం తీరుతెన్నులపై అస్పష్టత నెలకొన్న నేపథ్యంలో అంచనాలకు అనుగుణంగానే రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ వరుసగా నాలుగోసారీ పాలసీ రేట్లను యథాతథంగా కొనసాగించింది. కీలకమైన రెపో రేటును 5.5 శాతంగానే ఉంచాలని ఆరుగురు సభ్యుల మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (ఎంపీసీ) ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయించింది. తదుపరి ఎంపీసీ సమావేశం అక్టోబర్‌ 5 నుంచి 7 వరకు జరగనుంది. ఆహార, ఇంధన ధరల పెరుగుదల కారణంగా సమీప భవిష్యత్తులో ద్రవ్యోల్బణం మరింత పెరిగి 2026–27 మూడో త్రైమాసికంలో గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుని, క్రమంగా తగ్గుముఖం పట్టొచ్చని అంచనా వేస్తున్నట్లు ద్వైమాసిక పాలసీ సమీక్ష సమావేశం అనంతరం రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ గవర్నర్‌ సంజయ్‌ మల్హోత్రా వెల్లడించారు. కొన్ని విభాగాల్లో మినహా ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లు విస్తృతంగా లేనందున ద్రవ్య పరపతి విధానాన్ని అత్యవసరంగా కఠినతరం చేయాల్సిన పరిస్థితి లేదని చెప్పారు. ద్రవ్యోల్బణం అంచనాలపై మరింత స్పష్టత వచ్చే వరకు వేచి చూస్తూనే, ధరలను టార్గెట్‌ దిగువకు తీసుకొచ్చేందుకు కట్టుబడి ఉన్నామని వివరించారు. తటస్థ పాలసీ విధానం, వడ్డీ రేట్లపై తదుపరి నిర్ణయాలనేవి ఎప్పటికప్పుడు వచ్చే డేటాపై ఆధారపడి ఉంటాయని మల్హోత్రా చెప్పారు. ‘‘వేగంగా మారిపోతున్న పశ్చిమాసియా పరిణామాలపై అంతర్జాతీయంగా ఆర్థిక పరిస్థితులు, సెంటిమెంట్లు ఆధారపడి ఉంటున్నాయి. ఇవి దేశీయంగా వృద్ధి, ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపినప్పటికీ, ఆర్థిక మూలాలు పటిష్టంగా ఉండటమనేది, భారత ఎకానమీ ఈ గ్లోబల్‌ షాక్‌లను తట్టుకునేందుకు తోడ్పడుతోంది’’ అని మల్హోత్రా చెప్పారు. ‘‘వృద్ధికి ఊతమివ్వడం, వినియోగదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణకు చర్యలు తీసుకోవడం, ధరలు .. కరెన్సీ స్థిరంగా ఉండేలా చూడటం .. ఇలా ఏ అంశమైనా సరే ఎకానమీని మరింత బలోపేతం చేసే విధానాలను అమలు చేయడాన్ని కొనసాగిస్తాం’’ అని ఆయన తెలిపారు. గ్లోబల్‌గా అనిశ్చితి నెలకొన్నప్పటికీ సర్వీసుల ఎగుమతులు, రెమిటెన్సుల రాకతో దేశ కరెంటు అకౌంటు పటిష్టంగా ఉన్నట్లు వివరించారు. జూలై 31 నాటికి ఫారెక్స్‌ నిల్వలు 692.9 బిలియన్‌ డాలర్లుగా ఉన్నట్లు వివరించారు. త్వరలో అర్బన్‌ కోఆపరేటివ్‌ బ్యాంకులకు లైసెన్సు మార్గదర్శకాలు యూనివర్సల్‌ బ్యాంకుల తరహాలోనే అర్బన్‌ కోఆపరేటివ్‌ బ్యాంకులకు ఆన్‌–ట్యాప్‌ లైసెన్సులు ఇవ్వడానికి సంబంధించి త్వరలోనే ముసాయిదా మార్గదర్శకాలను వెల్లడించనున్నట్లు మల్హోత్రా తెలిపారు. దీనిపై జనవరిలోనే చర్చాపత్రాన్ని రూపొందించినట్లు వివరించారు. మరోవైపు, బ్యాంకింగ్‌ రంగంలో గణనీయంగా మార్పులు వచ్చిన నేపథ్యంలో గ్రామీణ సహకార బ్యాంకుల్లో రిస్క్ ల నిర్వహణ మార్గదర్శకాలను సమీక్షించనున్నట్లు ఆయన తెలిపారు. రుణాలపై వడ్డీ రేట్ల క్రమబద్దీకరణ.. నియంత్రిత సంస్థలవ్యాప్తంగా రుణాలపై వడ్డీ రేట్లను క్రమబద్ధీకరించే దిశగా చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు మల్హోత్రా వివరించారు. వడ్డీ రేట్లలో పారదర్శకతను పెంచేందుకు, పరపతి విధాన నిర్ణయాల బదలాయింపు అమలయ్యేందుకు, విని యోగదారుల ప్రయోజనాలను పరిరక్షించేందుకు ఇది దోహదపడుతుందని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, రూపాయిని బలోపేతం చేసే ఉద్దేశంతో పరిమిత కాలం కోసం ప్రకటించిన ఫారిన్‌ కరెన్సీ నాన్‌–రెసిడెంట్‌ (బ్యాంక్‌) స్కీము కింద గణనీయంగా నిధులు వస్తున్నాయని గవర్నర్‌ చెప్పారు. దీన్ని ముందస్తుగా ముగించేసే యోచనేదీ లేదని తెలిపారు. విదేశీ నిధులు వస్తున్నప్పటికీ దేశీ కరెన్సీ బలపడకపోవడంపై స్పందిస్తూ, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు తగ్గుముఖం పడితే రూపా యి మరింత బలోపేతం కావచ్చని చెప్పారు. వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో పాలిమర్‌ కరెన్సీ అంతా సజావుగా జరిగితే, పాలిమర్‌ కరెన్సీ నోట్లను 2028 ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి నాళ్లలో ప్రవేశపెట్టే యోచనలో ఉన్నట్లు మల్హోత్రా వివరించారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇలాంటి నోట్లు 30 ఏళ్లకు పైగా మన్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.ద్వితీయార్థంలో అర శాతం పెంపునకు చాన్స్‌ రిస్కులను కూడా ప్రస్తావిస్తూ సమతూకంగా ఆర్‌బీఐ పాలసీ విధానం ఉందని కోటక్‌ మహీంద్రా బ్యాంక్‌ చీఫ్‌ ఎకనమిస్ట్‌ ఉపాసనా భరద్వాజ్‌ చెప్పారు. 2027 ఆర్థిక సంవత్సరం ద్వితీయార్థంలో 50 బేసిస్‌ పాయింట్ల మేర రేట్ల పెంపు ఉండొచ్చని చెప్పారు. మరోవైపు, కఠినతరం చేసే సంకేతాలు ఇవ్వకుండా, తటస్థ ధోరణిని పాటించడం ద్వారా ఆర్‌బీఐ పరిస్థితిని బట్టి నిర్ణయం తీసుకునే వెసులుబాటు ఉండేలా చూసుకుందని ఫ్రాంక్లిన్‌ టెంపుల్టన్‌ ఇండియా ఎండీ రాహుల్‌ గోస్వామి చెప్పారు. ఇతర కీలకాంశాలు .. → ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి వినియోగదారుల ధరల ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణం 5.1 శాతంగా ఉంటుందని జూన్‌లో అంచనా వేయగా, తాజాగా 5 శాతానికి తగ్గించారు. ఆహారం, ఇంధనం భాగంగా ఉండని కోర్‌ ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలను 4.7 శాతం నుంచి 4.3 శాతానికి తగ్గించారు. → వృద్ధి రేటు అంచనాలను 6.6 శాతం నుంచి 6.7 శాతానికి పెంచారు. వాస్తవ జీడీపీ వృద్ధి క్యూ1లో 7 శాతంగా, క్యూ2లో 6.4 శాతంగా, క్యూ3లో 6.5 శాతంగా, క్యూ4లో 6.8 శాతంగా ఉంటుందని అంచనా. అంతర్జాతీయంగా అనిశ్చితి నెలకొన్నా దేశీయంగా డిమాండ్, తయారీ, సర్వీసుల కార్యకలాపాలు, ఎగుమతులు మెరుగ్గా ఉండటం ఇందుకు దోహదపడనున్నాయి. అయితే, రుతు పవనాలు, ఎల్‌నినో పరిస్థితులు, భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలు, గ్లోబల్‌ ట్రేడ్‌ పాలసీలపరమైన రిస్కులు పొంచి ఉన్నాయి. → ఏప్రిల్‌–మే వ్యవధిలో కరెంటు అకౌంటు మి గులు 2.8 బిలియన్‌ డాలర్లుగా నమోదైంది. → తొలి త్రైమాసికంలో స్థూలంగా 30.7 బిలియన్‌ డాలర్ల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (ఎఫ్‌డీఐ) వచ్చాయి.

భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్‌బీఐ) ఆగస్టు 3న ప్రారంభించిన ద్రవ్యపరపతి విధాన సమీక్ష (ఎంపీసీ) సమావేశం నేటితో ముగిసింది. ఈ సమావేశంలో ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా నేతృత్వంలోని ఆరుగురు సభ్యుల కమిటీ కీలక నిర్ణయాన్ని వెల్లడించింది. ద్రవ్యోల్బణ ముప్పులు పూర్తిస్థాయిలో తగ్గకపోవడం, అంతర్జాతీయ అనిశ్చితులు కొనసాగుతుండటంతో ప్రాథమిక వడ్డీ రేట్లను మార్చకుండా యథాతథంగా కొనసాగించాలని ఆర్‌బీఐ ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయించింది. దీంతో కీలకమైన రెపో రేటు 5.25 శాతం వద్దే స్థిరంగా కొనసాగనుంది. వరుసగా నాలుగోసారి కూడా ఆర్‌బీఐ ఈ స్థిర వైఖరిని పాటించింది.ఆర్‌బీఐ గవర్నర్‌ ఏమన్నారంటే..FY27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణం 4.3%గా ఉంటుందని అంచనా వేశారు.త్రైమాసికాల వారీగా అంచనాలు..Q2: 4.7%Q3: 5.9%Q4: 5.5%ఆర్థిక వ్యవస్థకు సవాళ్లుదక్షిణాది రుతుపవనాల్లో అసమానతల వల్ల వ్యవసాయ రంగానికి ఎల్ నినో ప్రధాన ముప్పుగా మారే అవకాశం ఉందని సంజయ్ మల్హోత్రా పేర్కొన్నారు. జులై నుంచి భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు పెరగడం వల్ల ఇంధన ధరలలో అస్థిరత నమోదైంది.జీడీపీ వృద్ధి, ఆర్థిక పురోగతిFY27 వాస్తవ జీడీపీ వృద్ధి రేటు 6.7%గా ఉండవచ్చని అంచనా వేశారు (ఇది మునుపటి అంచనా కంటే 10 bps ఎక్కువ). Q1లో ఉత్పాదక రంగం, ప్రైవేట్ వినియోగం బలంగా ఉండటం వల్ల భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ఊహించిన దానికంటే మెరుగ్గా వృద్ధి చెందిందన్నారు.బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ.. లిక్విడిటీజూన్ నెల నుంచి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో సగటు లిక్విడిటీ (ద్రవ్య లభ్యత) రూ. 1 లక్ష కోట్లకు పైగా ఉంది.దేశంలో రుణ వృద్ధి చాలా బలంగా, అన్ని రంగాలకూ విస్తరించి ఉంది.బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఎల్లప్పుడూ తగినంత లిక్విడిటీ ఉండేలా సెంట్రల్ బ్యాంక్ చర్యలు తీసుకుంటుంది.రుణ విధానంలో పారదర్శకతరుణ రేట్లలో మరింత పారదర్శకతను తీసుకురావడానికి, నియంత్రిత సంస్థల్లో అడ్వాన్సులపై ఉన్న నియంత్రణ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను సమన్వయం చేయడానికి ప్రతిపాదనలు చేశారు.అర్బన్ కోఆపరేటివ్ బ్యాంకుల లైసెన్సింగ్పట్టణ సహకార బ్యాంకుల నూతన లైసెన్సింగ్ ప్రక్రియను తిరిగి ప్రారంభించేందుకు గాను ఆర్‌బీఐ త్వరలోనే ముసాయిదా మార్గదర్శకాలను జారీ చేయనుంది.విదేశీ పెట్టుబడులు.. మారక నిల్వలుమొదటి త్రైమాసికంలో 13.5 బిలియన్ డాలర్ల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు నమోదయ్యాయి.పశ్చిమాసియాలో జరుగుతున్న యుద్ధం వల్ల దేశ విదేశీ మారక నిల్వలకు ముప్పు పొంచి ఉందని ఆర్‌బీఐ పేర్కొంది.కరెంట్ ఖాతా లోటుగతేడాది భారతదేశ కరెంట్ ఖాతా లోటు స్థిరంగా ఉంది.ఈ ఏడాది ఏప్రిల్-జూన్ మధ్య కాలంలో ఇది లోటు నుంచి మిగులు సాధించిందని గవర్నర్ తెలిపారు.యథాతథ స్థితికి దారితీసిన ప్రధాన కారణాలురిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం ప్రస్తుతం నియంత్రణ పరిధిలోనే ఉన్నప్పటికీ ఆర్‌బీఐ నిర్దేశించుకున్న 4 శాతం మధ్యకాలిక లక్ష్యం కంటే కొంత పైస్థాయిలోనే కొనసాగుతోంది. ఆహార పదార్థాల ధరల్లో ఒడుదొడుకులు ద్రవ్యోల్బణాన్ని మళ్లీ పెంచే ప్రమాదం ఉందనే భావన వ్యక్తమైంది.పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల కారణంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడిచమురు ధరల్లో హెచ్చుతగ్గులున్నాయి. ఇది భారత్‌ వంటి చమురు దిగుమతి దేశాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.దేశంలో నైరుతి రుతుపవనాల విస్తరణ, పంటల సాగు సరళిపై ఆర్‌బీఐ దృష్టి సారించింది. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల సరఫరాలో అంతరాయాలు కలగకుండా చూడడం ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణకు ముఖ్యం.అమెరికా సహా ప్రధాన గ్లోబల్ సెంట్రల్ బ్యాంకుల ద్రవ్య విధానాలు, బాండ్ ఈల్డ్‌లు, విదేశీ ఇన్వెస్టర్ల నిధుల ఉపసంహరణ ధోరణులు పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు.ఆర్‌బీఐ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని పెంచేలా ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. 2025లో చేపట్టిన వడ్డీ రేట్ల కోత ప్రభావం ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి ప్రతిబింబిస్తున్న వేళ తొందరపడి రేట్లను మరింత తగ్గించడం వల్ల ద్రవ్యోల్బణం మళ్లీ పెచ్చురిల్లే ప్రమాదం ఉందని చెబుతున్నారు.

ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజ్లీ యోజన (PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana) పథకం కింద ఇంటి పైకప్పుపై సోలార్ ప్యానెళ్లను ఏర్పాటు చేసుకోవడం ద్వారా 50.06 లక్షల గృహాలు లబ్ధి పొందాయి. ప్రారంభం నుంచి సోలార్ ప్యానెళ్ల ఏర్పాటులో గణనీయమైన పెరుగుదల కనిపించిందని మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. కేవలం రెండేళ్లలోనే ఈ పథకం పతాకస్థాయిలో ఆదరణ పొందినట్లు పేర్కొంది.పీఎం సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజ్లీ యోజన పథకం కోసం.. కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.75,021 కోట్ల భారీ నిధులను కేటాయించింది. అయితే ఈ పథకం అమలు చేయడానికి ముందు పదేళ్లలో.. దేశవ్యాప్తంగా కేవలం 7.94 లక్షల రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వ్యవస్థలు మాత్రమే ఏర్పాటు అయ్యాయి. కానీ ఈ స్కీమ్ అమల్లోకి వచ్చిన రెండేళ్లలోనే 50 లక్షలకు పైగా కుటుంబాలు సోలార్‌ను స్వీకరించాయి. దీన్నిబట్టి చూస్తే.. ప్రజల్లో అవహగాన పెరుగుతోందని స్పష్టంగా అర్థమవుతోంది.ఒక్క నెలలోనే 5.06 లక్షలుప్రస్తుతం ప్రతి ఆరు రోజులకు లక్ష మంది కొత్త లబ్ధిదారులు ఈ పథకంలో చేరుతున్నట్లు సమాచారం. గత తొమ్మిది నెలల్లో సోలార్ వ్యవస్థల ఏర్పాటు వేగం మూడు రెట్లకు పైగా పెరిగింది. ముఖ్యంగా 2026 జూలైలో ఒక్క నెలలోనే 5.06 లక్షల ఇళ్లలో సోలార్ ప్యానెల్లు ఏర్పాటు కావడం ఒక కొత్త రికార్డు. రోజుకు సగటున 16 వేలకుపైగా ఇళ్లలో సోలార్ వ్యవస్థలు అమర్చడం ఈ కార్యక్రమం ఎంత వేగంగా ముందుకు సాగుతోందో తెలియజేస్తోంది.ఈ పథకం వల్ల ప్రజలకు నేరుగా ఆర్థిక ప్రయోజనాలు కూడా లభిస్తున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు రూ.28,024 కోట్ల సబ్సిడీని నేరుగా లబ్ధిదారుల బ్యాంకు ఖాతాల్లో జమ చేసింది. ఫలితంగా సుమారు 19 లక్షల కుటుంబాలు విద్యుత్ బిల్లు లేకుండానే జీవిస్తున్నాయి.అదనపు ఆదాయం కూడా..అంతేకాదు.. అవసరానికి మించి ఉత్పత్తి చేసిన విద్యుత్‌ను గ్రిడ్‌కు విక్రయించడం ద్వారా 12 లక్షలకు పైగా కుటుంబాలు అదనపు ఆదాయం కూడా సంపాదిస్తున్నాయి. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ కుటుంబాలు కలిపి రూ.421 కోట్ల ఆదాయం పొందగా, ఒక్కో కుటుంబానికి సగటున ఏడాదికి రూ.3,500 వరకు అదనపు ఆదాయం వచ్చింది.ఇదీ చదవండి: UPI యూజర్లకు అలర్ట్.. డబ్బులు పంపే ముందు కొత్త స్టెప్!దరఖాస్తు నుంచి సబ్సిడీ విడుదల వరకు మొత్తం ప్రక్రియను ప్రభుత్వం పూర్తిగా ఆన్‌లైన్ చేసింది. దీంతో ప్రజలు కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం లేకుండా పారదర్శకంగా సేవలు పొందుతున్నారు. కాగా.. ఈ పథకం వల్ల ఉపాధి అవకాశాలు కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి.A people-powered solar revolution is transforming India. Under Hon'ble PM Shri @narendramodi ji’s @PMSuryaGhar Muft Bijli Yojana, 50 lakh families are harnessing the power of the sun for cleaner energy, lower electricity bills, and a brighter tomorrow. #50LakhPMSuryaGhar pic.twitter.com/dhRgyDvnhI— Ministry of New and Renewable Energy (MNRE) (@mnreindia) August 4, 2026

న్యూఢిల్లీ: పెట్రోల్, డీజిల్, ఏటీఎఫ్‌ల ఎగుమతులపై కేంద్రం విండ్‌ఫాల్‌ గెయిన్స్‌ ట్యాక్స్‌ను పెంచింది. ఆగస్టు 3 (సోమవారం) నుంచి పక్షం రోజుల పాటు ఇది అమలవుతుంది. ఆర్థిక శాఖ నోటిఫికేషన్‌ ప్రకారం డీజిల్‌ ఎగుమతులపై ప్రత్యేక అదనపు ఎక్సైజ్‌ డ్యూటీ (ఎస్‌ఏఈడీ)ని లీటరుకు రూ. 15.5 నుంచి రూ. 25.5కి పెంచారు. అలాగే ఏటీఎఫ్‌పై లీటరుకు రూ. 14.5 నుంచి రూ. 22కి, పెట్రోల్‌పై రూ. 2,5 నుంచి రూ. 3.5కి ఎస్‌ఏఈడీ పెరిగింది.పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో.. దేశీయంగా ఇంధనాల లభ్యతను పెంచేందుకు మార్చి 27న డీజిల్, ఏటీఎఫ్‌పై ఆ తర్వాత మే 16 నుంచి పెట్రోల్‌ ఎగుమతులపైనా విండ్‌ఫాల్‌ ట్యాక్స్‌ విధిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ, దేశీయ రేట్ల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని ఎగుమతిదారులు అనుచితంగా సొమ్ము చేసుకోకుండా నివారించేందుకు కేంద్రం ఈ ట్యాక్స్‌ను విధిస్తుంది.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు క్రమంగా తగ్గుముఖం పట్టినప్పటికీ పెట్రోల్ బంకుల్లో సామాన్య వినియోగదారులకు ధరల ఉపశమనం లభించకపోవడంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. అమెరికాలోని ప్రధాన చమురు కంపెనీలు అనైతికంగా విపరీతమైన లాభాలు ఆర్జిస్తున్నాయని ఆరోపిస్తూ పెట్రోల్, డీజిల్ రిటైల్ ధరలను తక్షణమే తగ్గించాలని ఆదేశించారు. ‘చమురు దిగ్గజాలు అధిక లాభాలు గడిస్తున్నాయి. పెట్రోల్ బంకుల్లో ఇంధన ధరలను వెంటనే తగ్గించండి’ అని ట్రంప్ తన ట్రూత్ సోషల్ మీడియాలో హెచ్చరిక జారీ చేశారు.ఇటీవల పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్‌తో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు, సరఫరా అడ్డంకుల కారణంగా అంతర్జాతీయంగా ఇంధన ధరలు పెరిగి ఎక్సన్ మొబిల్, షెవ్రాన్ వంటి అమెరికన్ చమురు సంస్థలు గత త్రైమాసికంలో రికార్డు స్థాయి లాభాలను నమోదు చేశాయి. అయితే, మిలిటరీ చర్యలను తాత్కాలికంగా వాయిదా వేస్తున్నట్లు ట్రంప్ ప్రకటించడంతో గ్లోబల్ మార్కెట్లో క్రూడ్ ఆయిల్ ఫ్యూచర్స్ బ్యారెల్‌కు 83 డాలర్ల స్థాయికి పడిపోయాయి. ముడిచమురు ధరలు పడిపోయినా రిటైల్ మార్కెట్లో పెట్రోల్ ధరలను తగ్గించకుండా కంపెనీలు లాభపడటంపై ట్రంప్‌ అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు.ఈక్రమంలో షెవ్రాన్ సీఈఓ మైక్ విర్త్‌ను ట్రంప్ నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. తమ ప్రభుత్వ వ్యూహాత్మక విధానాలు, మద్దతు వల్లే వెనిజువెలా వంటి ప్రాంతాల్లో షెవ్రాన్ తిరిగి బలమైన స్థానానికి చేరుకుని భారీగా ఆర్జిస్తోందని, కానీ ఆ క్రెడిట్‌ను యాజమాన్యం గుర్తించడం లేదని విమర్శించారు. ‘ప్రభుత్వ పరిపాలన అందించిన మద్దతు, స్థిరత్వం లేకపోతే అమెరికా చమురు పరిశ్రమ దెబ్బతినేది. ప్రభుత్వం నుంచి లబ్ధి పొందిన కంపెనీలు ఆ ప్రయోజనాన్ని ధరల తగ్గింపు రూపంలో ప్రజలకు అందించాల్సిందే’ అని స్పష్టం చేశారు.అమెరికాలో త్వరలో జరగనున్న మధ్యంతర ఎన్నికల నేపథ్యంలో పెరుగుతున్న జీవన వ్యయం, ఆకాశాన్నంటుతున్న ఇంధన ధరలు రిపబ్లికన్ పార్టీకి రాజకీయంగా పెద్ద సవాలుగా మారాయి. దీంతో ఓటర్ల అసంతృప్తిని చల్లార్చేందుకు ట్రంప్ ఇంధన దిగ్గజాలపై ఒత్తిడి పెంచుతున్నారు. చమురు కంపెనీలు వెంటనే స్వీయ నియంత్రణ పాటించి బంకుల్లో ధరలు తగ్గించకపోతే ధరల పెంపుపై జస్టిస్ డిపార్ట్‌మెంట్ ద్వారా విచారణ జరిపించేందుకు సైతం వైట్‌హౌస్ వెనుకాడకపోవచ్చని మార్కెట్ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: దేశంలోనే అత్యధిక శ్రీమంతులున్న టాప్-10 ఇంటిపేర్లు

పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించడం, డిజిటల్‌ చెల్లింపులను మరింత విస్తరించడం లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పన్ను, నియంత్రణ వ్యవస్థల్లో పలు కీలక మార్పులు తీసుకురావడానికి సిద్ధమవుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రస్తుత ఆదాయపు పన్ను (సవరణ) ఆర్డినెన్స్‌–2026 స్థానంలో కొత్త చట్టాన్ని తీసుకురావడంలో భాగంగా ఈ ప్రతిపాదనలు రూపొందించినట్లు సమాచారం.డిజిటల్‌ చెల్లింపులపై ఛార్జీలకు కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్‌డిజిటల్‌ చెల్లింపులకు సంబంధించిన నిబంధనల్లో మార్పులు ప్రతిపాదిత సంస్కరణల్లో ప్రధానంగా నిలిచాయి. ఆదాయపు పన్ను చట్టంతో అనుసంధానమైన ప్రస్తుత నిబంధనలకు బదులుగా, బ్యాంకులు, చెల్లింపు వ్యవస్థల ప్రొవైడర్లు ఛార్జీలు విధించకూడని ఎలక్ట్రానిక్‌ చెల్లింపు పద్ధతులను ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసేలా చట్టపరమైన అధికారం కల్పించనున్నారు. ఈ మార్పుతో డిజిటల్‌ లావాదేవీలపై వ్యాపారులు చెల్లించే మర్చంట్‌ డిస్కౌంట్‌ రేట్‌ (MDR) విషయంలో స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలపై పన్ను మినహాయింపులువిదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు (FIIలు), బ్యాంక్‌ ఫర్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ సెటిల్మెంట్స్‌ (BIS) ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా పొందే వడ్డీ ఆదాయం, మూలధన లాభాలపై పన్ను మినహాయింపు కల్పించే ప్రతిపాదన కూడా ఉంది. విదేశీ పెట్టుబడులను మరింత ఆకర్షించడమే ఈ చర్య ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది.ఎలక్ట్రానిక్స్‌ తయారీకి దీర్ఘకాలిక ప్రోత్సాహంఎలక్ట్రానిక్స్‌ తయారీ రంగానికి అవసరమైన మూలధన వస్తువులను సరఫరా చేసే విదేశీ సంస్థలకు పన్ను ప్రయోజనాలను 2040–41 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు పొడిగించాలని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదిస్తోంది. అలాగే భారత్‌లో కాంట్రాక్ట్‌ తయారీ కార్యకలాపాల కోసం కస్టమ్స్‌ బాండెడ్‌ గిడ్డంగుల్లో విడిభాగాలను నిల్వ చేసే విదేశీ కంపెనీలకు కూడా అదే కాలం వరకు పన్ను మినహాయింపు ఇవ్వాలని యోచిస్తోంది.వజ్రాల రంగానికీ పన్ను ప్రోత్సాహకాలువిదేశీ వజ్రాల మైనింగ్‌ కంపెనీలు, నోటిఫైడ్‌ ప్రత్యేక మండలాల ద్వారా ముడి వజ్రాలను విక్రయించే సంబంధిత సంస్థలకు 2040–41 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు పన్ను మినహాయింపులు కల్పించే ప్రతిపాదన ఉంది. దీంతో వజ్రాల వ్యాపారం, సంబంధిత పెట్టుబడులకు మరింత ప్రోత్సాహం లభించే అవకాశం ఉంది.డేటా సెంటర్లు, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ ఫండ్లకు మార్పులుఅర్హత కలిగిన పెట్టుబడి నిధుల (క్వాలిఫైడ్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ ఫండ్స్‌) పాలనను సరళీకరించడంతో పాటు, కొన్ని ఎలక్ట్రానిక్‌ వస్తువుల నిర్వచనాన్ని విస్తరించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. నిర్దిష్ట డేటా సెంటర్లు సొంతంగా కలిగి ఉన్న లేదా లీజుకు తీసుకున్న మౌలిక సదుపాయాలపై కార్యకలాపాలు నిర్వహించేందుకు అనుమతించే మార్పులు కూడా ప్రతిపాదిత సంస్కరణల్లో ఉన్నాయి.అదేవిధంగా, కొన్ని సందర్భాల్లో బిజినెస్‌ ట్రస్ట్‌ యూనిట్‌ హోల్డర్లకు డివిడెండ్‌పై పన్ను మినహాయింపును కొనసాగించాలని ప్రతిపాదించారు. కొత్త పన్ను విధానాన్ని ఎంచుకునే ప్రత్యేక ప్రయోజన వాహకాలు (SPV)పై 25 శాతం అధిక సర్ఛార్జ్‌ విధించే ప్రతిపాదన కూడా ఉంది.మొత్తంగా, ఈ ప్రతిపాదిత మార్పులు డిజిటల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ విస్తరణతో పాటు విదేశీ పెట్టుబడులు, ఎలక్ట్రానిక్స్‌ తయారీ, వజ్రాల రంగం, డేటా సెంటర్లు వంటి కీలక రంగాలకు దీర్ఘకాలిక పన్ను ప్రోత్సాహకాలను అందించే దిశగా ఉన్నాయని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.

డొనాల్డ్ ట్రంప్ తరచూ.. అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎన్నడూ లేనంత బలంగా ఉందని చెబుతున్నారు. దేశంలో ఉపాధి అవకాశాలు పెరిగాయని, ఆర్థిక పరిస్థితి అద్భుతంగా ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. అయితే.. ప్రముఖ ఆర్థిక విశ్లేషకుడు పీటర్ షిఫ్ (Peter Schiff) మాత్రం ఈ వాదనను ప్రశ్నిస్తూ సోషల్ మీడియాలో కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.పీటర్ షిఫ్ ప్రకారం.. అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ నిజంగా బలంగా ఉంటే ప్రజలు తమ రోజువారీ ఖర్చులు, రుణాల చెల్లింపులు సకాలంలో చేయగలగాలి. కానీ.. ప్రస్తుతం పరిస్థితి అందుకు భిన్నంగా ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ముఖ్యంగా క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులు చెల్లించలేకపోతున్న వారి సంఖ్య 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత ఎన్నడూ లేనంత స్థాయికి చేరిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.Trump claims the U.S. economy is booming like never before, yet serious credit-card delinquencies are at their highest rate since the aftermath of the 2008 financial crisis. This shows that Americans are struggling to pay their bills, which is consistent with bad, not good times.— Peter Schiff (@PeterSchiff) August 2, 2026క్రెడిట్ కార్డు బకాయిలు ఎక్కువకాలం చెల్లించకుండా ఉండటాన్ని ఆర్థిక రంగంలో 'సీరియస్ క్రెడిట్ కార్డ్ డెలింక్వెన్సీ'గా పరిగణిస్తారు. ఇలాంటి కేసులు పెరగడం అంటే.. ప్రజలు తమ ఆదాయంతో ఖర్చులను నిర్వహించలేకపోతున్నారని, ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారని అర్థం. అందుకే ట్రంప్ చెబుతున్నట్లుగా అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ బలంగా ఉందనే వాదనకు ఈ గణాంకాలు సరిపోవని పీటర్ షిఫ్ అంటున్నారు.ప్రజలు అప్పులు తీర్చలేకపోతుంటే.. దానిని మంచి ఆర్థిక పరిస్థితిగా ఎలా చెప్పగలమని పీటర్ షిఫ్ ప్రశ్నించారు. అయితే.. ప్రస్తుత అమెరికా ఆర్థిక పరిస్థితిపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. కొందరు ఉద్యోగాల పెరుగుదల, ఆర్థిక వృద్ధి వంటి సూచీలను ప్రస్తావిస్తే, మరికొందరు ప్రజలపై పెరుగుతున్న రుణభారం, అధిక జీవన వ్యయం, క్రెడిట్ కార్డు బకాయిలను ప్రధాన సమస్యలుగా చూపిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో.. అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థపై చర్చ కొనసాగుతూనే ఉంది.ఇదీ చదవండి: బ్యాంకులు మీ డబ్బుతో ఏం చేస్తాయో తెలుసా?

