Israel

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంట్‌ నెసెట్‌ ఎన్నికల ఫలితాల్లో అస్పష్టతకు త్వరలో తెరపడే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ ఫలితాల్లో కింగ్‌ మేకర్లుగా అవతరించిన అరబ్‌ పార్టీలు ఐసెన్‌కోట్‌కు మద్దతు ప్రకటించాయి. గురువారం అధ్యక్షుడు ఇసాక్‌ హెర్జోగ్‌తో జరిపిన చర్చల సందర్బంగా అరబ్‌ పార్టీలు ఇందుకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనను ముందుంచాయి. అక్టోబర్‌ 27వ తేదీన జరిగిన ఎన్నికల్లో 120 మంది సభ్యులుండే నెసెట్‌లో ప్రధాని నెతన్యాహూ కూటమికి 53 సీట్లు రాగా, ఐసెన్‌కోట్‌ వర్గానికి 48 సీట్లు దక్కాయి. నెసెట్‌లో మెజారిటీకి 61 సీట్లు అవసరం. దీంతో, ఈ దఫా రికార్డు స్థాయిలో 19 సీట్లు గెలుచుకున్న అరబ్‌ పార్టీల కూటమి మద్దతు కీలకంగా మారింది. ఇదే సమయంలో, తాము ఎవరికీ మద్దతివ్వబోమని నెతన్యాహూకు మిత్ర పక్షం యునైటెడ్‌ తోరాహ్‌ జుడాయిజం(యూటీజే)ప్రకటించడంతో ఆయనకు దారులు పూర్తిగా మూసుకుపోయినట్లయింది. ఈ సమయంలో, తాము నెతన్యాహూ ప్రభుత్వాన్ని తిరిగి అధికారంలోకి రాకుండా చేయాలన్న లక్ష్యంతోనే ఐసెన్‌కోట్‌కు మద్దతివ్వాలని నిర్ణయించుకున్నామని అరబ్‌ పార్టీల కూటమి ‘జాయింట్‌ లిస్ట్‌’లోని రామ్‌ పార్టీ నేత మన్సూర్‌ అబ్బాస్‌ చెప్పారు. జాయింట్‌ లిస్ట్‌ ప్రకటనతో ఐసెన్‌కోట్‌కు 67 మంది సభ్యుల మద్దతు లభిస్తుంది. రెండు దేశాల విధానానికి, అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ గాజా శాంతి ప్రణాళికకు తాము కట్టుబడి ఉంటామని అబ్బాస్‌ చెప్పారు. ప్రస్తుత నెతన్యాహూ ప్రభుత్వంలో అరబ్బులు వివక్షను, జాతి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంటున్నారని, ఈ విషయంలో తాము మార్పును కోరుకుంటున్నామని జాయింట్‌ లిస్ట్‌ చైర్మన్‌ యూసెఫ్‌ జబరీన్‌ వివరించారు. అదే సమయంలో, అరబ్బులపై వివక్ష సహా అనేక అంశాల్లో ఐసెన్‌కోట్‌తో తమకు అనేక అంశాల్లో విభేదాలు ఉన్న విషయమై వాస్తవమేనని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ‘మంచి, చెడు మధ్య ఏది ఎంచుకోవాలన్న అవకాశం మాకు లేదు. మాకు ఉన్నదల్లా చెడు, అంతకుమించిన చెడు మధ్య ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం మాత్రమే’అంటూ జబరీన్‌ వ్యాఖ్యానించారు. జాయింట్‌ లిస్ట్‌ బయటి నుంచి ఐసెన్‌కోట్‌ సారథ్యంలోని మైనారిటీ ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇస్తుందని మరో అరబ్‌ సీనియర్‌ నేత అహ్మద్‌ టిబి చెప్పారు.

ఒకవైపు ఇరాన్‌తో యుద్ధం.. మరోవైపు దేశంలో అధికారం చేజారే పరిస్థితి.. ఇప్పుడు అగ్రరాజ్యం అమెరికా నుంచి అందే ఆర్థిక అండకూ గండం.. ఇజ్రాయెల్ బెంజమిన్ నెతన్యాహుకు వరుస సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. దశాబ్దాలుగా ఇజ్రాయెల్‌కు వెన్నుదన్నుగా నిలుస్తున్న అమెరికా.. ఇకపై ఏటా అందించే సాయాన్ని నిలిపివేస్తామంటూ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఆయుధాలు కావాలంటే అమ్ముతాం కానీ.. ఉచితంగా మాత్రం డబ్బులివ్వబోమన్న సంకేతాలిచ్చారు.అమెరికాలో మిడ్‌టర్మ్ ఎన్నికల పోలింగ్ జరుగుతున్న వేళ ట్రంప్ ఈ ప్రకటన చేశారు. ఇజ్రాయెల్‌కు ఏటా సుమారు 4 బిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక, సైనిక సాయాన్ని ఈ ఏడాది చివరి నుంచి నిలిపివేయనున్నట్లు వెల్లడించారు. ఈ విషయంపై ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహుతో కొన్ని నెలల క్రితమే ఒప్పందం కుదిరిందని చెప్పారు. ఇజ్రాయెల్ ఇప్పుడు ఆర్థికంగా బలమైన దేశమని, అమెరికా సాయం లేకుండానే తన రక్షణ అవసరాలను తీర్చుకోగలదని అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే ఇజ్రాయెల్‌కు అవసరమైతే అండగా ఉంటామని, అమెరికా ఆయుధాలను మాత్రం కొనుగోలు చేసుకోవచ్చని స్పష్టం చేశారు. ఫాక్స్ న్యూస్‌కి చెందిన ‘ఫాక్స్ అండ్ ఫ్రెండ్స్‌’ కార్యక్రమంలో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇదే సమయంలో నేరుగా ఆర్థిక సాయం నిలిపివేసినా.. సైనిక పరంగా ఇజ్రాయెల్‌తో సంబంధాలను కొనసాగించనున్నట్లు ట్రంప్ సంకేతాలిచ్చారు.అయితే ఒప్పందం గడువు సంగతేంటి?ట్రంప్ ప్రకటనపై మరో కీలక ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. ప్రస్తుతం అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఉన్న అవగాహన ఒప్పందం (MOU) ప్రకారం.. 2019 నుంచి 2028 సెప్టెంబర్ వరకు ఏటా 3.8 బిలియన్ డాలర్ల సైనిక సాయం అందించాల్సి ఉంది. అలాంటప్పుడు ఈ ఏడాది డిసెంబర్ నాటికే ఆ సాయాన్ని ఎలా నిలిపివేస్తారనే విషయాన్ని ట్రంప్ వివరించలేదు. మరోవైపు 2027 రక్షణ బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల్లో ఇరు దేశాల మధ్య రక్షణ సాంకేతిక సహకారాన్ని మరింత పెంచే అంశాలు కూడా ఉన్నాయి.నెతన్యాహుపై ఇజ్రాయెల్‌లో విమర్శలుట్రంప్ ప్రకటన ఇజ్రాయెల్ రాజకీయాల్లోనూ కలకలం రేపింది. నెతన్యాహుకు ప్రత్యర్థిగా ఉన్న గడి ఐసెన్‌కాట్ ఈ పరిణామంపై తీవ్రంగా స్పందించారు. అమెరికాతో వ్యూహాత్మక సంబంధాల్లో ఇంతటి కీలక మార్పు చోటుచేసుకుంటుంటే.. ఇజ్రాయెల్ భద్రతా వ్యవస్థకు, ప్రజలకు మీడియా ద్వారానే విషయం తెలియడం నెతన్యాహు పాలనా తీరుకు నిదర్శనమని విమర్శించారు. ఈ పరిణామం నెతన్యాహుకు రాజకీయంగా పెద్ద సవాలుగా మారింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌తో సన్నిహిత సంబంధాలున్నప్పటికీ.. సొంత దేశంలో ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై అనిశ్చితి, ప్రతిపక్షాల ఒత్తిడి ఆయనకు ఇబ్బందికరంగా మారాయి. ఇలాంటి సమయంలో అమెరికా ఆర్థిక సాయాన్ని నిలిపివేస్తామన్న ట్రంప్ ప్రకటన మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.ఎన్నికల ఫలితాలే కారణమా?అయితే, ఇజ్రాయెల్ ఎన్నికల్లో నెతన్యాహు కూటమికి మెజారిటీ రాకపోవడమే ట్రంప్ నిర్ణయానికి కారణమని తెలుస్తోంది. ఇక, ఎన్నికల్లో నెతన్యాహుకు ఎదురైన రాజకీయ సవాళ్లు, అమెరికాలో ఇజ్రాయెల్‌కు మద్దతుపై పెరుగుతున్న విమర్శలు.. ఈ రెండూ ఆయన పరిస్థితిని మరింత సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి. అందుకే ట్రంప్ ప్రకటనను కేవలం ఆర్థిక నిర్ణయంగా కాకుండా అమెరికా అంతర్గత రాజకీయాలు, ఇజ్రాయెల్‌లో అధికార పోరు, మారుతున్న ద్వైపాక్షిక సంబంధాల నేపథ్యంలో చూడాల్సి ఉంటుంది. ఇదీ చదవండి: ట్రంప్‌ ఎత్తులకు కోర్టు చెక్‌!

ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయాల్లో ఉత్కంఠ నెలకొంది. గాజా యుద్ధం, ప్రాంతీయ సంఘర్షణల తర్వాత తొలిసారిగా జరిగిన ఎన్నికల్లో ఏ కూటమికీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రాలేదు. ప్రస్తుత ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని కూటమి, గడి ఐసెన్‌కోట్ నేతృత్వంలోని ప్రత్యామ్నాయ కూటమి రెండూ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన మ్యాజిక్ ఫిగర్‌ను అందుకోలేకపోయాయి. దీంతో ఇజ్రాయెల్‌లో తదుపరి ప్రభుత్వం ఎవరిది అనే ప్రశ్న ఆసక్తికరంగా మారింది.ఇజ్రాయెల్ కేంద్ర ఎన్నికల కమిటీ గణాంకాల ప్రకారం.. నెతన్యాహు కూటమికి 53 స్థానాలు, ఐసెన్‌కోట్ కూటమికి 48 స్థానాలు లభించాయి. 120 మంది సభ్యులున్న పార్లమెంట్‌ (కెనెసెట్‌)లో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలంటే కనీసం 61 మంది సభ్యుల మద్దతు అవసరం. మరోవైపు అరబ్ పార్టీల కూటమి జాయింట్ లిస్ట్, రామ్‌ కలిపి రికార్డు స్థాయిలో 19 స్థానాలు సాధించాయి. దీంతో ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో ఈ పార్టీల మద్దతు కీలకంగా మారింది. ఇక, అక్టోబర్‌ 27న జరిగిన ఎన్నికల్లో 77.9 శాతం పోలింగ్ నమోదైంది. 1999 తర్వాత ఇదే అత్యధిక ఓటింగ్ శాతంగా నమోదైంది. నవంబర్‌ 4న అధికారిక ఫలితాలు ప్రకటించనుండగా.. ఆ తర్వాత అధ్యక్షుడు ఐజాక్ హెర్జాగ్ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన సంప్రదింపులు ప్రారంభించనున్నారు.ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఏడు అవకాశాలు.. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సంబంధించి ప్రస్తుతం ఏడు అవకాశాలు చర్చకు వస్తున్నాయి. వీటిలో కొన్ని నెతన్యాహుకు అనుకూలంగా ఉండగా.. మరికొన్ని ఐసెన్‌కోట్‌కు అధికారం దక్కే మార్గాలను సూచిస్తున్నాయి.1. నెతన్యాహు నేతృత్వంలో ఐక్య ప్రభుత్వం: లికుడ్ పార్టీతో పాటు యషార్, బి'యాచాద్, యిస్రాయెల్ బెటెనూ పార్టీలు కలిసి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడం ఒక అవకాశం. అయితే దీనికి నెతన్యాహు తన ప్రస్తుత మిత్రపక్షాలకు దూరం కావాల్సి ఉంటుంది. మరోవైపు ఐసెన్‌కోట్, నఫ్తాలి బెన్నెట్, యైర్ లాపిడ్, అవిగ్డోర్ లీబర్‌మన్‌లు నెతన్యాహు నాయకత్వంలో పనిచేయబోమన్న తమ ఎన్నికల హామీని మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.2. నెతన్యాహు, ఐసెన్‌కోట్ మధ్య అధికార మార్పిడి: ఇద్దరూ చెరోసారి ప్రధానిగా వ్యవహరించే రొటేషన్ ప్రభుత్వం మరో ప్రతిపాదన. ఇందులో తొలుత నెతన్యాహు ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టి, రెండేళ్ల తర్వాత ఐసెన్‌కోట్‌కు అవకాశం ఇవ్వాలనేది ఒక ఆలోచన. అయితే ఐసెన్‌కోట్ ఈ ప్రతిపాదనను ఇప్పటికే తిరస్కరించారు. నెతన్యాహు పార్టీ కూడా రొటేషన్ విధానానికి వ్యతిరేకంగా ఉంది.3. ప్రత్యర్థి కూటమి నుంచి సభ్యులను ఆకర్షించడం: ప్రస్తుతం ఉన్న మిత్రపక్షాలతోనే ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసేందుకు నెతన్యాహు ప్రయత్నించవచ్చు. ఇందుకోసం ఐసెన్‌కోట్ కూటమిలోని కనీసం ఎనిమిది మంది సభ్యులను తనవైపు తిప్పుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకోసం ప్రత్యేక బృందాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేసినట్లు కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే పార్టీలు మారే సభ్యులు తమ ఎన్నికల హామీలకు విరుద్ధంగా వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది.4. ఐసెన్‌కోట్‌కు యూటీజే మద్దతు: నెతన్యాహుకు దీర్ఘకాలంగా మద్దతిస్తున్న అల్ట్రా ఆర్థడాక్స్ పార్టీ యునైటెడ్ తోరా జుడాయిజం (యూటీజే) ఇప్పుడు ఐసెన్‌కోట్‌కు మద్దతిచ్చే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఆ పార్టీ ప్రభుత్వంలో చేరకుండా బయట నుంచి మద్దతు ఇచ్చినా ఐసెన్‌కోట్‌కు ప్రయోజనం కలగవచ్చు. అయితే యూదుల మత విద్యాసంస్థల్లో చదువుకునే యువకులకు సైనిక సేవ నుంచి మినహాయింపులు కల్పించే చట్టం తీసుకురావాలన్నది యూటీజే ప్రధాన డిమాండ్. ఐసెన్‌కోట్ మాత్రం అందరికీ జాతీయ సేవ తప్పనిసరి చేయాలనే విధానాన్ని ప్రకటించారు. దీంతో ఈ రెండు పార్టీల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరడం కష్టంగా కనిపిస్తోంది.5. అరబ్ పార్టీల బయటి మద్దతుతో మైనారిటీ ప్రభుత్వం: ఐసెన్‌కోట్ నేతృత్వంలో 48 మంది సభ్యులున్న కూటమి మైనారిటీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయవచ్చు. జాయింట్ లిస్ట్, రామ్‌ పార్టీలు ప్రభుత్వంలో చేరకుండా బయట నుంచి మద్దతిస్తే.. విశ్వాస పరీక్షలో 67 మంది సభ్యుల మద్దతు లభించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే అరబ్ పార్టీల మద్దతుతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయబోమని ఐసెన్‌కోట్ కూటమిలోని పలువురు నేతలు గతంలో ప్రకటించారు. దీంతో ఈ ప్రతిపాదనపైనా సందిగ్ధత నెలకొంది.6. రామ్ పార్టీతో కలిసి ఐసెన్‌కోట్ ప్రభుత్వం: 2021లో బెన్నెట్‌-లాపిడ్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన తరహాలోనే రామ్ పార్టీని కూటమిలో చేర్చుకోవడం మరో అవకాశం. అలా చేస్తే ఐసెన్‌కోట్ కూటమి బలం 56కు చేరుతుంది. జాయింట్ లిస్ట్ బయటి నుంచి మద్దతు ఇచ్చినా లేదా ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉన్నా ప్రభుత్వం నిలబడే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే అరబ్ పార్టీలపై ఆధారపడే ప్రభుత్వానికి మద్దతివ్వబోమని లీబర్‌మన్ స్పష్టం చేశారు.7. మళ్లీ ఎన్నికలు: ఈ అన్ని ప్రయత్నాలు విఫలమైతే కెనెసెట్ రద్దయ్యి మరోసారి ఎన్నికలు జరిగే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం 2027 ఏప్రిల్‌-మే మధ్య మళ్లీ ఎన్నికలు జరిగే పరిస్థితి రావచ్చు. అప్పటివరకు నెతన్యాహు ఆపద్ధర్మ ప్రధానిగా కొనసాగుతారు.19 మంది అరబ్ ఎంపీలే కీలకమా?ఈ ఎన్నికల్లో అరబ్ పార్టీలకు లభించిన 19 స్థానాలు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. నెతన్యాహు, ఐసెన్‌కోట్ కూటముల్లో ఏ ఒక్కటీ 61 స్థానాల మ్యాజిక్ ఫిగర్‌ను చేరుకోలేదు. దీంతో అరబ్ పార్టీల మద్దతు ఎవరికి లభిస్తుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. అయితే ఐసెన్‌కోట్ కూటమిలోని కొందరు నేతలు అరబ్ పార్టీల మద్దతుపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.నవంబర్ 11 కీలక గడువు.. నవంబర్‌ 4న అధికారిక ఫలితాలు ఇజ్రాయెల్‌ అధికారిక గెజిట్‌ 'రెషుమోట్‌'లో ప్రచురితం కానున్నాయి. అనంతరం అధ్యక్షుడు ఐజాక్ హెర్జాగ్ అన్ని పార్టీల ప్రతినిధులతో సంప్రదింపులు జరుపుతారు. ఎన్నికల్లో స్థానాలు సాధించిన పార్టీలు రాష్ట్రపతి భవనానికి వెళ్లి ప్రధానమంత్రి పదవికి తమ అభ్యర్థిని సూచిస్తాయి. ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయగల అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్న ఎంపీకి రాష్ట్రపతి బాధ్యతలు అప్పగిస్తారు. ఈ ఎంపీ తప్పనిసరిగా అతిపెద్ద పార్టీకి చెందిన నాయకుడే కావాల్సిన అవసరం లేదు. నవంబర్‌ 11 నాటికి ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై కీలక నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. మొదట బాధ్యతలు అందుకున్న అభ్యర్థికి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసేందుకు 28 రోజుల గడువు ఉంటుంది. అవసరమైతే మరో 14 రోజులు పొడిగించవచ్చు. ఈ ప్రయత్నం విఫలమైతే రాష్ట్రపతి మరో ఎంపీకి అవకాశం ఇవ్వవచ్చు. రెండో అభ్యర్థికి 28 రోజుల గడువు ఉంటుంది. దీనికి పొడిగింపు ఉండదు.రెండో ప్రయత్నం కూడా విఫలమైతే కెనెసెట్‌లోని 120 మంది సభ్యుల్లో కనీసం 61 మంది ఒక అభ్యర్థికి మద్దతుగా రాష్ట్రపతికి లిఖితపూర్వకంగా విజ్ఞప్తి చేసే అవకాశం ఉంటుంది. అలా ఎంపికైన వ్యక్తికి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసేందుకు 14 రోజుల సమయం లభిస్తుంది. ఈ ప్రయత్నం కూడా విఫలమైతే పార్లమెంట్ రద్దై మళ్లీ ఎన్నికలు జరుగుతాయి.ఇదీ చదవండి: ఇజ్రాయెల్‌లో ఉత్కంఠ.. ప్రధాని రేసులో కీలక పరిణామం