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరమైన వృద్ధి పయనంలో దూసుకుపోతోందనడానికి నిదర్శనంగా జీఎస్టీ వసూళ్లు పెరిగాయి. కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ విడుదల చేసిన తాజా వివరాల ప్రకారం జులై నెలలో స్థూల జీఎస్టీ రాబడి 15.4 శాతం వృద్ధితో రూ.2.11 లక్షల కోట్లకు చేరింది. గత 14 నెలల కాలంలోనే ఇవే అత్యధిక వసూళ్లు కావడం విశేషం.దిగుమతుల జోరు, నికర ఆదాయంలో ఊపుఅంతర్జాతీయ వ్యాపార లావాదేవీలు పుంజుకోవడంతో దిగుమతులపై వచ్చే జీఎస్టీ వసూళ్లు ఏకంగా 28.8% పెరిగి రూ.66,511 కోట్లకు ఎగబాకాయి. ఇక స్వదేశీ లావాదేవీల ద్వారా లభించిన రాబడి 10.1 శాతం పెరిగి రూ.1.45 లక్షల కోట్లుగా నమోదైంది. వ్యాపారులకు ఇచ్చే రీఫండ్లను మినహాయించిన తర్వాత ప్రభుత్వానికి లభించిన నికర జీఎస్టీ రాబడి 15.8% వృద్ధితో రూ.1.81 లక్షల కోట్లకు చేరింది.ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి నాలుగు నెలల్లో (ఏప్రిల్-జులై) స్థూల జీఎస్టీ వసూళ్లు రూ.8.43 లక్షల కోట్లకు పెరిగాయి. ఈ-ఇన్వాయిసింగ్ విధానం పక్కాగా అమలుకావడం, డేటా విశ్లేషణ ద్వారా పన్ను ఎగవేతలకు అడ్డుకట్ట వేయడం ఆదాయానికి ప్రధాన చోదకాలుగా నిలిచాయి. వచ్చే పండుగల సీజన్‌తో రాబోయే త్రైమాసికాల్లో వినియోగం మరింత పెరిగి జీఎస్టీ రాబడి కొత్త శిఖరాలకు చేరుకుంటుందని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: స్కూల్స్ వద్ద జంక్ ఫుడ్ బ్యాన్!

కర్ణాటక రాజధాని బెంగళూరు నగరంలో తీవ్రమవుతున్న నీటి కొరతను అధిగమించేందుకు ‘బెంగళూరు నీటి సరఫరా, మురుగునీటి పారుదల మండలి’ (బీడబ్ల్యూఎస్‌ఎస్‌బీ) కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. తాగునీటి దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు కఠినమైన ఆంక్షలు విధిస్తూ అధికారిక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. తాగునీటిని వాహనాల వాషింగ్‌కు, తోటపని (గార్డెనింగ్), భవన నిర్మాణాలు, రోడ్ల శుభ్రత, ఫౌంటెన్ల నిర్వహణ వంటి ఇతర అవసరాలకు వాడటంపై పూర్తి నిషేధం విధించింది.రూ.5,000 ఫైన్బీడబ్ల్యూఎస్‌ఎస్‌బీ చట్టం 1964 లోని సెక్షన్లు 33, 34 ప్రాతిపదికన ఈ ఆంక్షలు అమల్లోకి వచ్చాయి. నిబంధనలను ఉల్లంఘించి తాగునీటిని వ్యాపార లేదా ఇతర అవసరాలకు వాడే వారికి మొదటిసారిగా రూ.5,000 జరిమానా విధిస్తారు. ఒకవేళ ఉల్లంఘన పునరావృతమైతే రూ.5,000 తో పాటు రోజూ అదనంగా రూ.500 వంతున జరిమానా చెల్లించాల్సి ఉంటుందని అధికారులు స్పష్టం చేశారు. మాల్స్, సినిమా హాళ్లు, వినోద కేంద్రాల్లో కేవలం తాగునీటి అవసరాలకు మాత్రమే కావేరీ నీటిని వినియోగించడానికి అనుమతి ఉంటుంది.శుద్ధి చేసిన నీటినే వాడాలి..వాహనాల కడగడం, తోటపని వంటి ప్రాథమికేతర అవసరాల కోసం కేవలం శుద్ధి చేసిన రీసైకిల్ నీటిని మాత్రమే వినియోగించాలని బీడబ్ల్యూఎస్‌ఎస్‌బీ చైర్మన్ సూచించారు. జలమండలి సిబ్బంది క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతరం తనిఖీలు నిర్వహిస్తారని, ఎవరైనా తాగునీటిని వృథా చేస్తే పౌరులు హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 1916 ద్వారా ఫిర్యాదు చేయవచ్చని విజ్ఞప్తి చేశారు.పడిపోతున్న భూగర్భజలాలువర్షభావ పరిస్థితులు, ఎల్-నినో ప్రభావం వల్ల నగరంలోని వందలాది బోర్‌వెల్స్ ఎండిపోవడంతో ప్రజలు తీవ్ర నీటి ఎద్దడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. దాదాపు 1.4 కోట్ల జనాభా కలిగిన ఐటీ కారిడార్‌లో రోజువారీ నీటి అవసరాలకు, సరఫరాకు మధ్య పెద్ద వ్యత్యాసం ఏర్పడింది. ఈ క్రమంలో తాగునీటి కొరత తలెత్తకుండా ముందస్తు చర్యగా బోర్డు ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రైవేట్ ట్యాంకర్ల దోపిడీకి అడ్డుకట్ట వేసేందుకు నీటి ధరలను కూడా ప్రభుత్వం ఇప్పటికే క్రమబద్ధీకరించింది. ప్రతీ చుక్క నీటినీ బాధ్యతాయుతంగా వాడుకోవాలని పౌరులకు జలమండలి పిలుపునిచ్చింది.ఇదీ చదవండి: బ్యాంక్‌ శాఖల్లో ప్రత్యేక యంత్రాల ఏర్పాటు

దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, భద్రతకు సవాలుగా మారిన నకిలీ కరెన్సీ చలామణిని అడ్డుకునేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) కీలక అడుగు వేసింది. అంతర్జాతీయ సరిహద్దులు కలిగిన జిల్లాల్లో ఉన్న అన్ని బ్యాంకు శాఖలు, కరెన్సీ చెస్టుల్లో నోట్ల ప్రామాణికతను తనిఖీ చేసే ప్రత్యేక యంత్రాలను తక్షణమే అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని వాణిజ్య బ్యాంకులను ఆదేశించింది. నకిలీ నోట్ల గుర్తింపు, నివేదన ప్రక్రియలో కొన్ని బ్యాంకులు చూపుతున్న నిర్లక్ష్యంపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసిన కేంద్ర బ్యాంక్ ఈ మేరకు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలతో కొత్త సర్క్యులర్‌ను జారీ చేసింది.సరిహద్దు జిల్లాలే లక్ష్యంగా..పొరుగు దేశాల సరిహద్దుల ద్వారా భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి దొంగనోట్లను చేరవేసే వ్యవస్థలకు అడ్డుకట్ట వేయడమే ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం. అంతకుముందు ఏప్రిల్‌లో జారీ చేసిన మాస్టర్ డైరెక్షన్ల అమలు తీరును సమీక్షించగా పలు బ్యాంకు శాఖల సన్నాహకాలు ఆశించిన స్థాయిలో లేవని ఆర్‌బీఐ స్పష్టం చేసింది.నూతన మార్గదర్శకాల్లోని అంశాలుఅంతర్జాతీయ సరిహద్దు పరిధిలోని జిల్లాల్లో ఉన్న ప్రతి బ్యాంకు శాఖ, బ్యాక్ ఆఫీసుల్లో నోట్ సార్టింగ్, అథెంటికేషన్ యంత్రాలతో పాటు ఆల్ట్రావైలెట్ లాంప్‌లను తప్పనిసరిగా ఏర్పాటు చేయాలి.కౌంటర్లలో నగదు లావాదేవీలు నిర్వహించే ప్రతి ఉద్యోగికి అసలైన నోట్ల భద్రతా లక్షణాలు, నకిలీ నోట్ల పసిగట్టే నైపుణ్యాలపై 2026 అక్టోబర్ 31 నాటికి శిక్షణ పూర్తి చేయాలని ఆర్‌బీఐ స్పష్టమైన గడువు విధించింది.డిపాజిట్ల సమయంలో కౌంటర్‌లో గానీ, బ్యాక్ ఆఫీస్‌లో గానీ నకిలీ నోట్లను గుర్తిస్తే వాటిని వెంటనే జప్తు చేసి ఆర్‌బీఐకి నివేదించాలి. ఏ పరిస్థితుల్లోనూ నకిలీ నోటును ఖాతాదారునికి తిరిగి ఇవ్వడం గానీ లేదా బ్యాంకు స్థాయిలో నాశనం చేయడం గానీ చేయకూడదు.బ్యాంకుల ఫోర్జ్‌డ్ నోట్ విజిలెన్స్ (ఎఫ్‌ఎన్‌వీ) సెల్స్ తమ డేటాను విశ్లేషించి నకిలీ నోట్లు ఎక్కువగా వస్తున్న హాట్‌స్పాట్ ప్రాంతాలను, ట్రెండ్స్‌ను గుర్తించి తదనుగుణంగా తనిఖీలు తీవ్రతరం చేయాలి.ఇదీ చదవండి: రైల్వే తత్కాల్ బుకింగ్‌లో మార్పులు

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ పరిస్థితి గురించి తాను చాలా సంవత్సరాల క్రితమే 'రిచ్ డాడ్స్ ప్రొఫెసీ' అనే పుస్తకంలో హెచ్చరించానని కియోసాకి పేర్కొన్నారు. ఈ విషయాన్ని తన ఫేస్‌బుక్‌ పోస్ట్ ద్వారా వెల్లడించారు. దీనికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలు ఈ కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.ప్రస్తుత పరిస్థితిని చూసి ఎవరూ నిరాశ చెందాల్సిన అవసరం లేదు. పుస్తకంలో ఇచ్చిన సూచనలను పాటించిన వారు ఈరోజు ఆర్థికంగా కొంత భద్రంగా ఉన్నారని కియోసాకి పేర్కొన్నారు.అయితే.. ఇప్పటికీ ఆలస్యం కాలేదు. సరైన నిర్ణయాలు తీసుకుంటే మన భవిష్యత్తును మార్చుకోవచ్చు. పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మన ఆర్థిక ప్రణాళికలను మార్చుకోవడం, ఖర్చులను నియంత్రించడం, తెలివిగా పెట్టుబడులు పెట్టడం వంటి విషయాలపై దృష్టి పెట్టాలని కియోసాకి సూచిస్తున్నారు.ప్రతి ఆర్థిక సంక్షోభం ఒక పరీక్ష లాంటిది. ఇలాంటి సమయాల్లో చాలా మంది తమ సంపదను కోల్పోతారు. కానీ.. కొందరు మాత్రం పరిస్థితులను సరిగ్గా అర్థం చేసుకొని, వచ్చిన అవకాశాలను ఉపయోగించుకోవడం వల్ల మరింత ధనవంతులుగా మారుతారని కియోసాకి అభిప్రాయపడ్డారు.భయపడకుండా, ఆర్థిక విషయాలపై అవగాహన పెంచుకుని, సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని కియోసాకి చెబుతున్నారు. అయితే ఆర్ధిక విషయాల్లో తప్పకుండా అందరూ జాగ్రత్తగా ఉండాలని, ఆర్థిక భవిష్యత్తును కాపాడుకోవడానికి ఇప్పటి నుంచే అవసరమైన మార్పులు చేసుకోవాలని కోరుతున్నారు.

ఆదాయపు పన్ను రిటర్నుల (ఐటీఆర్‌) దాఖలుకు నిర్దేశించిన జులై 31 తుది గడువు రేపటితో ముగుస్తుండటంతో పన్ను చెల్లింపుదారుల్లో తీవ్ర ఉత్కంఠ నెలకొంది. సామాజిక మాధ్యమాల్లో డెడ్‌లైన్ పొడిగింపుపై రకరకాల ప్రచారాలు, ఊహాగానాలు చక్కర్లు కొడుతున్నప్పటికీ కేంద్ర ప్రభుత్వం కానీ, కేంద్ర ప్రత్యక్ష పన్నుల బోర్డు (సీబీడీటీ) కానీ గడువు పెంపుపై ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటనా చేయలేదు. ఈ నేపథ్యంలో పన్ను చెల్లింపుదారులు పుకార్లను నమ్మకుండా అందుబాటులో ఉన్న సమయాన్నే ప్రామాణికంగా తీసుకుని వెంటనే ఐటీఆర్ దాఖలు ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలని ఆర్థిక, పన్ను నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.పుకార్లపై అప్రమత్తతఏటా ఐటీఆర్ డెడ్‌లైన్ సమీపించే సమయంలో గడువు పొడిగిస్తారనే ప్రచారం సహజంగా మారినప్పటికీ అసాధారణ పరిస్థితుల్లో మాత్రమే ప్రభుత్వం అటువంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంటుందని పన్ను నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో ఫారమ్‌ల లభ్యత, సాంకేతిక సమస్యల కారణంగా దాఖలు వేగం మందగించిన మాట నిజమే అయినా ప్రస్తుతం ఐటీ శాఖ తన ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ మౌలిక వసతులను గణనీయంగా బలోపేతం చేసింది. ఒకేసారి లక్షలాది మంది వినియోగదారులు లాగిన్ అయినా తట్టుకునేలా వ్యవస్థను సన్నద్ధం చేసినట్లు అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.ఆలస్యమైతే జరిమానాజులై 31 తుది గడువును దాటవేస్తే పన్ను చెల్లింపుదారులు ఆర్థికంగానూ, సాంకేతికంగానూ నష్టపోవాల్సి వస్తుంది. లేట్ ఫీజు (జరిమానా) కింద పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే ఆదాయ స్థాయిని బట్టి గరిష్టంగా రూ.5,000 వరకు ఆలస్య రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. బకాయి ఉన్న పన్ను మొత్తంపై నిర్దేశిత చట్టాల ప్రకారం వడ్డీ వర్తిస్తుంది. సకాలంలో రిటర్నులు సమర్పించకపోతే రావాల్సిన రీఫండ్ జమకావడంలో ఆలస్యం జరుగుతుంది. ఆఖరి నిమిషంలో హడావుడిగా ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడం వల్ల ఆన్యువల్ ఇన్ఫర్మేషన్ స్టేట్‌మెంట్ (ఏఐఎస్‌), ఫారం-26ఏఎస్‌ వివరాల సరిపోలికలో పొరపాట్లు జరిగి ఐటీ నోటీసులకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.ఇదీ చదవండి: రైల్వే తత్కాల్ బుకింగ్‌లో మార్పులు

సాక్షి, హైదరాబాద్‌: వ్యక్తిగత క్రెడిట్‌ కార్డు బకాయిని ఆలస్యంగా చెల్లించారనే కారణంగా ఉద్యోగిపై క్రమశిక్షణ చర్యలు తీసుకోవడం చట్టబద్ధం కాదని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఉద్యోగి, బ్యాంకు మధ్య క్రెడిట్‌ కార్డు లావాదేవీ అనేది యజమాని–ఉద్యోగి సంబంధం కాదని, అది పూర్తిగా రుణదాత–రుణగ్రహీత మధ్య జరిగే వాణిజ్య ఒప్పందం మాత్రమేనని పేర్కొంది. యూనియన్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా (అప్పటి ఆంధ్రాబ్యాంకు) ఉద్యోగి ప్రకాశ్‌బాబుపై విధించిన కంపల్సరీ రిటైర్మెంట్‌ శిక్షను రద్దు చేసింది. ఆయన పిటిషన్‌ను అనుమతిస్తూ.. సాధారణ పదవీ విరమణ వరకు సేవలో కొనసాగినట్లుగా పరిగణించాలని ఆదేశించింది. అన్ని సర్వీస్, పింఛన్, రిటైర్మెంట్‌ ప్రయోజనాలను 8 వారాల్లో చెల్లించాలని బ్యాంకును ఆదేశించింది. 1979లో ఆంధ్రా బ్యాంకులో ప్రొబేషనరీ అధికారిగా చేరిన ప్రకాశ్‌ బాబు మూడు దశాబ్దాల పాటు సేవలందించారు. ఉద్యోగంలో ఉండగా బ్యాంకు జారీ చేసిన క్రెడిట్‌ కార్డును వినియోగించారు. రూ.లక్ష పరిమితి ఉన్న కార్డులో బకాయి పెరిగి రూ.1.68 లక్షలకు చేరింది. చార్జిషిట్‌ జారీ చేసి శాఖాపరమైన విచారణ నిర్వహించిన బ్యాంక్‌.. 2009లో ఆయనపై కంపల్సరీ రిటైర్మెంట్‌ విధించింది. దీన్ని సవాల్‌ చేస్తూ 2012లో ప్రకాశ్‌ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఈ పిటిషన్‌పై జస్టిస్‌ జువ్వాడి శ్రీదేవి విచారణ చేపట్టారు. ఇరుపక్షాల వాదనలు విన్న న్యాయమూర్తి.. క్రెడిట్‌ కార్డు ఉద్యోగ ప్రయోజనంగా ఇవ్వలేదని, సాధారణంగా మాత్రమే జారీ చేసిందన్నారు. బ్యాంకుకు శాశ్వత ఆర్థిక నష్టం కలిగించాలనే దురుద్దేశం ఉన్నట్లు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవన్నారు. వ్యక్తిగత క్రెడిట్‌ కార్డు బకాయిలపై శాఖాపరమైన విచారణ ప్రారంభించడానికి బ్యాంకుకు చట్టపరమైన అధికారం లేదని తేల్చారు.

ఓటరు గుర్తింపు కార్డు, ఆధార్, పాన్ కార్డ్, బ్యాంకు ఖాతా పుస్తకం వంటి పత్రాలు కేవలం వ్యక్తిగత గుర్తింపునకు లేదా ప్రభుత్వ సేవలు పొందడానికే పరిమితమని, అవి భారత పౌరసత్వానికి నిర్దిష్ట నిరూపణలు (కన్‌క్లూజివ్‌ ప్రూఫ్‌) కావని కోల్‌కతా హైకోర్టు తీర్పు వెలువరించింది. బంగ్లాదేశ్ పౌరుడిగా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటూ డిటెన్షన్ సెంటర్‌లో ఉన్న ఓ వ్యక్తి పౌరసత్వ వివాదానికి సంబంధించిన పిటిషన్‌ను విచారించిన జస్టిస్ దేబాంగ్షు బసాక్, జస్టిస్ మహమ్మద్ షబ్బర్ రషీదీలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ స్పష్టత ఇచ్చింది.కేసు నేపథ్యం.. విచారణ ముఖ్యాంశాలుముర్షిదాబాద్ ప్రాంతానికి చెందినవాడిగా భావిస్తున్న నాసిర్ అనే వ్యక్తి విదేశీయుడనే అనుమానంతో లాల్‌గోలా డిటెన్షన్ సెంటర్‌లో ఉన్నాడు. తాను భారతీయ పౌరుడినేనని నిరూపించుకోవడానికి ఆయన తరఫున ఓటరు ఐడీ, ఆధార్ కార్డ్, పాన్ కార్డ్, యునైటెడ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా పాస్‌బుక్‌లను కోర్టుకు సమర్పించారు. అయితే, విచారణలో ఆయన వెల్లడించిన వివరాల్లో వ్యత్యాసాలు, అస్పష్టత ఉన్నట్లు ధర్మాసనం గుర్తించింది. విదేశీయుల చట్టం (ఫారెనర్స్‌ యాక్ట్‌, 1946) సెక్షన్ 9 ప్రకారం.. ఒక వ్యక్తి తాను విదేశీయుడు కాదని నిరూపించుకోవాల్సిన ప్రాథమిక బాధ్యత ఆ వ్యక్తిపైనే ఉంటుందని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.‘ఓటరు గుర్తింపు కార్డు అనేది ఓటర్ల జాబితాలో సదరు వ్యక్తి పేరు నమోదుకు సాక్ష్యమే తప్ప పౌరసత్వాన్ని ధ్రువీకరించదు. ఆధార్, పాన్ కార్డ్ ప్రభుత్వ సేవలు పొందడానికి, పన్ను సంబంధిత గుర్తింపునకు ఉద్దేశించిన సాధనాలు మాత్రమే. వీటి ఆధారంగా పౌరసత్వాన్ని పొందలేరు. పౌరసత్వ చట్టం 1955 ప్రకారం భారతదేశంలో పౌరసత్వ నిర్ణయాలకు సిటిజన్‌షిప్ యాక్ట్, 1955 ప్రధాన ప్రాతిపదిక. అందులోని చట్టబద్ధ నిబంధనలను సాధారణ సేవా గుర్తింపు కార్డులు అధిగమించలేవు’ అని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.కస్టడీలో ఉన్నప్పుడు సమర్పించిన పత్రాలు, ఇచ్చిన వాంగ్మూలాల్లో పొంతన లేకపోవడంతో పిటిషనర్ కోరికను నిరాకరిస్తూ హైకోర్టు పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది. అక్రమ చొరబాట్లు, గుర్తింపు పత్రాల దుర్వినియోగం పెరిగిపోతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో పౌరసత్వ చట్ట నిబంధనలకు, సాధారణ గుర్తింపు కార్డులకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని స్పష్టం చేస్తూ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు చట్టపరంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.పౌరసత్వాన్ని నిరూపించుకోవాలంటే..భారత పౌరసత్వాన్ని నిరూపించుకోవాలంటే కేవలం సాధారణ గుర్తింపు కార్డులు సరిపోవని ‘పౌరసత్వ చట్టం, 1955’ ప్రకారం నిర్దిష్టమైన, చట్టబద్ధమైన ధ్రువపత్రాలు అవసరమవుతాయని న్యాయస్థానాలు, హోం మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేశాయి.పాస్‌పోర్ట్: భారత ప్రభుత్వం జారీ చేసే విదేశీ ప్రయాణ పాస్‌పోర్ట్ అనేది విదేశాల్లో, దేశంలో పౌరసత్వానికి అత్యంత బలమైన ప్రాథమిక ఆధారం.పౌరసత్వ గుర్తింపు పత్రం: విదేశాల నుంచి వచ్చి భారత పౌరసత్వం పొందిన వారికి కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేసే అధికారిక పౌరసత్వ పత్రం.బర్త్‌ సర్టిఫికేట్‌: మున్సిపాలిటీ, పంచాయతీ లేదా ప్రభుత్వ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం నుంచి పొందిన అధికారిక జనన ధ్రువీకరణ పత్రం.తల్లిదండ్రుల పౌరసత్వ ఆధారాలు: 1987 జులై 1కి ముందు భారతదేశంలో జన్మించిన వారికి తల్లిదండ్రుల జనన ధ్రువీకరణ పత్రం సరిపోతుంది. 1987 జూలై 1 నుంచి 2004 డిసెంబరు 3 మధ్య జన్మిస్తే అభ్యర్థి జనన ధ్రువీకరణ పత్రంతో పాటు తల్లి లేదా తండ్రిలో ఎవరో ఒకరు ఆ సమయానికి భారతీయ పౌరుడని నిరూపించే పత్రాలు ఉండాలి. 2004 డిసెంబరు 3 తర్వాత జన్మిస్తే తల్లిదండ్రులిద్దరూ భారతీయ పౌరులై ఉండాలి.ఇతర పత్రాలుజనన ఆధారాలు స్పష్టంగా లేనప్పుడు కొన్ని ప్రభుత్వ పత్రాలు పౌరసత్వ విచారణల్లో సహాయపడతాయి. తరాల నుంచి భారతదేశంలో నివసిస్తున్నట్లు చూపే పాత ఆస్తి లేదా రెవెన్యూ రికార్డులు. పుట్టిన తేదీ, ప్రదేశం నమోదై ఉన్న పాత విద్యా అర్హత పత్రాలు. పూర్వీకులు భారతదేశంలో నివసించారని నిరూపించే ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన రికార్డులు ఉండాలి.ఇదీ చదవండి: వసివాడిన పసిడి మెరుపులు

అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు, యూఎస్‌ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ నిర్ణయాల వల్ల ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చమురు మార్కెట్‌ అస్థిరతకు లోనవుతున్న తరుణంలో ఇటలీ ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. దేశీయంగా పెరిగిన ఇంధన భారాన్ని తగ్గించేందుకు ఇటలీ ప్రధాని జార్జియా మేలోని నేతృత్వంలోని కేబినెట్ డీజిల్‌పై ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని లీటరుకు 17 యూరో సెంట్లు తగ్గిస్తూ అత్యవసర డిక్రీని ఆమోదించింది.పన్ను కోతతో ఊరటపశ్చిమాసియాలో రోజురోజుకూ మారుతున్న పరిస్థితులు చమురు సరఫరా వ్యవస్థలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుండటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో క్రూడాయిల్‌ ధరలు ఒడిదొడుకులకు లోనవుతున్నాయి. పర్యవసానంగా యూరప్‌ ఖండంలో ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్నంటాయి. ముఖ్యంగా రవాణా, వ్యవసాయం, పారిశ్రామిక రంగాలు, గృహ అవసరాలకు అత్యంత కీలకమైన డీజిల్ ధరలు లీటరుకు రెండు యూరోలు దాటడం వల్ల ద్రవ్యోల్బణ ముప్పు పొంచి ఉంది. ఈ ఆర్థిక భారం నుంచి పౌరులను, వ్యాపారాలను కాపాడేందుకు ఇటలీ ప్రభుత్వం ‘మొబైల్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ’ యంత్రాంగాన్ని ప్రారంభించి, అదనపు వ్యాట్ రాబడిని పన్ను తగ్గింపునకే వినియోగిస్తోంది.క్రూడాయిల్ ధర పెరగడం వల్ల పెట్రోల్/డీజిల్ ధర పెరిగి ప్రభుత్వం ఖాతాలోకి వ్యాట్ రూపంలో అదనంగా ఆదాయం వస్తుంది. ఇటలీ ప్రభుత్వం ఆ అదనపు ఆదాయాన్ని తమ వద్దే ఉంచుకోకుండా లీటరుపై విధించే ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని (17 యూరో సెంట్లు) తగ్గించడానికి ఉపయోగించింది. అంటే.. ఒక వైపు వ్యాట్ ద్వారా వచ్చిన లాభాన్ని, మరోవైపు ఎక్సైజ్ సుంకం తగ్గించి ప్రజలకు డిస్కౌంట్ ఇవ్వడానికి ఉపయోగిస్తుంది.రవాణా, వ్యవసాయ రంగాలపై ప్రభావంఇటలీ ఆర్థిక వ్యవస్థలో రోడ్డు రవాణా, వ్యవసాయ రంగాలు అత్యంత కీలకమైనవి. లారీలు, రవాణా వాహనాలు, ట్రాక్టర్లు ఎక్కువగా డీజిల్‌పైనే ఆధారపడటంతో నిత్యావసరాల ధరలు పెరిగి సామాన్యుడిపై తీవ్ర భారం పడింది. ట్రంప్ ఇరాన్‌పై చేపట్టిన సైనిక, దౌత్య ఒత్తిళ్ల కారణంగా గ్లోబల్ ఆయిల్ సప్లై చైన్ దెబ్బతింది. జర్మనీ, ఇటలీ వంటి పెట్రోలియం దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే ఐరోపా పారిశ్రామిక దేశాలు తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతున్నాయి.‘ఈ ధరల పెరుగుదలకు మేం కారణం కాకపోయినప్పటికీ పౌరులను కాపాడుకోవడం మా బాధ్యత. ఇది ప్రతి సమస్యకూ శాశ్వత పరిష్కారం కాకపోవచ్చు. కానీ సమయానుకూల, బాధ్యతాయుతమైన స్పందన’ అని ప్రధాని మేలోని వ్యాఖ్యానించారు. రాబోయే రోజుల్లో యుద్ధ పరిస్థితులు సద్దుమణగకపోతే విద్యుత్తు, గ్యాస్ బిల్లులపై కూడా రాయితీలు ప్రకటించేందుకు ఇటలీ కేబినెట్ సమాయత్తమవుతోంది.ఇదీ చదవండి: కరుగుతోన్న బంగారు కొండ!

ఉపాధి, కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి సంస్థ (ఈపీఎఫ్‌ఓ) దశాబ్దాలుగా క్లెయిమ్ కాకుండా పడివున్న చందాదారుల డబ్బును నేరుగా వారి ఖాతాల్లోకే జమ చేసేందుకు చర్యలు చేపట్టింది. ఏళ్ల తరబడి నిద్రాణంగా (ఇన్‌ఆపరేటివ్‌) ఉండి రూ.1,000 కంటే తక్కువ బ్యాలెన్స్ ఉన్న 7.11 లక్షల ఖాతాలలో ఇప్పటికే 1.18 లక్షల ఖాతాదారుల బ్యాంకు వివరాలను ఆధార్ డేటాతో అనుసంధానించి ధ్రువీకరించినట్లు మంత్రిత్వ శాఖ వర్గాలు వెల్లడించాయి.ఈపీఎఫ్‌ఓ 2.0 సంస్కరణల్లో భాగంగా ప్రారంభించిన ఈ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా చందాదారులు ఎలాంటి దరఖాస్తులు లేదా క్లెయిమ్ ఫారాలు సమర్పించాల్సిన అవసరం లేకుండానే వడ్డీతో సహా వారి సొమ్ము బ్యాంకు ఖాతాల్లోకి ఆటో-క్రెడిట్ కానుంది.సీ-డాక్‌ సాఫ్ట్‌వేర్‌రూ.1,000 కంటే తక్కువ బ్యాలెన్స్ కలిగి ఉన్న 7.11 లక్షల ఖాతాల్లో మొత్తం రూ.30.52 కోట్ల సొమ్ము ఆమోదం లేకుండా పడి ఉంది. ఈ భారీ ప్రక్రియ కోసం ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ‘సీ-డాక్’ సంస్థ ప్రత్యేకమైన సాఫ్ట్‌వేర్‌ను రూపొందిస్తోంది. సాధారణంగా ఈపీఎఫ్‌ఓ వ్యవస్థ సభ్యులు క్లెయిమ్ చేస్తేనే స్పందిస్తుంది. కానీ ఈ విధానంలో సభ్యుల ప్రమేయం లేకుండానే సిస్టమ్ జనరేటెడ్ క్లెయిమ్ సదుపాయాన్ని సీ-డాక్ అభివృద్ధి చేస్తోంది.బ్యాంక్ ఖాతాల ధ్రువీకరణలో భాగంగా ‘పెన్నీ డ్రాప్’ విధానాన్ని అమలు చేయగా మరణించిన ఖాతాదారుల వివరాలు కూడా గుర్తించారు. ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 23న కేంద్ర కార్మిక, ఉపాధి శాఖ మంత్రి మన్సుఖ్ మాండవీయ ఇచ్చిన ఆదేశాల మేరకు ప్రారంభమైన ఈ పైలట్ ప్రాజెక్ట్, ఆగస్టు నాటికి పూర్తి స్థాయిలో అందుబాటులోకి రానుంది.భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు.. మానవ ప్రమేయానికి స్వస్తిఈ మొదటి విడత పైలట్ ప్రాజెక్ట్ విజయవంతమైన తర్వాత రూ.1,000 కంటే ఎక్కువ బ్యాలెన్స్ ఉన్న మిగిలిన 24.76 లక్షల మంది చందాదారులకు కూడా ఇదే రీతిలో ఆటో రిఫండ్ ప్రక్రియను వర్తింపజేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. మంత్రిత్వ శాఖ అంచనాల ప్రకారం గత రెండు దశాబ్దాలుగా దాదాపు 31.86 లక్షల క్లెయిమ్ కాని ఖాతాల్లో రూ.10,903 కోట్ల నిధులు నిరుపయోగంగా పడి ఉన్నాయి. 2014లో యూనివర్సల్ అకౌంట్ నంబర్ కేటాయింపుతో ప్రారంభమైన ఈ డిజిటల్ ప్రక్షాళన, కార్మికులు తమ సొంత డబ్బు కోసం ఆఫీసుల చుట్టూ తిరిగే అవసరం లేకుండా సులభతరమైన సేవలను అందించడమే లక్ష్యంగా ముందుకు సాగుతోంది.ఇదీ చదవండి: చిన్న రవాణాదారుల మనుగడ ప్రశ్నార్థకం

దేశీయ సరుకు రవాణాలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న చిన్న మోటారు రవాణాదారులు (స్మాల్ ట్రక్కర్స్) ప్రస్తుతం తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. నిరంతరం పెరుగుతున్న నిర్వహణ ఖర్చులు, స్థిరంగా పడిపోతున్న ఫ్రైట్ ధరల మధ్య ఈ రంగాన్ని నమ్ముకున్న వేలాది మంది కుటుంబాల మనుగడ ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.అఖిల భారత మోటార్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కాంగ్రెస్ (ఏఐఎంటీసీ) తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, దేశీయ సరుకు రవాణాలో 70 శాతం చిన్న ఆపరేటర్లే నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఒక లారీ నిర్వహణ వ్యయంలో కేవలం డీజిల్ ఖర్చులే 55-60 శాతానికి చేరాయి. దీనికితోడు టోల్ ఛార్జీలు, ఇన్సూరెన్స్, అడ్ బ్లూ (వాహనాల నుంచి వెలువడే ప్రమాదకరమైన పొగను తగ్గించడానికి ఉపయోగించే ఒక రసాయన ద్రవం), టైర్లు, వాహన ఈఎంఐలు, నిర్వహణ వ్యయాలు భారీగా పెరిగాయి. మరోవైపు, ఏజెంట్లు (బ్రోకర్లు), డిజిటల్ ఫ్రైట్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లపై ఆధారపడటం వల్ల తక్కువ ధరలకే సరుకును రవాణా చేయాల్సి వస్తోంది.పరిశ్రమను వేధిస్తున్న మరో ప్రధాన సమస్య డ్రైవర్ల కొరత. ప్రస్తుతం దేశంలో దాదాపు 22 లక్షల మంది కమర్షియల్ డ్రైవర్ల కొరత ఉంది. సుదీర్ఘ ప్రయాణాలు, రహదారులపై సరైన వసతులు లేకపోవడం, తక్కువ ఆదాయం కారణంగా యువత ఈ వైపు రావడం లేదు. ఏఐఎంటీసీ మాజీ అధ్యక్షుడు బాల్ మల్కిత్ సింగ్ ఈ పరిస్థితిపై మాట్లాడుతూ.. ‘సరుకు రవాణా రంగాన్ని ఆదుకోవడానికి ప్రభుత్వం తక్షణమే దిద్దుబాటు చర్యలు తీసుకోకపోతే వేలాది మంది చిన్న ఆపరేటర్లు వ్యాపారాలు మూసివేసే ప్రమాదం ఉంది. ఇది దేశ సరఫరా వ్యవస్థ, ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది’ అని పేర్కొన్నారు.ఈ పరిస్థితిని అదుపులోకి తెచ్చేందుకు టోల్ రుసుములను హేతుబద్ధీకరించాలని, సరుకు రవాణా ధరలను నిర్వహణ ఖర్చులతో అనుసంధానించాలని, వాహన్‌ (Vahan) పోర్టల్‌లోని లోపాలను సరిచేసి వెహికల్ ట్రాకింగ్ డివైజ్ నిబంధనలను పునపరిశీలించాలని రవాణా సంఘాలు ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నాయి.

భారతదేశంలోని కరెన్సీ నోట్ల విషయంలో కొత్త మార్పు వచ్చే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. సాధారణ కాగితపు నోట్లకు బదులుగా ప్లాస్టిక్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తొలి అడుగు వేసింది. దీనికోసం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) చేసిన ప్రతిపాదనకు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆమోదం తెలిపింది.ఆర్‌బీఐ ప్రతిపాదన ప్రకారం.. మొదటి దశలో రూ.10, రూ.20 నోట్లను ప్లాస్టిక్ నోట్లగా ప్రయోగాత్మకంగా చలామణిలోకి తీసుకురానున్నారు. ఈ నోట్లు భారతదేశంలోని వివిధ వాతావరణ పరిస్థితుల్లో ఎలా పనిచేస్తాయి, వాటి మన్నిక ఎలా ఉంటుంది అనే విషయాలను పరిశీలించేందుకు ఈ ట్రయల్స్ నిర్వహించనున్నారు.ఈ విషయాన్ని కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి లోక్‌సభలో లిఖితపూర్వక సమాధానంలో వెల్లడించారు. ఈ ప్రయోగాలు విజయవంతమైతేనే.. భవిష్యత్తులో ప్లాస్టిక్ నోట్ల వినియోగాన్ని పెంచే అంశంపై నిర్ణయం తీసుకుంటామని ప్రభుత్వం తెలిపింది. సాధారణ కాగితపు నోట్లతో పోలిస్తే ప్లాస్టిక్ నోట్లు ఎక్కువ కాలం మనగలుగుతాయని ఆర్‌బీఐ చెబుతోంది.ప్లాస్టిక్ నోట్ల ఉపయోగాలుప్లాస్టిక్ నోట్లు, సాధార నోట్ల మాదిరిగా తొందరగా చిరిగిపోకుండా ఉంటాయి. దీంతో ఎక్కువకాలం చలామణిలో ఉంటాయి. కాగా.. ఇప్పటికే కొన్ని దేశాలు ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ నోట్లను ఉపయోగిస్తున్నాయని, ఎక్కువగా నగదు వినియోగించే ఆర్థిక వ్యవస్థలకు ఇవి ఉపయోగకరంగా ఉంటాయని ఆర్‌బీఐ చెబుతోంది.కాగితపు నోట్లు కనుమరుగవుతాయా?ప్లాస్టిక్ నోట్లు వస్తున్నాయంటే.. కాగితం నోట్లు కనుమరుగవుతాయా? అనే సందేహం చాలామందిలో కలిగింది. ప్రభుత్వం దీనిపై స్పందిస్తూ.. ప్లాస్టిక్ నోట్లు, కాగితపు నోట్లతో పాటు చలామణిలో ఉంటాయని స్పష్టం చేసింది. కాగితపు కరెన్సీని పూర్తిగా రద్దు చేసే యోచనలో ప్రభుత్వం లేదని వెల్లడించింది.ఇదీ చదవండి: మానవాళికి కొత్త సవాల్.. ఎలాన్ మస్క్ హెచ్చరిక!

సాధారణంగా పెద్దగా పట్టించుకోని తుప్పు (Corrosion) సమస్య ఏటా దేశానికి రూ .14 లక్షల కోట్ల నష్టాన్ని కలిగిస్తోందంటే నమ్ముతారా? తుప్పు సమస్య భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై భారీ భారం మోపుతోందని జపాన్‌కు చెందిన ప్రముఖ ఆర్థిక సంస్థ నోమురా తాజా నివేదిక వెల్లడించింది. వంతెనలు, రహదారులు, రైల్వేలు, ఓడరేవులు, విద్యుత్‌ మౌలిక సదుపాయాలు, పారిశ్రామిక ఆస్తులు తుప్పు కారణంగా ముందుగానే దెబ్బతింటుండటంతో దేశానికి ఏటా సుమారు రూ.14.15 లక్షల కోట్ల నష్టం వాటిల్లుతోందని అంచనా వేసింది. ఇది భారత స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP)లో దాదాపు 4.3 శాతానికి సమానమని నివేదిక పేర్కొంది.తుప్పు వల్ల పెరుగుతున్న ఆర్థిక భారంతుప్పు (Rust) అనేది కేవలం ఇంజినీరింగ్ సమస్య మాత్రమే కాదని, అది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ, ప్రభుత్వ వ్యయం, ప్రజా భద్రతపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అంశమని నివేదిక స్పష్టం చేసింది. ఉక్కు నిర్మాణాలు కాలక్రమేణా బలహీనపడటంతో వాటి మరమ్మతులు, మార్పిడి కోసం ప్రభుత్వాలు, పరిశ్రమలు భారీగా ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. ఫలితంగా కొత్త మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణానికి వినియోగించాల్సిన నిధులు పాత ఆస్తుల సంరక్షణకే వెచ్చించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. దీంతో ప్రభుత్వ ఆర్థిక ఒత్తిడి పెరగడంతో పాటు జాతీయ ఆస్తుల ఉత్పాదకత కూడా తగ్గుతోందని నివేదిక హెచ్చరించింది.అత్యధిక ప్రభావం విద్యుత్‌, మౌలిక సదుపాయాలపైనే..తుప్పు ప్రభావం అత్యధికంగా విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ప్రసార రంగంపై పడుతోందని నోమురా తెలిపింది. ఆ తర్వాత టెలికమ్యూనికేషన్స్‌, ఆటోమోటివ్‌, మౌలిక సదుపాయాలు, రైల్వేలు ఎక్కువ నష్టాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. మౌలిక సదుపాయాల రంగానికే ఏటా రూ.1.41 లక్షల కోట్లకు పైగా నష్టం వాటిల్లుతుండగా, విద్యుత్ రంగంలో రూ.53,860 కోట్లు, టెలికమ్యూనికేషన్స్‌లో రూ.38,320 కోట్లు, రైల్వేల్లో రూ.23,788 కోట్లు, ఆటోమోటివ్ రంగంలో రూ.87,098 కోట్ల మేర ఆర్థిక నష్టం సంభవిస్తున్నట్లు నివేదిక అంచనా వేసింది.వాతావరణమే ప్రధాన సవాలుభారత్‌లోని భారీ రుతుపవనాలు, అధిక తేమ, తీరప్రాంతాల్లో ఉప్పు గాలులు తుప్పు తీవ్రతను మరింత పెంచుతున్నాయని నివేదిక పేర్కొంది. ముఖ్యంగా వంతెనలు, రహదారులు, ఓడరేవులు వంటి నిర్మాణాలు ఈ ప్రభావానికి ఎక్కువగా గురవుతున్నాయి. అమెరికా, జపాన్ వంటి దేశాలు వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి వేర్వేరు తుప్పు నిరోధక ప్రమాణాలు అమలు చేస్తున్నప్పటికీ, భారత్‌లో మాత్రం చాలా ప్రాంతాల్లో ఒకే తరహా నిర్మాణ ప్రమాణాలను అనుసరించడం సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తోందని నోమురా అభిప్రాయపడింది.కఠిన ప్రమాణాల అమలే పరిష్కారంబ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్‌ (BIS) తుప్పు నిరోధక చర్యలను సూచించినప్పటికీ, ఏ వాతావరణ పరిస్థితుల్లో ఏ సాంకేతికతను ఉపయోగించాలనే విషయంలో స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు లేవని నివేదిక పేర్కొంది. దీంతో కాంట్రాక్టర్లు కనీస స్థాయి రక్షణతోనే సరిపెడుతున్నారని తెలిపింది. తప్పనిసరి తుప్పు నిరోధక ప్రమాణాలు, కఠినమైన అమలు, మెరుగైన పర్యవేక్షణ, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా భారత నిర్మాణ విధానాలను నవీకరించడం ద్వారా మౌలిక సదుపాయాల ఆయుష్షు పెరగడమే కాకుండా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా గణనీయమైన లాభం చేకూరుతుందని నోమురా సూచించింది. సమర్థవంతమైన తుప్పు నిరోధక చర్యలు అమలు చేస్తే దేశ జీడీపీకి 1.5 శాతం వరకు అదనపు వృద్ధి సాధ్యమవుతుందని నోమురా అభిప్రాయపడింది.ఇదీ చదవండి: కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రికి జీతం ఎక్కువా?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహిళల పురోగతి, న్యాయం, భద్రత ఆధారంగా రూపొందించిన అంతర్జాతీయ నివేదిక ఆసక్తికర అంశాలను వెల్లడించింది. అమెరికాలోని ‘జార్జ్‌టౌన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ఉమెన్, పీస్ అండ్ సెక్యూరిటీ’ విడుదల చేసిన వుమెన్, పీస్ అండ్ సెక్యూరిటీ ఇండెక్స్(2025-26) ప్రకారం.. మహిళలు స్వతంత్రంగా, సురక్షితంగా, సాధికారతతో జీవించడానికి ప్రపంచంలోనే అత్యంత అనుకూలమైన దేశంగా డెన్మార్క్ (0.939 స్కోరు) అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. మొత్తం 181 దేశాల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం, చట్టపరమైన రక్షణ, భద్రతలకు సంబంధించిన 13 కీలక సూచికలను ప్రామాణికంగా తీసుకుని ఈ జాబితాను ఖరారు చేశారు.టాప్-5లో నార్డిక్ దేశాలు1. డెన్మార్క్ (0.939)2. ఐస్‌లాండ్ (0.932)3. నార్వే (0.924), స్వీడన్ (0.924)4. ఫిన్‌లాండ్ (0.921)లక్సెంబర్గ్, బెల్జియం, నెదర్లాండ్స్, ఆస్ట్రియా, న్యూజిలాండ్ తదితర దేశాలు టాప్-10లో చోటు దక్కించుకోగా.. ఆస్ట్రేలియా (11), కోస్టారికా, ఉరుగ్వే వంటి లాటిన్ అమెరికా దేశాలు సైతం గణనీయమైన ప్రగతితో ఉత్తమ శ్రేణిలో నిలిచాయి.నార్డిక్ మోడల్ ప్రత్యేకత ఏమిటి?ఉచిత విద్య, ఉద్యోగాల్లో అధిక శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్యం, బలమైన ఆర్థిక పురోగతి, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, సమర్థవంతమైన చట్టపరమైన రక్షణలు నార్డిక్‌ దేశాల విజయ రహస్యం. బలమైన సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థలు ఉన్న చోట మహిళలపై హింసాత్మక సంఘటనలు చాలా తక్కువగా నమోదవుతున్నాయని నివేదిక స్పష్టం చేసింది.యుద్ద భయాలు.. దయనీయ స్థితిలో చివరి స్థానాలుమరోవైపు అంతర్యుద్ధాలు, నిరంకుశ పాలన, రాజకీయ అస్థిరత ఎదుర్కొంటున్న దేశాల్లో మహిళల పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా మారింది. అఫ్గానిస్థాన్ (181వ ర్యాంకు) ఆఖరి స్థానంలో నిలిచింది. యెమెన్, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్, సిరియా, సుడాన్, హైతీ, కాంగో, మయన్మార్‌ దేశాలు అడుగున మిగిలాయి. ఈ ర్యాంకులో దిగువన ఉన్న 12 దేశాల్లో నివసిస్తున్న 70 శాతానికి పైగా మహిళలు భీకర సాయుధ పోరాటాలు జరుగుతున్న ప్రాంతాలకు కేవలం 50 కిలోమీటర్ల పరిధిలోనే నివసిస్తున్నారు. ఇది వారి ప్రాణాలకు, ఆరోగ్యానికి తీవ్ర విఘాతం కలిగిస్తోంది. ఈ సూచీలో భారతదేశం 131వ ర్యాంకుతో 0.607 స్కోరు, పాకిస్థాన్ 169వ ర్యాంకుతో 0.462 స్కోరుతో నిలిచాయి.ఇదీ చదవండి: ఒక రివార్డ్ పాయింట్.. రూ.1 అనుకుంటున్నారా?

భారత్–నేపాల్ మధ్య ప్రయాణాలు, సరిహద్దు వాణిజ్యానికి ఊరటనిచ్చే కీలక నిర్ణయాన్ని నేపాల్ ప్రభుత్వం అమలు చేసింది. 2016లో భారత్‌లో నోట్ల రద్దు తర్వాత అమల్లోకి వచ్చిన కఠిన పరిమితులను సడలిస్తూ, 2016 నవంబర్ 9 తర్వాత జారీ చేసిన భారతీయ రూ.200, రూ.500 నోట్లను ఒక్కో వ్యక్తి గరిష్ఠంగా రూ.25,000 వరకు నేపాల్‌లోకి తీసుకెళ్లడానికి, అక్కడి నుంచి తీసుకురావడానికి అనుమతి ఇచ్చింది. ఈ మేరకు నేపాల్ రాష్ట్ర బ్యాంక్ (Nepal Rastra Bank–NRB) తాజాగా మరోసారి స్పష్టీకరణ నోటీసు విడుదల చేసింది.ఫిబ్రవరి 11న నేపాల్ గెజిట్‌లో ఈ నిబంధనలు ఇప్పటికే ప్రచురించినప్పటికీ, వాటి అమలుపై స్పష్టత కల్పించేందుకు ఎన్‌ఆర్‌బీ తాజా నోటీసు జారీ చేసింది. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం.. భారతీయులు, నేపాలీయులు ఇద్దరూ 2016 నవంబర్ 9 తర్వాత ముద్రించిన రూ.200, రూ.500 నోట్లను చట్టబద్ధంగా వినియోగించవచ్చు. అయితే 2016కు ముందు జారీ చేసిన పాత రూ.500, రూ.1,000 నోట్లు మాత్రం నేపాల్‌లో ఇప్పటికీ నిషేధితంగానే ఉంటాయి.ఎన్‌ఆర్‌బీ అధికార ప్రతినిధి గురు ప్రసాద్ పౌడెల్ ప్రకారం.. నేపాలీ పౌరులు భారత కరెన్సీని భారత్ నుంచి మాత్రమే నేపాల్‌కు తీసుకురావాలి. అలాగే నేపాల్ నుంచి భారతదేశం మినహా మూడో దేశానికి భారత కరెన్సీని తీసుకెళ్లేందుకు అనుమతి ఉండదు. ఈ నిబంధనలు సరిహద్దు నగరాల ప్రజలు, వ్యాపారులు, పర్యాటకులకు వర్తిస్తాయి. విదేశీ కరెన్సీ విషయంలో ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న నిబంధనల్లో మార్పు లేదు. నేపాలీ పౌరులు, విదేశీ సందర్శకులు 5,000 అమెరికన్ డాలర్లు లేదా దానికి సమానమైన విదేశీ కరెన్సీని కస్టమ్స్ డిక్లరేషన్ లేకుండా తీసుకురావచ్చు. అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే తప్పనిసరిగా కస్టమ్స్‌కు ప్రకటించాల్సి ఉంటుంది.2016లో భారత ప్రభుత్వం రూ.500, రూ.1,000 పాత నోట్లను రద్దు చేసిన అనంతరం, నేపాల్ భద్రతా, ఆర్థిక కారణాలతో రూ.100కు మించిన భారతీయ నోట్ల ప్రవేశాన్ని నిలిపివేసింది. దాంతో భారత పర్యాటకులు, సరిహద్దు వ్యాపారులు, నేపాల్‌లో పనిచేసే వేలాది మంది నేపాలీయులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. తాజా నిర్ణయంతో దాదాపు పదేళ్ల తర్వాత ఆ పరిమితులకు గణనీయమైన సడలింపు లభించినట్లైంది. భారత్–నేపాల్ మధ్య పర్యాటకం, చిన్న స్థాయి సరిహద్దు వాణిజ్యం, ప్రజల మధ్య ఆర్థిక లావాదేవీలు మరింత సులభతరం అవుతాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు.ఇది చదివారా? ప్లాస్టిక్ నోట్లు వచ్చేస్తున్నాయ్.. ఆర్బీఐ తొలి అడుగు!

భారత రక్షణ ఉత్పత్తి రంగం అంతర్జాతీయ వేదికపై తనదైన ముద్ర వేస్తోంది. 2029-30 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి రూ.50,000 కోట్ల రక్షణ ఎగుమతుల లక్ష్యాన్ని భారత్ సునాయాసంగా చేరుకుంటుందని కేంద్ర రక్షణ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్ స్పష్టం చేశారు. గత దశాబ్దంలో ఆత్మనిర్భర్ భారత్ పిలుపుతో విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించుకున్న భారత్ నేడు గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు నమ్మకమైన భద్రతా భాగస్వామిగా రూపాంతరం చెందుతోందని చెప్పారు.విశ్వవ్యాప్తంగా పెరిగిన డిమాండ్గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత రక్షణ ఎగుమతులు రికార్డు స్థాయిలో రూ.38,000 కోట్లకు చేరుకున్నాయి. అంతక్రితం ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది ఏకంగా 61 శాతం వృద్ధి కావడం గమనార్హం. 2014 ప్రాంతంలో కేవలం రూ.600 కోట్లకు పరిమితమైన ఎగుమతులు నేడు ఈ స్థాయికి చేరడం భారత రక్షణ పారిశ్రామిక వ్యవస్థ సామర్థ్యానికి అద్దం పడుతోందని రాజేష్ కుమార్ సింగ్ తెలిపారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల సంప్రదాయ యుద్ధ సామగ్రి, ఆర్టిలరీ షెల్స్, క్షిపణులు, డ్రోన్ సాంకేతికతలకు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది. భారత ఆయుధ వ్యవస్థలు క్షేత్రస్థాయిలో నాణ్యతను నిరూపించుకోవడంతో అనేక దేశాలు భారత్ వైపు చూస్తున్నాయని చెప్పారు.లైన్ ఆఫ్ క్రెడిట్ రూపంలో ప్రోత్సాహంఆసియా, ఆఫ్రికా దేశాల్లోని కొనుగోలుదారులను మరింత ఆకట్టుకునేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక అడుగు వేస్తోంది. ఆర్థిక పరిమితులు ఉన్న వర్ధమాన దేశాలకు తక్కువ వడ్డీతో రుణాలు అందించేందుకు (లైన్‌ ఆఫ్‌ క్రెడిట్‌) ఒక ప్రత్యేక పథకాన్ని రూపొందిస్తూ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కేబినెట్ నోట్ సిద్ధం చేసింది. ఇది అమల్లోకి వస్తే భారతీయ ఆయుధాల విక్రయాలు రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది.ప్రభుత్వ రంగం, యూరప్ భాగస్వామ్యాలుగతంలో ప్రైవేట్ కంపెనీలకే పరిమితమైన ఎగుమతుల వృద్ధిలో ప్రస్తుతం హిందూస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్, భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ (బీఈఎల్‌) వంటి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. మరోవైపు, యూరప్ దేశాల్లో శ్రామిక శక్తి కొరత, వయోవృద్ధుల జనాభా పెరుగుతుండటంతో తక్కువ వ్యయంతో నాణ్యమైన తయారీ సామర్థ్యం ఉన్న భారత స్థానిక పరిశ్రమలతో భాగస్వామ్యానికి పాశ్చాత్య దేశాలు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి.ఇదీ చదవండి: ఒక రివార్డ్ పాయింట్.. రూ.1 అనుకుంటున్నారా?