వాషింగ్టన్‌: అమెరికా రాజకీయాల్లో అనూహ్య పరిణామం చోటుచేసుకుంది. మిచిగన్ రాష్ట్రంలో సెనేట్ ఎన్నికల వేళ డెమొక్రటిక్ పార్టీకి చెందిన ప్రతినిధి హేలీ స్టీవెన్స్ సంచలన నిర్ణయం తీసుకున్నారు. తన సొంత పార్టీ అభ్యర్థి అబ్దుల్ ఎల్-సయీద్‌కు కాకుండా రిపబ్లికన్ అభ్యర్థి మైక్ రోజర్స్‌కు మద్దతు ప్రకటించారు. ఇజ్రాయెల్‌పై ఎల్-సయీద్ చేసిన వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో ఇద్దరి మధ్య విభేదాలు తలెత్తాయి. స్టీవెన్స్ నిర్ణయంపై డెమొక్రటిక్ పార్టీలో తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.చర్చికి వెళ్లి మద్దతు ప్రకటనఆదివారం డెట్రాయిట్‌లోని ఓ చర్చిలో జరిగిన ప్రార్థన కార్యక్రమానికి స్టీవెన్స్ తన కాబోయే భర్త జాసన్ టర్కిష్‌తో కలిసి హాజరయ్యారు. అక్కడ రిపబ్లికన్ అభ్యర్థి మైక్ రోజర్స్, ఆయన భార్య క్రిస్టితో కలిసి ప్రార్థనల్లో పాల్గొన్నారు. అనంతరం రోజర్స్‌కు మద్దతు ప్రకటించారు. తమ పార్టీ అభ్యర్థి తన ప్రచార కార్యక్రమానికి రావద్దని చెప్పారని, అందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు స్టీవెన్స్ వెల్లడించారు.ఇజ్రాయెల్ అంశమే విభేదాలకు కారణంఇజ్రాయెల్‌పై ఎల్-సయీద్ చేసిన వ్యాఖ్యలను స్టీవెన్స్ గతంలో పలుమార్లు విమర్శించారు. అమెరికా నుంచి ఇజ్రాయెల్‌కు అందించే సైనిక స్థాయిని, పెరుగుతున్న నిత్యావసర ధరలతో ముడిపెడుతూ ఓ సంస్థ ప్రచురించిన ప్రకటనను ఖండించాలని ఆమె గత వారం ఎల్-సయీద్‌ను కోరారు. ఆ ప్రకటనను యూదు వ్యతిరేకంగా ఆమె అభివర్ణించారు. అయితే ఆ ప్రకటనతో తనకు సంబంధం లేదని, దాని అంశాలతో తాను ఏకీభవించడం లేదని ఎల్-సయీద్ స్పష్టం చేశారు.ప్రైమరీ ఎన్నికల్లోనూ తీవ్ర పోటీఆగస్టులో జరిగిన డెమొక్రటిక్ ప్రైమరీ ఎన్నికల్లో స్టీవెన్స్‌పై ఎల్-సయీద్ స్వల్ప మెజారిటీతో విజయం సాధించారు. అప్పటినుంచి ఇద్దరి మధ్య విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇటీవల ఎల్-సయీద్‌కు ఓటు వేస్తానని స్టీవెన్స్ ప్రకటించినప్పటికీ, తాజాగా రిపబ్లికన్ అభ్యర్థికి మద్దతు తెలపడం రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.స్టీవెన్స్‌పై షూమర్ ఆగ్రహంస్టీవెన్స్ నిర్ణయాన్ని డెమొక్రటిక్ పార్టీ నేతలు తీవ్రంగా తప్పుబట్టారు. సెనేట్ మైనారిటీ నేత చక్ షూమర్ ఆమె చర్యను పార్టీకి చేసిన ద్రోహంగా అభివర్ణించారు. మిచిగన్ ఎన్నికల్లో డెమొక్రటిక్ అభ్యర్థి ఎల్-సయీద్‌కు పార్టీ నేతలంతా మద్దతుగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు. స్టీవెన్స్ నిర్ణయంతో ఆమె చిరకాల చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ కూడా రాజీనామా చేశారు.సెనేట్ ఆధిపత్యంపై ప్రభావం?ప్రస్తుత సెనేటర్ గ్యారీ పీటర్స్ పదవీ విరమణ చేయనున్న నేపథ్యంలో ఆయన స్థానానికి ఎల్-సయీద్, మైక్ రోజర్స్ మధ్య గట్టి పోటీ నెలకొంది. మిచిగన్‌లో విజయం సాధించడం ద్వారా సెనేట్‌లో మెజారిటీ సాధించాలని డెమొక్రాట్లు భావిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో స్టీవెన్స్ నిర్ణయం ఎన్నికలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.ఇదీ చదవండి: నెతన్యాహుకు షాక్‌.. ప్రతిపక్షానికి అరబ్ పార్టీల మద్దతు!

టెల్‌ అవీవ్‌: ఇజ్రాయెల్‌లో ఎన్నికలు ముగిశాయి. ఫలితాలూ వచ్చేశాయి. ఏ కూటమికీ నేరుగా అధికారం దక్కే పరిస్థితి లేకపోవడంతో ఇప్పుడు సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పాటుకు చర్చోపచర్చలు నడుస్తున్నాయి. అయితే... ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు మార్గాలేవి? మొత్తం 120 స్థానాలున్న ఇజ్రాయెలీ పార్లమెంటు నెసెట్‌లో నెతన్యాహూ కూటమికి 53, గాడి ఐసన్‌కోట్‌ కూటమికి 48 సీట్లు మాత్రమే దక్కాయి. అరబ్‌ పార్టీల కూటమికి 19 స్థానాలు దక్కాయి. అధికారం కావాలంటే 61 స్థానాలు అవసరమైన పరిస్థితుల్లో ఇప్పుడు అక్కడ రాజకీయం రసవత్తరంగా మారింది. ప్రభుత్వం ఏర్పడేందుకు అవకాశమున్న నాలుగు రకాల మార్గాలను పరిశీలిస్తే...1. అరబ్‌ పార్టీలతో ఐసన్‌కోట్‌ జట్టుఈ ఏర్పాటు వినేందుకు చాలా సులువుగా అనిపిస్తుంది. 48 + 19 = 67. అంతేగా అనవచ్చు కానీ.. ఐసన్‌కోట్‌కు మద్దతుగా యూదు పార్టీలు దీనికి అంగీకరించే అవకాశం లేదు. మైనార్టీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసి అరబ్‌ పార్టీలు బయటి నుంచి మద్దతిచ్చేలా చేసేందుకూ వీరు ఒప్పుకునే పరిస్థితులు లేవు. 1948లో యుద్ధం తరువాత ఇజ్రాయెల్‌లోనే ఉండిపోయిన పాలస్తీనీయుల మద్దతుతో అరబ్‌పార్టీలు 19 స్థానాలు దక్కించుకోవడం ఇందుకు కారణం. వివాదాస్పద గాజాప్రాంతంతోపాటు, వెస్ట్‌బ్యాంక్‌లోని వారితోనూ వీరికి సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ఇజ్రాయెలీ యూదుల్లో చాలామందికి వీరిపై అనుమానం ఎక్కువ. గతంలో ఒకే ఒక్కసారి అరబ్‌ పార్టీలు (2021) ప్రభుత్వంలో భాగంగా ఉన్నాయి. ఆ ప్రభుత్వం కాస్తా 18 నెలల్లో కూలిపోయింది. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అరబ్‌ పార్టీలతో జట్టు కట్టవద్దరి నెతన్యాహూ ఇప్పటికే ఇతర కూటములను హెచ్చరించారు. 2. ఐక్య ప్రభుత్వం... ఇజ్రాయెల్‌లో ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు నెతన్యాహూ నేరుగా ఐసన్‌కోట్‌ కూటమితో జట్టుకట్టడం ఒక మార్గం. ఈ ఏర్పాటుతో నెతన్యాహూకు నెసెట్‌లో మెజారిటీ లభిస్తుంది. అదే సమయంలో అరబ్‌ పార్టీలతోపాటు, కరడుకట్టిన యూదు భావజాలపు, అతివాద జాతీయవాద నేతలందరూ ప్రతిపక్షం అయిపోతారు. ఈ రకమైన కూటమి యూదులకు మిలటరీ సేవల మినహాయింపు వంటి సంక్లిష్టమైన అంశాలను సులువుగా పరిష్కరించగలదు. అయితే ఇందుకు ఐసన్‌కోట్‌ ఎన్నికల ప్రచారం సందర్భంగా ఇచ్చిన వాగ్ధానాన్ని భంగం చేయాల్సి ఉంటుంది. నెతన్యాహూతో కలిసి ప్రభుత్వం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఏర్పాటు చేయబోమని ఐసన్‌కోట్‌ కూటమి భాగస్వామ్య పార్టీలు గట్టి హామీ ఇచ్చాయి. 2023 అక్టోబర్‌ నాటి హమాస్‌ దాడికి నెతన్యాహూ బాధ్యతారాహిత్యమే కారణమని కూడా ఐసన్‌కోట్‌ కూటమి వాదించింది. నెతన్యాహూ కూడా ఇప్పటివరకూ అంటకాగిన అతివాద పార్టీలను వదులుకోవాల్సి ఉంటుంది.3. అయారాం, గయారాంలతో.. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని నెతన్యాహూ ఇంకోసారి అధికారంలోకి వచ్చేందుకు ఉన్న మరో మార్గం ప్రతిపక్షాలను చీల్చడం. గతంలో భాగస్వాములుగా ఉన్న పార్టీలు, నేతలు.. ఉదాహరణకు నఫ్తాలీ బెనెట్, అవిగ్దోర్‌ లైబర్‌మెన్‌ను తనవైపునకు తిప్పుకునే ప్రయత్నం చేయడం. వీరిద్దరూ వెస్ట్‌బ్యాంకులో సెటిల్మెంట్ల విస్తరణ వంటి జాతీయ వాద విధానాలకు మద్దతిచ్చేవారే. అదే సమయంలో అరబ్‌ పార్టీలతో కలిసి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడం వీరికి అంతగా రుచించని అంశం. అయితే వీరిద్దరూ నెతన్యాహూతో విభేదించిన వారు కావడం గమనార్హం. ఏళ్లుగా వ్యక్తిగత స్థాయిలో నెతన్యాహూతో వీరికి భేదాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా నెతన్యాహూ కూటమి కలిసి ఉండేందుకు ప్రధాన కారణమైన అంశం... యూదులకు మిలటరీ సేవల మినహాయింపును బెనెట్, లైబర్‌మాన్‌లు వ్యతిరేకించారు. పైగా ఈ వర్గాల వారు నెతన్యాహూతో చాలాకాలంగా కలిసి ఉంటున్నారు.4. మళ్లీ ఎన్నికలు... ఇది ఆఖరి అస్త్రం. ఏ కూటమి కూడా అధికారానికి కావాల్సిన 61 స్థానాలను కూడగట్టుకోలేకపోతే మరోసారి ఎన్నికలు జరిగే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. కాకపోతే ఇవి వచ్చే ఏడాది వరకూ సాధ్యం కావు. అప్పటివరకూ నెతన్యాహూనే ఆపద్ధర్మ ప్రభుత్వాధినేతగా కొనసాగుతారు. ప్రత్యర్థులకు ఈ ఏర్పాటు ప్రాణ సంకటం. ఎన్నికల ప్రక్రియ మొదలైనప్పుడు వీరు ముందంజలోనే ఉన్నారు. కానీ ఫలితాల నాటికి పరిస్థితిలో స్వల్ప తేడా వచ్చింది. విదేశాల నుంచి వచ్చి మరీ వేలాది మంది ఇజ్రాయెలీలు వీరికి ఓటేశారు. మళ్లీ ఎన్నికలంటే వీళ్లంతా మరోసారి ఇజ్రాయెల్‌కు వస్తారా? అన్నది అనుమానం. ఈ లోపు నెతన్యాహూ తన కూటమిని విస్తరించేందుకు అన్ని రకాల ప్రయత్నాలు చేసే అవకాశం ఉంటుంది. పార్లమెంటులో స్థానానికి అవసరమైనన్ని ఓట్లు సంపాదించలేని చిన్న పార్టీలు మరోసారి ఎన్నికల బరిలో దిగే అవకాశాలు తక్కువ. అప్పుడు సహజంగానే నెతన్యాహూ కూటమి పార్టీలకు పడే ఓట్లు పెరుగుతాయి. లేదా... ఈ పార్టీల మద్దతుదారులు పెద్ద పార్టీలవైపు మళ్లవచ్చు. 2019లో దాదాపు ఇలాంటి పరిస్థితులే ఎదురుకాగా.. మూడున్నరేళ్లలో ఇజ్రాయెల్‌ ఐదుసార్లు ఎన్నికలు జరుపుకోవడం కొసమెరుపు!

ఇజ్రాయెల్ ఎన్నికల ఫలితాలు రాజకీయ అనిశ్చితికి దారితీశాయి. ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు కూటమికి, ప్రతిపక్ష నేత గాడి ఐసెన్‌కాట్ నేతృత్వంలోని కూటమికి ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన మెజారిటీ లభించలేదు. దీంతో తదుపరి ప్రభుత్వం ఏర్పాటులో అధ్యక్షుడు ఐజాక్ హెర్జోగ్ నిర్ణయం కీలకంగా మారింది.120 స్థానాలున్న ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్ (నెస్సెట్‌)లో నెతన్యాహు కూటమికి 53 సీట్లు రాగా, ఐసెన్‌కాట్ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమికి 48 స్థానాలు వచ్చాయి. అరబ్ పార్టీలకు మరో 19 సీట్లు దక్కాయి. ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలంటే కనీసం 61 మంది సభ్యుల మద్దతు అవసరం.ఎన్నికల ఫలితాలు అధికారికంగా అందిన తర్వాత అధ్యక్షుడు హెర్జోగ్ అన్ని పార్టీల నేతలతో చర్చలు జరపనున్నారు. అనంతరం ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయగలరని భావించే నాయకుడికి మొదటి అవకాశం ఇవ్వనున్నారు. అందులో ఎంపికైన నేతకు సాధారణంగా 28 రోజుల గడువు ఉంటుంది. ఒకవేళ అవసరమైతే మరో 14 రోజులు కూడా ఆ గడువును పొడిగించవచ్చు.అయితే అరబ్ పార్టీల మద్దతుతో ఐసెన్‌కాట్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఉందని ఇప్పటికే ప్రచారం జరుగుతోంది. ఒకవేళ ఆయన ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడంలో విఫలమైతే నెతన్యాహుకు అవకాశం ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. అసలు ఆ ఇద్దరూ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయలేకపోతే జాతీయ ఐక్య ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు హెర్జోగ్ ప్రయత్నించే అవకాశం కూడా ఉంది.ఇక మరోవైపు నెతన్యాహుపై కొనసాగుతున్న అవినీతి కేసుల నేపథ్యంలో ఆయనకు క్షమాభిక్ష ఇవ్వాలంటూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఒత్తిడి తెచ్చినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. అయితే తన నిర్ణయంపై అమెరికా సహా బయటి శక్తుల ప్రభావం ఉండబోదని హెర్జోగ్ ఇప్పటికే స్పష్టం చేశారు. జరుగుతున్న తాజా పరిణామాలతో ఇజ్రాయెల్ తదుపరి రాజకీయ పరిణామాలపై ఉత్కంఠ నెలకొంది.ఇదీ చదవండి: శాకాహారులైన టెక్ దిగ్గజాలు.. నా బ్రేక్‌ఫాస్ట్ స్టీక్, ఎగ్స్: ఎలాన్ మస్క్