జీతం వస్తోంది.. ఖర్చవుతోంది. కానీ సంపద మాత్రం పెరగడం లేదు. ఇది నేటి యువత ఎదుర్కొంటున్న వాస్తవం. ఖరీదైన ఫోన్లు, వీకెండ్‌ ట్రిప్స్, క్రెడిట్‌ కార్డు షాపింగ్‌లు, సోషల్‌ మీడియా చూపించే లైఫ్‌స్టైల్‌...ఇవన్నీ తెలీకుండానే సంపద సృష్టించే అవకాశాలను యువతకు దూరం చేస్తున్నాయి. 20ల్లో చేసే కొన్ని చిన్న చిన్న పొరపాట్లు భవిష్యత్తులో కోట్ల రూపాయల నష్టంగా మారతాయి. అందుకే ఈ వయసులో డబ్బు సంపాదించడం ఎంత ముఖ్యమో దాన్ని సరైన దిశలో నడిపించడం అంతకంటే ముఖ్యం. ఈ ఏడు మనీ మిస్టేక్స్‌ను ఇప్పుడే గుర్తిస్తే యువత భవిష్యత్తు ఆర్థికంగా మరింత బలంగా మారుతుంది. నెలాఖరులో జీతం బ్యాంకు ఖాతాలో పడుతోంది. కానీ కొన్ని రోజుల్లోనే మాయమవుతోంది. ఈనెల నుంచి సేవింగ్స్‌ మొదలు పెడతా, ఈసారి జీతం పెరిగాక సిప్‌ (సిస్టమేటిక్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌) చేస్తా, ఈ ఈఎంఐ అయ్యాక పెట్టుబడులు ప్లాన్‌ చేస్తా ఇలా వాయిదాల మీద వాయిదాలు వేస్తూ యువత తమ జీవితంలో అత్యంత విలువైన ఒక దశాబ్దాన్ని కోల్పోతోంది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే 20 ఏళ్ల వయసులో చేసే ఆర్థిక పరమైన తప్పులు పెద్దవేం కావు. కానీ వాటి ప్రభావం మాత్రం 30, 40 ఏళ్ల వరకు వెంటాడతాయి. చిన్న అలవాట్లు, చిన్న చిన్న నిర్లక్ష్యాలు, చిన్న ఆనందం కోసం వేసే వాయిదాలు భవిష్యత్తులో చేతికందాల్సిన కోట్ల రూపాయలను దూరం చేస్తాయి. 20ల్లో యువత చేసే తప్పులు ఏమిటి? వాటి నుంచి ఎలా బయటపడాలి ? పర్సనల్‌ ఫైనాన్స్‌ (వ్యక్తిగత ఆర్ధిక నిర్వహణ) గురించి ఎక్కడైనా చదివినా, సోషల్‌ మీడియాలో నిపుణుల సూచనలు విన్నా ఎక్కువమంది యువతే లక్ష్యంగా సలహాలు ఇస్తుంటారు. చిన్న వయసులోనే పొదుపు చేయండి, ఉద్యోగంలో చేరిన నెలనుంచే పెట్టుబడులు ప్రారంభించండి, అప్పులకు దూరంగా ఉండండి అంటూ అనేక సూచనలు ఇస్తుంటారు. పెట్టుబడులు ఎలా చేయాలో వివరిస్తుంటారు. కానీ 90 శాతం యువత ఈ సూచనలను పట్టించుకోరు. కారణం వారికి అవగాహన లేకపోవడం కాదు. కెరీర్‌ ప్రారంభ దశలో ఎదురయ్యే అనిశ్చితులు, ఆకర్షణలు, కొన్నాళ్ల తర్వాత మొదలెడదాంలే అనే భావన వారిని వెనక్కి నెడతాయి. అయితే 20 ఏళ్ల వయసు ప్రయోగాలు చేయడానికి, రిస్క్‌ తీసుకోవడానికి, కలలు కనడానికి సరైన సమయం. అయితే యువత ఆనందానికి మాత్రమే ప్రాధాన్యమిస్తారు. కానీ ఆనందం కాస్త ప్రణాళికతో ఉండాలి, భవిష్యత్తుపై దృష్టి పెట్టాలి. ఊహించని సమస్యలపై అవగాహన పెంచుకోవాలి. లేకపోతే 30 ఏళ్ల తర్వాత ‘ఇప్పటిదాకా ఇంత సంపాదించాను, అంతా ఎక్కడికిపోయింది‘ అనే ప్రశ్న ఎదురవుతుంది. అప్పడు పెరిగినబాధ్యతలు, పెరుగుతున్న ఖర్చులు భవిష్యత్తు గురించి బెంగపడేలా చేస్తాయి.యువత భవిష్యత్తును మింగేస్తున్న 7 మనీ ట్రాప్స్‌ 1. జీతం పెరిగినపుడు జీవనశైలిని అప్‌గ్రేడ్‌ చేయడం చాలామంది యువత ఉద్యోగంలో చేరిన కొత్తలో జీతం పెరిగిన వెంటనే కొత్త కొత్త మొబైల్‌ ఫోన్లు, కొనడం, ఖరీదైన రెస్టారెంట్లకు వెళ్లి వేలల్లో ఖర్చుచేయడం, నెలా నెలా విహార యాత్రలకు వెళ్లడం ద్వారా కొత్త లైఫ్‌ స్టైల్‌ను ఎంచుకుంటారు. ఒక్కోసారి ఇవన్నీ సహజంగానే అనిపిస్తాయి. కానీ ఈ అలవాట్లు భారీ ఖర్చులుగా మారతాయి. దీన్నే లైఫ్‌ స్టైల్‌ క్రీప్‌ అంటారు. జీతం పెరుగుతూ ఉంటుంది. పొదుపు మాత్రం పెరగదు. కానీ జీవన శైలి మారిపోతూ ఉంటుంది. ఫలితంగా పదేళ్లు గడిచేసరికి బ్యాంకు పొదుపు ఖాతాలో పదిరూపాయలు కూడా కనబడదు. దీనికి పరిష్కారం సులభమే. జీతం పెరిగిన ప్రతిసారీ ఆ పెరుగుదలలో కనీసం 50 శాతాన్ని నేరుగా పెట్టుబడి వైపు మళ్లించాలి. అప్పుడే ఆదాయం పెరుగుదల భవిష్యత్తులో సంపదగా మారుతుంది. 2. పెట్టుబడులను వాయిదా వేయడం‘ఈసారి జీతం పెరిగినపుడు పెట్టుబడి మొదలెడతా, వచ్చే ఇంక్రిమెంట్‌ అందుకున్నాక పొదుపు చేస్తా, ఇంకొన్ని రోజులు ఎంజాయ్‌ చేసి కాస్త స్థిరపడడ్డాక ఇన్వెస్ట్‌ స్టార్ట్‌ చేస్తా‘ యువత నుంచి సాధారణంగా వినిపించే మాటలు ఇవి. కానీ కాంపౌండింగ్‌ అనే అద్భుతం కాలాన్ని కోరుకుంటుంది. ఉదాహరణకు 22 ఏళ్ల వయసులో నెలకు రూ.5000తో సిస్టమేటిక్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ ప్లాన్‌ (సిప్‌) ప్రారంభించిన వ్యక్తి 55 ఏళ్ల వయసు వచ్చేసరికి దాదాపు రూ.2.2 కోట్ల సంపద కూడబెట్టగలడు (ఏడాదికి 12 శాతం రాబడి అంచనాతో). అదే సిప్‌ను 30 ఏళ్ల వయసులో ప్రారంభిస్తే అది రూ.85 లక్షల వరకు మాత్రమే పెరుగుతుంది. ఇక్కడ డబ్బు కన్నా ముందుగా ప్రారంభించడం వల్ల వచ్చిన కాల ప్రయోజనమే ప్రధాన కారణం. అందుకే పెట్టుబడి ఎంత చేశారు కాదు. ఎప్పుడు మొదలెట్టారు అన్నదే అత్యంత కీలకం. 3. క్రెడిట్‌ కార్డును అదనపు ఆదాయంగా భావించడం క్రెడిట్‌ కార్డు అనేది ఆదాయం కాదు. అది తాత్కాలిక రుణం మాత్రమే. స్వైప్‌ చేసినపుడు గర్వంగా అనిపిస్తుంది. కానీ బిల్లు వచ్చినపుడు అసలు వాస్తవం కళ్లు బైర్లు కమ్మేలా చేస్తుంది. వాడిన మొత్తంలో కనీస బకాయి మాత్రమే చెల్లిస్తూ వెళితే ఏడాదికి 36 నుంచి 48 శాతం అదనపు వడ్డీ భారాన్ని మోసే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. అనుకోని పరిస్థితుల్లో ఉద్యోగం కోల్పోవడం, ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి అత్యవసర పరిస్థితుల్లో కూడా క్రెడిట్‌ కార్డు వాడకుండా ఉండాలంటే కనీసం 6 నుంచి 9 నెలల ఖర్చులకు సరిపడే ఎమర్జెన్సీ ఫండ్‌ను ముందుగానే సిద్ధం చేసుకోవాలి. 4. తెలియని ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ల వెంట పరుగులు తీయడంప్రతి కాలంలో ఏదో ఒక పెట్టుబడి రంగం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆకర్షణీయంగా, సంచలనంగా మారుతుంది. కొన్నేళ్ల క్రితం క్రిప్టో, తర్వాత డిఫెన్స్‌ స్టాక్స్, ఆ తర్వాత స్మాల్‌ క్యాప్‌ ఫండ్స్, తర్వాత ఫ్లెక్సీ కాప్‌ ఫండ్లు ఇలా.. వాటిలో పెట్టుబడి పెట్టినవారు భారీ లాభాలు పొందారని, కోటీశ్వరులయ్యారని వార్తలు వస్తూంటాయి. యువతరం ఎక్కువగా ఆ ప్రచారంలో చిక్కుకుని, ఆ ట్రెండ్‌లో భారీగా నష్టపోతోంది. దీర్ఘకాలిక సంపద సృష్టించే పెట్టుబడులకంటే తక్షణ లాభాల ఆశతో ఆప్షన్స్, ఫ్యూచర్స్‌ ట్రేడింగ్‌ వైపు యువరం ఆకర్షితులవుతోంది. సోషల్‌ మీడియాలో ఫిన్‌ఫ్లూయెర్స్‌ ప్రభావం, తక్కువ సమయంలో భారీ రాబడులు వస్తాయనే ప్రచారం ఈధోరణిని మరింత పెంచుతున్నాయి. అయితే ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ సంపదను సృష్టిస్తే డెరివేటివ్స్‌ ట్రేడింగ్‌ మూలధనాన్నే కరిగించేస్తాయి. ఇక్కడ సమస్య పెట్టుబడి ఎంపికలో కాదు. స్పష్టమైన లక్ష్యం లేకుండా సమయం చూడకుండా ఇన్వెస్ట్‌ చేయడంలోనే ఉంది. ప్రతిసారి పెట్టుబడి చేసే ముందు రెండు ప్రశ్నలు వేసుకోవాలి. ఒకటి ఈ డబ్బు ఏ అవసరానికి? రెండు.. ఎప్పుడు అవసరం అవుతుంది? ఈ రెండు ప్రశ్నలకు సమాధానం లేకపోతే పెట్టుబడి వ్యూహం కాదు, జూదం అవుతుంది.5. ఇన్సూరెన్స్‌ను పెట్టుబడిగా కొనడంచాలా మంది ఫైనాన్స్‌ ఏజెంట్లు యూలిప్‌లు. ఎండోమెంట్‌ పాలసీలు, ఒకే ఉత్పత్తితో రక్షణతో పాటు రాబడి కూడా ఇస్తాయని చెబుతుంటారు. కానీ అవి ఆశించిన ఫలితం ఇవ్వవు. ఈ పాలసీల్లో ఇన్సూరెన్స్‌ కవరేజీ తక్కువ ఉంటుంది. పెట్టుబడి రాబడులు కూడా రకరకాల ఛార్జీల కారణంగా తగ్గిపోతాయి. అందుకే పర్సనల్‌ ఫైనాన్స్‌ నిపుణులు టర్మ్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ వేరు, పెట్టుబడులు వేరు అనే సూత్రాన్ని సూచిస్తారు. కుటుంబ రక్షణకు టర్మ్‌ పాలసీ, సంపద కోసం ముచువల్‌ ఫండ్లు, ఇతర పెట్టుబడులు ఎంచుకోవడం తెలివైన నిర్ణయమవుతుంది. 6. సోషల్‌ మీడియా ప్రభావంతో ఖర్చు చేయడంసోషల్‌ మీడియాలో ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు విదేశీ పర్యటనలు, ఖరీదైన రెస్టారెంట్లు, కొత్త కొత్త గాడ్జెట్లు, విలాసవంతమైన జీవితం మాత్రమే చూపిస్తారు. కానీ వాటి వెనక ఉన్న ఈఎంఐలు, క్రెడిట్‌ కార్డుల బిల్లులు గురించి చెప్పరు. వీటిని తరచూ చూసే యువతరం వాటి ప్రభావంతో తమ ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని మించి ఖర్చు చేస్తారు. తాత్కాలిక ఆనందం కంటే ఆదాయానికి మించిన ఖర్చుతో పెరిగిన ఒత్తిడి తరువాతి రోజోల్లో అనుభవించిన ఆనందాన్ని గుర్తు లేకుండా చేస్తుంది. అందుకే ప్రతిసారి ఖర్చు చేసే ముందు ‘ఇది నిజంగా నాకు అవసరమా? లేక ఇతరులను చూసి చేస్తున్నానా? అని ఆలోచించుకోవడం అవసరం. 7. స్వీయాభివృద్ధికి పెట్టుబడి చేయకపోవడంయువతకు అత్యంత విలువైన ఆస్తి స్టాక్‌ పోర్ట్‌ ఫోలియో కాదు. సంపాదన సామర్ధ్యం ప్రధానం. ప్రమోషన్‌కు ఉపకరించే ఒక మంచి కోర్సు, ప్రొఫెషనల్‌ సర్టిఫికేషన్, నైపుణ్యాన్ని పెంచుకునే సరైన పుస్తకాలుపై చేసే పెట్టుబడి కెరీర్‌ను పూర్తిగా మార్చగలవు. రూ.20000 జీతాన్ని లక్షలకు పెంచే అవకాశం కలుగుతుంది. అందువల్ల ఈ వయసులో సంపద సృష్టించడంలో ముఖ్యమైన పెట్టుబడి మీపై మీరు చేసేదే.అసలు సమస్య ఏమిటి? ఈ ఏడు తప్పిదాల్లో ఒక సామాన్య అంశం ఇమిడి ఉంది. ఇవన్నీ చెడు నిర్ణయాల వల్ల జరిగినవి కావు. నిర్ణయం సరిగా తీసుకోకపోవడం వల్ల జరిగేవి. డబ్బు ఎప్పుడూ ఎవరికోసం ఆగదు. జీతం వచ్చిన క్షణం నుంచి అది అనేక రకాలుగా అనేక మార్గాల్లో ఎటో వెళ్లిపోతుంది. కాబట్టి మంచి ఆర్థిక అలవాట్లను ఆటోమేటిక్‌గా ఏర్పాటు చేసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం.ఆటో డెబిట్‌ సిప్, ప్రత్యేక సేవింగ్స్‌ ఖాతా, సరైన టర్మ్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ వంటి నిర్ణయాలు జీవితాన్ని సులభతరం చేస్తాయి. 20 ఏళ్ల వయసులు సంపద సృష్టించాలి అనుకునే వారికి ఎక్కువ ఆర్థిక నైపుణ్యం ఉండాల్సిన అవసరంలేదు. కానీ త్వరగా సరైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసుకున్నవారు ముందంజలో ఉంటారు. ఈ దశలో తీసుకునే చిన్న ఆర్ధిక నిర్ణయాలు భవిష్యత్తులో కోట్ల రూపాయల తేడాను చూపిస్తాయి. అందుకే 20ల్లో డబ్బును నిర్లక్ష్యం చేయడం కాదు, దానికి సరైన దిశ చూపించడం అత్యంత అవసరం.సంపద సృష్టికి గుర్తుంచుకోవాల్సిన 5 గోల్డెన్‌ రూల్స్‌→ జీతం పెరిగినపుడల్లా కనీసం 50 శాతం పెట్టుబడికి మళ్లించండి → మొదటిజీతం నుండే సిప్‌ ప్రారంభించండి → 6 నుంచి 9 నెలల ఖర్చులకు ఎమెర్జెన్సీ ఫండ్‌ ఏర్పాటు చేయండి → టర్మ్‌ ఇన్సూరెన్స్, హెల్త్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ తప్పనిసరి → నైపుణ్యాలు పెంచుకునేందుకు కొంత ఖర్చు చేయండి – సాక్షి, వెల్త్‌ డెస్క్‌

ముంబై: పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు, అమెరికా ఫెడరల్‌ రిజర్వ్‌ నిర్ణయాలు, కార్పొరేట్‌ క్యూ1 ఆర్థిక ఫలితాలు ఈ వారంల దలాల్‌ స్ట్రీట్‌కు దిశానిర్ధేశం చేయనున్నాయి. ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యను అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడంతో ముడిచమురు ధరలు 100 డాలర్ల స్థాయి నుంచి కొంత తగ్గినప్పటికీ, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి మార్కెట్లను వెంటాడుతూనే ఉంది. దీనికి తోడు జులై 28–29 తేదీల్లో జరగనున్న ఫెడ్‌ రిజర్వ్‌ వడ్డీ రేట్ల ప్రకటన, జూలై 28న (మంగళవారం) వెలువడే దేశీయ ఐఐపీ గణాంకాలు కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి. మరోవైపు, కార్పొరేట్‌ రంగానికి వస్తే ఎల్‌అండ్‌టీ, మారుతీ, హెచ్‌యూఎల్, ఐటీసీ వంటి నిఫ్టీ దిగ్గజాల క్యూ1 ఫలితాలు స్టాక్‌–ఆధారిత ట్రేడింగ్‌ను నడిపిస్తాయి. వీటికి తోడు ఒకే రోజున నిఫ్టీ వీక్లీ, నిఫ్టీ మంత్లీ, బ్యాంక్‌ నిఫ్టీ మంత్లీ కాంట్రాక్టుల ’సూపర్‌ ఎక్స్‌పైరీ’ రాబోతుండటంతో దలాల్‌ స్ట్రీట్‌లో రోలోవర్లు, షార్ట్‌ కవరింగ్‌ వల్ల అస్థిరత తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. కార్పొరేట్‌ ఫలితాల ప్రకటనలపై కన్ను నేడు ట్రేడింగ్‌ ప్రారంభంలో మార్కెట్‌ ప్రధానంగా ఐడీఎఫ్‌సీ బ్యాంకు, ఏయూ స్మాల్‌ ఫైనాన్స్‌ బ్యాంక్‌ వంటి దిగ్గజాల జూన్‌ క్వార్టర్‌ ఆర్థిక ఫలితాలకు స్పందించాల్సి ఉంటుంది. ఇక ఈ వారంలో లార్సన్‌ అండ్‌ టూబ్రో (ఎల్‌అండ్‌టీ), ఏషియన్‌ పేయింట్స్, అదానీ పోర్ట్స్, బజాజ్‌ ఫైనాన్స్, మహీంద్రా అండ్‌ మహీంద్రా (ఎంఅండ్‌ఎం), మారుతీ సుజుకీ, సన్‌ ఫార్మా, హిందుస్థాన్‌ యూనిలీవర్‌ (హెచ్‌యూఎల్‌), భారత్‌ ఎల్రక్టానిక్స్‌ (బీఈఎల్‌), అదానీ ఎంటర్‌ప్రైజెస్, ఐఆర్‌ఎఫ్‌సీ, ఐటీసీ తదితర కంపెనీలు క్యూ1 ఆర్థిక ఫలితాలను ప్రకటించనున్నాయి. ఫలితాలతో పాటు కంపెనీల డిమాండ్‌ పరిస్థితులు, మార్జిన్లు, మూలధన వ్యయం (క్యాపెక్స్‌)పై యాజమాన్యాల వ్యాఖ్యలను విశ్లేషకులు నిశితంగా పరిశీలించనున్నారు. ఫెడ్‌ రిజర్వ్‌ నిర్ణయాలపై దృష్టి అమెరికా ఫెడరల్‌ రిజర్వ్‌ పాలసీ సమావేశాలు జూలై 28–29 తేదీల్లో జరగనున్నాయి. బుధవారం వెలువడే ప్రకటనలో ఫెడ్‌ రిజర్వ్‌ వడ్డీ రేట్లను యథాతథంగా ఉంచుతుందని అంచనాలున్నాయి. అయితే పశ్చిమాసియాలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, బ్యారెల్‌ క్రూడాయిల్‌ ధరలు 100 డాలర్లకు చేరుకోవడంతో ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేసేందుకు ఫెడ్‌ వడ్డీరేట్లను 0.25 శాతం పెంచే అవకాశం ఉందని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. వడ్డీ రేట్ల నిర్ణయం కంటే కూడా ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక వృద్ధి, భవిష్యత్‌ ద్రవ్య విధానంపై ఫెడ్‌ ఇచ్చే సంకేతాలే మార్కెట్‌ దిశను నిర్దేశిస్తాయని చెబుతున్నారు. పశ్చిమాసియా పరిణామాలు... క్రూడాయిల్‌ దరలు ప్రభావం పశ్చిమాసియాలో శరవేగంగా మారుతున్న పరిణామాలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ఆందోళన కలిగిస్తూనే ఉన్నాయి. వైమానిక క్షిపణి నిల్వలు తగ్గడంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ, ఇరాన్‌పై భారీ సైనిక చర్య ప్రణాళికలను డోనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ నిలిపివేసినట్లు వెలువడిన నివేదికలు మార్కెట్లకు కొంత ఊరటనిచ్చాయి. అయితే మిడిల్‌ ఈస్ట్‌లో ఏ చిన్న ఉద్రిక్తత తలెత్తినా గ్లోబల్‌ మార్కెట్లలో అస్థిరత తక్షణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. మరోవైపు, అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య నిలిచిపోయిన శాంతి చర్చలను పునరుద్ధరించడానికి చైనా తీవ్ర ప్రయత్నాలు చేస్తోందన్న వార్తలతో గురువారం (జూలై 23న) 100 డాలర్లకు చేరిన ముడి చమురు ధరలు, శుక్రవారం ఒక్కరోజే 4% కంటే ఎక్కువ పడిపోయాయి. ముడిచమురు ధరల్లో తీవ్ర ఊగిసలాట, ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక వృద్ధిపై ఆందోళనలను పెంచడంతో ఇన్వెస్టర్లు ప్రస్తుతం అప్రమత్తత వైఖరి ప్రదర్శిస్తున్నారు. మంగళవారం ‘సూపర్‌ ఎక్స్‌పైరీ’ మంగళవారం (జూలై 28) ఒకే ట్రేడింగ్‌ సెషన్‌లో నిఫ్టీ–50 వీక్లీ ఎక్స్‌పైరీతో పాటు, నిఫ్టీ–50, బ్యాంక్‌ నిఫ్టీ ఇండెక్సుల జూలై నెలవారీ ఎఫ్‌అండ్‌ఓ ఎక్స్‌పైరీలు ఒకేసారి రాబోతున్నాయి. దీంతో ఈ వారం దలాల్‌ స్ట్రీట్‌లో అస్థిరత మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుత నెల కాంట్రాక్టుల సెటిల్‌మెంట్లతో పాటు, ట్రేడర్లు తమ పొజిషన్లను తదుపరి నెలకు రోలోవర్‌ చేసుకునే ప్రక్రియ వేగవంతం కానుంది. ఈ ఒత్తిడి కారణంగా మార్కెట్‌లో షార్ట్‌ కవరింగ్‌ లేదా ఉన్నట్టుండి భారీ విక్రయాలు నెలకొనే అవకాశం ఉంది. కావున ఎక్స్‌పైరీ రోజున ఇంట్రాడే ట్రేడర్లు అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉంటూ, కఠినమైన స్టాప్‌లాస్‌లతో వ్యవహరించడం శ్రేయస్కరం.నిఫ్టీ టెక్నికల్‌ అవుట్‌లుక్‌ గత నెల రోజులుగా 23,800 – 24,400 పరిధిలోనే ట్రేడైన నిఫ్టీ, ప్రస్తుతం ఆ స్థాయిలను కోల్పోయింది. సాంకేతికంగా ఇది సమీప కాలంలో మార్కెట్‌ వైఖరికి ప్రతికూల అంశమే. ప్రస్తుతం నిఫ్టీకి 23,600 వద్ద కీలక మద్దతు ఉంది. ఈ స్థాయిని కోల్పోతే 23,100 వరకు దిగివచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఒకవేళ షార్ట్‌ కవరింగ్‌ జరిగి మార్కెట్‌ కోలుకుంటే నిఫ్టీ 24,000 – 24,100 శ్రేణిలో తొలి నిరోధాన్ని పరీక్షించాల్సి ఉంటుంది. ఆ పైన 24,400 వద్ద మరో బలమైన నిరోధం ఎదురుకావచ్చు.బేరీష్‌గానే ఎఫ్‌ఐఐలు గత వారంలో విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు (ఎఫ్‌ఐఐలు) రూ. 7,180 కోట్ల విలువైన షేర్లను విక్రయించారు. అయితే దేశీయ ఇన్వెస్టర్లు (డీఐఐలు) రూ. 8,640 కోట్ల మేర ఈక్విటీలను కొనుగోలు చేసి మార్కెట్‌ పతనాన్ని కొంతవరకు అడ్డుకోగలిగారు. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముడిచమురు ధరలపై స్పష్టత వచ్చే వరకు విదేశీ నిధుల ప్రవాహంలో తీవ్ర అస్థిరత కొనసాగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.గతవారమంతా నష్టాలే.. దలాల్‌ స్ట్రీట్‌ గతవారంలో వరుసగా అయిదు ట్రేడింగ్‌ సెషన్లలోనూ నష్టాలనే చవిచూసింది. మళ్లీ తలెత్తిన భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరలు, కంపెనీల మిశ్రమ ఆర్థిక ఫలితాలు ఇన్వెస్టర్ల సెంటిమెంట్‌ను దెబ్బతీశాయి. అలాగే డాలర్‌తో మారకంలో రూపాయి క్షీణత, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల ప్రతికూల సంకేతాలు మార్కెట్‌పై తీవ్ర ఒత్తిడి తెచ్చాయి. ముఖ్యంగా బ్యాంకింగ్‌ రంగ షేర్లలో విక్రయాలు వెల్లువెత్తాయి. ఫలితంగా బెంచ్‌మార్క్‌ సూచీలు సెన్సెక్స్‌ 2,091 పాయింట్లు (2.68%), నిఫ్టీ 566 పాయింట్లు (2.33%) చొప్పున భారీగా క్షీణించాయి.

తల్వాల్కర్‌ జిమ్‌... ఒకప్పుడు ఇదో మెరుపు. స్టాక్‌ మార్కెట్లో తొలి ఫిట్‌నెస్‌ కంపెనీగా లిస్టయింది. విపరీతంగా విస్తరించింది. భారీగా అప్పులు చేసింది. కట్‌చేస్తే... దివాలా తీసి తెరమరుగైపోయింది. ఇన్వెస్టర్లు మునిగిపోయారు. ఇపుడు కల్ట్‌ ఫిట్‌. హృతిక్‌రోషన్‌ దన్నుతో కొన్నేళ్లుగా ఇదో బ్రాండ్‌ను సృష్టించుకుంది. వీధివీధికీ విస్తరించింది. హృతిక్‌తో సహా ప్రస్తుత ఇన్వెస్టర్లకు ఎగ్జిట్‌ అవకాశమిస్తూ ఐపీఓకు వస్తోంది. డీఆర్‌హెచ్‌పీ దాఖలు చేసింది. నిజానికి లిస్టయిన... లిస్ట్‌ కాబోతున్న అచ్చమైన ఫిట్‌నెస్‌ కంపెనీలు ఈ రెండే. ఒక కథ ముగిసింది. మరో కథ మొదలవుతోంది. కానీ ఇన్వెస్టర్లు చూడాల్సింది ఇది కాదు. వీటి చుట్టూ ఉన్న ఫిట్‌నెస్‌ ఎకానమీని. 15 ఏళ్ల కిందట ఫిట్‌నెస్‌ అంటే జిమ్‌. కానీ ఇపుడది జీవనశైలి. ఆ జీవనశైలిని అనుసరించే వారి సంఖ్య అంతకంతకూ పెరుగుతూనే ఉంది. ఇదే ఫిట్‌నెస్‌ ఎకానమీకి మూలం. ఎందుకంటే ఒకప్పుడు జిమ్‌కు వెళ్లేవారు... ఇపుడు నడుస్తున్నారు. పరుగులు పెడుతున్నారు. ట్రెక్కింగ్‌ చేస్తున్నారు. బ్యాడ్మింటన్, పికిల్‌ బాల్‌ ఆడుతున్నారు. స్మార్ట్‌వాచ్‌లతో అడుగులు లెక్కబెడుతున్నారు. లెక్కలు కట్టుకుని ప్రొటీన్‌ తింటున్నారు. ఏడాదికోసారి హెల్త్‌ చెకప్‌ చేయించుకుంటున్నారు. ఇవన్నీ ఇపుడు అవసరాలుగా మారిపోయాయి. మరి ఈ ఫిట్‌నెస్‌ ఎకానమీలో మెరిసే చాన్సున్న కంపెనీలేంటి? రిటైల్‌ ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సినవేంటి? ఇవన్నీ విశ్లేషించేదే ఈ ‘సాక్షి వెల్త్‌’ స్టోరీ...ప్రపంచ మధుమేహ రాజధానిగా మనదేశం మారటం... పెరుగుతున్న ఊబకాయం... యువతకూ గుండె సమస్యలు... ఇవన్నీ వ్యాయామాన్ని తప్పనిసరి మెడిసిన్‌ జాబితాలో చేర్చేశాయి. మధ్యతరగతి ఆదాయాలు పెరగటం... దానికి సోషల్‌ మీడియా ప్రచారం తోడవటంతో... యోగా, జిమ్, స్పోర్ట్స్‌ ఎరీనాలు, మారథాన్‌ ఈవెంట్లు, ప్రొటీన్‌ సప్లిమెంట్లు, స్మార్ట్‌వాచ్‌లు, స్పోర్ట్స్‌వేర్‌ వంటి ఫిట్‌నెస్‌ ఎకానమీ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఈ ఎకానమీలో ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన రంగాలు, కంపెనీల వివరాలివిగో...ఫిట్‌నెస్‌ సెంటర్లు నేరుగా బయటకు కనిపించే ఈ రంగంలో లిస్టెడ్‌ ప్లేయర్లు తక్కువే. తల్వాల్కర్స్‌ జిమ్‌ గతంలో లిస్టయినా రకరకాల కారణాల వల్ల దివాలా తీసేసి డీలిస్ట్‌ అయింది. కల్ట్‌ఫిట్‌ త్వరలో ఐపీఓకు వస్తోంది. అయితే గోల్డ్స్‌ జిమ్, ఎనీటైమ్‌ ఫిట్‌నెస్, స్నాప్‌ ఫిట్‌నెస్‌ వంటి అన్‌లిస్టెడ్‌ చెయిన్లు బాగానే రాణిస్తున్నాయి. ఈ రంగం వేగంగా పెరుగుతున్నా... లాభాలు తక్కువేనని చెప్పాలి. పెరుగుతున్న అద్దెలు, అధిక నిర్వహణ ఖర్చులు, తరచూ మారిపోయే కస్టమర్లు, ఒక సెంటర్లో ఎక్కువ మందికి ఏకకాలంలో అవకాశం ఇవ్వలేకపోవటం వంటివి జిమ్‌ల లాభాల్ని పరిమితం చేస్తున్నాయి.రియల్‌ ఎస్టేట్‌ మౌలికంగా జరుగుతున్న అతిపెద్ద మార్పు ఇదే. ఎందుకంటే పదేళ్ల కిందట ఇల్లు కొనేటపుడు ఎన్ని బెడ్‌రూమ్‌లు? అనేదే చూసేవారు. ఇపుడు క్లబ్‌హౌస్‌ ఎంత పెద్దది? అన్నదే ప్రధానం. ప్రధాన ప్రాజెక్టుల్లో ఒలింపిక్‌ సైజ్‌ స్విమింగ్‌పూల్స్, పూర్తిస్థాయి జిమ్‌లు, యోగా స్టూడియోలు, ఇండోర్‌ బ్యాడ్మింటన్, స్క్వాష్, సైక్లింగ్‌– జాగింగ్‌ ట్రాక్స్, యాక్టివిటీ పార్క్స్‌ సహజమైపోయాయి. డెవలపర్లు విక్రయిస్తున్నది కేవలం ఫ్లాట్లు కాదు. లైఫ్‌స్టైల్‌. వారి మధ్య పోటీ అంతా ఈ సౌకర్యాల్లోనే. ఈ రంగం విపరీతంగా పెరగటంతో పాటు లిస్టెడ్‌ సంస్థలూ ఎక్కువే ఉన్నాయి. ప్రెస్టీజ్‌ ఎస్టేట్స్, బ్రిగేడ్‌ ఎంటర్‌ప్రైజెస్, గోద్రెజ్‌ ప్రాపర్టీస్, ఒబెరాయ్‌ రియల్టీ. డీఎల్‌ఎఫ్, శోభా డెవలపర్స్, కల్పతరు, లోధా, ఎన్‌సీసీ వంటి ప్రధాన కంపెనీల్ని ఇన్వెస్టర్లు వాచ్‌ చేయొచ్చు.స్పోర్ట్స్‌ రిటైల్‌ జాగింగ్‌కో, వాకింగ్‌కో వెళ్లినపుడే స్పోర్ట్స్‌ షూ వేయటమనేది పోయింది. నిత్యం వాడే పాదరక్షల్లో ఇది చేరిపోయింది. ఈ మార్పు స్పోర్ట్స్‌ రిటైల్‌ను ఆకర్షణీయ రంగంగా చేసింది. డెకాథ్లాన్, అడిడాస్, నైకీ, పూమా వంటి అంతర్జాతీయ బ్రాండ్లతో పాటు... పేజ్‌ ఇండస్ట్రీస్‌ (అథ్లీజర్‌), క్యాంపస్‌ యాక్టివ్‌వేర్, బాటా, రిలాక్సో ఫుట్‌వేర్‌ వంటి లిస్టెడ్‌ సంస్థలనూ వాచ్‌లిస్ట్‌లో పెట్టుకోవచ్చు. న్యూట్రిషన్‌ఫిట్‌నెస్‌పై మనసు పెట్టేవారంతా... ఎక్కువ ప్రొటీన్‌... తక్కువ చక్కెర, హెల్తీ స్నాక్స్‌ వంటివి రెగ్యులర్‌ ఆహారాల్లో భాగంగా మార్చేసుకుంటున్నారు. దీంతో ప్రొటీన్‌ ఇపుడు ప్రధాన స్రవంతిలోకి వచ్చేసింది. హెల్త్‌కార్ట్, ఫాస్ట్‌ అండ్‌ అప్, మజిల్‌ బ్లేజ్, జీఎన్‌సీ ఇండియా వంటి అన్‌లిస్టెడ్‌ కంపెనీలతో పాటు బ్రిటానియా, నెస్లే ఇండియా, టాటా కన్సూమర్‌ ప్రొడక్ట్స్‌ వంటి లిస్టెడ్‌వీ ఉన్నాయి.హెల్త్‌కేర్‌ అనారోగ్య సమస్యలు రాకుండా ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవటమే ఫిట్‌నెస్‌ ఎకానమీకి మూలం. ఆసుపత్రుల కంటే డయాగ్నస్టిక్‌ కంపెనీలు, బీమా కంపెనీలు అతిపెద్ద లబ్ధిదారులుగా మారబోతున్నాయి. ప్రధానంగా అపోలో హాస్పిటల్స్, డాక్టర్‌ లాల్‌ పాత్‌లాబ్స్, థైరోకేర్, మెట్రోపాలిటన్‌ హెల్త్‌కేర్, విజయా డయాగ్నస్టిక్స్‌ వంటి సంస్థలతో పాటు జనరల్‌ ఇన్సూరెన్స్‌ కంపెనీలను కూడా వాచ్‌లిస్ట్‌లో పెట్టుకోవచ్చు.స్పోర్ట్స్‌ టూరిజంజనం ఇపుడు మారథాన్లు, సైక్లింగ్, ట్రెక్కింగ్, ట్రయాథ్లాన్‌ వంటి స్పోర్ట్స్‌ ఈవెంట్ల కోసం రకరకాల ప్రాంతాలకు ప్రయాణిస్తున్నారు. హైదరాబాద్‌ మారథాన్, లడఖ్‌ సైక్లింగ్, అడ్వెంచరస్‌ స్పోర్ట్స్‌ వంటివేవీ పదేళ్లకిందట పెద్దగా లేవు. కానీ ఇపుడు ఫిట్‌నెస్‌తో ట్రావెల్‌ డిమాండ్‌ కూడా పెరుగుతోంది. స్మార్ట్‌ వేరబుల్స్‌యాపిల్, శామ్‌సంగ్‌ వంటి విదేశీ లిస్టెడ్‌ కంపెనీలతో పాటు బోట్‌ వంటి దేశీ అన్‌లిస్టెడ్‌ సంస్థలూ వేరబుల్స్‌ మార్కెట్‌ను శాసిస్తున్నాయిపుడు. ఎందుకంటే స్మార్ట్‌వాచ్‌ అనేది కేవలం టైమ్‌ తెలియజేయటానికి కాదు. హార్ట్‌ రేట్‌ నుంచి మొదలు పెడితే... ఎన్ని అడుగులు నడిచారు? ఎంత సేపు మంచి నిద్రపోయారు? ఈసీజీ ఎలా ఉంది? ఒత్తిడి ఎంత ఉంది? కేలరీలెన్ని? ఇవన్నీ చెబుతోంది. అందుకే ఇది అతివేగంగా విస్తరిస్తూ... ఎప్పటికప్పుడు కొత్త ప్లేయర్లు ప్రవేశించడానికి కారణమవుతోంది. స్పోర్ట్స్‌ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ఇపుడిపుడే ఎదుగుతున్న రంగమిది. ఒకవంక స్పోర్ట్స్‌ ఇన్‌ఫ్రాపై ప్రభుత్వాలు భారీగా వెచ్చిస్తుండగా... మరోవంక ప్రయివేటు అకాడమీలూ వేగంగా పుట్టుకొస్తున్నాయి. ప్రత్యేక మారథాన్లు, సైక్లింగ్, బ్యాడ్మింటన్, పికిల్‌బాల్‌ వంటి క్రీడల్లో ఇన్‌ఫ్రా సౌకర్యాలు కల్పిస్తూ ప్రయివేటు ప్లేయర్లు ప్రవేశిస్తున్నారు. వీటన్నిటినీ చూశాక అనిపించేదొకటే!. దేశంలో ఫిట్‌నెస్‌ బూమ్‌ స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. మరి దీని లబ్ధిదారులెవరు? ఒకటి జిమ్‌లు. రెండు యాక్టివ్‌ లైఫ్‌స్టయిల్‌ను అలవాటుగా మార్చే కంపెనీలు!!. సమాధానం రెండే. ఎందుకంటే ఒక వ్యక్తి కల్ట్‌ఫిట్‌ జిమ్‌లో చేరి... ఆ తరవాత మానేశాడనుకోండి. తన ఫిట్‌నెస్‌ ప్రయాణం ఆగిపోదు కదా!!. తను స్పోర్ట్స్‌ షూలు వాడతాడు. ప్రొటీన్‌ పౌడర్‌ కొంటాడు. స్మార్ట్‌ వాచ్‌ పెట్టుకుంటాడు. రోజూ వాకింగ్‌ చేస్తాడు. తన కమ్యూనిటీలో క్లబ్‌హౌస్‌ ఉంటే దాన్ని ఉపయోగించుకుంటాడు. ట్రెక్కింగ్‌కు వెళ్లడం... బ్యాడ్మింటన్‌ ఆడటం వంటివి చేస్తూనే ఉంటాడు. అంటే... తను చేసే ఖర్చు మారింది తప్ప ఆగిపోలేదు. -రమణమూర్తి మంథా

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. సంప్రదాయక ఆర్థిక రాజధాని ముంబైని అధిగమించి అత్యధిక తలసరి జీడీపీ సాధించిన జిల్లాల జాబితాలో తెలంగాణలోని రంగారెడ్డి జిల్లా దేశంలోనే అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ‘ఇన్‌ఫ్రామంత్రా’ ఆర్థిక గణాంకాల ఆధారంగా రూపొందించిన ఈ నివేదిక ఒక ప్రాంతంలో ప్రతి వ్యక్తి అందించే సగటు ఆర్థిక విలువను (తలసరి ఆదాయం) ప్రతిబింబిస్తుంది. ఐటీ, ఫార్మా, పరిశ్రమలు, పర్యాటక రంగాల మద్దతుతో దేశంలో అత్యధిక తలసరి జీడీపీ నమోదు చేసిన టాప్-10 సంపన్న జిల్లాల వివరాలు కింది విధంగా ఉన్నాయి.దేశంలో అత్యంత సంపన్న జిల్లాలుర్యాంక్జిల్లా పేరురాష్ట్రంతలసరి జీడీపీ1రంగారెడ్డితెలంగాణరూ.11.46 లక్షలు2గురుగ్రామ్ (గుర్గావ్)హరియాణారూ.9.05 లక్షలు3బెంగళూరు అర్బన్కర్ణాటకరూ.8.93 లక్షలు4గౌతమ్ బుద్ధ నగర్ (నోయిడా)ఉత్తరప్రదేశ్రూ.8.48 లక్షలు5సోలన్హిమాచల్ ప్రదేశ్రూ.8.10 లక్షలు6ఉత్తర, దక్షిణ గోవాగోవారూ.7.63 లక్షలు7సిక్కిం జిల్లాలు (గ్యాంగ్‌టక్‌ తదితరాలు)సిక్కింరూ.7.46 లక్షలు8దక్షిణ కన్నడ (మంగళూరు)కర్ణాటకరూ.6.69 లక్షలు9ముంబైమహారాష్ట్రరూ.6.57 లక్షలు10అహ్మదాబాద్గుజరాత్రూ.6.54 లక్షలు ఈ ఆర్థిక పురోగతి కేవలం పారిశ్రామిక రంగానికే కాకుండా ఈ జిల్లాల్లో ప్రపంచస్థాయి రహదారులు, విమానాశ్రయాలు, లగ్జరీ హోటళ్లు వంటి పర్యాటక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి కూడా ప్రధాన చోదక శక్తిగా నిలుస్తోంది.రంగారెడ్డి అగ్రస్థానం వెనుక ఆర్థిక అంశాలుహైదరాబాద్‌కు అనుబంధంగా ఉన్న రంగారెడ్డి జిల్లా కేవలం పరిపాలనా సరిహద్దులకే పరిమితం కాలేదు. గ్లోబల్ ఐటీ దిగ్గజాలు, భారీ ఫార్మాస్యూటికల్ కంపెనీలు, లైఫ్ సైన్సెస్, బయోటెక్నాలజీ పార్కుల రాకతో ఈ ప్రాంతం వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. మరోవైపు చార్మినార్, గోల్కొండ కోట, చౌమహల్లా ప్యాలెస్ వంటి హైదరాబాద్ చారిత్రక సౌధాలకు ప్రవేశ ద్వారంగా ఉన్న రంగారెడ్డి జిల్లా తన ఆర్థిక పురోగతితో పర్యాటకులకు ప్రపంచస్థాయి ఆతిథ్య, రవాణా వసతులను అందిస్తోంది.ఇదీ చదవండి: ట్రాఫిక్ రూల్ అతిక్రమిస్తే డిజిటల్ వార్నింగ్‌

దేశీయ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులను మరింత పెంచే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇతర దేశాల పెట్టుబడులతో పనిచేసే ఈ-కామర్స్ సంస్థలకు విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (ఎఫ్‌డీఐ) నిబంధనల్లో సడలింపులు ప్రకటించింది. భారతదేశంలో తయారైన లేదా ఉత్పత్తి చేసిన వస్తువులను విదేశాలకు ఎగుమతి చేసేందుకు మాత్రమే పరిమితమయ్యేలా ఈ-కామర్స్ సంస్థలు ఇన్వెంటరీ ఆధారిత నమూనాను నిర్వహించడానికి అనుమతినిచ్చింది. విదేశీ మారక నిర్వహణ చట్టం (ఫెమా) కింద నోటిఫికేషన్ వెలువడిన తేదీ నుంచి కొత్త విధానం అమలులోకి రానుంది.పాలసీలో మార్పుఇంతకుముందు అమల్లో ఉన్న ఎఫ్‌డీఐ విధానం ప్రకారం.. వ్యాపారాల మధ్య జరిగే ఈ-కామర్స్ (బీ2బీ), మార్కెట్ ప్లేస్ మోడళ్లకు మాత్రమే విదేశీ పెట్టుబడుల అనుమతి ఉండేది. సొంతంగా సరుకులను నిల్వ ఉంచుకుని నేరుగా వినియోగదారులకు విక్రయించే ఇన్వెంటరీ మోడల్, అలాగే బీ2సీ విక్రయాలపై కఠినమైన నిషేధం ఉండేది. అయితే, నూతన నిబంధనల ద్వారా దేశీయ ఉత్పత్తులను విదేశాలకు ఎగుమతి చేసే సందర్భాల్లో ఈ ఇన్వెంటరీ, బీ2సీ ఆంక్షల నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చారు. దీనివల్ల అమెజాన్, ఫ్లిప్‌కార్ట్ వంటి గ్లోబల్ ఈ-కామర్స్ దిగ్గజాలు ఇకపై భారత్‌లో తయారైన వస్తువులను నేరుగా కొనుగోలు చేసి నిల్వ ఉంచుకుని అంతర్జాతీయ వినియోగదారులకు ఎగుమతి చేసే వీలుంది.పరిశ్రమల వర్గాల స్పందనదేశీయంగా చిల్లర వర్తకాన్ని పరిరక్షించేందుకే గతంలో ఇన్వెంటరీ విధానంపై ఆంక్షలు విధించారని, అయితే ఎగుమతుల విషయంలో ఈ స్పష్టత ఇవ్వడం ద్వారా విదేశీ పెట్టుబడిదారుల్లో విధానపరమైన నమ్మకం పెరుగుతుందని ఈవై ఇండియా పన్ను, నియంత్రణ సేవల భాగస్వామి సునీల్ కుమార్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ నిర్ణయాన్ని అమెజాన్ సంస్థ స్వాగతించింది. తమ గ్లోబల్ విజన్‌కు ఇది మరింత బలమిస్తుందని, ముఖ్యంగా టైర్-2, టైర్-3 నగరాల్లోని చిన్న, మధ్యతరహా తయారీదారులకు గ్లోబల్ మార్కెట్‌తో అనుసంధానం ఏర్పడుతుందని కంపెనీ ప్రతినిధి తెలిపారు.ఇదీ చదవండి: ట్రాఫిక్ రూల్ అతిక్రమిస్తే డిజిటల్ వార్నింగ్‌

మామిడి పానీయాల తయారీలో నిజమైన పండ్ల గుజ్జు (పల్ప్‌) శాతాన్ని ప్రామాణికంగా తీసుకుంటూ దానికి అనుగుణంగా జీఎస్టీ రాయితీలను అనుసంధానించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సన్నాహాలు చేస్తోంది. పానీయాల్లో కనీసం 22-25 శాతం సహజసిద్ధమైన మామిడి గుజ్జును తప్పనిసరిగా వాడే ఉత్పత్తులకే 5 శాతం రాయితీ జీఎస్టీ స్లాబ్‌ను పరిమితం చేయాలని కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ పరిధిలోని నిపుణుల కమిటీ సిఫార్సు చేసింది. అంతకంటే తక్కువ గుజ్జు శాతంతో కృత్రిమ రుచులొచ్చేలా ఇతర రసాయనాలతో తయారుచేసే పానీయాలపై అధిక పన్ను విధించాలని స్పష్టం చేసింది.లఖ్‌నవూలోని ఐసీఏఆర్‌-సబ్‌ట్రోపికల్‌ హార్టికల్చర్‌ పరిశోధనా సంస్థ (సీఐఎస్‌హెచ్‌) డైరెక్టర్‌ డాక్టర్‌ టి.దామోదరన్‌ నేతృత్వంలోని కమిటీ ఈ నివేదికను కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి శివరాజ్‌ సింగ్‌ చౌహాన్‌కు సమర్పించింది. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లోని తోతాపురి మామిడి రైతులకు గిట్టుబాటు ధర లభించక మార్కెట్‌లో ధరలు తీవ్రంగా పతనమైన నేపథ్యంలో ఈ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు.ధరల పతనానికి మూలాలు.. కమిటీ సిఫార్సులువాణిజ్య పానీయాల తయారీ సంస్థలు చాలా తక్కువ పరిమాణంలో నిజమైన పల్ప్‌ను ఉపయోగిస్తున్నాయి.ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ల సామర్థ్యానికి, పండ్ల సేకరణ సమయానికి మధ్య సమన్వయం ఉండడంలేదు.అంతర్జాతీయ ఎగుమతి మార్కెట్లలో ధరలు హెచ్చుతగ్గులున్నాయి.రైతులకు స్థిరమైన ఆదాయం అందించేందుకు ప్రతి సీజన్‌కు ముందే పంట దిగుబడి, ప్రాసెసింగ్ అవసరాలు, ఎగుమతుల అంచనాల ఆధారంగా రిపోర్ట్‌ ఇవ్వాలని నిపుణులు చెప్పారు. సూచనప్రాయమైన కొనుగోలు ధరలను ఖరారు చేసేలా 'సెంట్రల్ కోఆర్డినేషన్ అండ్ ప్రైస్ స్టెబిలైజేషన్ కమిటీ'ని ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించారు.రైతులకు, వినియోగదారులకు ప్రయోజనంఈ సిఫార్సులు అమల్లోకి వస్తే పానీయాల తయారీ సంస్థలు 5 శాతం జీఎస్టీ ప్రయోజనం కోసం తోతాపురి మామిడి గుజ్జును కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల తోతాపురి పండిస్తున్న లక్షలాది మంది రైతులకు స్థిరమైన డిమాండ్, మెరుగైన ధర దక్కుతాయి. మరోవైపు, వినియోగదారులకు కృత్రిమ రసాయనాలు లేని ఆరోగ్యకరమైన జ్యూస్‌లు అందుబాటులోకి వస్తాయి. ఆహార శుద్ధి రంగాన్ని రైతు సంక్షేమానికి అనుసంధానించే ఈ ప్రక్రియ వేగంగా అమలైతే మామిడి సాగుదారుల కష్టాలకు పరిష్కారం లభిస్తుంది.ఇదీ చదవండి: ట్రాఫిక్ రూల్ అతిక్రమిస్తే డిజిటల్ వార్నింగ్‌

పశ్చిమాసియాలో క్రూడాయిల్ సంక్షోభం మరింత ప్రమాదకర మలుపు తిరిగింది. అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, అమెరికా సైనిక చర్యల కారణంగా తమ చమురు ఎగుమతులకు అడ్డంకులు కలిగిస్తే ఆ ప్రాంతం నుంచి చమురు సరఫరాను పూర్తిగా నిలిపివేస్తామని ఇరాన్ హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ‘మమ్మల్ని చమురు అమ్మకుండా నిరోధిస్తే.. ఈ ప్రాంతంలో ఏ ఒక్క దేశాన్ని కూడా చమురు అమ్మనివ్వం’ అంటూ ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మహ్మద్ బాకర్ గాలిబాఫ్ చేసిన ప్రకటనతో గ్లోబల్ ఇంధన మార్కెట్లు ఆందోళనకు గురయ్యాయి.అమెరికాతో సాగుతున్న సైనిక ఘర్షణలో ఇరాన్ అనుసరిస్తున్న వ్యూహం అత్యంత స్పష్టంగా ఉందని గాలిబాఫ్ తెలిపారు. తమ భద్రతను, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను దెబ్బతీస్తే పశ్చిమాసియాలోని చమురు మౌలిక వసతులను, సరఫరా మార్గాలను స్తంభింపజేస్తామని పరోక్షంగా హెచ్చరించారు. ముఖ్యంగా ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకంగా ఉన్న హార్మూజ్‌ జలసంధి భద్రతపై అమెరికా దళాల ఉనికి తీవ్రంగా ఖండించారు. ఇరాన్ భద్రతా ఆందోళనలను పరిగణనలోకి తీసుకునే వరకు ఈ జలసంధిలో పూర్వ పరిస్థితులు నెలకొనవని చెప్పారు.ముదురుతున్న ఉద్రిక్తతలు.. వ్యూహాత్మక దాడులుఒకవైపు ఇరాన్ విద్యుత్ కేంద్రాలు, వంతెనలు, కీలక మౌలిక వసతులను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు ఉధృతం చేస్తామని అమెరికా హెచ్చరిస్తుండగా.. మరోవైపు దౌత్యపరమైన చర్చలు ఎలాంటి పురోగతి సాధించకపోవడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. దీనికి తోడు ఎర్రసముద్రంలో సౌదీ చమురు ట్యాంకర్లపై హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు దాడులు చేయడం, ఇంధన రవాణాకు మరో కీలకమైన ప్రాంతంలో కొత్త ఆటంకాలను సృష్టిస్తోంది.ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పెను ముప్పుఇరాన్ వ్యూహాత్మక హెచ్చరికల నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో క్రూడాయిల్ ధరలు మళ్లీ భారీగా పెరుగుతున్నాయి. ఒకవేళ హార్మూజ్‌ జలసంధిలో సరఫరాకు విఘాతం కలిగితే గ్లోబల్ సప్లై చైన్ దెబ్బతిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. భారత్ వంటి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు ఇది ఆర్థికంగా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. సైనిక దాడుల కంటే ముందే దౌత్య మార్గాల ద్వారా ఈ సంక్షోభానికి తెరదించకపోతే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కోలుకోలేని దెబ్బ తినడం ఖాయమని కొందరు అంచనా వేస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: ట్రాఫిక్ రూల్ అతిక్రమిస్తే డిజిటల్ వార్నింగ్‌

రహదారి భద్రతను పటిష్టం చేయడం, నిబంధనలను తరచూ ఉల్లంఘించే వాహనదారులకు అడ్డుకట్ట వేయడం లక్ష్యంగా కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ప్రతిపాదనను సిద్ధం చేసింది. ట్రాఫిక్ నిబంధనలను అతిక్రమించే వారికి తక్షణ డిజిటల్ హెచ్చరికలు పంపడంతో పాటు పదేపదే చేసే ఉల్లంఘనలపై కఠిన చర్యలు తీసుకునేలా కొత్తగా డిజిటల్ వార్నింగ్ సిస్టమ్‌ను ప్రవేశపెట్టేందుకు కసరత్తు చేస్తోంది.సాంకేతికతతో రియల్-టైమ్ పర్యవేక్షణప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న ఈ-చలాన్ వ్యవస్థను మరింత ఆధునీకరిస్తూ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, ఆటోమేటిక్ నంబర్ ప్లేట్ రికగ్నిషన్ (ఏఎన్‌పీఆర్‌) కెమెరాలను ప్రతిపాదిత వ్యవస్థకు అనుసంధానించనున్నారు. వాహనదారులు సిగ్నల్ జంపింగ్, అతివేగం, హెల్మెట్/సీటు బెల్ట్ ధరించకపోవడం, రాంగ్ రూట్ డ్రైవింగ్ లేదా డ్రైవింగ్ చేస్తూ సెల్ ఫోన్ మాట్లాడటం వంటి చర్యలకు పాల్పడితే.. డిజిటల్ నెట్‌వర్క్ ద్వారా వెంటనే సదరు వాహనదారుడి రిజిస్టర్డ్ మొబైల్ నంబర్, ఈ-మెయిల్‌కు అలర్ట్/వార్నింగ్ మెసేజ్ వెళ్తుంది.డీమెరిట్ పాయింట్ల విధానం.. లైసెన్స్ రద్దుఈ ప్రతిపాదనలో అత్యంత కీలకమైన అంశం పాయింట్ల ఆధారిత శిక్షా విధానం. అంతర్జాతీయ స్థాయి ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా రూపొందిస్తున్న ఈ విధానంలో.. ప్రతి ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనకు ఒక ప్రత్యేక డిజిటల్ రికార్డు ఉంటుంది. ఒకే క్యాలెండర్ సంవత్సరంలో నిర్దేశిత పరిమితికి మించి (ఉదాహరణకు 5 లేదా అంతకంటే ఎక్కువసార్లు) ఉల్లంఘనలు నమోదవ్వడం లేదా డీమెరిట్ పాయింట్లు పరిమితి దాటితే ప్రాంతీయ రవాణా కార్యాలయం (ఆర్‌టీఓ) నేరుగా జోక్యం చేసుకుంటుంది. పదేపదే నిబంధనలు ఉల్లంఘించే వారి డ్రైవింగ్ లైసెన్స్‌ను తాత్కాలికంగా సస్పెండ్ చేయడం లేదా శాశ్వతంగా రద్దు చేసే అధికారం రవాణా శాఖకు ఉంటుంది. అంతేకాకుండా లైసెన్స్ పునరుద్ధరణకు ముందు వాహనదారులు విధిగా డ్రైవింగ్ రీ-టెస్ట్, భద్రతా శిక్షణ పూర్తి చేయాల్సి రావచ్చు.మారనున్న వాహనదారుల ప్రవర్తనసాధారణంగా జరిమానా చెల్లించి మళ్లీ పాత తప్పులే చేసే ధోరణి చాలామందిలో కనిపిస్తుంటుంది. అయితే, కొత్త డిజిటల్ హెచ్చరిక వ్యవస్థ ద్వారా కేవలం జరిమానా మాత్రమే గాక లైసెన్స్ కోల్పోయే ప్రమాదం ఏర్పడుతుంది. ఇది వాహనదారుల్లో క్రమశిక్షణను, జవాబుదారీతనాన్ని పెంచుతుంది. అలాగే, మనుషుల ప్రమేయం తక్కువగా ఉండి సాంకేతికత ఆధారంగా నిర్ణయాలు జరగడం వల్ల అవినీతికి తావులేకుండా పారదర్శకత పెరుగుతుందని కొందరు భావిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: పండగలు షురూ.. వంటనూనెల దిగుమతుల జోరు

రాబోయే వరుస పండుగల సీజన్‌ను దృష్టిలో ఉంచుకుని దేశంలో వంటనూనెల కొరత తలెత్తకుండా ప్రభుత్వం, దేశీయ రిఫైనరీలు ముందస్తు చర్యలను వేగవంతం చేశాయి. రాబోయే జులై నుంచి అక్టోబర్ మధ్య కాలంలో సగటున నెలకు 15 లక్షల టన్నుల చొప్పున వంటనూనెలను దిగుమతి చేసుకోవడానికి రంగం సిద్ధమైంది. వినాయక చవితి, దసరా, దీపావళి వంటి ప్రధాన పండుగల సమయంలో స్వీట్లు, పిండివంటల తయారీతో వంటనూనెలకు డిమాండ్ పెరుగుతుంది. ఈ క్రమంలో మార్కెట్లో కొరత ఏర్పడకుండా స్థిరమైన ధరలను నిర్వహించడమే లక్ష్యంగా దిగుమతుల పరిమాణాన్ని భారీగా పెంచుతున్నారు.దేశీయ సరఫరా తగ్గుదల..ప్రస్తుతం దేశీయంగా సోయాబీన్, ఆవాల (రేప్‌సీడ్) క్రషింగ్ కార్యకలాపాలు మందగించడంతో స్థానికంగా నూనెల లభ్యత తగ్గింది. ఈ లోటును పూడ్చడానికి పండుగల నాటి గరిష్ఠ డిమాండ్‌ను తట్టుకోవడానికి దిగుమతులే ఏకైక మార్గంగా మారాయని సాల్వెంట్ ఎక్స్‌ట్రాక్టర్స్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎస్‌ఈఏ) ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ బి.వి.మెహతా తెలిపారు. దీంతో దేశీయ రిఫైనర్లు పామ్ ఆయిల్, సోయా ఆయిల్, సన్‌ఫ్లవర్ ఆయిల్ కొనుగోళ్లను వేగవంతం చేస్తున్నారు.అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై భారత డిమాండ్ ప్రభావంప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా వంటనూనెలను దిగుమతి చేసుకునే భారతదేశం ఈ స్థాయిలో కొనుగోళ్లు చేపట్టడం గ్లోబల్ కమొడిటీ మార్కెట్లపై స్పష్టమైన ప్రభావం చూపుతోంది. ప్రధానంగా ఇండోనేషియా, మలేషియాల నుంచి క్రూడ్ పామ్ ఆయిల్ దిగుమతులు పుంజుకోనున్నాయి. అర్జెంటీనా, బ్రెజిల్‌ల నుంచి సోయా ఆయిల్, రష్యా-ఉక్రెయిన్‌ల నుంచి పొద్దుతిరుగుడు నూనె సరఫరాలు పెరగనున్నాయి. భారత్ నుంచి పెద్దమొత్తంలో ఆర్డర్లు రావడంతో ఇండోనేషియా, మలేషియాల్లో నిల్వలు తగ్గి మలేషియన్ పామ్ ఆయిల్, గ్లోబల్ సోయా ఆయిల్ ఫ్యూచర్స్ ధరలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో బలమైన మద్దతు లభిస్తోంది.భారతదేశం తన మొత్తం వంటనూనెల అవసరాలలో దాదాపు 55-60% వరకు దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. పండుగల సీజన్‌లో సామాన్యులపై ధరల భారం పడకుండా ఉండాలంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం దిగుమతి సుంకాలను అంతర్జాతీయ మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సమీక్షించాలి. సుదీర్ఘ కాలంలో దిగుమతులను తగ్గించుకోవడానికి నేషనల్ ఎడిబుల్ ఆయిల్ మిషన్ ద్వారా దేశీయంగా నూనె గింజల సాగు విస్తీర్ణాన్ని, ఉత్పాదకతను పెంచడంపై కేంద్రం మరింత దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది.ఇదీ చదవండి: ఒక్కరోజులో ధరలు అమాంతం ఇలా..

బంగారం ధరలు ఇటీవల స్వల్పంగా తగ్గినప్పటికీ సార్వభౌమ పసిడి బాండ్లలో (సావరీన్‌ గోల్డ్‌ బాండ్స్‌-ఎస్‌జీబీ) పెట్టుబడి పెట్టిన వారికి గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇప్పటికీ 34-44 శాతం వరకు లబ్ధి చేకూరుతోంది. కొత్తగా ఎస్‌జీబీల జారీని ప్రభుత్వం నిలిపివేసినప్పటికీ 2032 ఫిబ్రవరి వరకు గడువు తీరే దాదాపు 45 బాండ్లు ప్రస్తుతం స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల్లో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఇవి వార్షికంగా 2.50 శాతం వడ్డీని అందిస్తూనే గడువు ముగిసే సమయానికి నాటి పసిడి మార్కెట్ ధర ఆధారంగా మెచ్యూరిటీ సొమ్మును చెల్లిస్తాయి.900 శాతానికి పైగా పెరుగుదలరిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) ఫిబ్రవరి 2024లో చివరిసారిగా ఎస్‌జీబీని జారీ చేసింది. 2015 చివరిలో ఈ పథకం ప్రారంభమైనప్పుడు 10 గ్రాముల బంగారం ధర సుమారు రూ.25,000 ఉండగా ప్రస్తుతం అది దాదాపు రూ.1.29 లక్షలకు చేరింది. ఫలితంగా, ప్రభుత్వంపై ఎస్‌జీబీల బాధ్యత సుమారు రూ.1.12 లక్షల కోట్ల- రూ.1.20 లక్షల కోట్లకు (సుమారు 130 టన్నుల బంగారం) పెరిగింది. ఇది 2015తో పోలిస్తే 900 శాతానికి పైగా పెరుగుదల.ఈ క్రమంలోనే ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించుకోవడానికి కేంద్ర బడ్జెట్ 2026లో కీలక పన్ను సవరణ చేసింది. ఇకపై ఆర్‌బీఐ ద్వారా ప్రాథమికంగా బాండ్లు కొనుగోలు చేసి ఎనిమిదేళ్ల గడువు వరకు ఉంచుకునే వారికి మాత్రమే మూలధన లాభాల పన్ను మినహాయింపు లభిస్తుంది. సెకండరీ మార్కెట్ (NSE/BSE)లో ఇతరుల నుంచి ఎస్‌జీబీలు కొనుగోలు చేసేవారికి ఈ పన్ను మినహాయింపు వర్తించదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. బాండ్ల పన్ను విధానంలో వచ్చిన మార్పుల నేపథ్యంలో కొత్తగా పసిడిలో పెట్టుబడులు పెట్టాలనుకునే వారికి గోల్డ్ ఈటీఎఫ్‌లు మెరుగైన ప్రత్యామ్నాయమని సూచిస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: కోకా-కోలా ‘ఫెయిర్‌లైఫ్’పై సైబర్ దాడి

ఈక్విటీ షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడులపై విధిస్తున్న దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభాల (ఎల్‌టీసీజీ) పన్నును ఎత్తివేసే ఆలోచన ఏదీ ప్రస్తుతం పరిశీలనలో లేదని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. ప్రతికూల మార్కెట్ వార్తలు, నిపుణుల అంచనాల నడుమ పెట్టుబడిదారుల్లో నెలకొన్న ఊహాగానాలకు తెరదించుతూ లోక్‌సభలో ప్రభుత్వం ఈ ప్రకటన చేసింది.పార్లమెంట్ ఉభయసభల సమావేశాల సందర్భంగా లోక్‌సభలో అడిగిన ఓ ప్రశ్నకు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి రాతపూర్వక సమాధానమిస్తూ.. పన్ను విధానాలు, మూలధన లాభాల పన్ను రేట్లను ప్రభుత్వం వార్షిక బడ్జెట్ రూపకల్పన సమయంలోనే స్థూల ఆర్థిక పరిస్థితులను బట్టి సమీక్షిస్తుందని, ప్రస్తుతానికి ఎల్‌టీసీజీని రద్దు చేసే ఎలాంటి ప్రతిపాదన లేదని పేర్కొన్నారు.ఖజానాకు భారీగా పన్ను ఆదాయంభారత మార్కెట్లలో రిటైల్ పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యం ఊపందుకోవడంతో ఎల్‌టీసీజీ ద్వారా ప్రభుత్వానికి లభించే రాబడి భారీగా పెరిగింది. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ (అసెస్మెంట్ ఇయర్ 2025-26) ఈక్విటీ ఎల్‌టీసీజీ పన్ను వసూళ్లు ఏకంగా 78.8 శాతం పెరిగి రూ.1,29,158 కోట్లకు చేరాయి. అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరంలో (ఏవై 2024-25) ఈ వసూళ్లు రూ.72,249 కోట్లుగా నమోదయ్యాయి.ఎఫ్‌పీఐలతో సమానమైన పన్ను నిబంధనలువిదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారులకు పన్ను మినహాయింపులపై వస్తున్న వార్తలను కూడా ప్రభుత్వం ఖండించింది. ఈక్విటీలపై విధిస్తున్న 12.5% ఎల్‌టీసీజీ పన్ను రేటు స్వదేశీ రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు, విదేశీ ఇన్వెస్టర్లకు సమానంగానే వర్తిస్తుందని తెలిపింది. ఎఫ్‌పీఐలకు ఇటీవల ప్రకటించిన పన్ను మినహాయింపు కేవలం ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల పెట్టుబడుల వరకే పరిమితమని స్పష్టం చేసింది.ప్రస్తుతం ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.1.25 లక్షలకు పైబడిన ఈక్విటీ లాభాలపై 12.5% చొప్పున ఎల్‌టీసీజీ పన్ను అమలులో ఉంది. దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన పన్ను రాబడిని సమకూరుస్తున్న ఈ విధానాన్ని మున్ముందు కూడా కొనసాగించడానికే ప్రభుత్వం మొగ్గు చూపుతోంది.ఇదీ చదవండి: మళ్లీ టాప్ గేర్‌లోకి పసిడి.. నేటి ధరలు ఇలా..

న్యూఢిల్లీ: సిమెంటు, విద్యుత్, ముడి ఇనుము దన్నుతో జూన్‌లో తొమ్మిది కీలక మౌలిక రంగాల ఉత్పత్తి అయిదు నెలల గరిష్టమైన 5 శాతానికి ఎగిసింది. 2025 జూన్‌లో ఇది 1.1 శాతంగా, 2026 మే నెలలో 3.2 శాతంగా నమోదైంది. తాజాగా విడుదల చేసిన అధికారిక గణాంకాల్లో బేస్‌ ఇయర్‌ని 2011–12 నుంచి 2022–23కి మార్చారు. ఇందులో తొమ్మిదో రంగంగా ముడి ఇనుమును కూడా జోడించారు. గణాంకాల ప్రకారం ముడిచమురు, సహజ వాయువు, రిఫైనరీ ఉత్పత్తులు, ఎరువుల ఉత్పత్తి క్షీణించింది. మరోవైపు సిమెంటు, విద్యుదుత్పత్తి 9.8 శాతం చొప్పున, కొత్తగా చేర్చిన ముడి ఇనుము రంగం ఉత్పత్తి 43.9 శాతం మేర వృద్ధి చెందగా, ఉక్కు 4.6 శాతానికి నెమ్మదించింది. ఏప్రిల్‌–జూన్‌ త్రైమాసికంలో కీలక రంగాలు 3.6 శాతం వృద్ధి చెందాయి. గతేడాది ఇదే వ్యవధిలో వృద్ధి 1 శాతానికి పరిమితమైంది. పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల కారణంగా వరుసగా నాలుగో నెలా ఎరువుల ఉత్పత్తి మందగించింది.