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయాల్లో ఎన్నికల ఫలితాలు తీవ్ర ఉత్కంఠకు తెరలేపాయి. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన మెజారిటీ ఏ కూటమికీ రాకపోవడంతో రాజకీయ అనిశ్చితి నెలకొంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు రాజీనామా చేయాలంటూ ప్రజలు రోడ్డెక్కారు. ప్రతిపక్ష పార్టీలన్నీ ఏకమై అరబ్‌ పార్టీలతో కలిసి ఉమ్మడి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్‌ చేశారు.ఇజ్రాయెల్‌లో గురువారం రాత్రి జరిగిన నిరసనల్లో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు పాల్గొన్నారు. నగరంలోని ప్రధాన రహదారులపై బైఠాయించి ట్రాఫిక్‌ను అడ్డుకున్నారు. నెతన్యాహుకు వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేశారు. ఆయన ఎన్నికల ప్రచార పోస్టర్లను తొక్కుతూ నిరసన వ్యక్తం చేశారు. ఆందోళనకారులను చెదరగొట్టేందుకు పోలీసులు ప్రయత్నించడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉద్రిక్తత నెలకొంది. కాగా, నెతన్యాహు నివాసం ఎదుట కూడా నిరసనలు జరిగాయి. ఈ సందర్భంగా గాజాపై యుద్ధానికి ముగింపు పలకాలని ఆందోళనకారులు డిమాండ్‌ చేశారు. యూదులు, అరబ్బులు కలిసి రాజకీయ భాగస్వామ్యాన్ని ఏర్పరచుకోవాలని కోరుతూ ప్లకార్డులు ప్రదర్శించారు. ‘అరబ్బులు, యూదులు.. కలిసుంటేనే విజయం సాధిస్తాం’ అంటూ నిరసనకారులు నినాదాలు చేశారు.ఐసెన్‌కాట్‌కు ప్రతిపక్షాల పిలుపుమరోవైపు యాషర్‌ పార్టీ అధినేత గాడి ఐసెన్‌కాట్‌ నివాసం ఎదుట కూడా నిరసన జరిగింది. అరబ్‌ పార్టీలతో కలిసి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే దిశగా ముందుకు రావాలని ఆందోళనకారులు ఆయనను కోరారు. ‘భాగస్వామ్యం లేకుండా మార్పు సాధ్యం కాదు’ అంటూ వారు నినాదాలు చేశారు. టెల్‌ అవీవ్‌-జాఫా డిప్యూటీ మేయర్‌ అమీర్‌ బద్రాన్‌ కూడా ఈ ప్రతిపాదనకు మద్దతు తెలిపారు.Live ▶️ left-wing Israelis protest in Tel Aviv, demanding Prime Minister Netanyahu's resignation and formation of joint Jewish-Arab government https://t.co/KJ52GPQjUK— Emiraa Air - Sea Defence (@DenizEmiraa) October 29, 2026ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు 61 సీట్లు అవసరంఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంట్‌ నెస్సెట్‌లో మొత్తం 120 స్థానాలు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు కనీసం 61 మంది సభ్యుల మద్దతు అవసరం. అయితే తాజా ఎన్నికల్లో నెతన్యాహు కూటమికి 53 స్థానాలు మాత్రమే వచ్చాయి. ప్రధాన నాలుగు ప్రతిపక్ష పార్టీలకు కలిపి 48 సీట్లు దక్కాయి. దీంతో ఏ పక్షానికీ స్పష్టమైన మెజారిటీ లభించలేదు. నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని లికుడ్‌ పార్టీ 27 స్థానాలతో అతిపెద్ద పార్టీగా నిలిచింది. ఐసెన్‌కాట్‌ నేతృత్వంలోని యాషర్‌ పార్టీ 21 స్థానాలతో ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీగా అవతరించింది.అరబ్‌ పార్టీల చేతిలో కీలక సంఖ్యాబలంప్రభుత్వ ఏర్పాటులో అరబ్‌ పార్టీల పాత్ర కీలకంగా మారింది. జాయింట్‌ లిస్ట్‌కు 11 స్థానాలు, మన్సూర్‌ అబ్బాస్‌ నేతృత్వంలోని రామ్‌ పార్టీకి 8 స్థానాలు వచ్చాయి. ఈ రెండు పార్టీలకు కలిపి 19 మంది సభ్యుల బలం ఉంది. ప్రతిపక్షాలు ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలంటే వీరి మద్దతు అవసరమయ్యే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. అయితే ఈ ప్రయత్నాలకు అవిగ్డోర్‌ లీబర్‌మన్‌ అడ్డంకిగా మారారు. ఆయన నేతృత్వంలోని ఇజ్రాయెల్‌ బీటెనూ పార్టీకి ఏడు స్థానాలు వచ్చాయి. అరబ్‌ పార్టీల మద్దతుపై ఆధారపడే ప్రభుత్వంలో తాము భాగస్వాములం కాబోమని లీబర్‌మన్‌ స్పష్టం చేసినట్లు సమాచారం. దీంతో ప్రతిపక్షాల ఐక్యతపై సందిగ్ధత నెలకొంది. మరోవైపు ఇజ్రాయెల్‌ అధ్యక్షుడు ఐజాక్‌ హెర్జోగ్‌ మరోసారి ఎన్నికలకు వెళ్లకుండా రాజకీయ పార్టీలు పరిష్కారం కనుగొనాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు. అయితే అరబ్‌ పార్టీల మద్దతు తీసుకోవడంపై ప్రతిపక్షాల్లోనే భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటంతో ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై ఉత్కంఠ కొనసాగుతోంది.Israeli protesters are calling for an Arab-Jewish unity government https://t.co/ZT1pfpLpzt— Voice of Freedom 2.0 🇿🇦 🇵🇸 🇾🇪 (@capemalay3) October 29, 2026ఇదీ చదవండి: ట్రంప్‌కు బిగ్‌ షాక్‌.. అమెరికా కళ్లుగప్పి ఇరాన్‌ భారీ స్కెచ్‌!

ఇజ్రాయెల్‌లో ఎన్నికల తుది ఫలితాలు వెలువడ్డాయి. అయితే ఏ ఒక్క పార్టీకి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేంత స్పష్టమైన ఆధిక్యం లభించలేదు. దీంతో 120 మంది సభ్యులున్న పార్లమెంట్‌ (నెస్సెట్‌)లో ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన 61 మంది సభ్యుల మద్దతును కూడగట్టడం రాజకీయ పార్టీలకు సవాలుగా మారింది. ఈ క్రమంలో ఇజ్రాయెల్‌లో కొన్ని వారాల పాటు.. అవసరమైతే నెలల తరబడి రాజకీయ అనిశ్చితి కొనసాగే అవకాశముంది.ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంటు నెసెట్‌లో మొత్తం 120 స్థానాలు ఉండగా ఎన్నికల్లో నెతన్యాహూ నేతృత్వంలోని కూటమికి 53 స్థానాలు మాత్రమే దక్కాయి. గాడీ ఐసన్‌కోట్‌ కూటమికి 48, అరబ్‌ పార్టీల కూటమి రామ్‌కు 19 స్థానాలు లభించాయి. అధికారం కావాలంటే 61 స్థానాలు అవసరం. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఎవరికీ అవకాశం లేని నేపథ్యంలో ఇప్పుడు సంకీర్ణ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. అయితే నెతన్యాహూ నేతృత్వంలోని కూటమి అరబ్‌ పార్టీలతో జత కట్టేది లేదని స్పష్టం చేశాయి. మరోవైపు, గాడీ ఐసన్‌కోట్‌ నేతృత్వంలోని కూటమి నెతన్యాహూ వ్యతిరేక పార్టీలను కలుపుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్టుగా సమాచారం.ఎన్నికల ఫలితాల్లో ఏ కూటమికీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రాకపోవడంతో ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై చర్చలు సంక్లిష్టంగా మారనున్నాయి. రాజకీయ, సిద్ధాంతపరమైన విభేదాలు ఉండటంతో ఏకాభిప్రాయానికి రావడం అంత సులభం కాదు. అయినప్పటికీ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఐదు అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. రాబోయే 12 వారాల్లోగా పార్టీలు ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై ఒక నిర్ణయానికి రాకపోతే ఇజ్రాయెల్‌లో మళ్లీ ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.1. నెతన్యాహూ నేతృత్వంలో ఐక్య ప్రభుత్వంనెస్సెట్‌లో అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించిన లికుడ్‌ నేతృత్వంలో ప్రభుత్వం ఏర్పడటం ఒక అవకాశం. ఇందులో గాడి ఐసెన్‌కోట్‌కు చెందిన యాషర్‌ పార్టీ, అవిగ్డోర్‌ లీబర్‌మన్‌ నేతృత్వంలోని ఇజ్రాయెల్‌ అవర్‌ హోమ్‌, నఫ్తాలీ బెన్నెట్‌కు చెందిన టుగెదర్‌ వర్గం వంటి మధ్యేవాద, మితవాద పార్టీలను కలుపుకోవచ్చు. ఈ పార్టీలన్నీ కలిసి వస్తే 66 స్థానాలతో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయవచ్చు.అయితే ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఈ అవకాశం చాలా తక్కువగా కనిపిస్తోంది. ఎందుకంటే నెతన్యాహూ తన సహజ రాజకీయ మిత్రపక్షాలైన అతివాద, అల్ట్రా ఆర్థడాక్స్‌ యూదు పార్టీలను వదులుకోవాల్సి ఉంటుంది. మరోవైపు ప్రతిపక్ష పార్టీలు కూడా ఎన్నికల సమయంలో ఓటర్లకు ఇచ్చిన ప్రధాన హామీని పక్కన పెట్టాల్సి వస్తుంది.నెతన్యాహూను గద్దె దించుతామని ప్రచారం చేసిన పార్టీలు ఆయన నాయకత్వంలోనే పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే వారాల తరబడి చర్చలు జరిగినా ఏ కూటమికీ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే అవకాశం దక్కకపోతే చివరి ప్రయత్నంగా ఐక్య ప్రభుత్వం ఏర్పడవచ్చు. ఇరాన్‌తో మరోసారి యుద్ధం మొదలైనా, ఇతర శక్తులతో ఉద్రిక్తతలు పెరిగినా రాజకీయ పార్టీలు ఏకతాటిపైకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.2. నెతన్యాహూతో అధికార మార్పిడి ఒప్పందంఎన్నికల్లో అతిపెద్ద పార్టీగా లికుడ్‌ నిలవడంతో పాటు, రాజకీయ కూటముల పరంగా కూడా నెతన్యాహూ వర్గానికే ఆధిక్యం లభించింది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రధాని పదవిని మరో నేతతో పంచుకునేందుకు నెతన్యాహూ అంగీకరించే అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్నాయి. అయితే ఐసెన్‌కోట్‌ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమితో ఒప్పందం కుదుర్చుకుని ప్రధాని పదవిని నిర్ణీత కాల వ్యవధిలో మార్చుకునే విధానానికి అంగీకరించే అవకాశాన్ని పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేం. ఈ ప్రతిపాదన అమలైతే ప్రతిపక్ష నేతలు మరోసారి తమ ఎన్నికల హామీలకు భిన్నంగా వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది. నెతన్యాహూతో కలిసి అధికారాన్ని పంచుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.3. ప్రతిపక్ష పార్టీలను చీల్చి మెజారిటీ సాధించే యత్నంప్రస్తుతం నెతన్యాహూ కూటమికి 53 స్థానాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. గతంలో ఈ కూటమికి 64 మంది సభ్యుల బలం ఉండేది. అయినప్పటికీ ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయాల్లో అత్యంత వ్యూహాత్మక నేతల్లో ఒకరిగా నెతన్యాహూకు పేరుంది. ప్రతిపక్ష పార్టీల్లో చీలికలు తీసుకొచ్చి, కొందరు సభ్యులను తనవైపు తిప్పుకోవడం ద్వారా మెజారిటీ సాధించేందుకు ఆయన ప్రయత్నించవచ్చు.గతంలోనూ నెతన్యాహూ ఇలాంటి రాజకీయ వ్యూహాలను అమలు చేశారు. 2022 ఎన్నికలకు ముందు ప్రతిపక్ష నేతగా ఉన్న సమయంలో ప్రత్యర్థి కూటమిలోని సభ్యులను తనవైపు ఆకర్షించి రాజకీయంగా పైచేయి సాధించారు. అయితే అప్పట్లో ఆయన ఎదుర్కొన్న కూటమికి మెజారిటీ చాలా స్వల్పంగా ఉండటంతో కొద్దిమంది సభ్యులు వైదొలిగినా ఆ ప్రభుత్వం బలహీనపడే పరిస్థితి ఉండేది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ప్రతిపక్షాన్ని చీల్చడం అంత సులభం కాకపోవచ్చు.4. ఐసెన్‌కోట్‌ నేతృత్వంలో మైనారిటీ ప్రభుత్వంఇజ్రాయెల్‌ అధ్యక్షుడు ఐజాక్‌ హెర్జోగ్‌ తొలుత ఐసెన్‌కోట్‌కు ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవకాశం ఇస్తే ఆయన మైనారిటీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు ప్రయత్నించవచ్చు. యాషర్‌ పార్టీతో పాటు టుగెదర్‌, డెమోక్రాట్స్‌, ఇజ్రాయెల్‌ అవర్‌ హోమ్‌ పార్టీల మద్దతుతో ఆయన ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయవచ్చు. ఈ కూటమికి 48 స్థానాలు ఉండగా, అరబ్‌ పార్టీలైన రామ్‌, జాయింట్‌ లిస్ట్‌ బయట నుంచి మద్దతు ఇస్తే మొత్తం బలం 67కు చేరుతుంది. తద్వారా ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన మెజారిటీ లభిస్తుంది.అయితే ఎన్నికల ప్రచారంలో అరబ్‌ పార్టీలను ప్రభుత్వంలో భాగస్వాములుగా చేసుకోబోమని ఐసెన్‌కోట్‌ హామీ ఇచ్చారు. ఇప్పుడు వారి మద్దతు తీసుకోవాలంటే ఆ హామీకి విరుద్ధంగా వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్‌ దాడి తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌లోని అరబ్‌ మైనారిటీల పట్ల ప్రజల్లో వ్యతిరేకత మరింత పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో అరబ్‌ పార్టీల మద్దతుతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడాన్ని ప్రజలకు వివరించడం ఐసెన్‌కోట్‌కు కష్టమే.అరబ్‌ పార్టీల మద్దతును వ్యతిరేకిస్తూ నెతన్యాహూ ఇప్పటికే ప్రచారం చేశారు. మరోవైపు మధ్యేవాద, వామపక్ష భావజాలం కలిగిన డెమోక్రాట్స్‌ పార్టీ మాత్రం అరబ్‌ పార్టీలను ప్రభుత్వంలో భాగస్వాములుగా చేర్చుకోవాలని బహిరంగంగా పేర్కొంది. రామ్‌, జాయింట్‌ లిస్ట్‌ పార్టీలు కూడా ఐసెన్‌కోట్‌ కూటమితో కలిసి పనిచేసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు సంకేతాలిచ్చాయి. 2021లో బెన్నెట్‌ ప్రభుత్వంలో రామ్‌ పార్టీ భాగస్వామిగా చేరింది. ఇజ్రాయెల్‌ చరిత్రలో ఒక స్వతంత్ర అరబ్‌ పార్టీ సంకీర్ణ ప్రభుత్వంలో చేరడం అదే తొలిసారి. అయితే ఆ ప్రభుత్వం కేవలం 18 నెలలకే కూలిపోయింది.5. మరోసారి ఎన్నికలుప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఏ పార్టీ ముందుకు రాకపోతే ఇజ్రాయెల్‌లో మరోసారి ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సి వస్తుంది. వచ్చే వారం ఎన్నికల తుది ఫలితాలను అధికారికంగా ప్రకటించిన తర్వాత అధ్యక్షుడు ఐజాక్‌ హెర్జోగ్‌ వివిధ పార్టీల ప్రతినిధులతో సంప్రదింపులు జరుపుతారు. అనంతరం ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్న నేతను ఎంపిక చేసి ఆ బాధ్యత అప్పగిస్తారు.ఆ నేత విఫలమైతే మరో నాయకుడికి అవకాశం కల్పిస్తారు. ఆ ప్రయత్నం కూడా విఫలమైతే నెస్సెట్‌ మరో అభ్యర్థిని ఎన్నుకోవచ్చు. ఈ మొత్తం ప్రక్రియకు సుమారు 100 రోజుల గడువు ఉంటుంది. ఆ వ్యవధిలో ఎవరూ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయలేకపోతే మరోసారి ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. అయితే మళ్లీ ఎన్నికలకు వెళ్లకుండా అన్ని రాజకీయ పార్టీలు ప్రయత్నించాలని అధ్యక్షుడు హెర్జోగ్‌ ఇప్పటికే పిలుపునిచ్చారు. తనతో జరిగే సంప్రదింపులకు అన్ని పార్టీలు సానుకూల దృక్పథంతో రావాలని కోరారు. తాజా ఫలితాల నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్‌లో రాజకీయ ప్రతిష్టంభనకు ఎలాంటి పరిష్కారం లభిస్తుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.ఇదీ చదవండి: ఇజ్రాయెల్ ఎన్నికల్లో సంచలనం.. విదేశీ శక్తుల జోక్యం?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర ఉత్కంఠరేపిన ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల్లో ఓట్ల లెక్కింపు పూర్తయింది. ఈ ఫలితాల్లో ప్రస్తుత ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని కూటమికి చుక్కెదురైంది. కూటమి సొంతగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి అవసరమైన మెజారిటీ లభించలేదు. మొత్తం 120 స్థానాలున్న ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంటు (క్నెసెట్‌)లో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలంటే కనీసం 61 స్థానాలు అవసరం. కానీ నెతన్యాహు కూటమికి 53 స్థానాలే దక్కాయి.ఇజ్రాయెల్ మీడియా కథనాల ప్రకారం, ప్రతిపక్ష కూటమికి 48 స్థానాలు, అరబ్ పార్టీలకు కలిపి 19 స్థానాలు లభించాయి. దీంతో ఏ రాజకీయ కూటమికీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రాలేదు. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సంబంధించి సుదీర్ఘమైన, సంక్లిష్టమైన చర్చలు జరిగే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. నెతన్యాహుకు చెందిన లికుడ్ పార్టీ 27 స్థానాలతో అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది. .లికుడ్ అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరణఇజ్రాయెల్ కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రత్యేక ఓట్ల లెక్కింపును పూర్తి చేసిన అనంతరం తుది ఓట్ల లెక్కింపు ముగిసినట్లు ప్రకటించింది. ఈ ప్రత్యేక ఓట్లను ‘డబుల్ ఎన్వలప్ ఓట్లు’గా పిలుస్తారు. సాధారణ పోలింగ్ కేంద్రాల్లో ఓటు వేయలేని సైనికులు, ఖైదీలు, విదేశాల్లో విధులు నిర్వహిస్తున్న దౌత్యవేత్తలు, ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స పొందుతున్న ఓటర్ల ఓట్లు ఈ విభాగంలోకి వస్తాయి. వీటిని లెక్కించిన తర్వాత సైతం ప్రధాన రాజకీయ కూటములకు లభించిన స్థానాల సంఖ్యలో ఎలాంటి మార్పు రాలేదు.ఇతర పార్టీల విషయానికి వస్తే, గాడి ఐసెన్‌కాట్‌కు చెందిన యాషార్ పార్టీకి 21 స్థానాలు లభించాయి. బి'యాచద్ పార్టీ 12 స్థానాలు సాధించింది. జాయింట్ లిస్ట్‌కు 11 స్థానాలు దక్కాయి. డెమోక్రాట్స్ పార్టీ, రామ్ పార్టీలు చెరో ఎనిమిది స్థానాలు గెలుచుకున్నాయి. యునైటెడ్ తోరా జుడాయిజం, యిస్రాయెల్ బీటెనూ, ఒట్జ్మా యెహుదిత్ పార్టీలు ఒక్కొక్కటి ఏడు స్థానాలు సాధించాయి. షాస్, రిలీజియస్ జియోనిజం పార్టీలు చెరో ఆరు స్థానాలు గెలుచుకున్నాయి. అయితే అధికారికంగా ఎన్నికల ఫలితాలను వచ్చే నెల ప్రారంభంలో ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.తదుపరి ఏంటి?ప్రస్తుత ఫలితాల ప్రకారం, నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని కూటమికి మాత్రమే కాకుండా, ప్రతిపక్ష కూటమికి సైతం ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన 61 స్థానాల మెజారిటీ లేదు. దీంతో ప్రత్యామ్నాయ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలనుకునే ప్రతిపక్ష పార్టీలు అరబ్ పార్టీల మద్దతు లేదా సహకారంపై ఆధారపడాల్సి రావచ్చు. అయితే, అరబ్ పార్టీలతో కలిసి పనిచేయడం లేదా వాటి మద్దతు తీసుకోవడం అనేది ఇజ్రాయెల్‌లోని పలు యూదు నేతృత్వంలోని పార్టీలకు రాజకీయంగా సున్నితమైన అంశం.మొత్తంగా చూస్తే లికుడ్ పార్టీ 27 స్థానాలతో అతిపెద్ద పార్టీగా నిలిచినా, నెతన్యాహు కూటమికి 53 స్థానాలే రావడం ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అడ్డంకిగా మారింది. ప్రతిపక్ష కూటమి కూడా మెజారిటీకి దూరంగా ఉండటంతో, తదుపరి ప్రభుత్వం ఎవరిది అవుతుందనేది ఇతర పార్టీల మద్దతు, కూటమి చర్చలు, రాజకీయ ఒప్పందాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.ఇదీ చదవండి: ఇరాన్‌ రియాక్షన్‌పై సస్పెన్స్‌

ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో విదేశీ శక్తుల జోక్యం జరిగిందన్న అనుమానాలపై సమగ్ర దర్యాప్తు చేపట్టాలని కేంద్ర ఎన్నికల కమిటీ అధ్యక్షుడు, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి నోమ్ సోల్‌బర్గ్ దేశ భద్రతా సంస్థ షిన్ బెట్‌ను ఆదేశించారు. ఖతార్ నుంచి భారీగా నిధులు వచ్చి, అరబ్ ఓటర్ల ఓటింగ్‌పై ప్రభావం చూపేందుకు ప్రయత్నాలు జరిగి ఉండవచ్చని హిబ్రూ మీడియా కథనాలు వెల్లడించాయి. అయితే ఈ ఆరోపణలు ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.సోల్‌బర్గ్ బుధవారం షిన్ బెట్ చీఫ్ డేవిడ్ జినీకి రాసిన లేఖలో.. ఇజ్రాయెల్ ప్రయోజనాలకు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించే విదేశీ శక్తులు నిధుల ద్వారా ఎన్నికలను అనుచితంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయన్న తీవ్రమైన అనుమానాలు తన దృష్టికి వచ్చినట్లు పేర్కొన్నారు. ఈ అనుమానాల వాస్తవికతను తాను ధ్రువీకరించలేనప్పటికీ, విదేశీ సంస్థల ప్రమేయం ఉందన్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో పూర్తిస్థాయి దర్యాప్తు అవసరమని తెలిపారు. వారంలోగా దర్యాప్తు వివరాలను సమర్పించాలని కోరారు.ఈ వ్యవహారంపై గత 2 వారాల్లోనే విశ్వసనీయ నిఘా సమాచారంతో దర్యాప్తు ప్రారంభించినట్లు ఓ భద్రతా అధికారి కన్ వార్తా సంస్థకు తెలిపారు. సమస్యాత్మక అంశాలు ఉన్నట్లు గుర్తించామని, పూర్తి సమాచారాన్ని వెలికితీసేందుకు విచారణ కొనసాగిస్తున్నామని చెప్పారు.ఖతార్ అరబ్ సంస్థలకు భారీగా నిధులు అందించి, ఓటర్లను పోలింగ్‌కు రప్పించడం లేదా వారి ఓటింగ్‌పై ప్రభావం చూపేందుకు ప్రయత్నించి ఉండవచ్చని కొన్ని హిబ్రూ మీడియా సంస్థలు భద్రతా వర్గాలను ఉటంకిస్తూ తెలిపాయి. ఈ నిధుల బదిలీకి ఉపయోగించిన మార్గాలు గతంలో ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు డబ్బు చేరవేసేందుకు ఉపయోగించిన పద్ధతులను పోలి ఉన్నాయని ఛానల్ 12 పేర్కొంది.ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగాయా?ఇజ్రాయెల్ ఎన్నికల్లో విస్తృత స్థాయిలో ఓటింగ్ అక్రమాలు జరిగినట్లు వచ్చిన ఆరోపణలను కేంద్ర ఎన్నికల కమిటీ తాత్కాలిక డైరెక్టర్ జనరల్ డీన్ లివ్నే ఖండించారు. ఎన్నికలు చట్టబద్ధంగా జరిగాయని, తమకు తెలిసినంతవరకు వ్యవస్థాగత అక్రమాలకు ఆధారాలు లేవని తెలిపారు. సోల్‌బర్గ్ కోరిన దర్యాప్తు రహస్య నిఘా సమాచారానికి సంబంధించినదని, దాన్ని ఇంకా ధ్రువీకరించాల్సి ఉందని వివరించారు.మరోవైపు, అరబ్ పార్టీల వల్ల ఎన్నికల చోరీ జరిగిదంటూ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని లికుడ్ పార్టీ ఆరోపించింది. ఖతార్ పేరు ప్రస్తావించకుండా, విదేశీ శక్తులు ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంటును తమ అధీనంలోకి తెచ్చుకునేందుకు ప్రయత్నించాయని పేర్కొంది. అరబ్ పార్టీలతో ఏ జియోనిస్ట్ పార్టీ కూడా పొత్తు పెట్టుకోకూడదని వాదించింది.అరబ్ ఓటర్లలో అధిక పోలింగ్ నమోదవడంతో రామ్, జాయింట్ లిస్ట్ పార్టీలు కలిపి రికార్డు స్థాయిలో 19 స్థానాలు గెలుచుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. 120 స్థానాలున్న పార్లమెంటులో నెతన్యాహు కూటమికి 53, జియోనిస్ట్ ప్రతిపక్షానికి 48 స్థానాలు వస్తాయని తుది దశకు చేరిన లెక్కలు సూచించాయి. దీంతో ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో అరబ్ పార్టీలు కీలక పాత్ర పోషించే పరిస్థితి నెలకొంది.ఇదీ చదవండి: సైకిల్‌ను తుక్కు తుక్కుగా ఓడించాలి: ఆర్కే రోజాఅయితే విదేశీ జోక్యం ఆరోపణలను రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించి కొత్త పార్లమెంటు ప్రమాణ స్వీకారాన్ని ఆలస్యం చేయకూడదని ప్రతిపక్ష నేత గాడి ఐసెన్‌కోట్ హెచ్చరించారు. ఎన్నికల సమగ్రతను కాపాడేందుకు ప్రతి ఫిర్యాదుపైనా దర్యాప్తు జరగాలని, అదే సమయంలో రాజకీయ జోక్యానికి అవకాశం ఇవ్వకూడదని పేర్కొన్నారు. కొత్త పార్లమెంటు నవంబర్ 10న ప్రమాణ స్వీకారం చేయాల్సి ఉంది. షిన్ బెట్ దర్యాప్తులో వెలువడే వివరాలు ఎన్నికల ఫలితాలపై రాజకీయ వివాదాన్ని మరింత పెంచుతాయా, ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై ప్రభావం చూపుతాయా అన్నది కీలకంగా మారింది.

ఇజ్రాయెల్‌లో జరిగిన ఎన్నికల అనంతరం ప్రధాన రాజకీయ కూటములేవీ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన మెజారిటీ సాధించే పరిస్థితి లేకపోవడంతో, ఇప్పటివరకు రాజకీయంగా దూరంగా ఉంచిన అరబ్ పార్టీల ప్రాధాన్యం పెరిగింది. ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు, ప్రతిపక్ష నేత గాది ఐసెన్‌కోట్ నేతృత్వంలోని కూటములకు 120 స్థానాలున్న పార్లమెంటులో ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన 61 స్థానాలు దక్కడం గగనంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో రామ్ పార్టీ, జాయింట్ లిస్ట్ కలిసి 17-19 స్థానాలు గెలుచుకోవచ్చన్న అంచనాలు వెలువడ్డాయి. ఇజ్రాయెల్ జనాభాలో సుమారు 21 శాతం ఉన్న అరబ్ పౌరులకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ఈ రాజకీయ పక్షాలు ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. గతంలో అరబ్ పార్టీలతో పొత్తును వ్యతిరేకించిన ప్రధాన నేతలు ఇప్పుడు వాటి మద్దతుపై నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. అయితే, సిద్ధాంతపరమైన విభేదాలు, పొత్తులపై విధిస్తున్న షరతులు ఈ చర్చలకు అడ్డంకిగా మారవచ్చు. అరబ్ పార్టీల మద్దతును ప్రధాన కూటములు ఎలా వినియోగించుకుంటాయన్నదే ఇజ్రాయెల్‌లో తదుపరి ప్రభుత్వ ఏర్పాటును నిర్ణయించనుంది. ఇజ్రాయెల్‌లో అక్టోబర్ 27న జరిగిన ఎన్నికల అనంతరం ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై రాజకీయ ప్రతిష్టంభన నెలకొంది. ప్రస్తుత ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు, ఆయన ప్రధాన ప్రత్యర్థి గాది ఐసెన్‌కోట్ నేతృత్వంలోని రెండు ప్రధాన రాజకీయ కూటములూ పార్లమెంటులో మెజారిటీకి అవసరమైన స్థానాలను సాధించే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. దీంతో ఇప్పటివరకు రాజకీయంగా పక్కన పెట్టిన అరబ్ పార్టీల మద్దతు ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో కీలకంగా మారింది.ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంటు నెస్సెట్‌లో మొత్తం 120 స్థానాలు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడానికి కనీసం 61 స్థానాలు అవసరం. ప్రాథమిక అంచనాల ప్రకారం, యూదు నేతృత్వంలోని రెండు ప్రధాన కూటములూ చెరో 51-55 స్థానాలు సాధించే అవకాశముంది. మరోవైపు, జాయింట్ లిస్ట్, రామ్ అనే రెండు ప్రధాన అరబ్ రాజకీయ కూటములు కలిపి 17–19 స్థానాలు గెలుచుకోవచ్చని అంచనా. దీంతో ఏ కూటమికి మద్దతు ఇవ్వాలనే అరబ్ పార్టీల నిర్ణయం కీలకం కానుంది.అరబ్ ఓటర్లలో పెరిగిన ఉత్సాహంఈ ఎన్నికల్లో 1999 తర్వాత అత్యధికంగా 77.7 శాతం పోలింగ్ నమోదైంది. సాధారణంగా యూదు ఓటర్లతో పోలిస్తే తక్కువగా ఓటు వేసే అరబ్ ప్రజల్లోనూ ఈసారి భారీగా పోలింగ్ నమోదైంది. తమ వర్గాల్లో ఓటింగ్ 75 శాతాన్ని మించిందని అరబ్ పార్టీలు వెల్లడించాయి.ఇజ్రాయెల్ జనాభాలో అరబ్ పౌరులు సుమారు 21 శాతం ఉన్నారు. వీరిలో చాలామంది తమను ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన పాలస్తీనా పౌరులుగా గుర్తించుకుంటారు. సమాన పౌర హక్కులు, సంస్థాగత వివక్షను ఎదుర్కోవడం, సామాజిక అసమానతలను తగ్గించడం వంటి అంశాలపై అరబ్ పార్టీలు ప్రధానంగా దృష్టి సారిస్తున్నాయి. 2018లో అమల్లోకి వచ్చిన జాతీయ రాజ్య చట్టం ఇజ్రాయెల్‌ను యూదు ప్రజల జాతీయ రాజ్యంగా నిర్వచించింది. ఈ చట్టం అరబ్ పౌరుల అసమాన స్థితిని మరింత బలపరుస్తోందని విమర్శకులు, మానవ హక్కుల సంఘాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి.అరబ్ పార్టీలతో పొత్తుకు నేతల షరతులునెతన్యాహు తన ప్రచారంలో అరబ్ పార్టీలతో ప్రత్యర్థులు చేతులు కలిపితే ప్రమాదకర ప్రభుత్వం ఏర్పడుతుందని ఆరోపించారు. ‘రైట్ ఆర్ పాలస్తీన్’ (మితవాదం లేదా పాలస్తీనా) అనే నినాదంతో ప్రచారం నిర్వహించారు. అరబ్ నాయకులతో ప్రత్యర్థి నేతలు కలిసి ఉన్నట్లు చూపించే కృత్రిమ మేధ ఆధారిత వీడియోలనూ ఆయన పార్టీ ఉపయోగించింది.మరోవైపు, ఐసెన్‌కోట్ అరబ్ పార్టీలతో ఒప్పందానికి కొన్ని షరతులు విధించారు. ఇజ్రాయెల్‌ను యూదు, ప్రజాస్వామ్య దేశంగా గుర్తించడం, స్వాతంత్య్ర ప్రకటనలోని విలువలను అంగీకరించడం, పాలస్తీనా పౌరులకు సైనిక సేవను వర్తింపజేయడాన్ని సమర్థించడం, హమాస్‌ను ఉగ్రవాద సంస్థగా స్పష్టంగా ఖండించడం వాటిలో ఉన్నాయి. సాధారణంగా పాలస్తీనా పౌరులకు తప్పనిసరి సైనిక సేవ నుంచి మినహాయింపు ఉంటుంది. ఈ షరతులను అరబ్ పార్టీలు అంగీకరించడం కష్టమయ్యే అవకాశముంది.అధికారంలో భాగస్వామ్యం కోరుతున్న మన్‌సూర్ రామ్ పార్టీ నేత మన్‌సూర్ అబ్బాస్.. నెతన్యాహు, ఆయనకు మద్దతు తెలిపే కఠిన వైఖరి కలిగిన మంత్రులు బెజలెల్ స్మోట్రిచ్, ఇతమార్ బెన్ గ్విర్‌ను అధికారానికి దూరం చేయాలని కోరుకుంటున్నారు. ఐసెన్‌కోట్‌తో కలిసి పనిచేసే అవకాశాలపై ఆయన ఆశాభావంతో ఉన్నారు. గతంలో 2021-22లో నఫ్తాలి బెన్నెట్ నేతృత్వంలోని మితవాద ప్రభుత్వంలో అబ్బాస్ పార్టీ భాగస్వామిగా ఉంది.“అరబ్ సమాజానికి సేవ చేయడానికి పార్లమెంటులో ప్రాతినిధ్యం మాత్రమే సరిపోదని మేము ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాం. మా సమస్యలకు పరిష్కారంలో భాగస్వాములం కావాలని, అరబ్బులు, యూదులు ఇద్దరికీ ఆశ కల్పించాలని నిర్ణయించుకున్నాం” అని ఆయన అన్నారు. “కేవలం ప్రాతినిధ్యానికే పరిమితం కాకుండా, నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేయగల స్థాయికి చేరుకోవాలనే లక్ష్యంతో మా విధానం రూపుదిద్దుకుంది” అని తెలిపారు.జాయింట్ లిస్ట్‌కు 11 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ స్థానాలు రావచ్చని అంచనా. ఆ కూటమితో చర్చలు మరింత క్లిష్టంగా మారే అవకాశముంది. అందులో అతిపెద్ద భాగస్వామ్య పక్షమైన హదాష్‌కు చెందిన అమ్జద్ షిబితా మాట్లాడుతూ.. ఐసెన్‌కోట్ తమపై షరతులు విధించలేరని స్పష్టం చేశారు. “జాయింట్ లిస్ట్‌తో చర్చల్లో షరతులు విధించడం పనిచేయదు. మనకు ఒకరి అవసరం మరొకరికి ఉంది కాబట్టి సమాన స్థాయిలో చర్చలు జరుపుతాం” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇదీ చదవండి: సైకిల్‌ను తుక్కు తుక్కుగా ఓడించాలి: ఆర్కే రోజాప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై చర్చలు వారాల పాటు, అవసరమైతే నెలల పాటు కొనసాగే అవకాశముంది. అరబ్ పార్టీల మద్దతు లేకుండా మెజారిటీ సాధించడం ప్రధాన కూటములకు కష్టంగా మారితే, తమ రాజకీయ వైఖరిని మార్చుకోవాల్సిన ఒత్తిడి నెతన్యాహు, ఐసెన్‌కోట్‌లపై పెరగవచ్చు. అయితే సిద్ధాంతపరమైన విభేదాలు, తమ ఓటర్లను దూరం చేసుకుంటామనే భయాలు తుది పొత్తులపై ప్రభావం చూపనున్నాయి.