బుల్‌ మార్కెట్లో జరిగేదొకటే. కొన్ని తప్ప అన్ని షేర్లూ పరుగులు పెడతాయి. ఎలా అంటే... అమ్మో! ఇప్పుడు కొనలేకపోతే ఇంకెప్పటికీ ఆ ధర దగ్గర దొరకవేమో!!... అని ఇన్వెస్టర్లు భయపడేలా!. కొంచెం స్టాక్‌మార్కెట్‌ గురించి తెలిసిన వాళ్లంతా గురువులు, స్నేహితుల రూపంలో అప్పుడే ఎదురవుతారు. ‘‘ఇది మంచి కంపెనీ. ధర ఓకే. జస్ట్‌ కొని పక్కనపెట్టుకోండి. ఎప్పటికీ అమ్మకపోతేచాలు’’ అని సలహా ఇస్తారు. ఇదిగో... ఇన్వెస్టర్లు తప్పులో కాలేసేదిక్కడే. ఎందుకంటే ‘షేర్లు కొని మర్చిపోండి’ అనే సలహాలో నిజం సగమే. ఒక గొప్ప కంపెనీ షేరును కొన్నంత మాత్రాన అద్భుతమైన లాభాలు వస్తాయని కానీ... ఒక నాసిరకం కంపెనీ షేరును కొన్నంత మాత్రాన నష్టాలు ఖాయమని అనుకోవటానికి వీల్లేదు. ఎందుకంటే కంపెనీ– షేరు కవలలు కాదు. కేవలం సోదరులే. రెండింట్లో తేడాలుండొచ్చు. అనుకున్నట్టుగా రాణించే మంచి కంపెనీలకన్నా, అనూహ్యంగా రాణించే సాధారణ కంపెనీలే బాగా ముందుకెళతాయి. అదెలాగో సోదాహరణంగా వివరించేదే ఈ సాక్షి ‘వెల్త్‌’ ప్రత్యేక కథనం... ఒక షేరు పెరుగుతుందా? తగ్గుతుందా? ఎన్నాళ్లలో ఎంత రాబడినిస్తుంది? ఇదంతా కేవలం కంపెనీ ఎంత బాగుందన్న దానిపైనే ఆధారపడదు. కంపెనీ వ్యాపారం ఏటా ఏ స్థాయిలో పెరుగుతోంది? ఆ పెరిగే వృద్ధికి మార్కెట్‌ ఎంత విలువ ఇస్తోంది? ఆ కంపెనీ ఎంత డివిడెండ్‌ చెల్లిస్తోంది? మనం కొన్న షేరును ఎంతకాలం విక్రయించకుండా ఉంచగలుగుతున్నాం? ఇవన్నీ కలిసే షేరుపై వచ్చే రాబడిని నిర్ణయిస్తాయి. అందుకు కొన్ని ఉదాహరణలివీ... గొప్ప కంపెనీ... కానీ పూర్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌! పేజ్‌ ఇండస్ట్రీస్‌: 2009–2019 మధ్య దేశంలోని కంపెనీల్లో ఇన్వెస్టర్లకు అత్యంత భారీ లాభాలిచ్చిన షేరు ఇదే. ఆదాయం బీభత్సం. మార్జిన్లు అద్భుతం. పెట్టిన మూలధనంపై వచ్చే రాబడి(ఆర్‌ఓసీఈ) అత్యధికం. దీంతో 2009లో రూ.300 ఉన్న షేరు ధర పదేళ్లలో ఏకంగా రూ.35వేలకు చేరింది. ఇన్వెస్టర్లు ఇక ఈ కంపెనీకి ఎదురులేదనుకున్నారు. ధర ఎంత పెరిగినా కొనటం మొదలుపెట్టారు. వేల్యుయేషన్లు పెరిగాయి. అంటే.. కంపెనీ భవిష్యత్తుకు తగ్గట్టు ముందే షేరు ధర పెరిగిపోయింది. జాకీ బ్రాండ్‌ దుస్తుల్ని దేశీయంగా విక్రయించే ఈ కంపెనీ వ్యాపారం 2019 తరువాత కూడా అద్భుతంగా కొనసాగింది. కానీ అప్పటికే ఆ భవిష్యత్తు మొత్తం షేరు ధరలో చేరిపోయింది. ఈ ఏడేళ్లలో షేరు ధర రూ.40 వేలకు అటూఇటుగా ఉంది. మరి 2019లోనో ఆ తరువాతో ఇన్వెస్ట్‌ చేసిన వారికిది పూర్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంటే కదా? కొటక్‌ మహీంద్రా బ్యాంక్‌దీ ఇలాంటి స్టోరీనే.దేశంలోని అతికొద్ది అద్భుతమైన ప్రైవేటు బ్యాంకుల్లో ఒకటి. మేనేజ్‌మెంట్, అండర్‌రైటింగ్, అసెట్‌ క్వాలిటీ అన్నింటా సూపర్‌. ఇన్వెస్టర్లకూ ఇష్టమే. కానీ అందరూ ఇష్టపడి కొనటం వల్ల ఈ షేరు వాల్యుయేషన్‌ బాగా పెరిగిపోయింది. తరువాత రుణాల వృద్ధి తగ్గింది. వ్యాపారం, బుక్‌ వేల్యూ పెరుగుతున్నా వాల్యుయేషన్ల ప్రీమియం తగ్గటంతో షేరు ధర బాగా పడింది. ఏషియన్‌ పెయింట్స్‌దీ ఇలాంటి కథే. ఒకప్పుడు ఇది వ్యాపారానికి బెంచ్‌మార్క్‌. పోటీ సంస్థలకన్నా అన్నింటా ముందంజే. కానీ గత కొన్నేళ్లుగా షేరుపై రాబడి పెద్దగా లేదు. ఎందుకంటే వ్యాపారం బాగానే ఉన్నా అంచనాలు విపరీతంగా పెరిగాయి. వాటిని అందుకోవటం సాధ్యం కాని స్థితిలో... షేరు ధర పెరుగుదల అంతంతమాత్రంగానే ఉంటోంది. రాబడిలో నిలకడ లేకుంటే... షేరు ధర అంతంతే! నాట్కో ఫార్మా: అప్పుల్లే వు. ఆర్‌ అండ్‌ డీ అద్భుతం. మార్జిన్లు సూపర్‌. పటిష్ఠమైన మేనేజ్‌మెంట్‌. కానీ... దీర్ఘకాలలలో చూస్తే ఈ కంపెనీపై రాబడి చాలా నాసిరకం. కారణమేంటి? ఈ కంపెనీ లాభాలన్నీ బ్లాక్‌బస్టన్‌ జనరిక్‌ డ్రగ్స్‌ను ప్రవేశపెట్టడంపైనే ఆధారపడుతూ వస్తున్నాయి. ఒక అద్భుతమైన ఉత్పత్తితో అన్నీ మారిపోతాయి. తరవాత దానికి పోటీ వస్తుంది. మార్జిన్లు పడిపోతాయి. మరో కొత్త ఉత్పత్తిపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి. ఈ తరహా అనిశ్చితి మార్కెట్‌కు నచ్చదు. దివీస్‌ లాబొరేటరీస్‌: ఇది కూడా నాట్కో తరహాలో దేశీ ఫార్మా కంపెనీనే. కానీ ఈ కంపెనీ పనితీరులో నాటకీయ అనూహ్యతేదీ ఉండదు. బ్లాక్‌బస్టర్‌ డ్రగ్స్‌ ఉండవు. కానీ... అదే పనితీరు క్రమం తప్పకుండా కొనసాగుతుంది. మార్జిన్లు, క్యాష్‌ ఫ్లో, రాబడి... అన్నీ అంచనాలకు తగ్గట్టే ఉంటాయి. అందుకే ఈ కంపెనీ షేరు ఎప్పటికప్పుడు కొత్త గరిష్ఠ స్థాయిలను తాకుతూనే వస్తోంది. కొన్ని సార్లు వేచి చూడాలి... అంతే! రిలయన్స్‌ ఇండస్ట్రీస్‌: దేశీ డైవర్సిఫైడ్‌ దిగ్గజం రిలయన్స్‌ది ప్రత్యేక కథ. 2002–08 మధ్య చూస్తే... చమురు రిఫైనింగ్‌ బూమ్‌లో ఉంది. షేరు ధర రూ.20 నుంచి ఏకంగా రూ.350కి చేరి ఇన్వెస్టర్లకు సంపద సృష్టించింది. కానీ అప్పటి నుంచి 2016 వరకు వ్యాపారం అద్భుతంగానే ఉన్నా షేరు ధర పెరగలేదు. పైపెచ్చు తగ్గింది. ఆ తరువాతి ఐదేళ్లూ... అంటే 2021 వరకూ చూస్తే జియో వచ్చింది. రిటైల్‌ పెరిగింది. కంపెనీ విలువ మారిపోయింది. షేరు ఏకంగా మూడు రెట్లు పెరిగి రూ.1400 కూడా తాకింది. మరి తరువాతేంటి? ఇదిగో ఈ ప్రశ్నకు సమాధానంకోసమే మార్కెట్‌ ఎదురు చూస్తోంది. అందుకే గడిచిన ఐదేళ్లలో షేరు ధర పెరగలేదు. జియో ఐపీవోకు వస్తే దాని విలువెంత? రిటైల్‌ ఐపీఓ ఎంత? గ్రీన్‌ ఎనర్జీ ఆదాయాలెలా ఉంటాయి? ఏఐతో వచ్చే లాభమెంత? ఇలాంటి ప్రశ్నలన్నిటికీ సమాధానాల కోసం మార్కెట్‌ వేచిచూస్తోంది. కంపెనీ మారలేదు. వ్యాపారం క్షీణించలేదు. కానీ మార్కెట్‌ కంపెనీ వృద్ధికి కొత్త ట్రిగ్గర్‌ కోసం ఎదురుచూసింది. అందుకే ఐదేళ్లపాటు షేరు ధర పెద్దగా కదల్లేదు. ఇదే టైమ్‌ కరెక్షన్‌.సాదాసీదా వ్యాపారం... షేరు అద్భుతం! షిప్పింగ్‌ కంపెనీలను చూడండి. వ్యాపార నాణ్యత అంతంతే. రాబడులు కొన్నిసార్లు మాత్రం అసాధారణమైన రీతిలో ఉంటాయి. ఎందుకంటే అంతర్జాతీయంగా సరకు రవాణా సైకిల్స్‌ మారుతుంటాయి కనక. దానికి తగ్గట్టే షేర్లూ పెరుగుతుంటాయి. షుగర్‌ కంపెనీలదీ అదే తీరు. మార్జిన్లు తక్కువ. ప్రభుత్వ నియంత్రణ ఎక్కువ. కానీ... ఇథనాల్‌ నిర్ణయాలప్పుడు... చక్కెర సీజన్లోను ఈ షేర్లు విపరీతంగా పెరుగుతుంటాయి. కొన్ని చాలాసార్లు రెండుమూడు రెట్ల చొప్పున పెరిగాయి. కానీ వ్యాపారమేమీ అంత నాటకీయంగా మారిపోదు. సీజన్‌ మారుతుంది... అంతే.షేర్ల రాబడికి గ్రోత్‌ ఇంజిన్లు ఇవే... పై ఉదాహరణలన్నీ చూశాక ప్రతి ఇన్వెస్టరూ గమనించాల్సినవి ఇవే. → రాబడుల్లో వృద్ధి: కంపెనీ ఆదాయం, లాభం క్రమం తప్పకుండా పెరగాలి. → ఊహించినట్టే: కంపెనీ భవిష్యత్తు రాబడులపై ఇన్వెస్టర్లు ధీమాగా ఉండాలి. → వేల్యుయేషన్‌: ఎంత పీఈ దగ్గర కొంటున్నామనే విషయంతో పాటు కంపెనీ పీఈ ఏటా ఏ స్థాయిలో పెరుగుతోందో కూడా చూడాలి. అప్పుడే ధర సహేతుకమో కాదో తెలుస్తుంది. → క్యాపిటల్‌ కేటాయిపు: రాబడుల్లో మిగిలే మొత్తం కంపెనీ విస్తరణ ప్రణాళికలకు ఏ మేరకు సరిపోతుందన్నది కూడా ముఖ్యమే. → టైమ్‌: ఇది అన్నిటికన్నా ముఖ్యం. కొన్నిసార్లు అన్నీ బాగున్నా మార్కెట్‌ మాత్రం ఆ కంపెనీ నుంచి మరిన్ని సంకేతాల కోసం ఎదురు చూస్తుంటుంది. ఇన్వెస్టర్లు చూడాల్సినవివే... ఒక షేరు కొనేటపుడు ‘ఇది మంచి కంపెనీయే’ అని సింపుల్‌గా తేల్చేసుకోకుండా... → కంపెనీ రాబడుల్లో వృద్ధి నిలకడగా ఉంటుందా? → వ్యాపార పనితీరు అనుకున్నట్టుగానే సాగుతుందా? → లాభాలను కంపెనీ తెలివిగా వాడి విస్తరణ చేయగలుగుతుందా? → కంపెనీ షేరు విలువ సహేతుకంగానే ఉందా? → ఈ కంపెనీనుంచి మార్కెట్‌ ఆశిస్తున్నదెంత? కంపెనీ సాధించిందెంత? → వచ్చే ఐదేళ్లలో ఈ కంపెనీ ఏ రకమైన అనూహ్య ఫలితాలు సాధిస్తుంది? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతుక్కుని... ఆ తరువాత ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తేనే అనుకున్న ఫలితాలొస్తాయి. చాలామంది ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ సలహాదారులు ఇన్వెస్టర్లు కంపెనీ యాజమాన్యం తరహాలో ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని చెబుతారు. కానీ అది సరికాదనే అనుకోవాలి. ఎందుకంటే కంపెనీ యాజమాన్యం ‘ఈ వ్యాపారం భవిష్యత్‌ బాగుంటుందా?’ అనే ఆలోచిస్తుంది. కానీ ఇన్వెస్టర్లు మాత్రం... ‘ఈ వ్యాపారం తాలూకు భవిష్యత్తు వృద్ధి ఇప్పటికే ఈ షేరులో కనిపిస్తోందా?’ అనేది చూడాలి. ఎందుకంటే ఇన్వెస్టర్లు కంపెనీని కొనరు. ఆ కంపెనీ భవిష్యత్‌ ఆదాయాలను కొంటారు. ఆ భవిష్యత్తుకు ఎంత ధర చెల్లిస్తున్నారన్నదే చివరికి వారి రాబడిని నిర్ణయిస్తుంది. ఆ చెల్లించే ధర మరీ ఎక్కువ అనిపిస్తే ఆ షేరుకు దూరంగానే ఉండాలి. కనీసం కొన్నాళ్లయినా!! -మంథా రమణమూర్తి

దేశంలో త్వరలోనే ప్లాస్టిక్‌ (పాలిమర్‌) కరెన్సీ నోట్లు చలామణిలోకి వచ్చే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. రూ.10, రూ.20 విలువల పాలిమర్‌ నోట్లను ప్రయోగాత్మకంగా ప్రవేశపెట్టేందుకు భారతీయ రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ (ఆర్‌బీఐ) కీలక చర్యలు ప్రారంభించింది. అయితే పైలట్‌ ప్రాజెక్టు తేదీలు లేదా నోట్ల డినామినేషన్లపై ఆర్‌బీఐ ఇప్పటివరకు అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు. ప్రస్తుతం గ్లోబల్‌ టెండర్‌ ప్రక్రియ ప్రారంభించడం ద్వారా సన్నాహాలు వేగవంతం చేసింది.ఆర్‌బీఐకి చెందిన కరెన్సీ ముద్రణ సంస్థ భారతీయ రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ నోట్‌ ముద్రణ్‌ ప్రైవేట్‌ లిమిటెడ్‌ (BRBNMPL) ప్రపంచవ్యాప్తంగా తయారీ సంస్థల నుంచి ఎక్స్‌ప్రెషన్‌ ఆఫ్‌ ఇంటరెస్ట్‌ (EOI) కోరింది. ఇందులో బయాక్సియల్‌ ఓరియెంటెడ్‌ పాలీప్రొపైలిన్‌ (BOPP) ఆధారిత పాలిమర్‌ సబ్‌స్ట్రేట్‌ను సరఫరా చేయాలని పేర్కొంది. మొత్తం 68,000 రీముల పాలిమర్‌ షీట్లు అవసరమని, వాటిలో రెండు డినామినేషన్లకు చెరో 34,000 రీములు కేటాయించినట్లు టెండర్‌లో వెల్లడించింది.ఈ పాలిమర్‌ షీట్లలో పారదర్శక విండో, మెటాలిక్‌ న్యూమరల్‌, మాగ్నెటిక్‌ సూడో థ్రెడ్‌, షాడో ఇమేజ్‌, ఇరిడిసెంట్‌ ప్యాటర్న్‌ వంటి అధునాతన భద్రతా లక్షణాలు ఉండాలని ఆర్‌బీఐ నిర్దేశించింది. ఇవి నకిలీ నోట్ల తయారీని మరింత కష్టతరం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు.టెండర్‌ నిబంధనల ప్రకారం, దరఖాస్తు చేసుకునే సంస్థలకు సెంట్రల్‌ బ్యాంకులు లేదా బ్యాంక్‌నోట్‌ ప్రింటింగ్‌ సంస్థలకు కనీసం మూడేళ్ల పాటు పాలిమర్‌ సబ్‌స్ట్రేట్‌ సరఫరా చేసిన అనుభవం ఉండాలి. అంతేకాదు, చైనా లేదా పాకిస్తాన్‌కు సంబంధించిన కార్యకలాపాలు భారత ప్రాజెక్టుతో సంబంధం లేకుండా పూర్తిగా వేరుగా ఉండాలని, అక్కడి నుంచి ముడి పదార్థాలను సేకరించకూడదని కూడా కఠిన నిబంధనలు విధించింది. బిడ్ల సమర్పణకు చివరి తేదీ ఆగస్టు 18గా నిర్ణయించింది.ఆర్‌బీఐ గవర్నర్‌ ఏమన్నారు?జూన్‌లో జరిగిన ద్రవ్య విధాన సమీక్ష అనంతరం ఆర్‌బీఐ గవర్నర్‌ సంజయ్‌ మల్హోత్రా మాట్లాడుతూ, పాలిమర్‌ నోట్ల ప్రతిపాదన పరిశీలన దశలోనే ఉందని, వాటి ప్రయోజనాలు, వ్యయభారం, అమలు సాధ్యాసాధ్యాలను అధ్యయనం చేసిన తర్వాతే తుది నిర్ణయం తీసుకుంటామని స్పష్టం చేశారు. అందువల్ల 2027లో పూర్తి స్థాయి అమలు జరిగే అవకాశం ఉందని కొన్ని మీడియా కథనాలు పేర్కొన్నప్పటికీ, దీనిపై ఆర్‌బీఐ నుంచి అధికారిక ధ్రువీకరణ ఇంకా వెలువడలేదు.పాలిమర్‌ నోట్ల ప్రత్యేకత ఏమిటంటే..1988లో ఆస్ట్రేలియా తొలిసారిగా పాలిమర్‌ బ్యాంకు నోట్లను ప్రవేశపెట్టింది. ప్రస్తుతం 50కిపైగా దేశాలు వీటిని ఉపయోగిస్తున్నాయి. సాధారణ కాగితపు నోట్లతో పోలిస్తే పాలిమర్‌ నోట్లు ఎక్కువకాలం మన్నుతాయి. నీరు, తేమ, మురికి ప్రభావం తక్కువగా ఉండటంతో పాటు నకిలీ చేయడం కూడా కష్టమవుతుంది. దీర్ఘకాలంలో ముద్రణ వ్యయం తగ్గడం, పాడైన నోట్ల స్థానంలో కొత్త నోట్లు ముద్రించే అవసరం తగ్గడం వంటి ప్రయోజనాలు కూడా ఉంటాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

న్యూఢిల్లీ: పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం, రుతుపవనాలపై అనిశ్చితి నెలకొనడం తదితర అంశాలు దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి కీలక రిస్కులుగా పరిణమించవచ్చని రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ గవర్నర్‌ సంజయ్‌ మల్హోత్రా తెలిపారు. ద్రవ్య, ఆర్థిక విధానాలు పటిష్టంగా ఉండటం వల్లే భారత్‌ జీడీపీ వృద్ధి అధిక స్థాయిలో ఉంటోందని ఆయన చెప్పారు. ‘అంతర్జాతీయంగా అనిశ్చితి నెలకొన్నప్పటికీ భారత్‌ గత కొన్నేళ్లుగా 7 శాతం పైగా వృద్ధి రేటు సాధిస్తోంది. ఆర్థికంగా ఫండమెంటల్స్‌ బలంగా ఉండటంతో గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో 7.7 శాతం సాధించింది‘ అని పేర్కొన్నారు. పలు సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో వృద్ధి రేటు 6.6 శాతం స్థాయిలో ఉండొచ్చనే ఆర్‌బీఐ అంచనా వేస్తున్నట్లు మల్హోత్రా వివరించారు. సరఫరా తరఫు సవాళ్ల కారణంగా జూన్‌లో ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్‌బీఐ నిర్దేశించుకున్న 4 శాతం లక్ష్యానికి మించి నమోదైనట్లు పేర్కొన్నారు. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలను 4.6 శాతం నుంచి 5.1 శాతానికి ఆర్‌బీఐ పెంచినట్లు మల్హోత్రా చెప్పారు. పెద్ద సంఖ్యలో జనాభా వ్యవసాయ రంగంపైనే ఆధారపడి ఉన్న నేపథ్యంలో రుతుపవనాల తీరుతెన్నులు కీలకంగా ఉండనున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. జీడీపీలో వ్యవసాయ రంగం వాటా దాదాపు 17 శాతంగా ఉంటుంది. స్థిరంగా రూపాయి... అంతర్జాతీయంగా అనిశ్చితి పెరగడం, డాలరు బలపడటంలాంటి అంశాలు ఉన్నప్పటికీ పోటీ దేశాలతో పోలిస్తే రూపాయి స్థిరంగానే ఉన్నట్లు మల్హోత్రా చెప్పారు. ‘పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం తర్వాత డాలరు మరింత బలపడింది. చాలా మటుకు దేశాల కరెన్సీలు బలహీనపడ్డాయి. గ్లోబల్‌ కోణంలో చూస్తే రూపాయి పరిస్థితి సాధారణంగానే ఉన్నట్లు భావించవచ్చు‘ అని పేర్కొన్నారు. రికార్డు ఎఫ్‌డీఐలు.. గతేడాది స్థూల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (ఎఫ్‌డీఐ) రికార్డు స్థాయిలో 95 బిలియన్‌ డాలర్లకి చేరినట్లు మల్హోత్రా వివరించారు. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి రెండు నెలల్లోనే 7 బిలియన్‌ డాలర్ల మేర ఎఫ్‌డీఐలు వచ్చినట్లు చెప్పారు. మధ్యకాలికంగా, దీర్ఘకాలికంగా బ్యాలెన్స్‌ ఆఫ్‌ పేమెంట్స్‌ పరిస్థితి పటిష్టంగానే ఉంటుందని, ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని పేర్కొన్నారు. ఆర్థిక వృద్ధికి తోడ్పాటు అందిస్తూనే ద్రవ్యోల్బణాన్ని కట్టడి చేయడాన్ని ఆర్‌బీఐ కొనసాగిస్తుందన్నారు. ద్రవ్యోల్బణం తక్కువ స్థాయిలో, స్థిరంగా ఉంటే నిలకడగా వృద్ధి సాధించేందుకు దోహదపడగలదని చెప్పారు. మరోవైపు, వివిధ రంగాలవ్యాప్తంగా రుణ వృద్ధి మెరుగ్గానే ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. మొత్తం మీద బ్యాంక్‌ క్రెడిట్‌ వార్షికంగా 18 శాతం, మే నెలతో పోలిస్తే జూన్‌లో 17.8 శాతంగా నమోదైనట్లు వివరించారు. కస్టమర్‌ సరీ్వస్‌ను మెరుగుపర్చుకునేందుకు, నిర్వహణ వ్యయాలను తగ్గించుకునేందుకు, సైబర్‌సెక్యూరిటీ, డేటా ప్రైవసీ లీక్‌లను నిరోధించేందుకు గాను ఏఐని వినియోగించుకునేలా బ్యాంకులను ప్రోత్సహిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం రాబోయే పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో కీలకమైన ఆర్థిక సంస్కరణను చట్టరూపంలోకి తీసుకురావడానికి సిద్ధమవుతోంది. ఇటీవల జారీ చేసిన ఒక అత్యవసర ఆర్డినెన్స్ స్థానంలో.. ‘ఆదాయ పన్ను (సవరణ) బిల్లు, 2026’ను ప్రవేశపెట్టేందుకు ముసాయిదాను సిద్ధం చేసింది. జులై 20 నుంచి ప్రారంభం కానున్న పార్లమెంట్ సెషన్‌లో ఈ బిల్లుకు ప్రాధాన్యత లభించనుంది.ఆర్డినెన్స్ స్థానంలో కొత్త చట్టంఈ ప్రతిపాదిత చట్టం ద్వారా గత నెల (జూన్ 5, 2026) కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన ‘ఆదాయ పన్ను (సవరణ) ఆర్డినెన్స్, 2026’ను భర్తీ చేయనున్నారు. పార్లమెంట్ సమావేశాలు లేని సమయంలో తక్షణ నివారణ చర్యల కోసమై రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 123 ప్రకారం లభించిన ప్రత్యేక అధికారాల ద్వారా రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులతో ఈ ఆర్డినెన్స్‌ను అమల్లోకి తెచ్చారు. ఇది ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి పాత తేదీతో వర్తిస్తుంది.విదేశీ ఇన్వెస్టర్లకు పన్ను మినహాయింపుఈ బిల్లు ముఖ్య ఉద్దేశం.. భారత ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల్లో పెట్టుబడులు పెట్టే విదేశీ పెట్టుబడిదారులను పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సహించడం. గరిష్ట భద్రత గల ప్రభుత్వ బాండ్ల ద్వారా విదేశీ ఇన్వెస్టర్లకు లభించే వడ్డీ ఆదాయం, వాటి విక్రయాల ద్వారా వచ్చే మూలధన లాభాలపై ఆదాయ పన్ను నుంచి పూర్తి మినహాయింపు ఇవ్వడం ఈ కొత్త బిల్లులోని ప్రధానాంశం.ఎందుకు ఈ వ్యూహాత్మక అడుగు?ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయంగా నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులు, ముడిచమురు ధరల్లో విపరీతమైన హెచ్చుతగ్గులు, ప్రపంచ మార్కెట్ల ఒడిదొడుకుల నేపథ్యంలో భారత్ ఈ ముందస్తు చర్యలు చేపట్టింది. దీని ద్వారా ఒరగూరే ప్రయోజనాలు..భారత సార్వభౌమ రుణ మార్కెట్‌ను (సావరిన్‌ డెట్‌ మార్కెట్‌) అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మరింత విస్తృతం చేయడం.అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల నుంచి దీర్ఘకాలిక గ్లోబల్ పెట్టుబడులను దేశంలోకి క్రమబద్ధంగా ఆకర్షించడం.విదేశీ నిధుల రాక ద్వారా అంతర్జాతీయ ఒత్తిళ్ల నుంచి రూపాయి విలువను కాపాడుకోవడం, దేశీయ ఆర్థిక మార్కెట్‌లో లిక్విడిటీని (ద్రవ్య లభ్యత) పెంచడం.భారతదేశం తన ఆర్థిక వ్యవస్థను అంతర్జాతీయ బాండ్ సూచీలలో చేర్చిన తరుణంలో ఈ పన్ను రాయితీలు గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లకు ఒక సానుకూల సంకేతాన్ని పంపుతాయని నిపుణులు నమ్ముతున్నారు. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సవాళ్లను తట్టుకుంటూనే దేశీయంగా ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్ (వ్యాపార సౌలభ్యం)ను పెంపొందించడానికి ఇదొక ముందడుగని చెబుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: వాడకుండా ఉన్న క్రెడిట్ కార్డ్‌ను క్లోజ్ చేస్తున్నారా?

కార్పొరేట్‌ పన్ను వసూళ్లు పెరగడంతో ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (2026–27) జూలై 13 నాటికి దేశంలో నికర ప్రత్యక్ష పన్నుల వసూళ్లు వార్షిక ప్రాతిపదికన 16.40 % పెరిగి రూ.6.51 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఈ మేరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక గణాంకాలను విడుదల చేసింది. సమీక్షా కాలంలో, నికర కార్పొరేట్‌ పన్ను వసూళ్లు 22% వృద్ధితో రూ.2.40 లక్షల కోట్లకు, నికర కార్పొరేట్‌యేతర పన్ను వసూళ్లు 12% పెరిగి రూ.3.84 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి. వ్యక్తులు, హెచ్‌యూఎఫ్‌లు, సంస్థలు చెల్లించే పన్నులు కార్పొరేట్‌యేతర విభాగం కిందకు వస్తాయి.సెక్యూరిటీస్‌ ట్రాన్సాక్షన్‌ ట్యాక్స్‌ (ఎస్‌టీటీ) వసూళ్లు 48% పెరిగి రూ.26,429 కోట్లకు చేరాయి. ఇదే కాలంలో ప్రభుత్వం రూ.1.22 లక్షల కోట్ల పన్ను రీఫండ్‌లను జారీ చేసింది. ఇది గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే 14.57 శాతం అధికం. మరోవైపు, రీఫండ్లను మినహాయించక ముందు స్థూల ప్రాతిపదికన ప్రత్యక్ష పన్నుల వసూళ్లు 16.11 % పెరిగి రూ.7.73 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఇందులో కార్పొరేట్‌ పన్ను వసూళ్లు రూ.3.35 లక్షల కోట్లు, కార్పొరేట్‌యేతర పన్ను వసూళ్లు రూ.4.12 లక్షల కోట్లు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం(2026–27)లో ప్రత్యక్ష పన్నుల రూపంలో రూ.26.97 లక్షల కోట్లు సమీకరించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం బడ్జెట్‌లో లక్ష్యంగా నిర్దేశించింది. ఇది 2025–26లో వసూలైన రూ.23.40 లక్షల కోట్లతో పోలిస్తే 15 శాతం అధికం. ‘‘భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఆర్థిక మందగమనం వంటి ప్రతికూలతలు కార్పొరేట్‌ కంపెనీల ఆదాయాలపై పెద్దగా ప్రభావం చూపలేదు, వాటి లాభాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి అనేందుకు ఈ గణాంకాలు నిదర్శనం. నికర కార్పొరేట్‌ పన్ను వసూళ్లు ఇప్పటికే బడ్జెట్‌ అంచనాలలో 19.5 శాతానికి, కార్పొరేట్‌యేతర పన్ను వసూళ్లు 27.6 శాతానికి చేరుకున్నాయి. ప్రత్యక్ష పన్నుల వసూళ్లు ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో బలమైన పునాదిపై కొనసాగుతున్నాయి’’ అని డెలాయిట్‌ పాట్నర్‌ రోహింటన్‌ సిద్ధ్వా పేర్కొన్నారు.