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల ఫలితాలపై ఉత్కంఠ కొనసాగుతోంది. ఎన్నికల ఓట్ల లెక్కింపు పూర్తికాకముందే ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని లికుడ్‌ పార్టీ.. అక్కడి అరబ్‌ పార్టీలు ఎన్నికల్లో అక్రమాలకు పాల్పడ్డాయంటూ ఆరోపణలు చేసింది. అంతేకాదు అరబ్‌ పార్టీలు ఇజ్రాయెల్‌ను ‘ఇస్లామీకరణ’ చేయాలని చూస్తున్నాయంటూ నెతన్యాహు వ్యాఖ్యానించారు.ఇప్పటివరు​కు జరిగిన సుమారు 93 శాతం ఓట్ల లెక్కింపు ఆధారంగా నెతన్యాహు కూటమికి 53 సీట్లు, ప్రతిపక్ష కూటమికి 48 సీట్లు వచ్చినట్లు ప్రాథమిక అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. అరబ్‌ పార్టీలన్నిటికీ కలిపి 19 సీట్లు వచ్చే అవకాశముంది. అయితే ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన మెజారిటీపై మాత్రం స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.అరబ్‌ పార్టీలపై అక్రమాల ఆరోపణలుమంగళవారం జరిగిన ఎన్నికల్లో అరబ్‌ పార్టీలకు చెందిన పోలింగ్‌ కేంద్రాల్లో లంచాలు, బెదిరింపులు, హింస, నకిలీ పత్రాలు, ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ఓటు వేయడం వంటి అక్రమాలు జరిగినట్లు లికుడ్‌ పార్టీ ఆరోపించింది. ఈ మేరకు పోలీసులతో పాటు సంబంధిత ఎన్నికల అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయనున్నట్లు కూడా ఆ పార్టీ వెల్లడించింది. అయితే ఈ ఆరోపణలు స్వతంత్రంగా నిర్ధారణ కాలేదు.మళ్లీ ఎన్నికలు తప్పవా?ఒకవేళ ఈ ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీకి స్పష్టమైన మెజారిటీ రాకపోతే ఇజ్రాయెల్‌లో మరోసారి ఎన్నికలు జరిగే అవకాశం ఉంది. అప్పటివరకు నెతన్యాహు ఆపద్ధర్మ ప్రధానిగా కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రతిపక్ష నేత గాడి ఐసెన్‌కోట్‌ అరబ్‌ పార్టీలతో కలిసి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని డెమోక్రాట్స్‌ నేత యైర్‌ గోలన్‌ సూచించారు. ఇక ఈ ఎన్నికల్లో దాదాపు 77.7 శాతం పోలింగ్‌ నమోదైంది. 2023 అక్టోబర్‌ 7న జరిగిన హమాస్‌ దాడి తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌లో జరిగిన తొలి సార్వత్రిక ఎన్నికలు కావడంతో ఇజ్రాయెల్‌ దేశవ్యాప్తంగా ఈ ఎన్నికలపై ఆసక్తి నెలకొంది.ఇదీ చదవండి: రేవంత్‌ రాసిన రాజ్యాంగమే తెలంగాణలో నడుస్తోంది: కేటీఆర్‌

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్ ఎన్నికల్లో ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని కూటమి అతిపెద్ద రాజకీయ శక్తిగా నిలిచినప్పటికీ.. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన మెజారిటీకి దూరంగా నిలిచింది. బుధవారం ఓట్ల లెక్కింపు కొనసాగుతున్న సమయంలో వెలువడిన తాజా ఫలితాల ప్రకారం.. నెతన్యాహు కూటమికి 53 స్థానాలు లభించే అవకాశం ఉండగా, గడి ఐసెన్‌కాట్ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమికి 48 స్థానాలు దక్కనున్నాయి. అరబ్ పార్టీలకు 19 స్థానాలు వచ్చే అవకాశం కనిపిస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంటు అయిన నెస్సెట్‌లో మొత్తం 120 స్థానాలు ఉండగా.. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు కనీసం 61 స్థానాలు అవసరం. దీంతో ఏ కూటమికీ స్పష్టమైన మెజారిటీ లభించకపోవడంతో తదుపరి ప్రభుత్వం ఏర్పాటుపై ఉత్కంఠ నెలకొంది.అరబ్ పార్టీలపై నెతన్యాహు పార్టీ ఆరోపణలుఇజ్రాయెల్ ఎన్నికలను అరబ్ పార్టీలు దొంగిలించాయని నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని లికుడ్ పార్టీ ఆరోపించింది. ఉగ్రవాదానికి, యూదు రాజ్య నిర్మూలనకు మద్దతు ఇచ్చే అరబ్ పార్టీలు ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రభావితం చేశాయని బుధవారం విడుదల చేసిన ప్రకటనలో పేర్కొంది. ఓటర్లను పోలింగ్ కేంద్రాలకు రాకుండా బెదిరింపులు, హింస, తప్పుడు ప్రచారం, అవినీతి, నిషేధిత సాఫ్ట్‌వేర్ వినియోగం వంటి చర్యలకు పాల్పడ్డాయని ఆరోపించింది. అయితే ఇవి లికుడ్ పార్టీ చేసిన ఆరోపణలు మాత్రమే. మరోవైపు, నెతన్యాహు తన మద్దతుదారులను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ.. బలమైన మితవాద ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని పిలుపునిచ్చారు. యూదు, జియోనిస్ట్ మెజారిటీ ఐక్యంగా ఉండాలని పేర్కొన్నారు. అరబ్ పార్టీల మద్దతుతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడాన్ని ఆయన తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.మెజారిటీ కోసం కూటముల కసరత్తుఇజ్రాయెల్‌లో ఓటర్లు నేరుగా ప్రధానమంత్రిని ఎన్నుకోరు. రాజకీయ పార్టీలకు ఓట్లు వేస్తారు. ఏ ఒక్క పార్టీకి సాధారణంగా పూర్తి మెజారిటీ రాకపోవడంతో.. ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి పార్టీలు కలిసి కూటమిగా ఏర్పడాల్సి ఉంటుంది. తాజా ఫలితాల ప్రకారం నెతన్యాహు కూటమి, ఐసెన్‌కాట్ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమి రెండూ మెజారిటీకి అవసరమైన 61 స్థానాలను సాధించలేకపోయాయి. ప్రతిపక్ష కూటమి, అరబ్ పార్టీల స్థానాలను కలిపితే 67 స్థానాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అయితే అరబ్ పార్టీలతో కలిసి పనిచేయడానికి ప్రతిపక్షంలోని కొన్ని పార్టీలు విముఖత చూపుతున్నాయి. దీంతో ఈ సంఖ్యాబలం ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుందనేది స్పష్టంగా తెలియడం లేదు. మరోవైపు, అరబ్ పార్టీల నేత మన్సూర్ అబ్బాస్ మాట్లాడుతూ.. నెతన్యాహుకు అనుకూలంగా, వ్యతిరేకంగా ఉన్న రెండు వర్గాల ప్రతినిధులు తమతో సంప్రదింపులు జరుపుతున్నారని వెల్లడించారు.రికార్డు స్థాయిలో పోలింగ్ఈ ఎన్నికల్లో గత పావు శతాబ్దానికి పైగా కాలంలో ఎన్నడూ లేనంత అధిక పోలింగ్ నమోదైనట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. 2022 ఎన్నికలతో పోలిస్తే ఇజ్రాయెల్ సైనిక సిబ్బందిలో కూడా ఓటింగ్ శాతం పెరిగింది. సైనిక సిబ్బంది పోలింగ్ 79.9 శాతానికి చేరినట్లు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం తెలిపింది. ఇది గత ఎన్నికలతో పోలిస్తే 6.2 శాతం పాయింట్లు ఎక్కువ. అక్టోబర్ 7, 2023న హమాస్ దాడి తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌లో జరిగిన తొలి ఎన్నికలు కావడంతో వీటికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. ఈ దాడి అనంతరం గాజాలో యుద్ధం ప్రారంభమై.. ఆ ప్రాంతంలో తీవ్ర విధ్వంసం చోటుచేసుకుంది. ఇదీ చదవండి: ‘ఎప్‌స్టీన్‌ను నేనే గెంటేశా’.. ట్రంప్ ఆగ్రహం

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంట్‌ ఎన్నికల్లో ఏ కూటమికీ స్పష్టమైన మెజార్టీ రాలేదు. బుధవారం కల్లా 93 శాతం పోలింగ్‌ కేంద్రాల్లో 85.6 శాతం ఓట్ల లెక్కింపు పూర్తయ్యింది. ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని అధికార కూటమి 54 స్థానాలు గెలుచుకుంది. మాజీ మిలటరీ చీఫ్‌ ఐసెన్‌కోట్‌ నేతృత్వంలోని విపక్ష కూటమికి 48 సీట్లు, అరబ్‌ పార్టీలకు 18 సీట్లు వచ్చినట్లు స్థానిక మీడియా వెల్లడించింది. ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంట్‌లో మొత్తం సీట్ల సంఖ్య 120. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు 61 సీట్లు అవసరం. నెతన్యాహు కూటమి ఇంకా ఏడు సీట్ల దూరంలో నిలిచింది. రెండు ప్రధాన కూటముల్లో ఏ ఒక్కదానికీ సొంతంగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి సరిపడా సీట్లు వచ్చే అవకాశాలు లేవని రాజకీయ విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. అరబ్‌ పార్టీలతో కలిసి సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారా? అనేది చర్చనీయాంశంగా మారింది. సంకీర్ణ ప్రభుత్వం వచ్చే అవకాశాలు లేకపోలేదని చెబుతున్నారు. పార్లమెంట్‌ ఎన్నికల ఫలితాలను సెంట్రల్‌ ఎలక్షన్స్‌ కమిటీ ఇంకా అధికారికంగా ప్రకటించలేదు. ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల్లో ఈసారి 77.7 శాతం పోలింగ్‌ నమోదయ్యింది. గత రెండు దశాబ్దాల్లో ఇదే అత్యధికం కావడం విశేషం. ఈ ఎన్నికల్లో అధికార కూటమికి 50 నుంచి 52, విపక్ష కూటమికి 51 నుంచి 53 సీట్లు వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నట్లు ఎగ్జిట్‌ పోల్స్‌ వెల్లడించాయి. ఇప్పటిదాకా లెక్కించిన ఓట్లలో నెతన్యాహుకు చెందిన లికుడ్‌ పార్టీ 20.8 శాతం, ఐసెన్‌కోట్‌ నేతృత్వంలోని యాషార్‌ పార్టీ 16.1 శాతం ఓట్లను సాధించాయి. అరబ్బుల నాయకత్వంలోని పార్టీలకు 14.9 శాతం ఓట్లు లభించాయి. ఇజ్రాయెల్‌ జనాభాలో 20 శాతం మంది అరబ్బులు ఉన్నారు. అరబ్‌ పార్టీలతో పొత్తు పెట్టుకొనే ప్రసక్తే లేదని నెతన్యాహు తేల్చిచెప్పారు. వారితో కలిసి పనిచేయబోనని పేర్కొన్నారు. అరబ్బుల భాగస్వామ్యంతో వచ్చే ప్రభుత్వం ‘ప్రమాదకరమైన ప్రభుత్వం’ అవుతుందని హెచ్చరించారు. మరోవైపు అరబ్బులు సైతం నెతన్యాహుతో చేతులు కలిపే అవకాశాన్ని తోసిపుచ్చారు. నెతన్యాహు ప్రధాన ప్రత్యర్థి ఐసెన్‌కోట్‌ కొన్ని షరతులకు లోబడి అరబ్‌ పార్టీలతో భాగస్వామ్యానికి తలుపులు తెరిచి ఉంచారు. ఇజ్రాయెల్‌ను ఒక యూదు రాజ్యంగా, పాలస్తీనాకు చెందిన హమాస్‌ను ఒక తీవ్రవాద సంస్థగా గుర్తించాలని ఆయన డిమాండ్‌ చేస్తున్నారు.

టెహ్రాన్‌: ఇరాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ ప్రేరేపిత దాడి జరిగితే ప్రపంచ మార్కెట్లు నాశనం అవుతాయని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ హెచ్చరించారు. ఇటీవలి ఎన్నికల్లో హోరాహోరీ పోటీ తర్వాత కొత్త ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు బుధవారం కీలక ప్రకటన చేశారు. ఇరాన్ నుంచి ఎదురవుతున్న ‘మనుగడకు ముప్పు’ను తొలగించేందుకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌తో కలిసి పనిచేయగలనని ఆయన చెప్పారు.“పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఇజ్రాయెల్ ప్రేరేపించే ఏ సైనిక సాహసమైనా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందనే అంశం గ్యాస్ సరఫరాదారులు, వినియోగదారులు ఇద్దరికీ ఆందోళనకరమే” అని అరాగ్చీ ఒక పోస్టులో పేర్కొన్నారు.ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్‌పై దాడి చేయడంతో ప్రారంభమైన యుద్ధంలో, మళ్లీ ఇరాన్‌పై దాడులు జరిగే అవకాశాన్ని ఇటీవలి రోజుల్లో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ప్రస్తావించాయి. కాగా, రష్యాలోని మాస్కోలో జరిగిన గ్యాస్ ఎగుమతి దేశాల వేదిక (జీఈసీఎఫ్) శిఖరాగ్ర సమావేశానికి అరాగ్చీ హాజరయ్యారు. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ కూడా ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.మరోవైపు ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల్లో బుధవారం సాయంత్రం 4.30 వరకు 77 శాతం ఓట్ల లెక్కింపు పూర్తయింది. ఆ తర్వాత కేంద్ర ఎన్నికల కమిటీ ఫలితాలను అప్‌డేట్‌ చేసింది. నెతన్యాహు కూటమికి 54, ఐసెన్‌కాట్ కూటమికి 49, అరబ్ పార్టీలకు 17 స్థానాలు దక్కాయి. అరబ్ పార్టీలకు ఇప్పటివరకు 17 స్థానాలు వచ్చాయి. అయితే, ఇంకా 30 శాతం ఓట్ల లెక్కింపు మిగిలి ఉంది.అరబ్ పార్టీల చేతుల్లోనే అంతా? ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడానికి అవసరమైన మెజారిటీ స్థానాలు ప్రధాన క్యాంపుల్లో దేనికీ లభించలేదు. దీంతో అరబ్ పార్టీలు అత్యంత కీలకంగా మారనున్నాయి. ఐసెన్‌కాట్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలంటే అరబ్ పార్టీల మద్దతుపై ఆధారపడాల్సి ఉంటుంది. అవి ఆయన ప్రభుత్వంలో చేరకపోయినా, కనీసం ఆయనకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయకుండా ఉండాలి. దీనినే ‘సేఫ్టీ నెట్ సన్నివేశం’గా పిలుస్తారు. అయితే, ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న ఓట్ల లెక్కింపులో ఐసెన్‌కాట్ స్థానాలు తగ్గుతూ, నెతన్యాహు స్థానాలు పెరుగుతుండటంతో ఈ తరహా మద్దతు లభించే అవకాశాలు క్రమంగా తగ్గుతున్నాయి.ఇదీ చదవండి: డీఏ, డీఆర్ పెంపు.. కేంద్ర క‍్యాబినెట్ కీలక నిర్ణయాలు

జెరూసలెం: ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంటరీ ఎన్నికల ఎగ్జిట్ పోల్స్ దేశ రాజకీయాల్లో తీవ్ర ఉత్కంఠకు తెరలేపాయి. ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని కూటమికి స్పష్టమైన మెజారిటీ వచ్చే అవకాశాలు కనిపించడం లేదు. ఛానల్ 13, ఛానల్ 12, ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థ కాన్ విడుదల చేసిన అంచనాల ప్రకారం.. మొత్తం 120 స్థానాలున్న పార్లమెంట్‌లో నెతన్యాహు కూటమికి సుమారు 50 సీట్లు మాత్రమే వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు 61 స్థానాలు అవసరం. మరోవైపు, మాజీ సైనికాధికారి గాడి ఐసెన్‌కోట్ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమికి 52–53 స్థానాలు రావచ్చని అంచనా. అయితే i24NEWS ఎగ్జిట్ పోల్ మాత్రం నెతన్యాహు కూటమికి 55, ప్రతిపక్షానికి 49 స్థానాలు వస్తాయని పేర్కొంది. దీంతో ఏ కూటమికీ స్పష్టమైన ఆధిక్యం లేనట్లు కనిపిస్తోంది.నెతన్యాహు పార్టీదే ఆధిక్యం.. కానీ మెజారిటీపై సందేహాలుపార్టీల పరంగా నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని లికుడ్ పార్టీ అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించే అవకాశం ఉంది. ఛానల్ 13 అంచనాల ప్రకారం లికుడ్‌కు 25, ఐసెన్‌కోట్‌కు చెందిన యషార్ పార్టీకి 23 స్థానాలు రావచ్చు. ఛానల్ 12 అంచనాల్లో ఈ పార్టీలకు వరుసగా 24, 22 సీట్లు లభించే అవకాశముంది. కాన్ అంచనా ప్రకారం లికుడ్‌కు 25, యషార్‌కు 21 స్థానాలు రావచ్చు. అయితే అతిపెద్ద పార్టీగా నిలవడం మాత్రమే ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సరిపోదు. మిగిలిన పార్టీల మద్దతుతో 61 మంది సభ్యుల బలాన్ని సమీకరించాల్సి ఉంటుంది. అరబ్ నేతృత్వంలోని పార్టీలకు 17–18 స్థానాలు రావచ్చని అంచనాలు చెబుతున్నాయి. ఈ పార్టీల మద్దతు లేదా ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉండే నిర్ణయం ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో కీలకంగా మారవచ్చు. అయితే నెతన్యాహు, ఐసెన్‌కోట్ ఇద్దరూ ఈ పార్టీలతో అధికారిక భాగస్వామ్యానికి విముఖత వ్యక్తం చేశారు.మరో ఎన్నికకు దారితీస్తుందా?నెతన్యాహు కూటమికి మెజారిటీ సాధించడం కష్టమైతే, ప్రతిపక్షానికి ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవకాశం ఇవ్వవచ్చు. అయితే ప్రతిపక్ష పార్టీల మధ్య విభేదాలు తలెత్తితే ఆ ప్రయత్నం విఫలమయ్యే అవకాశముంది. అదే జరిగితే ఇజ్రాయెల్‌లో మరోసారి ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సి రావచ్చు. నెతన్యాహు, ఐసెన్‌కోట్ కలిసి జాతీయ ఐక్యత ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే అవకాశాలు కూడా ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో తక్కువగానే కనిపిస్తున్నాయి. ఎన్నికల ఫలితాలపై ఐసెన్‌కోట్ స్పందిస్తూ.. ప్రజలు నెతన్యాహు ప్రభుత్వాన్ని తిరస్కరించారని పేర్కొన్నారు. అయితే నెతన్యాహు రాజకీయ మిత్రుడు గిడియోన్ సార్ మాత్రం ప్రతిపక్షం విజయోత్సవాలు చేసుకోవడం తొందరపాటేనని వ్యాఖ్యానించారు. ఎన్నికల సంఘం ఓట్ల లెక్కింపు ప్రారంభించగా, తుది లెక్కింపు అక్టోబర్ 30 నాటికి పూర్తవుతుందని, అధికారిక ఫలితాలను నవంబర్ 4న ప్రకటించనున్నట్లు సమాచారం. ఆ తర్వాత అధ్యక్షుడు ఐజాక్ హెర్జోగ్ రాజకీయ పార్టీలతో సంప్రదింపులు జరిపి ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవకాశం ఉన్న నాయకుడిని నామినేట్ చేస్తారు. ఆ నాయకుడికి మెజారిటీ మద్దతు కూడగట్టేందుకు గరిష్ఠంగా 42 రోజుల సమయం ఉంటుంది.

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంట్‌కు మంగళవారం జరిగిన ఎన్నికల్లో భారీగా పోలింగ్‌ నమోదైంది. ఉదయం 7 గంటల నుంచి రాత్రి 10 గంటల వరకు ఓటేసే అవకాశం ఉండగా, జనం ఉదయం నుంచే పోలింగ్‌ కేంద్రాల వద్ద బారులు తీరారు. సాయంత్రం 6 గంటలకే 66.7 శాతం మంది ఓటుహక్కు వినియోగించుకున్నారు. గత 50 ఏళ్లలో ఇదే అత్యధికమని అధికారులు తెలిపారు. గత 2022 ఎన్నికల్లో ఇదే సమయానికి 57.7 శాతం ఓటింగ్‌ మాత్రమే జరిగినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. కాగా, మంగళవారం టిమోరిమ్‌ ప్రాంతంలో సాయంత్రం 4 గంటలకే ఏకంగా 91.6 శాతం ఓటింగ్‌ నమోదు కావడం విశేషం. ప్రధాని నెతన్యాహూ, ప్రధాన ప్రత్యరి్థ, ఆర్మీ మాజీ చీఫ్‌ గాడి ఐసెన్‌కోట్‌ నుంచి గట్టి పోటీని ఎదుర్కొంటున్నారు. మొత్తం 73 లక్షల మంది అర్హులైన ఓటర్లకు గాను సాయంత్రం 6 గంటల సమయానికి 50 లక్షల మంది ఓటేసినట్లు అధికారులు చెప్పారు. 120 సీట్లుండే పార్లమెంట్‌ నెస్సెట్‌లో అడుగు పెట్టాలంటే కనీసం 3.25 శాతం ఓట్లు లభించాల్సి ఉంటుంది. కాగా, పోలింగ్‌ కేంద్రాల వద్ద భారీ క్యూలు కనిపిస్తుండటం, విదేశాల్లో ఉంటున్న ఓటర్లు 80 వేల మంది వరకు తరలి రావడంతో పోలింగ్‌ సమయాన్ని పెంచాలని లికుడ్, షాస్‌ పార్టీలు కోరాయి. 2022 ఎన్నికల్లో 70 శాతం ఓటింగ్‌ నమోదు కాగా, ఈసారి 87 శాతం వరకు ఉంటుందని అంచనా. ఫలితాలను నవంబర్‌ 4వ తేదీన అధికారికంగా ప్రకటిస్తారు. అయితే, బుధవారం ఉదయానికే అనధికారిక ఫలితాల అంచనాలు వెలువడనున్నాయి. వినాశనానికి అంచున ఉన్నాం: నెతన్యాహూ సుదీర్ఘకాలం ప్రధానిగా కొనసాగుతున్న నెత న్యా హూ, ఆయన భార్య సారా జెరూసలేంలోని ఓ పోలింగ్‌ స్టేషన్‌లో ఓటేశారు. పోలింగ్‌కు ముందు మంగళవారం ప్రధాని నెతన్యాహూ మాట్లాడుతూ... యూదు దేశం సర్వనాశనానికి అంచున ఉంది. సనాతన యూదులంతా తమ పనులన్నీ పక్కనబెట్టి పోలింగ్‌ కేంద్రాలకు వెళ్లి ఓటేయాలి’అంటూ పిలుపునిచ్చారు. ‘మా లికుడ్‌ పార్టీకి ఓటేయండి.. అరబ్‌ పార్టీలతో కూడిన ప్రభుత్వం రాకుండా చూడండి’అన్నారు. దీనిపై యుషర్‌ పార్టీ నేత, ప్రధాన ప్రత్యర్థి ఐసెన్‌ కోట్‌ తీవ్రంగా స్పందించారు. ఇజ్రాయెల్‌ వినాశనానికి అంచున ఉందంటూ ఓటర్లను భయపెట్టి, లాభం పొందేందుకు చూస్తున్నారంటూ ధ్వజమెత్తారు. గత ఎన్నికల ప్రచారసమయంలోనూ ఆయన ఇలాంటి అబద్ధాలే చెప్పారన్నారు.

ఈ ఆదివారం అర్ధరాత్రి గడిచి సోమవారంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత 1.36 గంటలకు మొదటి వార్త: బ్రెజిల్‌ ఎన్నికలలో లూలా ఆధిక్యత. ఆ వెనుక 5.28కి రెండవ వార్త: సెర్బియా అధ్యక్షుడు అలెగ్జాండర్‌ వూచిచ్‌ తాను ఎన్నికలలో ఓడినట్లు అంగీకారం. 6.05 గంటలకు మూడవ వార్త: లూలా గెలిచినట్లు ఎన్నికల సంఘం ప్రకటన. ఇవి సోమదేవుని తొలి అమృత కిరణాలు. ప్రపంచం కొద్ది వారాలుగా నాలుగు కీలకమైన ఎన్నికల ఫలితాల కోసం ఉత్కంఠగా ఎదురు చూస్తున్నది. అవి బ్రెజిల్, సెర్బియాలతో పాటు ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంట్, అమెరికా మధ్యంతరం. వీటిలో, అమెరికన్‌ సెనేట్‌లో ప్రస్తుతం రిపబ్లికన్లకు గల ఆధిక్యతను నిలబెట్టుకోనట్లయితే అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ చాలా చిక్కులు ఎదుర్కొంటారు. ఇజ్రాయెల్‌లో నెతన్యాహూ తిరిగి ప్రధాని కాకపోయినా అమెరికా ప్రయోజనాలు యథాతథంగా కొనసాగుతాయిగానీ, నెతన్యాహూకు ట్రంప్‌ బహిరంగంగా మద్దతు ప్రకటించటం వివాదాస్పదంగా మారింది. ఇది, బ్రెజిల్‌లో ఫ్లావియో బోల్సొనారోకు, సెర్బియాలో వూచిచ్‌కు మద్దతు ప్రకటించటం వంటిది. ఈ ముగ్గురూ ఎన్నికల ప్రచారంలో ట్రంప్‌ ఫొటోలను జత చేశారు. ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికలు ఈ నెల 27న జరిగి ఫలితాలు నవంబర్‌ 4న వెలువడతాయి. అమెరికా మధ్యంతరం తేదీ నవంబర్‌ 3. ఆ రెండు ఫలితాల మధ్య కొన్ని గంటల తేడా. బ్రెజిల్, సెర్బియా ఫలితాలు సృష్టించిన ‘సోమదేవుని అమృత’ వాతావరణంలో ప్రపంచం ఈ రెండు ఫలితాల కోసం ఆశావహంగా చూస్తుంది. ఓడినా గెలిచినా మారేదేమిటి?ఇజ్రాయెల్‌లో నెతన్యాహూ తిరిగి ప్రధాని అయినా, కాక పోయినా తేడా ఉండదు. గాజా మారణకాండ, వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌ ఆక్ర మణ, గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌ లక్ష్యం, స్వతంత్ర పాలస్తీనా విషయాలలో తనకు, ప్రతిపక్ష కూటమికి మధ్య ఆవగింజంత తేడా అయినా లేదు. కాకపోతే, ఇప్పటికే 19 ఏళ్లపాటు పాలించిన తన అధికారాన్ని పొడిగించుకునేందుకు ప్రజలలో మితవాదాన్ని పెంచే ఉద్దేశంతో ఆయన పాలస్తీనా పట్ల, ఇరాన్‌ పట్ల ఇంత తీవ్రంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. యావత్‌ ప్రపంచం విమర్శిస్తున్నా గాజాలో మారణకాండను సాగిస్తూ, వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌లో సెటిల్‌మెంట్లు పెంచటం, సిరియా, లెబనాన్‌లపై దాడుల వంటివి చేస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ న్యాయ స్థానం, అంతర్జాతీయ నేర న్యాయస్థానం తనను దోషిగా ప్రకటించగా, ఆ న్యాయమూర్తులనే బెదిరించటం, వారిపై అమెరికా ద్వారా ఆంక్షలు ప్రకటింపచేయటం వంటివి చేసేందుకు సైతం వెరవటం లేదు. ఈ ధోరణి ఎంతవరకు పోయిందంటే, గతంలో తమను బలపరిచిన యూరోపియన్‌ దేశాలు ఇటీవల స్వతంత్ర పాలస్తీనాను గుర్తిస్తుండటంతో వారిపై ఎదురుదాడులు జరుపుతున్నారు. ప్రస్తుత ఎన్నికలకు ముందు ఆయన చివరి ప్రకటన, ఇజ్రాయెల్‌ ఆర్థికంగా ఏకాకి కావచ్చుననీ, అందుకు ప్రజలు సిద్ధపడాలనీ.మరొకవైపు నెతన్యాహూ తీవ్రమైన అవినీతి ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటూ, వాటి నుంచి కాపాడుకునేందుకు కూడా తిరిగి ప్రధాని కావాలన్న ఒత్తిడిలో ఉన్నారు. ఇంత జరుగుతున్నా ట్రంప్‌ ఆయనను బలపరచటమే గాక, అవినీతి కేసుల నుంచి క్షమాభిక్ష ప్రసాదించ వలసిందిగా ఇజ్రాయెల్‌ అధ్యక్షుడిని కోరారు. నెతన్యాహూ తిరిగి ప్రధాని కాలేకపోతే ఇటువంటి విషయాలలో తేడా రావచ్చుగానీ, పైన చెప్పుకున్నట్లు ఎవరి ప్రభుత్వం ఏర్పడినా విధానాలలో మార్పుండదు. అయితే, నెతన్యాహూ ఇంతగా బలపరుస్తున్నందున ట్రంప్‌కు నైతికంగా, ప్రతిష్ఠ రీత్యా ఎదురుదెబ్బ అవుతుందన్నది గమనించదగ్గ విషయం. ఒకవేళ మధ్యంతరం కూడా పోతే అక్టోబర్‌ 26 నుంచి 10 రోజులలో 4 పరాజయాలవుతాయి.మద్దతుదారులూ మద్దతివ్వక...అమెరికా సెనేట్‌ స్థానాలు 100లో ప్రస్తుతం రిపబ్లికన్లవి 53 కాగా, డెమోక్రాట్లవి 47. ఎన్నికలు జరుగుతున్నది 35కు. ఇందులో 7 చోట్ల హోరాహోరీ పోటీ ఉన్నట్లు సర్వేలు చెబుతున్నాయి. ట్రంప్‌ పట్ల జనాదరణ కొన్ని మాసాలుగా తగ్గుతున్నట్లు ప్రతి ఒక్క సర్వే చూపుతూ వస్తున్నది. దానితో ఇటీవల కొన్ని ఎన్నికలలో ఓడారు కూడా. అందుకే డెమోక్రాట్లతో పాటు, బయటి నుంచి వచ్చి ఓటర్లుగా మారిన వారిపై ఆగ్రహం చూపుతున్నారు.ట్రంప్‌ తిరిగి అధ్యక్షుడు కావటానికి ఉపయోగపడినవి ఆయన ‘మేక్‌ అమెరికా గ్రేట్‌ అగైన్‌’ (మాగా) నినాదం, ‘అమెరికా ఫస్ట్‌’ అని ప్రకటించటం, ఇతర దేశాలకు తరలిపోయిన అమెరికన్‌ కంపెనీలను తిరిగి రప్పించటం, వలసదారులను పంపివేసి స్థానికులకు ఉపాధి కల్పన, ధరలపై నియంత్రణ వంటివని తెలిసిందే. ఈ నినాదాలతో ప్రభావితమైన సాధారణ ప్రజలను ‘మాగా కానిస్టిట్యూయెన్సీ’ అని పిలిచారు. కానీ, కాలం గడిచినకొద్దీ ఇవన్నీ అరకొరగా తప్ప నెర వేరటం లేదు. అది చాలదన్నట్లు, యుద్ధాలను ఆపివేస్తానని, కొత్త యుద్ధాలు చేయబోనని ఇచ్చిన హామీకి విరుద్ధంగా వ్యవహరిస్తుండటంతో బిలియన్ల కొద్దీ డాలర్లు వృథా కావటమే గాక, చమురు ధరలు, ఇతర ధరలు పెరుగుతుండటం ఈ ‘మాగా’ వర్గాలను కూడా క్రమంగా దూరం చేస్తున్నది.ప్రపంచానికి కొత్త ఊపుమొత్తంమీద ఈ నాలుగు ఎన్నికల ప్రభావాలు ఆయా దేశాల పైనే గాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేర్వేరు రూపాలలో ఉండనున్నాయి. మొదట బ్రెజిల్‌ విషయం చూస్తే, వామపక్షాలు, మితవాద పార్టీల మధ్య రంగుల రాట్నం వలె తిరిగే అక్కడి దేశాలలో ట్రంప్‌ అధికారానికి వచ్చిన తర్వాత వరుసగా ఏడు దేశాలు మితవాదంవైపు మొగ్గాయి. అవిగాక వెనిజులాను ఇంచుమించు అధీనంలోకి తీసుకున్న ట్రంప్‌ క్యూబాపై దృష్టి పెట్టి, బ్రెజిల్‌పై ఆశలు పెంచు కున్నారు. బ్రెజిల్‌ వంటి చోట తన మనిషి వస్తే ఇక దక్షిణ అమెరికా అంతా రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా స్వాధీనమైనట్లే. ఇపుడది భంగ పడగా, అక్కడి తక్కిన వామపక్షాలకు ఊపిరి తిరుగుతుంది. బ్రెజిల్‌ బ్రిక్స్‌లో కొనసాగుతుంది. డాలర్‌కు భిన్నంగా సృష్టించిన చెల్లింపుల వ్యవస్థ ‘పిక్స్‌’ నిలబడుతుంది. లూలా గెలుపు ప్రభావం ఇరాన్, గాజా, ఇజ్రాయెల్, రష్యా, చైనాలపై ఉంటుంది. సెర్బియా యథాతథంగా సాధారణ దేశమే అయినా, దేశ అధ్యక్ష పదవిని, ప్రధాని పదవిని కూడా చేజిక్కించుకుని పదేళ్లకు పైగా నియంత వలె పాలిస్తున్న నాయకుడు వూచిచ్‌. ఆయనకు ట్రంప్‌ మద్దతు పూర్తిగా ఉంది. కానీ అక్కడి విద్యార్థులు, యువతరం నిరుద్యోగ సమస్యతో, ప్రజలు ధరల పెరుగుదలతో రెండేళ్లుగా విరామమెరుగని ఉద్యమం సాగిస్తున్నారు. ఇప్పటి ఎన్ని కలలో ‘స్టూడెంట్‌ లిస్ట్‌ – స్టూడెంట్‌ విన్‌’ అనే కొత్త పార్టీ పెట్టి గెలిచారు. గత కొన్ని వారాలుగా యూరప్‌ అంతటా చెలరేగుతున్న విద్యార్థి యువజనులకు, ప్రజలకు ఇది పెద్ద ఊపునిస్తుందని వేరే చెప్ప నక్కర లేదు. బంగ్లాదేశ్, నేపాల్‌ తర్వాత ప్రస్తుతం భారత దేశంలో ఉద్యమిస్తున్న యువతీ యువకులకు కూడా!టంకశాల అశోక్‌వ్యాసకర్త సీనియర్‌ సంపాదకుడు

జెరూసలేం: పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల నడుమ, అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర ఆసక్తి రేకెత్తిస్తున్న ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్ (కెస్సెట్) ఎన్నికల పోలింగ్ ప్రారంభం కానుంది. దేశ భవిష్యత్తును, నూతన ప్రభుత్వాన్ని నిర్ణయించనున్న ఈ ఎన్నికల్లో మొత్తం 120 స్థానాల కోసం దాదాపు 37 నుంచి 38 పార్టీలు బరిలో నిలిచాయి. ప్రభుత్వం ఏర్పాటుకు కావాల్సిన మ్యాజిక్ ఫిగర్ (61 సీట్లు) ఏ ఒక్క కూటమికి కూడా సులభంగా రాకపోవచ్చని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. దీంతో ఇజ్రాయెల్ రాజకీయాల్లో ‘అరబ్ ఫ్యాక్టర్’ మరోసారి చర్చాంశనీయంగా మారింది.ప్రస్తుత ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని రైట్‌వింగ్ కూటమికి, ప్రతిపక్షం తరఫున ప్రధాని రేసులో గట్టి పోటీ ఇస్తున్న మాజీ సైనిక చీఫ్ గాడి ఐసెన్‌కోట్ (యాషర్‌ పార్టీ) మధ్య ఈ ఎన్నికల్లో ప్రధానంగా హోరాహోరీ పోరు సాగుతోంది.కింగ్ మేకర్లుగా మారుతున్న అరబ్ ఓటర్లు ఇజ్రాయెల్ జనాభాలో సుమారు 20శాతం వరకు ఉన్న అరబ్ మైనారిటీ ఓటర్లు, దశాబ్దాలుగా మారుతున్న రాజకీయ సమీకరణాల్లో ఇప్పుడు కీలక శక్తిగా అవతరించారు. పార్లమెంట్‌లో అడుగు పెట్టడానికి 3.25శాతం ఎలక్టోరల్ త్రెషోల్డ్ నిబంధన ఉన్నప్పటికీ, అరబ్ పార్టీల మద్దతు లేకుండా ఏ కూటమి కూడా సులభంగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయలేని పరిస్థితి ఉంది. ఒకప్పుడు సంప్రదాయ రాజకీయాలకు దూరంగా ఉన్న అరబ్ ఓటర్లు, నేడు తమ సామాజిక భద్రత, ఆర్థికాభివృద్ధి, హక్కుల సాధన కోసం ఎన్నికల్లో అత్యంత చురుగ్గా పాల్గొంటున్నారు.ఎన్నికల ప్రాధాన్యతలికుడ్‌ పార్టీ నేతగా నెతన్యాహూ 1996 నుంచి ఇప్పటివరకూ పలుమార్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానిగా పనిచేశారు. 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్ జరిపిన దాడిలో భారీ ప్రాణనష్టం జరగగా.. ఆ తరువాత ఇజ్రాయెల్‌ గాజాపై తీవ్ర ప్రతిదాడులతో విరుచుకుపడింది. వైమానిక, భూతల సైనిక చర్యలతో వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, లక్షల మంది నిరాశ్రయులయ్యారు. ఈ నేపథ్యంలో జరుగుతున్న ఈ ఎన్నికల్లో జాతీయ భద్రత, జవాబుదారీతనం అత్యంత ప్రధాన చర్చనీయాంశాలు అయ్యాయి. మరోవైపు నెతన్యాహూ ఇప్పటికే పలు అవినీతి ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటుండగా, ఇంటర్నేషనల్ క్రిమినల్ కోర్టు సైతం ఆయనపై యుద్ధ నేరాల విషయంలో అరెస్ట్ వారెంట్ జారీ చేయడం ఈ ఎన్నికలను మరింత ఉత్కంఠభరితంగా మార్చింది.ప్రాంతీయ భద్రత, యుద్ధానంతరం అనుసరించాల్సిన విధానాలు, అమెరికా సహా అంతర్జాతీయ దేశాలతో దౌత్య సంబంధాల వంటి అత్యంత కీలకమైన అంశాలపై ఈ ఎన్నికల ఫలితాలు తీవ్ర ప్రభావం చూపనున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ రాజకీయ గమనాన్ని, ప్రభుత్వాల స్థిరత్వాన్ని నిర్దేశించడంలో ఈ ‘అరబ్ ఫ్యాక్టర్’ కేవలం ఒక ఓటు బ్యాంకు మాత్రమే కాదని, దేశ రాజకీయ భవితను శాసించే అసలైన శక్తిగా నిలుస్తోందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