వాషింగ్టన్‌ : అమెరికా సెంట్రల్‌ బ్యాంకు ఫెడరల్ రిజర్వ్ (Fed) 5 ప్రత్యేక టాస్క్‌ఫోర్స్‌లను (కమిటీలను) ఏర్పాటు చేసింది. కీలకమైన ఈ కమిటీలో ముగ్గురు భార సంతతికి చెందిన నిపుణులు ఉండటం విశేషం. వారిలో భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) మాజీ గవర్నర్, IMF మాజీ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ రఘురామ్ రాజన్‌ ప్రముఖంగా ఉన్నారు.గత కొన్ని ఏళ్లుగా అమెరికాలో ద్రవ్యోల్బణం పెరిగిపోతున్న నేపథ్యంలో ద్రవ్య విధాన రూపకల్పనను పునర్‌రూపకల్పన చేసే లక్ష్యంతో చేపట్టిన సమగ్ర సంస్కరణల కార్యక్రమంలో భాగంగా రూపొందించిన ఈ కీలక కమిటీల్లో ముగ్గురు భారతీయ ఆర్థిక నిపుణులను ఎంపిక చేసింది. రఘురామ్ రాజన్‌తో పాటు, ఢిల్లీకిచెందిన అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త రాజ్ చెట్టి , మైక్రోసాఫ్ట్ సీనియర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆశా శర్మ ఇందులో ఉన్నారు. ఈ ప్రముఖులతో పాటు ప్రపంచ స్థాయి ఆర్థికవేత్తలు, వ్యాపార దిగ్గజాలు ఉన్నారు.రఘురామ్ రాజన్ పాత్ర: బ్యాలెన్స్ షీట్ పాలసీ టాస్క్‌ఫోర్స్' (Balance Sheet Policy Task Force) లో సభ్యుడిగా ఉంటారు. హార్వర్డ్ ఆర్థికవేత్త కారెన్ డైనన్, ఫెడ్ మాజీ గవర్నర్ జెరెమీ స్టెయిన్‌లతో కలిసి ఆయన పనిచేస్తారు. ఫెడరల్ రిజర్వ్ ప్రస్తుత బ్యాలెన్స్ షీట్ (ఆస్తుల నిల్వలు, బాండ్ల కొనుగోళ్లు విధానం వల్ల కలిగే లాభనష్టాలను, ద్రవ్య విధానంపై దాని ప్రభావాన్ని వీరు సమీక్షిస్తారు.రాజ్ చెట్టి (Raj Chetty): ఢిల్లీలో జన్మించిన ఈ హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ ఆర్థికవేత్త 'డేటా టాస్క్‌ఫోర్స్' (Data Task Force) కు సహ-నాయకత్వం వహిస్తారు. వాల్‌మార్ట్ మాజీ సీఈఓ డౌగ్ మెక్‌మిలన్, చికాగో యూనివర్సిటీ ఆర్థికవేత్త కెవిన్ మర్ఫీలతో కలిసి ఈయన పనిచేస్తారు. ఆర్థిక నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి అవసరమైన నిజసమయ (real-time) ఆర్థిక సంకేతాలు, డేటా నాణ్యతను మెరుగుపరచడం వీరి బాధ్యత.ఆశా శర్మ (Asha Sharma): మైక్రోసాఫ్ట్ ఎగ్జిక్యూటివ్ వైస్ ప్రెసిడెంట్, ఎక్స్‌బాక్స్ (Xbox) సీఈఓ అయిన ఈమె 'ఉత్పాదకత మరియు ఉద్యోగాల టాస్క్‌ఫోర్స్' (Productivity and Jobs Task Force) లో సభ్యురాలిగా ఉంటారు. సిలికాన్ వ్యాలీ వెంచర్ క్యాపిటలిస్ట్ మార్క్ ఆండ్రీస్సెన్, స్టాన్‌ఫోర్డ్ ఆర్థికవేత్త చార్లెస్ ఐ. జోన్స్‌లతో కలిసి ఈమె పనిచేస్తారు. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) వంటి కొత్త టెక్నాలజీల వల్ల ఉద్యోగాలు, దేశ ఆర్థిక వృద్ధిపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందో వీరు అంచనా వేస్తారు.5 టాస్క్‌ఫోర్స్‌లు- లక్ష్యంకొత్తగా నియమితులైన యూఎస్ ఫెడరల్ రిజర్వ్ చైర్మన్ కెవిన్ వార్ష్ (Kevin Warsh) ఈ 5 టాస్క్‌ఫోర్స్‌లను ప్రకటించారు. గడిచిన ఐదేళ్లకు పైగా అమెరికాలో ద్రవ్యోల్బణం ఫెడ్ లక్ష్యం కంటే ఎక్కువగా ఉండటంతో, సరికొత్త ఆలోచనలతో వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం మరియు నిర్ణయాల్లో పారదర్శకతను పెంచడం కోసం ఈ కమిటీలను ఏర్పాటు చేసినట్లు ఆయన తెలిపారు. కమ్యూనికేషన్స్, బ్యాలెన్స్ షీట్ పాలసీ, డేటా, ఉత్పాదకత-ఉద్యోగాలు, ద్రవ్యోల్బణ విధానాలు(inflation framework) అనే 5 ప్రధాన రంగాలపై ఈ టాస్క్‌ఫోర్స్‌లు దృష్టి పెడతాయి.

దేశంలోని నిరుపేద కుటుంబాలకు అండగా నిలుస్తున్న ‘అంత్యోదయ అన్న యోజన’ (ఏఏవై) పథకంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన తాజా మార్పులు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం (ఎన్‌ఎఫ్‌ఎస్‌ఏ), 2013కు సవరణలు చేస్తూ కేంద్ర ఆహార, ప్రజా పంపిణీ శాఖ ‘నేషనల్ ఫుడ్ సెక్యూరిటీ (అమెండ్‌మెంట్) బిల్లు, 2026’ ముసాయిదాను విడుదల చేసింది. ఈ కొత్త ప్రతిపాదనల ప్రకారం.. ఇప్పటివరకు ప్రతి అంత్యోదయ కుటుంబానికి లభిస్తున్న స్థిర కోటా (35 కిలోల ఆహారధాన్యాలు) విధానంలో మార్పులు రానున్నాయి.కొత్త రూల్ ఏమిటి?ప్రస్తుతం అంత్యోదయ కార్డు ఉన్న కుటుంబంలో ఎంతమంది సభ్యులు ఉన్నారనే దానితో సంబంధం లేకుండా నెలకు 35 కిలోల ఆహారధాన్యాలను (ఉచితంగా) అందిస్తున్నారు. అయితే, కొత్త ముసాయిదా చట్టం ప్రకారం.. ఇకపై కుటుంబ ప్రాతిపదికన కాకుండా, కుటుంబంలోని ప్రతి వ్యక్తికి నెలకు 7 కిలోల చొప్పున రేషన్ కేటాయించనున్నారు. అదే సమయంలో ఒక ఫ్యామిలీకి ఇచ్చే గరిష్ఠ పరిమితిని 35 కిలోలుగానే ఉంచనున్నారు.చిన్న కుటుంబాలకు కోత.. పెద్ద కుటుంబాలకు ఎలా?కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన ఈ సరికొత్త వ్యక్తిగత పరిమితి విధానం వల్ల ఒకటి నుంచి నలుగురు సభ్యులు ఉన్న చిన్న కుటుంబాలకు రేషన్ కోటా భారీగా తగ్గనుంది. ఒక్కరు ఉండే కుటుంబానికి 35 కిలోల స్థానంలో కేవలం 7 కిలోలు మాత్రమే అందుతాయి. ఐదుగురు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఉంటే గరిష్ఠ పరిమితి 35 కిలోలు మాత్రమే అందుతుంది. అంటే ఐదుగురు కంటే ఎక్కువ (ఉదాహరణకు ఆరుగురు) ఉన్న కుటుంబంలో తలసరి కోటా 7 కిలోల కంటే తక్కువకు పడిపోతుంది.ప్రభుత్వ వాదన ఏమిటి?తక్కువ మంది ఉన్న కుటుంబాలకు ఎక్కువ రేషన్, ఎక్కువ మంది ఉన్న పేద కుటుంబాలకు తలసరిగా తక్కువ రేషన్ అందుతోందని ఈ వ్యత్యాసాన్ని తొలగించి పంపిణీని మరింత హేతుబద్ధం చేయడానికే ఈ విధానాన్ని ప్రతిపాదించినట్లు కేంద్ర ఆహార శాఖ పేర్కొంది. సాధారణ ప్రాధాన్యత గల కుటుంబాలకు ఇచ్చే తలసరి 5 కిలోల కంటే ఇది ఎక్కువగా (7 కిలోలు) ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది.రాష్ట్రాల నుంచి వ్యతిరేకత..ఈ ముసాయిదా చట్టంపై ఇప్పటికే పలు రాష్ట్రాల నుంచి అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో కుటుంబ నియంత్రణ అమలు కావడం వల్ల చిన్న కుటుంబాలు (న్యూక్లియర్ ఫ్యామిలీస్) ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ చట్టం వల్ల వృద్ధులు, ఒంటరి మహిళలు, వికలాంగులు ఉన్న అంత్యోదయ కుటుంబాలు తీవ్రంగా నష్టపోతాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఒకవేళ వ్యక్తగత ప్రాతిపదికన రేషన్ ఇవ్వాలనుకుంటే కుటుంబానికి విధించిన 35 కిలోల గరిష్ఠ పరిమితిని (క్యాపింగ్) ఎత్తివేయాలని, లేదంటే పెద్ద కుటుంబాలకు కూడా అన్యాయం జరుగుతుందని ఆహార భద్రతా హక్కుల కార్యకర్తలు సూచిస్తున్నారు. ఈ ముసాయిదాపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ప్రక్రియ ముగిసిన తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం తుది నిర్ణయం తీసుకోనుంది.ఇదీ చదవండి: IRCTC వెబ్‌సైట్‌ కొత్త అవతారం.. అదిరిపోయే ఫీచర్లు

దేశీయ ఆర్థిక రంగంలో డిజిటలైజేషన్, సాంకేతికత ఆధారిత వ్యాపార నమూనాలు వేగంగా విస్తరిస్తున్న తరుణంలో ఖాతాదారుల ఆర్థిక సమాచారం (డేటా) భద్రత, నాణ్యతపై ఆర్‌బీఐ ముసాయిదా మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. బ్యాంకులు, ప్రభుత్వేతర ఆర్థిక సంస్థలు (ఎన్‌బీఎఫ్‌సీ) తమ డేటా నిర్వహణలో అత్యున్నత ప్రమాణాలు, పారదర్శకత, జవాబుదారీతనాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి మూడు ప్రత్యేక రకాల ఉన్నతాధికారులను నియమించాలని స్పష్టం చేసింది. ‘డేటా ఓనర్లు’, ‘డేటా స్టీవార్డులు’, ‘డేటా కస్టోడియన్లు’ అనే పేర్లతో ఈ బాధ్యతలను అప్పగించనున్నారు.ముగ్గురు రక్షకులు.. వారి విధులు, బాధ్యతలుడేటా ఓనర్: నిర్దిష్ట విభాగానికి (డేటా డొమైన్‌) సంబంధించిన డేటాను వర్గీకరించడం, దాని నాణ్యతను పర్యవేక్షించడం, సమాచార భాగస్వామ్య నిబంధనలను ఆమోదించడం వీరి బాధ్యత. డేటాకు వీరే పూర్తి జవాబుదారీగా ఉంటారు.డేటా స్టీవార్డ్: నిత్యం డేటా గవర్నెన్స్ ప్రమాణాల క్షేత్రస్థాయి అమలును వీరు పర్యవేక్షిస్తారు. వివిధ విభాగాల మధ్య సమన్వయం సాధించడం, డేటా ప్రవాహాన్ని గమనించడం, ఏవైనా లోపాలు ఉంటే వాటిని గుర్తించి డేటా ఓనర్‌కు నివేదించడం వీరి విధి.డేటా కస్టోడియన్: సమాచార సాంకేతిక, సాంకేతిక పర్యావరణ నిర్వహణను వీరు చూసుకుంటారు. యాక్సెస్ కంట్రోల్స్, డేటా స్టోరేజ్, బ్యాకప్, డిజాస్టర్‌ రికవరీ, సురక్షితమైన డేటా తొలగింపు వంటి సాంకేతిక భద్రతా చర్యలు వీరి పరిధిలోకి వస్తాయి.మండలి ఆమోదం.. ప్రత్యేక విభాగం ఏర్పాటుఆర్‌బీఐ ప్రతిపాదనల ప్రకారం, ప్రతి నియంత్రిత సంస్థ తప్పనిసరిగా బోర్డు ఆమోదించిన డేటా గవర్నెన్స్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉండాలి. దీని కోసం ఒక ప్రత్యేక డేటా ఫంక్షన్ విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి. దీనికి చీఫ్ జనరల్‌ మేనేజర్ లేదా అంతకంటే ఉన్నత స్థాయి అధికారి నేతృత్వం వహించాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, డేటా నిర్వహణకు సంబంధించి సింగిల్ సోర్స్ ఆఫ్ ట్రూత్ (ఎస్‌ఎస్‌ఓటీ) విధానాన్ని అమలు చేయాలని దీనివల్ల సమాచారంలో ఎలాంటి తారుమారు లేదా వైరుధ్యాలు ఉండవని ఆర్‌బీఐ పేర్కొంది.వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ చట్టానికి అనుగుణంగా..ఈ నూతన మార్గదర్శకాలు భారత ప్రభుత్వ ‘డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ (డీపీడీపీ) చట్టం, 2023’ నిబంధనలకు అనుగుణంగా రూపొందించారు. థర్డ్-పార్టీ యాప్‌లు లేదా ఫిన్‌టెక్ సంస్థలతో కస్టమర్ల డేటాను పంచుకునేటప్పుడు కఠినమైన నిబంధనలు అవసరమని కేంద్ర బ్యాంక్ నొక్కి చెప్పింది.ఇదీ చదవండి: IRCTC వెబ్‌సైట్‌ కొత్త అవతారం.. అదిరిపోయే ఫీచర్లు

పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు దేశ ఇంధన అవసరాలను తీర్చడమే లక్ష్యంగా భారతదేశం అడుగులు వేస్తోంది. 2070 నాటికి ‘నెట్-జీరో’ (నికర-సున్నా ఉద్గారాలు) లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి అణుశక్తి రంగంలో రోడ్‌మ్యాప్‌ను సిద్ధం చేసింది. దేశీయంగా పరిశోధనలు పెంపొందించడం, అవసరమైన యురేనియం దిగుమతి చేసుకోవడం, అణు, సౌర ఇంధన వనరులను వేగంగా విస్తరించడం ద్వారా ఈ రంగంలో స్వయంసమృద్ధి సాధించేందుకు పార్లమెంటరీ కమిటీ ఉన్నత స్థాయి సమీక్షను పూర్తి చేసింది. సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, పర్యావరణం, అడవులు, వాతావరణ మార్పులపై ఏర్పాటైన పార్లమెంటరీ ప్యానెల్ చీఫ్‌ మేధా విశ్రామ్ కుల్‌కర్ణి దీనికి సంబంధించిన ప్రణాళికలను వెల్లడించారు.దేశీయ పరిశోధనలకు పెద్దపీట..ఈ సన్నాహక రోడ్‌మ్యాప్‌లో భాగంగా భారతదేశం తన స్వదేశీ అణు సాంకేతికతను మరింత బలోపేతం చేయనుంది. ప్రస్తుతం దేశంలో ఉన్న అణు రియాక్టర్ల సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు భవిష్యత్ అవసరాల కోసం భారీగా నిధులను పరిశోధనలకు కేటాయిస్తున్నారు. అణు ఇంధన లభ్యతపై ఉన్న పరిమితులను అధిగమించడానికి అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలను భారత్ విస్తరిస్తోంది. ఈ క్రమంలోనే తొలిసారిగా ఆస్ట్రేలియా భారతదేశానికి పూర్తిస్థాయిలో మద్దతు ప్రకటించింది. అక్కడి నుంచి యురేనియం దిగుమతులు చేసుకోవడానికి మార్గం సుగమం కావడం ఈ రోడ్‌మ్యాప్‌లో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశంగా నిలిచింది. అంతవరకు దేశీయ ఖనిజ నిల్వలపై ఆధారపడుతూనే విదేశీ యురేనియం సహాయంతో ఇంధన గ్రిడ్‌ను మరింత బలోపేతం చేయనున్నారు.థర్మల్ పవర్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా అణు, సౌర శక్తిపర్యావరణానికి ముప్పుగా మారిన బొగ్గు ఆధారిత ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు అణు విద్యుత్‌ను బేస్‌లోడ్ (స్థిరమైన విద్యుత్ సరఫరా) వనరుగా మార్చాలని నీతి ఆయోగ్, వివిధ నిపుణుల కమిటీలు సూచించాయి. ప్రభుత్వ నివేదికల ప్రకారం, సౌర లేదా పవన శక్తితో గ్రిడ్‌ను సమతుల్యం చేయడం కంటే అణు విద్యుత్ రంగాన్ని భారీగా విస్తరించడం వల్ల వినియోగదారులకు అత్యంత తక్కువ ధరకే కరెంట్ లభిస్తుంది. దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలో భాగంగా 2070 నాటికి అణు విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని భారీ స్థాయికి (సుమారు 331 గిగావాట్లకు) చేర్చడం ద్వారా దేశీయ ఇంధన అవసరాల్లో అణుశక్తి వాటాను పెంచనున్నారు. సౌర, పవన, జల విద్యుత్ వంటి పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల వేగవంతమైన విస్తరణకు తోడుగా నిరంతరం విద్యుత్ అందించే అణుశక్తిని అనుసంధానించనున్నారు.ఇదీ చదవండి: బంగారం ధరల్లో స్పల్ప ఊరట

ప్రపంచవ్యాప్తంగా దూసుకుపోతున్న ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ విప్లవం చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊపిరిలూదింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకు విపరీతమైన డిమాండ్ పెరగడంతో ఈ ఏడాది జూన్ నెలలో చైనా ఎగుమతులు గతేడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే ఏకంగా 27 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. ఈ మేరకు చైనా కస్టమ్స్ శాఖ అధికారిక గణాంకాలను విడుదల చేసింది. ఆర్థికవేత్తల ముందస్తు అంచనాలను తలకిందులు చేస్తూ నమోదైన ఈ రికార్డు వృద్ధి, చైనా ఎగుమతి రంగానికి బలమైన మైలేజీని ఇచ్చింది. గడిచిన మే నెలలో నమోదైన 19.4 శాతం వార్షిక వృద్ధితో పోలిస్తే జూన్ ఫలితాలు మరింత మెరుగ్గా ఉండటం గమనార్హం.ఏఐ సాంకేతికత, ఈవీలదే హవాగ్లోబల్ ఏఐ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ సైకిల్ చైనా హైటెక్ ఉత్పాదక రంగానికి భారీగా కలిసివచ్చింది. క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఏఐ మోడల్స్ విస్తృతి పెరగడంతో అంతర్జాతీయంగా సెమీకండక్టర్ల ధరలు భారీగా పెరిగాయి. దీనికి తోడు కంప్యూటర్లు, ఆటోమేటెడ్ డేటా ప్రాసెసింగ్ పరికరాలు, హైటెక్ ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల ఎగుమతులు వృద్ధి చెందాయి. అలాగే, చైనాకు చెందిన ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు కూడా గ్లోబల్ మార్కెట్‌ను ముంచెత్తుతున్నాయి. అమెరికా టారిఫ్‌ల భయంతో పశ్చిమ దేశాల వ్యాపారులు భారీగా ఆర్డర్లు ఇవ్వడం కూడా ఈ అసాధారణ వృద్ధికి మరో ప్రధాన కారణంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.దేశీయ మందగమనానికి విదేశీ ఊరటప్రస్తుతం చైనా దేశీయంగా రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో తీవ్ర సంక్షోభాన్ని, వినియోగదారుల ఖర్చుల్లో మందగమనాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. స్థానిక మార్కెట్‌లో నెలకొన్న ఈ బలహీనతలను విదేశీ ఎగుమతుల జోరు సమర్థవంతంగా భర్తీ చేస్తోంది. అయితే, ఈ వృద్ధి సుస్థిరంగా కొనసాగడంపై ఆర్థిక నిపుణులు కొన్ని సందేహాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ‘ప్రస్తుతానికి ఎగుమతుల వృద్ధి బాగున్నప్పటికీ భవిష్యత్తులో ఇది మరింత సున్నితంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఆటోమొబైల్స్, ఏఐ ఆధారిత ఉత్పత్తుల ఎగుమతులు పూర్తిగా అంతర్జాతీయ డిమాండ్, పశ్చిమ దేశాల నియంత్రణలపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి’ బీఎన్‌పీ పారిబాస్ సెక్యూరిటీస్ (చైనా) మల్టీ-అస్సెట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్ హెడ్ వేయ్ లీ అన్నారు.ఇదీ చదవండి: బంగారం ధరల్లో స్పల్ప ఊరట

లక్షలాది మంది ప్రైవేట్ రంగ ఉద్యోగులు ఎంతో కాలంగా ఎదురుచూస్తున్న ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి సంస్థ (ఈపీఎఫ్‌ఓ) గరిష్ట వేతన పరిమితి పెంపు ప్రతిపాదనపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తాత్కాలికంగా బ్రేక్ వేసినట్లు తెలిసింది. ఈపీఎఫ్ శాతాన్ని లెక్కించేందుకు ప్రస్తుతం ఉన్న పరిమితిని రూ.15,000ల నుంచి రూ.25,000లకు పెంచాలనే ప్రతిపాదనను ప్రస్తుతానికి పక్కన పెడుతున్నట్లు సమాచారం. కొత్త సామాజిక భద్రతా కోడ్ అమలు నేపథ్యంలో వేతన పరిమితి దాదాపు రెట్టింపు అవుతుందని ఆశించిన ఉద్యోగ వర్గాలకు ఈ నిర్ణయంతో ప్రస్తుతానికి నిరాశే ఎదురవుతుందని కొందరు భావిస్తున్నారు.నేపథ్యం.. ప్రస్తుత విధానందేశంలో ప్రైవేట్ రంగ ఉద్యోగుల సామాజిక భద్రతను నిర్ణయించడంలో ఈ వేతన పరిమితి అత్యంత కీలకమైనది. చివరిగా 2014లో ఈ పరిమితిని రూ.6,500 నుంచి రూ.15,000లకు పెంచారు. ఆ తర్వాత గడిచిన దశాబ్ద కాలంలో ద్రవ్యోల్బణం, పెరిగిన జీవన ప్రమాణాల దృష్ట్యా ఈ పరిమితిని కనీసం రూ.21,000 లేదా రూ.25,000లకు పెంచాలని కార్మిక సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. అయితే, తాజా సమీక్షలో ప్రభుత్వం పాత రూ.15,000 పరిమితినే ప్రస్తుతానికి కొనసాగించాలని చూస్తోంది.నిర్ణయం వాయిదాకు గల కారణాలుఆర్థిక నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం, వేతన పరిమితిని ఒకేసారి రూ.25,000లకు పెంచడం వల్ల ప్రభుత్వంపై, కంపెనీలపై భారీ ఆర్థిక భారం పడే అవకాశం ఉంది. ఈపీఎఫ్ నిబంధనల ప్రకారం ఉద్యోగుల పెన్షన్ పథకానికి (ఈపీఎస్‌) కేంద్ర ప్రభుత్వం తన వంతుగా 1.16% అదనపు సబ్సిడీని అందిస్తుంది. పరిమితి పెరిగితే ప్రభుత్వ ఖజానా నుంచి విడుదల చేయాల్సిన నిధులు భారీగా పెరుగుతాయి. చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు ఉద్యోగుల పీఎఫ్ వాటా కోసం అదనపు నిధులు కేటాయించాల్సి వస్తుంది. ఇది వారి వ్యాపార నిర్వహణ వ్యయాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.ఉద్యోగులపై ప్రభావంనిబంధన (పరిమితి)ఉద్యోగి వాటా (12%)యాజమాన్యం ఈపీఎస్‌ వాటా (8.33%)ఈపీఎఫ్‌ వాటా (3.67%)ప్రస్తుత విధానం (రూ. 15,000)రూ. 1,800రూ. 1,250రూ. 550ప్రతిపాదన (రూ. 25,000)రూ. 3,000రూ. 2,083రూ. 917 పరిమితి పెరగకపోవడం వల్ల ఉద్యోగుల నెలవారీ జీతాల్లో కోతలు పెరగవు. ఫలితంగా ప్రస్తుత ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితుల్లో వారి చేతికి వచ్చే జీతం తగ్గకుండా ఉంటుంది. కానీ, నాణేనికి ఉన్న మరో వైపు చూస్తే.. రిటైర్మెంట్ నాటికి లభించే భారీ పీఎఫ్ నిధి, పెన్షన్ మొత్తాన్ని పెంచుకునే అవకాశాన్ని ఉద్యోగులు ప్రస్తుతానికి కోల్పోతారు. భవిష్యత్తులో ఆర్థిక పరిస్థితులు కుదుటపడ్డాక కేంద్రం ఈ వేతన పరిమితి పెంపుపై పునరాలోచన చేసే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.ఇదీ చదవండి: ఏఐ ఎందుకో వెనుకబడింది?

డిజిటల్ యుగంలో బ్యాంకింగ్ సేవలు ఎంత వేగంగా విస్తరిస్తున్నాయో.. కస్టమర్ల ఫిర్యాదులు కూడా అంతే స్థాయిలో పెరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో కస్టమర్ల సమస్యలకు బ్యాంకుల స్థాయిలోనే న్యాయమైన, శాశ్వత పరిష్కారం లభించేలా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) చర్యలు చేపట్టింది. కస్టమర్ ఫిర్యాదులను అర్థవంతంగా, పారదర్శకంగా పరిష్కరించాలని ఆర్‌బీఐ డిప్యూటీ గవర్నర్ స్వామినాథన్ అంతర్గత అంబుడ్స్‌మెన్‌లను ఆదేశించారు.క్షేత్రస్థాయిలోనే పరిష్కారం..ఒక కస్టమర్ బ్యాంకు సేవలపై అసంతృప్తితో ఫిర్యాదు చేసినప్పుడు ఆ సంస్థ దానిని తిరస్కరిస్తే ఆటోమేటిక్‌గా అది అంతర్గత అంబుడ్స్‌మెన్ పరిశీలనకు వెళ్తుంది. అయితే, చాలా సందర్భాల్లో ఈ ఫిర్యాదులు సరిగ్గా పరిష్కారంకాక ఆర్‌బీఐ అంబుడ్స్‌మెన్ స్థాయికి చేరుకుంటున్నాయి. దీనివల్ల కేంద్ర బ్యాంకుపై అదనపు భారం పడుతోంది. ఈ ఎస్కలేషన్లను తగ్గించడమే ఆర్‌బీఐ తాజా ఆదేశాల ఉద్దేశం. సమస్యలను ప్రాథమిక దశలోనే పరిష్కరిస్తే కస్టమర్లకు సమయం కలిసిరావడంతో పాటు బ్యాంకులపై నమ్మకం పెరుగుతుందని ఆర్‌బీఐ భావిస్తోంది.‘బ్యాంకులు నియమించే అంతర్గత అంబుడ్స్‌మెన్‌లు కేవలం సాంకేతిక నిబంధనలను చూపి కస్టమర్ల ఫిర్యాదులను తోసిపుచ్చకూడదు. వారు బ్యాంక్ యాజమాన్య ఒత్తిళ్లకు లొంగకుండా ఒక స్వతంత్ర న్యాయమూర్తిలా నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించాలి. మానవీయ కోణంలో కస్టమర్ వైపు ఉన్న న్యాయాన్ని పరిశీలించి తుది నిర్ణయం తీసుకోవాలి’ అని స్వామినాథన్‌ చెప్పారు.ఇదీ చదవండి: ఏఐ ఎందుకో వెనుకబడింది?