హమాస్‌ జరిపిన దాడి (అక్టోబర్‌ 7, 2023) తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌లో తొలిసారిగా పార్లమెంటరీ ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి. ఎన్నో సవాళ్ల మధ్య ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూ రాజకీయ భవిష్యత్తుకు కీలకమైన ఎన్నికల సమరానికి సిద్ధమయ్యారు. ఇవాళ (అక్టోబర్‌ 27) జరగనున్న పార్లమెంట్‌ ఎన్నికల్లో ఆయనకు మాజీ సైనికాధిపతి గదీ ఐసెన్‌కోట్‌, మాజీ ప్రధాని నఫ్తాలీ బెనెట్‌ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమి నుంచి గట్టి సవాల్‌ ఎదురవుతోంది. నెతన్యాహూ మరోసారి అధికారాన్ని నిలబెట్టుకుంటారా? లేక ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయాల్లో కొత్త అధ్యాయం మొదలవుతుందా? అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.అయితే, ఎన్నికల ఫలితాలపై స్పష్టత రావడానికి కొంత సమయం పట్టే అవకాశం ఉంది. పోలింగ్‌ ముగిసిన కొన్ని గంటల్లోనే విజేత ఎవరనే దానిపై తొలి అంచనాలు వెలువడే అవకాశం ఉంది. అయితే పరిస్థితులను బట్టి స్పష్టమైన ఫలితం రావడానికి కొన్ని రోజులు లేదా వారాలు కూడా పట్టవచ్చు. పోలింగ్‌ ముగియగానే ఇజ్రాయెల్‌ టీవీ ఛానళ్లు ఎగ్జిట్‌ పోల్స్‌ ఫలితాలను ప్రసారం చేస్తాయి. దీంతో ఎన్నికల ఫలితాలపై తొలి అంచనాలు వెలువడతాయి. ఆ తర్వాత అసలు ఓట్ల లెక్కింపు ప్రారంభమవుతుంది.ఏదైనా పార్టీ, పార్టీల కూటమికి స్పష్టమైన మెజారిటీ వస్తే ఫలితాలపై త్వరగానే స్పష్టత రావచ్చు. అలా కాకపోతే ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై ఉత్కంఠ కొనసాగుతుంది. తుది ఓట్ల లెక్కింపు అక్టోబర్‌ 30 నాటికి పూర్తవుతుందని అంచనా. అధికారిక ఎన్నికల ఫలితాలను నవంబర్‌ 4న ప్రకటిస్తారు. ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంటును ‘క్నెసెట్‌’ అని పిలుస్తారు. ఇందులో మొత్తం 120 స్థానాలు ఉంటాయి. మెజారిటీ కోసం 61 స్థానాలు అవసరం. సాధారణంగా ప్రతి నాలుగేళ్లకోసారి ఎన్నికలు జరగాల్సి ఉన్నప్పటికీ, అక్కడ ముందస్తు ఎన్నికలు తరచూ జరుగుతుంటాయి.ఇజ్రాయెల్‌లో దామాషా ప్రాతినిధ్య విధానంలో ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు. అంటే దేశవ్యాప్తంగా ఒక పార్టీకి వచ్చిన ఓట్ల శాతాన్ని బట్టి పార్లమెంటులో ఆ పార్టీకి సీట్లు కేటాయిస్తారు. మొత్తం ఓట్లలో కనీసం 3.25 శాతం సాధించిన పార్టీలకే పార్లమెంటులో ప్రాతినిధ్యం లభిస్తుంది. దాదాపు పన్నెండు పార్టీలు ఈ కనీస ఓట్ల శాతాన్ని దాటే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. దీంతో ఏ పార్టీకి ఎన్ని స్థానాలు వస్తాయనే తుది లెక్క తేలడానికి సమయం పట్టవచ్చు.తుది ఫలితాలు వెలువడిన తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌ అధ్యక్షుడు ఐజాక్‌ హెర్జోగ్‌ వివిధ పార్టీల నేతలతో సంప్రదింపులు జరుపుతారు. ఎవరు ప్రధానమంత్రి కావాలని వారు కోరుకుంటున్నారో తెలుసుకుంటారు. అనంతరం ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఎక్కువగా ఉన్న నేతను ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థిగా ఎంపిక చేస్తారు. ఆ అభ్యర్థికి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసేందుకు గరిష్ఠంగా 42 రోజుల సమయం ఉంటుంది. ఇజ్రాయెల్‌లో ఇప్పటివరకు ఏ ఒక్క పార్టీ కూడా సొంతంగా సంపూర్ణ మెజారిటీ సాధించలేదు. అందువల్ల అక్కడ సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలే ఏర్పడుతున్నాయి.ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు వివిధ పార్టీల మధ్య చర్చలు జరపాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియకు సాధారణంగా కొన్ని వారాల సమయం పడుతుంది. పార్లమెంటులో ప్రతి ఒక్క సీటు కీలకంగా మారుతుంది. ముఖ్యంగా తక్కువ స్థానాలు గెలుచుకున్న చిన్న పార్టీలు కూడా ఏ కూటమికి మద్దతు ఇవ్వాలనే నిర్ణయంతో ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో కీలక పాత్ర పోషించగలవు. ఇలాంటి పార్టీలను ‘కింగ్‌మేకర్‌’గా పిలుస్తారు.ఎంపికైన అభ్యర్థి నిర్ణీత గడువులోగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయలేకపోతే, ఇతర నేతలకు కూడా అవకాశం లభించవచ్చు. అయినప్పటికీ ఏ నేతా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయలేని పరిస్థితి ఎదురైతే మరోసారి ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. అప్పటివరకు ప్రస్తుత మంత్రివర్గమే తాత్కాలిక ప్రభుత్వంగా కొనసాగుతుంది.ఇదీ చదవండి: ఇజ్రాయెల్ ఎన్నికల ముందు నెతన్యాహు చివరిగా చెప్పిందిదే..

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్‌లో మంగళవారం పార్లమెంట్‌ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. 2023, అక్టోబర్‌ ఏడవ తేదీ నాటి హమాస్‌ దాడి తరువాత జరుగుతున్న ఈ ఎన్నికలు ప్రధాని బెంజిమన్‌ నెతన్యాహూ భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి. హమాస్‌ దాడి, ఆ తరువాత జరుగుతున్న యుద్ధాల నేపథ్యంలో నెతన్యాహూ అధికారాన్ని నిలబెట్టుకునేందుకు ప్రయతి్నస్తూండగా మాజీ సైనిక అధిపతి గదీ ఐసెన్‌కోట్, మాజీ ప్రధాని నఫ్తాలీ బెనెట్‌లతో కూడిన ప్రతిపక్షం ఆయనకు సవాలు విçసురుతోంది. ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంట్‌ నెసెట్‌లో మొత్తం 120 స్థానాలు ఉండగా మెజారిటీ కోసం 61 స్థానాలు అవసరం. ఆసక్తికరంగా అటు నెతన్యాహూ, ఇటు ప్రతిపక్షాలు ఇన్ని సీట్లు సాధించే అవకాశాల్లేవని ఒపీనియన్‌ పోల్స్‌ చెబుతున్నాయి. లికుడ్‌ పార్టీ నేతగా నెతన్యాహూ 1996 నుంచి ఇప్పటివరకూ మూడుసార్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానిగా పనిచేశారు. 2023 అక్టోబర్‌ ఏడున ఒక సంగీత కచేరీపై హమాస్‌ జరిపిన దాడిలో దాదాపు 1,200 మంది మరణించగా.. ఆ తరువాత ఇజ్రాయెల్‌ పాలస్తీనా, గాజా పట్టణంపై ప్రతిదాడులతో విరుచుకుపడింది. వైమానిక, భూతల సైనిక చర్యలతో వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, లక్షల మంది గాయపడినట్లు గాజా ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ చెబుతోంది. 74 వేలకు పైగా పాలస్తీనియన్లు మరణించారని, 1.75 లక్షల మందికి పైగా గాయపడ్డారని అంచనా. ఈ నేపథ్యంలోనే ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికలు జరుగుతూండగా, భద్రత, జవాబుదారీతనం అన్నవి ప్రధాన చర్చనీయాంశాలు అయ్యాయి. నెతన్యాహూపై ఇప్పటికే అవినీతితోపాటు లంచం వంటి అనేకానేక ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నారు. 2024లో ఇంటర్నేషనల్‌ క్రిమినల్‌ జస్టిస్‌ కోర్టు సైతం యుద్ధ నేరాల విషయంలో నెతన్యాహూపై అరెస్ట్‌ వారెంట్‌ జారీ చేసింది. ప్రతిపక్ష నాయకులు వీరే.. ఈ ఎన్నికల్లో నెతన్యాహూ ప్రధాన ప్రత్యర్థి ఇజ్రాయెల్‌ రక్షణ దళాల మాజీ చీఫ్‌ ఆఫ్‌ స్టాఫ్‌ గదీ ఐసెన్‌కోట్‌. మధ్యేమార్గ రాజకీయవేత్త. గతంలో నెతన్యాహూ యుద్ధ మంత్రిత్వ శాఖలో పరిశీలకుడిగా పనిచేశారు. అయితే యుద్ధం విషయంలో సరైన వ్యూహమే లేదని ఆరోపిస్తూ 2024 జూన్‌లో రాజీనామా చేశారు. భద్రత విషయంలో రాజీపడకుండానే ప్రత్యామ్నాయ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తామంటున్నారు ఈయన. ఓటరు సర్వేలో ఈయన యషర్‌ పార్టీకి మంచి మద్దతే కనిపించింది. మరోవైపు మాజీ ప్రధానులు నఫ్తాలీ బెనెట్, యాయిర్‌ లాపిడ్‌లు ‘బి’యాచద్‌’పేరుతో ఒక కూటమిని ఏర్పాటు చేసి ఎన్నికల బరిలో నిలిచారు.ఇవీ ప్రధాన అంశాలు... గాజాతో యుద్ధం అమెరికాతో సంబంధాలు, ఇరాన్‌ విసురుతున్న సవాళ్లు అంతర్జాతీయ వేదికపై ఇజ్రాయెల్‌ ప్రతిçష్ట వంటి అంశాలు ఈ ఎన్నికల్లో చర్చనీయాంశాలుగా ఉన్నాయి. నెతన్యాహు నాయకత్వం, పాలనపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. భద్రత విషయంలో మాత్రం పారీ్టలు దాదాపుగా ఒకే మాటపై ఉండటం గమనార్హం. స్వతంత్ర పాలస్తీనా ఏర్పాటును వ్యతిరేకించేవారే ఎక్కువగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఈ కారణంగానే ఒకవేళ ఎన్నికల్లో నెతన్యాహూ ఓటమిపాలైనా పాలస్తీనా, గాజాల పరిస్థితిలో పెద్ద మార్పులేమీ ఉండకపోవచ్చునని అంచనా.

బ్రెజిల్‌ అధ్యక్షుడు లూలా డ సిల్వా ఆదివారంనాటి అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో సాధించిన విజయంతో నిండా షాక్‌లో మునిగిపోయిన అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్‌ ట్రంప్‌... 120 మంది సభ్యులుండే ఇజ్రాయెల్‌ పార్లమెంటు కెనెసెట్‌కు మంగళవారం జరిగే ఎన్నికల్లో తన ఆప్తమిత్రుడు ప్రధాని బెంజిమిన్‌ నెతన్యాహూ పరిస్థితి ఏమవుతుందోనని బెంగటిల్లి ఉంటారు. మూడేళ్ల క్రితమైతే నెతన్యాహూ ఓటమి ఖాయమని అందరూ ఘంటాపథంగా చెప్పేవారు. ఎందుకంటే న్యాయసంస్కరణల పేరుతో సుప్రీంకోర్టు అధికారాలకు కోత పెడుతూ ఆయన ప్రభుత్వం 2023లో చట్టం తెచ్చాక దేశంలో ఉద్యమాలు పెల్లుబికాయి. తనపై ఉన్న అవినీతి కేసుల్ని తప్పించుకోవటానికే ఆ చట్టం తెచ్చారని అన్ని వర్గాలూ విరుచుకుపడ్డాయి. న్యాయమూర్తుల నియామకాన్ని ప్రభుత్వ నియంత్రణలోకి తెచ్చు కోవటంతో పాటు... పార్లమెంటు తెచ్చే ఏ చట్టాన్నయినా రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ప్రకటించటానికి దానికుండే అధికారాన్ని కూడా ఆ చట్టం రద్దు చేసింది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పును సాధారణ మెజారిటీతో పార్లమెంటు తోసిపుచ్చడానికి కూడా అది వీలుకల్పించింది. రెండేళ్ల క్రితం ఈ చట్టాన్ని సుప్రీంకోర్టు 8–7 మెజారిటీతో కొట్టేసింది. పర్యవసానంగా అవినీతి కేసుల కత్తి నెతన్యాహూపై వేలాడుతోంది. 2023 అక్టోబర్‌లో ఉగ్రవాద సంస్థ హమాస్‌ పలువురు ఇజ్రాయెల్‌ పౌరుల్ని హతమార్చి, అనేకమందిని కిడ్నాప్‌ చేశాక పరిస్థితి మారింది. గాజాపై నెతన్యాహూ సైన్యాన్ని నడిపించి వేలాదిమంది పౌరుల్ని ఊచకోత కోయించారు. గ్రామాలకు గ్రామాలు నేలమట్టం అయ్యాయి. తాను తప్ప ఎవరూ దేశాన్ని రక్షించలేరన్న అభిప్రాయం కలగజేయటానికి ఆయన మూడేళ్లుగా ఆ నరమేథాన్ని సాగిస్తూనే ఉన్నారు. దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా నెతన్యాహూ దేశ రాజకీయాలను శాసిస్తున్నారు. అన్ని సర్వేలూ అధికార కూటమి లేదా విపక్ష కూటమి పూర్తి స్థాయి మెజారిటీ తెచ్చుకునే అవకాశం లేదని చెబుతున్నాయి. ఈ అనిశ్చితి కూడా నెతన్యాహూకే తోడ్పడుతుంది. ఇజ్రాయెల్‌లో మితవాద పక్షాలదే ఎప్పుడూ పైచేయి. అయితే గత ఎన్నికల్లో నెతన్యాహూ నెలకొల్పినలాంటి అతి మితవాద ప్రభుత్వం గతంలో ఎప్పుడూ లేదు. అందరూ దూరంపెట్టిన అతి తీవ్ర మతవాద పక్షాలను అధికారాన్ని నిలుపుకోవటం కోసం, జైలుశిక్ష తప్పించుకోవటం కోసం ఆయన చేరదీశారు. ఆ పక్షాలకు ఉదారవాద విధానాలు ప్రబల శత్రువులు. దౌత్యంకన్నా యుద్ధమే మేలైనదని వారి దృఢవిశ్వాసం. పాలస్తీనా భూభాగాన్ని మొత్తం స్వాధీనం చేసుకుని విశాల ఇజ్రాయెల్‌ నెలకొల్పటం వారి ధ్యేయం. ఆ సిద్ధాంతాన్ని సాకారం చేసి, దేశంలో తిరుగులేని నేతగా నిలిచిపోవాలని నెతన్యాహూ వాంఛించారు. హమాస్‌ దాడి ఆయనకు ఈ అవకాశాన్నిచ్చింది. అయితే మూడేళ్లుగా నిరాయుధ గాజా పౌరులపై సాగిస్తున్న ఊచకోత కొంతమేర విజయాన్నిచ్చి నట్టు కనబడ్డా, ప్రతిఘటన మాత్రం చల్లారలేదు. దేశం మొత్తం యుద్ధంలో చిక్కుకుంది. పాలస్తీనా పౌరుల వరకూ ఇజ్రాయెల్‌లో ఎవరొచ్చినా ఒకటే. సిద్ధాంతాలు వేరైనట్టు కనబడినా, ఆ పార్టీలన్నీ పాలస్తీనా స్వతంత్ర ప్రతిపత్తికి వ్యతిరేకం. హమాస్‌ దాడి, గాజా ఊచకోత అనంతరం ఇజ్రాయెల్‌ సమాజం మరింత పిడివాదంలోకి జారుకుంది. అందుకే విపక్షాలు గాజాకు భిన్నమైన పరిష్కారం చెప్పడంలేదు. న్యాయసంస్కరణలు రద్దు చేస్తామని మాత్రమే అంటున్నాయి.నెతన్యాహూ కోసం ట్రంప్‌ తన వంతుగా సాయం చేస్తున్నారు. ఈ ఎన్నికల్లో ఓటేయటానికి అమెరికాలో స్థిరపడిన ఇజ్రాయెలీ పౌరులు మందలుగా పోవటం ఆయన చలవే. అటు బ్రెజిల్‌లో లూలా ఓటమికి ప్రయత్నించినట్టే ఇక్కడా చేతనైనంత చేస్తున్నారు. కానీ జైలుశిక్ష అనుభవిస్తున్న బోల్సొనారో కుమారుడు ఫ్లేవియో ఓటమి పాలు కాకతప్పలేదు. ఇప్పుడు నెతన్యాహూ భవితవ్యం ఏమిటన్న ఉత్కంఠ అందరిలో ఉంది. నెతన్యాహూ ఏలుబడిలో ఇజ్రాయెల్‌ తెంపరితనం పెరిగింది. అది మిత్రుల సలహాలను కూడా బేఖాతరు చేస్తుందనీ, తమకు వీసమెత్తు విలువీయదనీ పాశ్చాత్య దేశాల ప్రభుత్వాలు భావిస్తున్నాయి. నెతన్యాహూ చిత్తుగా ఓడిపోవాలని ఆ దేశాల జనం కూడా కోరుకుంటున్నారు. దారీతెన్నూ లేని ఈ నిరంతర యుద్ధం అంతిమంగా దేశ భవిష్యత్తుకు చేటు తెస్తుందని ఇజ్రాయెల్‌ పౌరులు గ్రహిస్తారా లేదా అన్నది ఈ ఎన్నికల ఫలితాలు తేలుస్తాయి.