చాలామంది ఇన్వెస్టర్లు మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ షేర్లలో పెట్టుబడుల ద్వారానే ఎక్కువ సంపదను సృష్టించుకోగలుగుతుంటారు. ఎందుకంటే, లార్జ్‌–క్యాప్‌లతో పోలిస్తే ఈ విభాగంలో పెట్టుబడి అవకాశాలు చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. నిఫ్టీ 100 ఇండెక్స్‌ పరిధితో పోలిస్తే నిఫ్టీ మిడ్‌స్మాల్‌క్యాప్‌ 400 ఇండెక్స్‌లో ఎక్కువ రకాల రంగాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. గత రికార్డులను చూసినా లార్జ్‌–క్యాప్‌ కంటే మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ కంపెనీలే వేగంగా వృద్ధి చెందాయి. 2020–25 ఆర్థిక సంవత్సరాల మధ్య లార్జ్‌–క్యాప్‌ కంపెనీల ఆదాయ వృద్ధి 74 శాతంగా ఉంటే, మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ కంపెనీల ఆదాయం దాదాపు 82 శాతం పెరిగింది. అలాగే లాభాల వృద్ధి విషయానికి వస్తే.. ఇదే కాలంలో లార్జ్‌–క్యాప్‌లో 211 శాతం వృద్ధి నమోదైతే, మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ కంపెనీలు ఏకంగా 256 శాతం వృద్ధిని సాధించాయి. ఫ్యూచర్స్‌ అండ్‌ ఆప్షన్స్‌ విభాగంలోనూ వీటి హవా పెరిగింది. ఈ విభాగంలో ఉండే మిడ్‌–క్యాప్‌ కంపెనీల సంఖ్య 2021లో 63 ఉండగా, 2026 నాటికి 93కి చేరింది. అలాగే స్మాల్‌–క్యాప్‌ కంపెనీలు 5 నుంచి 25కి పెరిగాయి. గత 15 ఏళ్ల కాలంలో చూసుకుంటే, చాలా సందర్భాల్లో లార్జ్‌–క్యాప్‌ కంటే మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ కంపెనీలే ఇన్వెస్టర్లకు మెరుగైన రిటర్న్స్‌ ఇచ్చాయి. ప్రస్తుతం ఇన్వెస్టర్లకు మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ సెగ్మెంట్లలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి ’స్పెషలైజ్డ్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ ఫండ్స్‌’ (IFS) మెరుగైన సాధనాలుగా నిలుస్తున్నాయి. ఇవి మ్యూచువల్‌ ఫండ్స్‌లాగే సెబీ నిబంధనల ప్రకారం పనిచేస్తాయి. కాకపోతే పోర్ట్‌ఫోలియో రూపకల్పనలో వీటికి పీఎంఎస్‌ తరహాలో ఎక్కువ స్వేచ్ఛ ఉంటుంది. ఈ ఫండ్స్‌ పరిధిలోని ’ఈక్విటీ ఎక్స్‌–టాప్‌ 100 లాంగ్‌–షార్ట్‌’ వ్యూహం పెద్ద కంపెనీలను పక్కన పెట్టి, పూర్తిగా మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ షేర్లపైనే దృష్టి పెడుతుంది. అందుకే ఇది ఇన్వెస్టర్లకు మెరుగైన సాధనంగా ఉంటుంది.ప్రధానంగా నాలుగు సూత్రాలు.. ఇది ప్రధానంగా నాలుగు సూత్రాలపై నడుస్తుంది. కంపెనీల అకౌంటింగ్‌ పరిశీలన (ఫోరెన్సిక్స్‌), సముచిత ప్రైసింగ్, ఒకే ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ శైలికి పరిమితం కాకపోవడం, బలమైన బిజినెస్‌ మోడల్స్‌ (కార్పొరేట్‌ గవర్నెన్స్‌) అనేవి ఈ సూత్రాలు. కేవలం వేగంగా పెరిగే కంపెనీలనే కాకుండా విశ్వసనీయమైన ప్రమాణాలు, వ్యాపారాన్ని విస్తరించే చాన్స్, స్థిరమైన సంపాదన ఉన్న కంపెనీలనే ఎంచుకుంటారు. అలాగే వాల్యూ ఇన్వెస్టింగ్‌ లేదా గ్రోత్‌ ఇన్వెస్టింగ్‌ అనే ఒకే రకమైన శైలికి కట్టుబడి ఉండకుండా, బిజినెస్‌ క్వాలిటీ, మీడియం–టర్మ్‌ లాభాల అవకాశాలను బట్టి పోర్ట్‌ఫోలియోను మారుస్తుంటారు. ఇక్కడ అధిక లాభాలు సాధించడానికి ఫ్లెక్సిబిలిటీ, బలమైన నమ్మకమే కారణం. ఈ ఫండ్‌ ఒకే రంగానికి పరిమితం కాదు. ఇండెక్స్‌ రూల్స్‌ తో సంబంధం లేకుండా, ఎక్కడ మంచి అవకాశాలు ఉంటే అక్కడికి నిధులను మళ్లిస్తుంది. ఈ వ్యూహం ద్వారా దాదాపు 35 నుంచి 45 షేర్లతో కూడిన నిర్దిష్ట పోర్ట్‌ఫోలియోను నిర్వహిస్తారు. వీటిలో ప్రతి షేరును క్షుణ్ణంగా స్టడీ చేసిన తర్వాతే ఎంపిక చేస్తారు. డబ్బులు ఇన్వెస్ట్‌ చేసే ముందే సదరు కంపెనీల అకౌంటింగ్‌ నాణ్యత, కార్పొరేట్‌ గవర్నెన్స్‌ ప్రమాణాలు, మేనేజ్‌మెంట్‌ ట్రాక్‌ రికార్డ్‌ను పూర్తిగా స్క్రీన్‌ చేయడం ఇక్కడ మరో కీలకమైన అంశం. ఇన్ఫర్మేషన్‌ గ్యాప్స్, బిజినెస్‌ రిసు్కలు ఎక్కువగా ఉండే మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ సెగ్మెంట్‌లో ఈ ముందస్తు పరిశీలన చాలా ముఖ్యం. ఇది కేవలం వ్యాల్యుయేషన్‌పరంగానే కాకుండా, అదనపు రక్షణ పొరలా పనిచేస్తూ రిస్క్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌ను మెరుగుపరుస్తుంది. ఈ వ్యూహంలో భాగంగా మార్కెట్‌ క్యాపిటలైజేషన్‌ పరంగా 101 నుంచి 750 ర్యాంకుల మధ్య ఉన్న కంపెనీలకే 65 శాతానికి పైగా నిధులను కేటాయిస్తారు. దీనివల్ల ఫోకస్‌ అంతా మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ పరిధిలోనే ఉంటుంది. మార్కెట్‌ పరిస్థితులను బట్టి మిడ్‌–క్యాప్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ల మధ్య సమతుల్యత ఉండేలా ఎప్పటికప్పుడు పెట్టుబడుల విషయంలో మార్పులు, చేర్పులు చేస్తుంటారు. నిర్దిష్టంగా చెప్పాలంటే .. ప్రస్తుత మార్కెట్‌ వాతావరణం ఎస్‌ఐఎఫ్‌ పెట్టుబడులకు రెండు విధాలుగా సానుకూలంగా ఉంటోంది. ఒకటి వ్యాల్యుయేషన్లు అందుబాటులోకి రావడం కాగా రెండోది వైవిధ్యమైన పెట్టుబడి అవకాశాలు ఉండడం. క్రమశిక్షణ, ఫ్లెక్సిబిలిటీ, స్పష్టమైన వ్యూహంతో ఈ మార్కెట్‌ హెచ్చుతగ్గులను ఎదుర్కొనే ఫండ్స్‌ మాత్రమే లాంగ్‌–టర్మ్‌లో ఇన్వెస్టర్లకు స్థిరమైన, అల్ఫా లాభాలను అందించగలవు.ఇదే సరైన సమయం ఎందుకు అంటే మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ (ఎస్‌ఎంఐడీ) షేర్లలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి ఇదే సరైన సమయం అనడానికి ఒక స్పష్టమైన కారణం ఉంది. మార్కెట్లో వచ్చే కరెక్షన్లనేవి అంచనాలను, వ్యాల్యుయేషన్లను మళ్లీ దారికి తెస్తాయి. ఇటీవల మార్కెట్‌ కరెక్షన్ల వల్ల దాదాపు 75 శాతం మిడ్‌–క్యాప్‌ షేర్లు, అలాగే 82 శాతం స్మాల్‌–క్యాప్‌ షేర్లు వాటి 52 వారాల గరిష్టాల నుంచి 20 శాతానికి పైగా పతనమయ్యాయి. ఇలా మార్కెట్‌ పడటం అనేది కేవలం తాత్కాలిక ఒడిదొడుకు మాత్రమే కాదు, మార్కెట్‌ జోరులో ఓవర్‌ ప్రైస్‌ అయిన షేర్ల విలువను ఇది తగ్గిస్తుంది. స్వల్పకాలిక సెంటిమెంట్‌ను పక్కన పెట్టి ఆలోచించే ఇన్వెస్టర్లకు మార్కెట్లోకి ఎంటర్‌ అవ్వడానికి ఇది మంచి చాన్స్‌. వ్యాల్యుయేషన్లు కూడా ఇదే విషయాన్ని చెబుతున్నాయి. సెపె్టంబర్‌ 2024లో ఎస్‌ఎంఐడీ వ్యాల్యుయేషన్లు దాదాపు 39 రెట్లు పెరిగి పీక్‌ స్టేజ్‌కి చేరాయి. ఆ తర్వాత వచి్చన కరెక్షన్ల వల్ల ఇప్పుడు 25–30 రెట్ల మధ్యకు దిగివచ్చాయి. ఇదే గత ఐదేళ్ల యావరేజ్‌ కంటే తక్కువ స్థాయి. అంటే, వేగంగా ఎదుగుతున్న వ్యాపారాలలో భాగస్వామ్యం అయ్యే అవకాశాన్ని మార్కెట్‌ ఇప్పుడు చారిత్రక సగటు ధరలకే అందిస్తోంది. ఇది చాలా ముఖ్యమైన మార్పు. ఎందుకంటే ఈక్విటీల్లో రిటర్న్స్‌ అనేవి కంపెనీ సంపాదనతో పాటు, మనం ఎంత వ్యాల్యుయేషన్‌ వద్ద ఇన్వెస్ట్‌ చేశామనే దానిపై కూడా ఆధారపడి ఉంటాయి. మార్కెట్‌ పెరిగినా, తగ్గినా లాభపడేలా (లాంగ్, షార్ట్‌ పొజిషన్ల కలయిక ద్వారా) మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ అవకాశాలను అందిపుచ్చుకునే వ్యూహాలు ఇప్పుడు కీలకంగా మారుతాయి. అలాంటి వాటిలో ’అల్టీవా ఈక్విటీ ఎక్స్‌–టాప్‌ 100 లాంగ్‌–షార్ట్‌ ఫండ్‌’ ఒకటి. ఈ వ్యూహం ప్రకారం సాధారణంగా 65 శాతం నుంచి 100 శాతం పెట్టుబడులను మిడ్, స్మాల్‌–క్యాప్‌ రంగంలోనే ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి డెరివేటివ్స్, షార్ట్‌ పొజిషన్ల ద్వారా రిస్క్ ను తగ్గిస్తూ, రిటర్న్స్‌ పెంచుకునే వీలుంటుంది.త్రిదీప్‌ భట్టాచార్య, ప్రెసిడెంట్‌–సీఐఓ (ఈక్విటీస్‌) ఎడెల్వీస్‌ అసెట్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌

దేశంలో విదేశీ మారక నిల్వలను (ఫారెక్స్ రిజర్వ్స్) మరింత బలోపేతం చేయడం, రూపాయి విలువ స్థిరత్వానికి ఊతమివ్వడమే లక్ష్యంగా కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ కీలక అడుగులు వేస్తోంది. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల ద్వారా విదేశీ కరెన్సీ డిపాజిట్లను భారీగా ఆకర్షించేందుకు చేపట్టిన ప్రత్యేక డ్రైవ్‌ పురోగతిపై కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఉన్నత స్థాయి సమీక్షా సమావేశాన్ని నిర్వహించనున్నారు. ఈ సమావేశానికి అన్ని ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల అధిపతులు హాజరుకానున్నారు.మూడు ప్రధానాంశాలపైనే ఫోకస్ఈ కీలక సమావేశంలో ముఖ్యంగా ప్రవాస భారతీయులు, అంతర్జాతీయ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి నిధులను రాబట్టేందుకు మూడు మార్గాలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించనున్నట్లు ప్రాథమిక సమాచారం.ఫారిన్ కరెన్సీ నాన్-రెసిడెంట్ (బ్యాంక్) డిపాజిట్లను పెంచడం ద్వారా విదేశీ కరెన్సీని నేరుగా భారతీయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడం.అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో విదేశీ కరెన్సీ బాండ్లను జారీ చేయడం ద్వారా గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి తక్కువ వడ్డీకే నిధులను సమీకరించడం.భారతీయ కార్పొరేట్లు, బ్యాంకులు విదేశాల నుంచి వాణిజ్య రుణాల రూపంలో నిధులను సేకరించే ప్రక్రియను మరింత సరళతరం చేయడం.గ్లోబల్ మార్కెట్లలో నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలు, కరెన్సీ హెచ్చుతగ్గుల నేపథ్యంలో.. దేశీయంగా ఫారెక్స్ నిల్వలను పెంచుకోవడం భారతదేశ ఆర్థిక భద్రతకు కీలకం. ఈ డ్రైవ్ విజయవంతమైతే బ్యాంకుల వద్ద లిక్విడిటీ (ద్రవ్య లభ్యత) పెరగడంతోపాటు విదేశీ చెల్లింపుల సమతుల్యత మెరుగవుతుంది.బ్యాంకర్లకు దిశానిర్దేశంఈ సమీక్షలో భాగంగా విదేశీ కరెన్సీని ఆకర్షించడంలో బ్యాంకులు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు, వడ్డీ రేట్ల పోటీతత్వం, ప్రవాస భారతీయులను చేరవేయడానికి డిజిటల్ ఛానెళ్లను ఎలా ఉపయోగించుకుంటున్నారనే అంశాలపై ఆర్థిక మంత్రి పర్యవేక్షించనున్నారు. నిర్దేశిత లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు మరింత చొరవ చూపాలని ఈ సమావేశం ద్వారా ఆర్థిక శాఖ స్పష్టమైన దిశానిర్దేశం చేయనుంది.ఇదీ చదవండి: బంగారం కొనాలా? వద్దా?

ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి సంస్థ (ఈపీఎఫ్‌ఓ) కోట్లాది మంది వేతన జీవులకు ఉపశమనం కలిగించేలా కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై ఉద్యోగం మారిన ప్రతిసారీ పాత పీఎఫ్ ఖాతాలోని డబ్బును కొత్త ఖాతాలోకి బదిలీ చేసుకోవడానికి ప్రత్యేకంగా దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఈపీఎఫ్‌ఓ ప్రవేశపెడుతున్న ‘సెంట్రలైజ్డ్ డేటాబేస్ మైగ్రేషన్’ ప్రక్రియ ద్వారా ఈ బదిలీ అంతా స్వయంచాలకంగా (ఆటోమేటిక్‌గా) జరిగిపోతుంది. ఈ సాంకేతిక మార్పు ద్వారా తరచూ ఉద్యోగాలు మారే కార్పొరేట్, ఐటీ రంగాల ఉద్యోగులకు ఇది ఎంతో మేలు జరగనుంది.ఆధార్ లింకింగ్ ఉంటే చాలు.. క్లియర్!ఈ ఆటోమేటిక్ బదిలీ సదుపాయం సజావుగా సాగాలంటే పీఎఫ్ చందాదారులు ఒక ముఖ్యమైన నిబంధనను పాటించాల్సి ఉంటుంది. మీ యూనివర్సల్ అకౌంట్ నంబర్ (యూఏఎన్‌)కు ఆధార్ అనుసంధానమై ఉండటం కీలకం.యూఏఎన్‌-ఆధార్ లింకింగ్ పూర్తయిన సభ్యులు ఒక సంస్థ నుంచి మరొక సంస్థకు మారినప్పుడు పాత కంపెనీ పీఎఫ్ ఖాతాలోని నిధులు, సర్వీస్ హిస్టరీ ఎలాంటి మాన్యువల్ అభ్యర్థనలు లేకుండానే కొత్త ఖాతాలోకి బదిలీ చేయబడతాయి.గతంలో పాత పీఎఫ్ డబ్బులు బదిలీ అవ్వాలంటే ఆన్‌లైన్‌లో ‘ఫారమ్ 13’ సబ్మిట్ చేయడం, పాత లేదా కొత్త యజమానుల డిజిటల్ సంతకం కోసం వేచి చూడటం వంటి ఇబ్బందులు ఉండేవి. ఇకపై ఆ పాత పద్ధతులకు స్వస్తి పలకవచ్చు.ఖాతాలు సకాలంలో విలీనం కావడం వల్ల ఉద్యోగి పీఎఫ్ సొమ్ముపై వచ్చే వడ్డీకి ఎలాంటి బ్రేకులు పడకుండా నిరంతరాయంగా కొనసాగుతుంది.ఉద్యోగులు తెలుసుకోవలసిన అంశాలుమీ పీఎఫ్ మెంబర్‌ పోర్టల్‌లోకి లాగిన్ అయి ఆధార్ స్టేటస్ వెరిఫైడ్ అని ఉందో లేదో చూసుకోవాలి.పీఎఫ్ రికార్డుల్లో ఉన్న మీ పేరు, పుట్టిన తేదీ, జెండర్ వివరాలు.. ఆధార్‌ కార్డులో ఉన్న వివరాలతో పూర్తిగా సరిపోలాలి.మీ ప్రస్తుత బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు, మొబైల్ నంబర్ పీఎఫ్ పోర్టల్‌లో యాక్టివ్‌గా అప్‌డేట్ అయి ఉండాలి.ఇదీ చదవండి: బంగారం కొనాలా? వద్దా?

ఉన్నత చదువులు చదవాలన్నా, ఉపాధి కోసం విదేశాలకు వెళ్లాలన్నా నేడు భారతీయుల మొదటి ఛాయిస్‌ల్లో ఆస్ట్రేలియా ఒకటి. అయితే, తాజాగా ఆ దేశ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం అక్కడికి వెళ్లాలనుకునే లక్షలాది మంది భారతీయుల ఆశలపై ఆర్థిక భారాన్ని మోపింది. ముందస్తు సంప్రదింపులు లేకుండానే అంతర్జాతీయ విద్యార్థులు, తాత్కాలిక కార్మికుల వీసా దరఖాస్తు రుసుములను 25 శాతం వరకు పెంచుతూ ఆస్ట్రేలియా హోం శాఖ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.గత రెండేళ్లుగా వరుసగా పెరుగుతూ వస్తున్న ఈ వీసా ఫీజు తాజా పెంపుతో అంతర్జాతీయంగా ఆస్ట్రేలియాను అత్యంత ఖరీదైన గమ్యస్థానంగా మార్చేసింది. నేషనల్ సెక్యూరిటీ బడ్జెట్ ఖర్చులను భర్తీ చేయడానికే ఈ పెంపు అని అక్కడి ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ ఇది అంతర్జాతీయ విద్యార్థులను ఒక ఆదాయ వనరులాగా వాడుకోవడమేనని నిపుణులు మండిపడుతున్నారు.కొత్తగా మారిన వీసా ధరల స్వరూపం (ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్లలో)వీసా రకంపాత ఫీజుసవరించిన కొత్త ఫీజుపెంపు శాతంస్టూడెంట్ వీసా (సబ్‌క్లాస్‌ 500) (యూనివర్సిటీ, వొకేషనల్)2,0002,500 (సుమారు రూ.1.38 లక్షలు)25%తాత్కాలిక గ్రాడ్యుయేట్ వీసా (సబ్‌క్లాస్‌ 485) (వర్క్ పర్మిట్)4,6005,750 (సుమారు రూ.3.17 లక్షలు)25%ఇండిపెండెంట్ ELICOS (ఇంగ్లీష్ లాంగ్వేజ్ కోర్సులు)2,0002,0502.5%గమనిక: స్టూడెంట్ వీసా ఫీజులు 2024 జులైకి ముందు కేవలం 710 డాలర్లు మాత్రమే ఉండేవి. రెండు సంవత్సరాల వ్యవధిలోనే ఇది 710 నుంచి 1600, ఆపై 2000 డాలర్లు... ఇప్పుడు ఏకంగా 2,500 డాలర్లకు చేరింది. అంటే దాదాపు 252 శాతం పెంపు నమోదైంది!భారతీయులపై పడే ప్రభావం ఏమిటి?1. రీఫండ్ లేని భారీ రుసుము: ఆస్ట్రేలియా వీసా విధానంలో అత్యంత కఠినమైన నిబంధన ఏంటంటే.. వీసా దరఖాస్తు తిరస్కరణకు గురైనా ఈ ఫీజు తిరిగి ఇవ్వరు. లక్షల రూపాయలు పోసి దరఖాస్తు చేసుకున్న తర్వాత వీసా రాకపోతే ఆ డబ్బు బూడిదలో పోసిన పన్నీరే అవుతుంది. ఇది మధ్యతరగతి భారతీయ కుటుంబాలకు పెద్ద రిస్క్.2. ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వం ఈ పెంపు నుంచి ఏషియన్‌(ఆగ్నేయాసియా దేశాల కూటమి) దేశాలకు, పసిఫిక్ దీవుల విద్యార్థులకు మినహాయింపు ఇచ్చి పాత ఫీజులనే వర్తింపజేసింది. కానీ, ఆస్ట్రేలియాకు రెండో అతిపెద్ద విద్యార్థుల వనరుగా ఉన్న భారతదేశానికి ఎలాంటి మినహాయింపు లభించకపోవడం గమనార్హం.3. ఉపాధి వీసాలూ ఖరీదే: చదువు పూర్తయిన తర్వాత ఆస్ట్రేలియాలోనే ఉండి పని చేసుకోవడానికి దరఖాస్తు చేసుకునే ‘తాత్కాలిక గ్రాడ్యుయేట్ వర్క్ వీసా’ ఫీజు ఏకంగా 5,750 డాలర్లకు పెరగడం వల్ల అక్కడ స్థిరపడాలనుకునే యువతపై తీవ్ర ఆర్థిక ఒత్తిడి పడనుంది.అంతర్జాతీయ విద్యారంగం స్పందనఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై ‘యూనివర్సిటీస్ ఆస్ట్రేలియా’, భారతీయ విద్యా ప్రతినిధుల సంఘం (ఏఏఈఆర్‌ఐ) అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ ప్రతిభావంతులను ఆకర్షించాలనుకుంటూ ప్రవేశ రుసుములను ఇంతలా పెంచడం ఆస్ట్రేలియా అంతర్జాతీయ ప్రతిష్టను దెబ్బతీస్తుందని హెచ్చరించాయి. వీసా ఫీజును ఒకేసారి కాకుండా అప్రూవల్ అయ్యాక రెండో విడతగా తీసుకునే ‘టూ-స్టేజ్ పేమెంట్’ విధానాన్ని తేవాలని భారతీయ ఏజెంట్లు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.ఇదీ చదవండి: బీఎస్ఎన్ఎల్ శాటిలైట్ ఫోన్ లాంచ్!

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పుల తీవ్రతకు నగరాలు ఎలా నిప్పుల కొలిమిలా మారుతున్నాయో తెలియజేస్తూ బ్రిటన్‌కు చెందిన ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రవేత్తలు తాజాగా విశ్లేషణాత్మక అధ్యయనాన్ని విడుదల చేశారు. ‘సస్టైనబుల్ సిటీస్ అండ్ సొసైటీ’ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన పరిశోధన ప్రకారం.. విపరీతమైన వేడి కారణంగా ప్రపంచంలోనే అత్యధిక సంఖ్యలో నగరాలు ప్రమాదంలో ఉన్న నాలుగు దేశాల్లో భారతదేశం ముందుంది. తర్వాత పాకిస్థాన్‌, నైజీరియా, ఘనా దేశాలు ఉన్నాయి.ప్రపంచవ్యాప్తంగా 10 లక్షలకు పైగా జనాభా ఉన్న 205 ప్రధాన నగరాలను పరిశోధకులు విశ్లేషించగా ఆందోళనకరమైన విషయాలు వెలుగుచూశాయి. తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతల ముప్పు పొంచి ఉన్న నగరాల్లో 95 శాతానికి పైగా దక్షిణాసియా, ఆగ్నేయాసియా, ఆఫ్రికా ప్రాంతాల్లోనే ఉన్నాయి.ప్రపంచంలోనే రెండో స్థానంలో అహ్మదాబాద్‌ఈ అంతర్జాతీయ విశ్లేషణలో ఇరాక్‌కు చెందిన అల్ బస్రా నగరం ప్రపంచంలోనే అత్యధిక హీట్-రిస్క్ (0.83 స్కోరు) కలిగిన నగరంగా మొదటి స్థానంలో నిలవగా గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌ (0.79 స్కోరు) ప్రపంచంలోనే రెండో అత్యంత ప్రమాదకర నగరంగా నమోదైంది. ఈ జాబితాలో భారతదేశానికి చెందిన మరో రెండు నగరాలు టాప్-10లో చోటు సంపాదించడం గమనార్హం. మహారాష్ట్రలోని నాగ్‌పూర్ 4వ స్థానంలో, తమిళనాడులోని మదురై 7వ స్థానంలో నిలిచాయి.ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక ముప్పు ఉన్న టాప్-10 నగరాలుర్యాంకునగరం / దేశం1అల్ బస్రా (ఇరాక్)2అహ్మదాబాద్ (భారత్)3బమాకో (మాలి)4నాగ్‌పూర్‌ (భారత్)5క్యూజన్ సిటీ (ఫిలిప్పీన్స్)6బాగ్దాద్ (ఇరాక్)7మదురై (భారత్)8ఫైసలాబాద్ (పాకిస్థాన్‌)9లాగోస్ (నైజీరియా)10హైదరాబాద్ (పాకిస్థాన్‌)కేవలం ఉష్ణోగ్రతలే కారణం కాదు!ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ప్రముఖ పరిశోధకురాలు నెత్మి జయరత్నే కరియవాసమ్, ప్రొఫెసర్ రాధికా ఖోస్లా, ప్రొఫెసర్ జీసస్ లిజానా నేతృత్వంలో ఈ అధ్యయనం సాగింది. కేవలం థర్మామీటర్‌లో నమోదయ్యే అధిక ఉష్ణోగ్రతలు మాత్రమే ఒక నగరాన్ని ప్రమాదంలోకి నెట్టవని ఈ పరిశోధన స్పష్టం చేసింది. వారి పరిశోధన ప్రకారం.. సూర్యుడి వేడి, వేడి గాలుల ప్రభావం, నగరంలో నివసించే ప్రజల వయసు (వృద్ధులు, పిల్లలు), ఆర్థిక స్థితిగతులు, ఆరుబయట పనిచేసే కూలీల సంఖ్య, నగరాల్లో ఏసీలు, కూలర్లు వంటి మౌలిక వసతులు అందరికీ అందుబాటులో లేకపోవడం, చెట్ల విస్తీర్ణం వేగంగా క్షీణించడం.. వంటివి కారణాలుగా ఉన్నాయి.జెడ్డా, బ్యాంకాక్ వంటి నగరాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ అక్కడ తట్టుకునే ఆర్థిక రక్షణ వలయాలు, మౌలిక వసతులు మెరుగ్గా ఉండటం వల్ల వాటి రిస్క్ స్కోరు తక్కువగా ఉంది. కానీ భారతీయ నగరాలలో అధిక జనాభా, తక్కువ పచ్చదనం, తక్కువ ఆదాయ వర్గాలు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ముప్పు తీవ్రత పెరిగింది.ఇదీ చదవండి: బీఎస్ఎన్ఎల్ శాటిలైట్ ఫోన్ లాంచ్!

భారతదేశ ఆరోగ్య రంగంలో డిజిటల్ విప్లవం సరికొత్త మైలురాళ్లను అధిగమిస్తోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన ‘ఆయుష్మాన్ భారత్ డిజిటల్ మిషన్’ (ఏబీడీఎం) ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డిజిటల్ హెల్త్ ఎకోసిస్టమ్‌ల్లో ఒకటిగా అవతరించిందని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది. దేశవ్యాప్తంగా ఇప్పటివరకు 93.95 కోట్లకు పైగా ఆయుష్మాన్ భారత్ ఆరోగ్య ఖాతాలు (ఆబా) జనరేట్‌ అయ్యాయని, వీటికి అనుబంధంగా 105 కోట్ల ఆరోగ్య రికార్డులను డిజిటల్‌గా లింక్ చేసినట్లు కేంద్రం ప్రకటించింది.శుక్రవారం కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి జె.పి.నడ్డా అధ్యక్షతన జరిగిన మిషన్ స్టీరింగ్ గ్రూప్ మూడో ఉన్నత స్థాయి సమీక్షా సమావేశంలో ఈ గణాంకాలను వెల్లడించారు. ఈ సందర్భంగా దేశంలో డిజిటల్ హెల్త్ ఎకోసిస్టమ్‌ను మరింత బలోపేతం చేయడానికి అవసరమైన భవిష్యత్తు కార్యాచరణ (రోడ్‌మ్యాప్)పై చర్చించారు.రికార్డు స్థాయిలో డిజిటల్ నమోదుదేశంలో వైద్య సేవలను పారదర్శకంగా, వేగవంతంగా మార్చే ప్రక్రియలో భాగంగా నేషనల్ డిజిటల్ హెల్త్ రిజిస్ట్రీల్లో భారీగా నమోదు ప్రక్రియ సాగుతోంది. తాజా అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం..ఆరోగ్య ఖాతాలు (ఆబా) 93.95 కోట్లు దాటాయి.లింక్ అయిన హెల్త్ రికార్డులు 105 కోట్లకు పైగా ఉన్నాయి.నమోదైన ఆరోగ్య సౌకర్యాలు (హాస్పిటల్స్/క్లినిక్స్) 5.33 లక్షలు.నమోదైన ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణులు (డాక్టర్లు/నర్స్ లు) 9.85 లక్షల మంది.2.72 లక్షల ఆరోగ్య సంరక్షణ కేంద్రాలు ఏబీడీఎం సాఫ్ట్‌వేర్ సాంకేతికతను వాడుతున్నాయి.ఆసుపత్రుల్లో ఓపీడీ కోసం క్యూలైన్‌ బాధలు తప్పించే ‘స్కాన్ అండ్ రిజిస్టర్’ విధానం ద్వారా దాదాపు 24 కోట్ల టోకెన్లను జనరేట్ చేశారు.డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కీలక పాత్రనాణ్యమైన ఆరోగ్య సంరక్షణను సామాన్యుడికి సైతం చేరవేయడంలో, పౌరుల ఆరోగ్య రికార్డులను అత్యంత సురక్షితంగా భద్రపరచడంలో డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ విప్లవాత్మక పాత్ర పోషిస్తోందని కేంద్ర మంత్రి జె.పి.నడ్డా స్పష్టం చేశారు. ‘సార్వత్రిక ఆరోగ్య కవరేజీని సాధించడంలో సాంకేతికత ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా పనిచేస్తోంది. ప్రతి పౌరుడికి సులభంగా, పారదర్శకంగా వైద్య సేవలు అందడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పనిచేస్తోంది’ అని నడ్డా చెప్పారు.ఇదీ చదవండి: బీఎస్ఎన్ఎల్ శాటిలైట్ ఫోన్ లాంచ్!

న్యూఢిల్లీ: ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత జీడీపీ వృద్ధి అంచనాలను ఏషియన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ బ్యాంక్‌ (ఏడీబీ) 6.6 శాతానికి తగ్గించింది. పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతల కారణంగా ఇంధనాల ధరలు అధిక స్థాయిలో కొనసాగుతుండటం, ఆదాయాలపై ప్రభావం చూపనుండటమే ఇందుకు కారణం. ఇది 6.9 శాతంగా ఉండొచ్చని ఏడీబీ ఏప్రిల్‌లో అంచనా వేసింది. వృద్ధి మందగించినా కూడా ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా ఎదుగుతున్న దేశంగా భారత్‌ కొనసాగుతుందని పేర్కొంది.గత అంచనాలకు అనుగుణంగా వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో జీడీపీ 7.3 శాతం మేర విస్తరించే అవకాశం ఉందని వివరించింది. విదేశీ పెట్టుబడులను మరింతగా ఆకర్షించేందుకు విధానపరమైన చర్యలు, ఇంధనాలపై ట్యాక్స్‌ తగ్గించడం, సర్వీసుల ఎగుమతులు పటిష్టంగా ఉండటం తదితర అంశాలు మెరుగైన వృద్ధికి దోహదపడొచ్చని ఏషియన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ ఔట్‌లుక్‌ (ఏడీవో) జూలై నివేదికలో ఏడీబీ పేర్కొంది.గ్లోబల్‌గా పరిస్థితులు మెరుగుపడటం, స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలతో ఎగుమతులు మరింతగా పెరగడం వల్ల 2027 ఆర్థిక సంవత్సరంలో అధిక వృద్ధికి ఊతం లభిస్తుందని వివరించింది. భౌగోళిక–రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, వ్యవసాయంపై ప్రతికూల వాతావరణ ప్రభావాల్లాంటి రిసు్కలు పొంచి ఉన్నాయని ఏడీబీ తెలిపింది. రిజర్వ్‌ బ్యాంక్, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (ఐఎంఎఫ్‌) కూడా ఇప్పటికే భారత్‌ వృద్ధి అంచనాలను తగ్గించాయి. ఐఎంఎఫ్‌ 6.5 శాతం నుంచి 6.4 శాతానికి, రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ 6.9 శాతం నుంచి 6.6 శాతానికి కుదించాయి. ద్రవ్యోల్బణం అప్‌.. భగ్గుమంటున్న ఇంధన ధరలతో రవాణా, ఆహార వ్యయాలు పెరిగిపోవడమనేది ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎగదోస్తోందని ఏడీబీ తెలిపింది. దీనితో 2026–27లో ఇది గతంలో అంచనా వేసిన 4.5 శాతం కన్నా అధికంగా 5.2 శాతానికి ఎగియొచ్చని వివరించింది. అయితే, క్రమంగా ఇంధనం, ఆహార ధరలు సాధారణ స్థితికి తిరిగొచ్చే అవకాశం ఉన్నందున వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరం మాత్రం ద్రవ్యోల్బణం గత అంచనాలకు తగ్గట్లు 4 శాతం స్థాయిలోనే కొనసాగవచ్చని తెలిపింది.