ఇజ్రాయెల్‌లో మంగళవారం జరగనున్న ఎన్నికలకు ముందు ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు, ఆయన ప్రధాన ప్రత్యర్థి, మాజీ సైనికాధికారి గాడి ఐసెన్‌కాట్ ఓటర్లను ఆకట్టుకునేందుకు చివరి నిమిషంలో వీడియో సందేశాలు విడుదల చేశారు. ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న వేళ.. నెతన్యాహు ఇరాన్ ముప్పును ఎదుర్కొంటామని భరోసా ఇస్తూ ఓట్లు కోరగా, ఎన్నికలను ప్రభావితం చేసేందుకు తప్పుడు ప్రచారం జరుగుతోందని ఐసెన్‌కాట్ ఆరోపించారు.సోవియట్ యూనియన్ నుంచి వలస వచ్చిన ఇజ్రాయెల్ ప్రజలను ఉద్దేశించి నెతన్యాహు తన సందేశాన్ని విడుదల చేశారు. దేశంలోని సాంకేతిక రంగం, పరిశ్రమలు, భద్రత, విద్యారంగ అభివృద్ధిలో ఆ వర్గం పోషించిన పాత్రను ఆయన ప్రశంసించారు. మొసాద్ నిఘా సంస్థ డైరెక్టర్‌గా మేజర్ జనరల్ రోమన్ గోఫ్మన్‌ను నియమించడాన్ని వారి ప్రాతినిధ్యానికి, జాతీయ గౌరవానికి నిదర్శనంగా పేర్కొన్నారు. “ఇజ్రాయెల్ సమాజంలోని ప్రతి రంగంలోనూ మిమ్మల్ని కలుస్తుంటాను. సాంకేతిక రంగం, పరిశ్రమలు, భద్రత, విద్యారంగంలో మీరు కనిపిస్తారు” అని నెతన్యాహు తన సందేశంలో పేర్కొన్నారు.అనంతరం లికుడ్ పార్టీకి ఓటు వేయాలని ఆయన కోరారు. ప్రత్యర్థి అవిగ్డోర్ లీబర్‌మన్‌పై విమర్శలు గుప్పిస్తూ.. ఆయన ముస్లిం బ్రదర్‌హుడ్‌తో సంబంధాలు పెట్టుకున్నారని, మన్సూర్ అబ్బాస్‌కు చెందిన వర్గాలకు పన్ను చెల్లింపుదారుల సొమ్మును అందించే ప్రభుత్వంలో భాగమయ్యారని ఆరోపించారు. హమాస్‌కు మద్దతిచ్చే సంస్థలకు నిధులు వెళ్లాయని కూడా ఆయన విమర్శించారు. అయితే, ఇవి నెతన్యాహు చేసిన ఆరోపణలు.జుడియా, సమారియా ప్రాంతాల్లో భద్రత కోసం జోర్డాన్ సైన్యాన్ని మోహరించాలన్న లీబర్‌మన్ ప్రతిపాదన ప్రమాదకరమని నెతన్యాహు వ్యాఖ్యానించారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మద్దతును ప్రస్తావిస్తూ, ఆయనతో కలిసి ఇరాన్ ముప్పును పూర్తిగా తొలగిస్తామని హామీ ఇచ్చారు. ఇజ్రాయెల్ భద్రత, భవిష్యత్తు కోసం తమ పార్టీకి ఓటు వేయాలని పిలుపునిచ్చారు.ఐసెన్‌కాట్ ఏమన్నారు? మరోవైపు, యషార్ పార్టీ నాయకుడు ఐసెన్‌కాట్ ఎన్నికలకు ముందు తప్పుడు సమాచార ప్రచారం పెరుగుతోందని హెచ్చరించారు. తన పేరుతో, పార్టీ పేరుతో నకిలీ సందేశాలు, కల్పిత స్వర రికార్డులు ప్రచారం చేస్తున్నారని తెలిపారు. “ఇజ్రాయెల్‌కు ఇది అత్యంత కీలకమైన 24 గంటల సమయం” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. పోలింగ్ ముగిసే వరకు నకిలీ వీడియోలు, తప్పుడు ప్రకటనల ద్వారా ఎన్నికలను ప్రభావితం చేసే ప్రయత్నాలు జరగవచ్చని హెచ్చరించారు. ఇలాంటి చర్యలపై కేంద్ర ఎన్నికల కమిటీని ఆశ్రయిస్తూ తమ న్యాయ బృందం చర్యలు తీసుకుంటోందని వెల్లడించారు.ఓటర్లు అప్రమత్తంగా ఉండాలని, సమాచారాన్ని పరిశీలించిన తర్వాతే ఇతరులతో పంచుకోవాలని ఐసెన్‌కాట్ కోరారు. మార్పును కోరుకునే ప్రజల ఆకాంక్షలను అడ్డుకునేందుకే ఈ ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని ఆరోపించారు. తమ రాజకీయ భాగస్వాములు విభేదాలు సృష్టించే ప్రయత్నాలకు సహకరించవద్దని విజ్ఞప్తి చేశారు.ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంటు నెసెట్‌లో మొత్తం 120 స్థానాలు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి అవసరమైన మెజారిటీపై ప్రధాన రాజకీయ కూటముల మధ్య పోటీ నెలకొంది. తాజా ఎన్నికల సర్వేలు ఐసెన్‌కాట్ పార్టీ ముందంజలో ఉండే అవకాశాన్ని సూచించినప్పటికీ, ఏ కూటమికీ స్పష్టమైన మెజారిటీ దక్కుతుందా లేదా అన్నది అనిశ్చితంగానే ఉంది.మంగళవారం జరిగే పోలింగ్‌లో ఓటర్ల స్పందన, ప్రధాన పార్టీలకు లభించే స్థానాలు ఇజ్రాయెల్ తదుపరి ప్రభుత్వ ఏర్పాటును నిర్ణయించనున్నాయి. భద్రత, ఇరాన్‌తో ఉద్రిక్తతలు, దేశంలో రాజకీయ మార్పు వంటి అంశాలపై ఓటర్లు ఎలాంటి తీర్పు ఇస్తారన్నది కీలకంగా మారింది.ఇదీ చదవండి: మాజీ ఎమ్మెల్యే హఫీజ్ ఖాన్‌పై టీడీపీ గూండాలు దాడికి యత్నంמנסים לסכל את השינוי,זה יילך ויחמיר, אני קורא גם לשותפיי, אל תשתפו פעולה בניסיון לפלג בינינו. אנחנו ביממה גורלית למדינת ישראל. מתקפת פייק זדונית מתנהלת נגד ישר! באמצעות הודעות מזויפות בשמי ובשם המפלגה, וניסיונות נוספים להשפיע על הבחירות עוד לפנינו. מנסים לסכל את השינוי שאזרחי ישראל רוצים בו. אני קורא לכולם לגלות ערנות, לבדוק מידע לפני שמשתפים ולדבר עם המשפחה והחברים. לשותפיי, אל תשתפו פעולה עם ניסיונות הפילוג. הצוות המשפטי שלנו פועל מול ועדת הבחירות המרכזית. נעמוד כחומה בצורה מול כל ניסיון לשבש את הבחירות.— Gadi Eisenkot - גדי איזנקוט (@gadi_eisenkot) October 26, 2026פנייה אישית לאחיי ואחיותיי, יוצאי ברית המועצות לשעבר. מצביעים רק מחל! >> https://t.co/Y5RmG8aFT8— Benjamin Netanyahu - בנימין נתניהו (@netanyahu) October 26, 2026

ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల వేళ ఆసక్తికర పరిణామం చోటుచేసుకుంటోంది. దేశానికి దూరంగా విదేశాల్లో నివసిస్తున్న వేలాది మంది ఇజ్రాయెల్‌ పౌరులు ఓటు హక్కును వినియోగించుకునేందుకు స్వదేశానికి పయనమవుతున్నారు. సెలవుల కోసం కాదు.. పర్యటనల కోసం అంతకన్నా కాదు.. తమ దేశాన్ని ఎవరు పాలించాలనే నిర్ణయంలో భాగస్వాములు కావడానికి వేల కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తున్నారు. అమెరికా కేంద్రంగా పనిచేసే ఓ సంస్థ అంచనా ప్రకారం, ఈసారి దాదాపు 67 వేల మంది ఇజ్రాయెలీలు ఎన్నికల కోసం స్వదేశానికి చేరుకునే అవకాశం ఉంది. దీంతో ఈ ఓట్లు ఎవరికి అనుకూలంగా మారతాయన్న చర్చ రాజకీయ వర్గాల్లో ఆసక్తి రేపుతోంది. మరోవైపు.. ఎన్నికల వేళ ఇజ్రాయెల్‌లో భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు రోడ్ల మీదకు వచ్చి నెతన్యాహుకు వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేస్తున్న వీడియోలు బయటకు వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్‌లో నెతన్యాహుకు వ్యతిరేక పవనాలు వీస్తున్నాయనే అంచనాలు కనిపిస్తున్నాయి.కాగా, ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయాల్లో కీలక నేతగా ఉన్న ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహుకు ఈ విదేశీ ఓటర్లు కొత్త రాజకీయ సవాలుగా మారతారా? అన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. విదేశాల్లో నివసించే ఇజ్రాయెలీలు రాజకీయ మార్పును కోరుకునే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఎన్నికల్లో పోటీ నువ్వా-నేనా అన్నట్లు సాగితే, ఈ ఓట్లు ఫలితాలపై ప్రభావం చూపవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే, విదేశీ ఓటర్లంతా నెతన్యాహుకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నారని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు.ఎందుకీ ప్రత్యేక ప్రయాణాలు?విదేశాల్లో నివసించే సాధారణ ఇజ్రాయెల్‌ పౌరులకు పోస్టల్‌ లేదా ఆన్‌లైన్‌ ఓటింగ్‌ సదుపాయం లేకపోవడంతో, ఓటు వేయాలంటే స్వయంగా దేశానికి రావాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ క్రమంలో అమెరికా నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో ఓటర్లు వస్తుండగా, యూరప్‌, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, ఆసియా ప్రాంతాల నుంచి కూడా పలువురు బయలుదేరుతున్నారు. వీరిలో చాలామంది తమ ప్రయాణ ఖర్చులను తామే భరిస్తున్నారు.రెండు స్థానాలపై ప్రభావం చూపుతాయా?ఇజ్రాయెల్‌లో 73 లక్షలకు పైగా ఓటర్లు ఉండగా, ఎన్నికల్లో ప్రధాన పార్టీల మధ్య గట్టి పోటీ ఉంటుందని సర్వేలు సూచిస్తున్నాయి. విదేశాల నుంచి వచ్చే ఓట్ల ప్రభావం దాదాపు రెండు స్థానాల వరకు ఉండవచ్చన్న అంచనాలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. ఇదే సమయంలో, విదేశీ ఓటర్లను స్వదేశానికి తీసుకొచ్చే ప్రచారాన్ని అడ్డుకునేందుకు నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని లికుడ్‌ పార్టీ ప్రయత్నించిందనే ఆరోపణలు కూడా ఉన్నాయి.⚠️__Just two days before the rally, thousands of Israelis held a massive demonstration in #TelAviv, calling for a commission of inquiry to investigate #Netanyahu's failures during the October 7, 2023 massacre. https://t.co/xqmp9yqJuz— Regional insight (@Regional_Asia) October 24, 2026నెతన్యాహుకు ఇబ్బందేనా?విదేశీ ఓటర్లు పెద్ద సంఖ్యలో స్వదేశానికి రావడం ఎన్నికల సమీకరణాల్లో ప్రాధాన్యం పొందవచ్చు. అయితే, ఆ ఓట్లు ఏ పార్టీకి పడతాయి, ఎంతమంది నిజంగా ఓటు వేస్తారు, మొత్తం ఫలితాలపై ఎంత ప్రభావం చూపుతారు అన్నది ఇంకా స్పష్టంగా లేదు. అందువల్ల నెతన్యాహుకు ఓటమి ముప్పు పొంచి ఉందని ఇప్పుడే తేల్చేయడం సరికాదు. కానీ పోటీ గట్టిగా ఉన్న ఎన్నికల్లో ప్రతి ఓటూ కీలకమే. విదేశాల నుంచి వస్తున్న ఈ ఓటర్ల తీర్పు ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయాల్లో ఎలాంటి మలుపు తిప్పుతుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల్లో ప్రస్తుత ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని కూటమికి, ఆయనను అధికారం నుంచి తప్పించాలని చూస్తున్న ప్రతిపక్ష కూటమికి మధ్య గట్టి పోటీ కనిపిస్తోంది. అయితే, తాజా సర్వేలలో ప్రతిపక్షానికి కొన్ని స్థానాల ఆధిక్యం కనిపించినప్పటికీ, ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి అవసరమైన 61 స్థానాల మెజారిటీ(మొత్తం స్థానాలు 120) ఏ కూటమికీ స్పష్టంగా కనిపించడం లేదు.ట్రంప్‌ కీలక వ్యాఖ్యలు.. మరోవైపు.. ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల వేళ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహుకు మద్దతుగా కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. నెతన్యాహు మరోసారి అధికారంలోకి రావాలని ఆకాంక్షిస్తూ, ఆయనకు తన మద్దతు ఉంటుందని ట్రంప్‌ స్పష్టం చేశారు. నెతన్యాహు కాకుండా మరో నేత అధికారంలోకి వస్తే ఇరాన్‌ విషయంలో అమెరికాపై మరింత బాధ్యత పడవచ్చన్న అభిప్రాయాన్ని కూడా ఆయన వ్యక్తం చేసినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. దీంతో ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల ప్రచారంలో ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. అయితే, ట్రంప్‌ మద్దతు నెతన్యాహు కూటమి ఎన్నికల ఫలితాలపై ఎంతవరకు ప్రభావం చూపుతుందన్నది స్పష్టంగా తెలియాల్సి ఉంది.ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల షెడ్యూల్‌..అక్టోబర్ 27, మంగళవారం: పోలింగ్‌ జరుగుతుంది. ఇజ్రాయెల్‌ స్థానిక కాలమానం ప్రకారం రాత్రి 10 గంటలకు పోలింగ్‌ ముగిసిన వెంటనే ఎగ్జిట్‌ పోల్స్‌ వెలువడతాయి.అక్టోబర్ 28, బుధవారం తెల్లవారుజాము: ఓట్ల లెక్కింపు ప్రారంభ దశలోనే తొలి ఫలితాల సరళి స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది. అక్టోబర్ 29, గురువారం మధ్యాహ్నం: అన్ని ఓట్ల లెక్కింపు పూర్తయితే తుది ఫలితాలు వెల్లడయ్యే అవకాశం ఉందని ఎన్నికల కమిటీ అంచనా వేసింది.నవంబర్ 4: అధికారిక ఫలితాల ప్రకటనకు గడువు. ఇదీ చదవండి: ఫ్రాన్స్‌లో ఏం జరుగుతోంది?.. జనం ఎందుకు తిరగబడుతున్నారు?

జరూసలేం: వెస్ట్ బ్యాంక్‌లోని హెబ్రోన్ ప్రాంతంలో జరిగిన ఒక కాల్పుల ఘటనలో ఇద్దరు ఇజ్రాయెల్ సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోగా, పలువురు గాయపడ్డారు. ఈ నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ (ఐడీఎఫ్‌)భద్రతా బలగాలతో కలిసి ఆ ప్రాంతంలో పరిమిత ఉగ్రవాద వ్యతిరేక ఆపరేషన్‌ను ప్రారంభించినట్లు 'ది ట్రిబ్యూన్' తెలిపింది. ఉగ్రవాదులు తలదాచుకున్న స్థావరాల నుంచి ఈ దాడులు జరగడంతో, ఐడీఎఫ్ బలగాలు ఆ ప్రాంతంలో నిఘా పెంచి, ఉగ్రవాద మౌలిక సదుపాయాలు, ఆయుధాలను ఏరివేసేందుకు గాలింపు చర్యలు చేపట్టాయి.ఈ ఘటనపై స్పందించిన ఇజ్రాయెల్ ప్రధాన మంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు హెబ్రోన్‌లో పర్యటించి, వెస్ట్ బ్యాంక్ ప్రాంతంపై పూర్తి లాక్‌డౌన్‌కు ఆదేశించారు. ఎన్నికల వేళ శత్రువులు తమ పౌరులపై, సైనికులపై దాడులకు తెగబడుతున్నారని, అయితే సైనికులు వాటిని ధైర్యంగా తిప్పికొట్టి, ఉగ్రవాదులను మట్టుబెట్టారని ఆయన తెలిపారు. శరణార్థుల శిబిరాలలో తాము ఉపయోగించిన విజయవంతమైన వ్యూహాత్మక మోడల్‌ను ఇప్పుడు హెబ్రోన్‌లోని ఆ ప్రాంతంలోనూ అమలు చేసి, ఇంటింటి గాలింపు ద్వారా ఉగ్రవాద మూలాలను పూర్తిగా తుడిచిపెట్టనున్నట్లు ఆయన తెలిపారు. ఈ దాడికి పాల్పడిన ఇద్దరు ఉగ్రవాదులను హతమార్చామని, మిగతా వారి కోసం వేట కొనసాగుతోందని ఐడీఎఫ్ వెల్లడించింది. అలాగే ఆ ప్రాంత నివాసితులు బయటకు వెళ్లడానికి వీలుగా మూడు ప్రత్యేక నిష్క్రమణ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేశామని, క్షుణ్ణంగా భద్రతా స్క్రీనింగ్, విచారణ చేపట్టిన తర్వాతే అనుమతిస్తామని పేర్కొంది.ఇదీ చదవండి: ‘దుస్తుల కన్నా సేవలు మిన్న’.. పాక్‌ ఎయిర్‌లైన్స్‌పై ట్రోల్స్‌

న్యూఢిల్లీ: ఇజ్రాయెల్‌ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా జ్యోతి వెలిగించడానికి రావాలని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని ఆహ్వానించారు. ఫ్లై దుబాయ్‌ విమానంలో సహ పైలట్‌ దాడిని ఎదుర్కొని, 174 మంది ప్రయాణికులను రక్షించిన భారత కెపె్టన్‌ స్మిత్‌ మచ్ఛార్‌తో కలిసి ఇజ్రాయెల్‌కు రావాలని, ఇద్దరు కలిసి జ్యోతి వెలిగించాలని కోరారు. నెతన్యాహు గురువారం మోదీతో ఫోన్‌లో మాట్లాడారు. పశ్చిమాసియా పరిణామాలపై ఇరువురు నేతలు చర్చించుకున్నారు. ఆ ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వాన్ని తక్షణమే పునరుద్ధరించాల్సిన అవసరం ఉందని వారు తేల్చిచెప్పారు. అలాగే భారత్‌–ఇజ్రాయెల్‌ సంబంధాల్లో కొనసాగుతున్న పురోగతిని మోదీ, నెతన్యాహు స్వాగతించారు. ఇరు దేశాల మధ్య ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి తాము కట్టుబడి ఉన్నట్లు స్పష్టంచేశారు. నెతన్యాహుతో ఫోన్‌లో మాట్లాడిన అనంతరం మోదీ ‘ఎక్స్‌’లో పోస్టుచేశారు. భారత్, ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో పురోగతిని తాము సమీక్షించామని తెలిపారు. ఇరుదేశాల మధ్య భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని నిర్ణయించినట్లు పేర్కొన్నారు.

ఇరాన్‌ యుద్ధంలో మరో కీలక మలుపు! అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడులతో సైనికంగా దెబ్బతిన్నా.. హార్ముజ్‌ జలసంధి వద్ద కొత్త వ్యూహాలతో ఇరాన్‌ ఎదురుదాడికి దిగుతోంది. చమురు నౌకలపై దాడులను పెంచడంతో పాటు, తమ ఆంక్షలను ఉల్లంఘించే నౌకలకు ఈ మార్గాన్ని మూసివేయాలని భావిస్తోంది. ప్రపంచ చమురు ధరలు తగ్గకుండా చూడటం, నవంబర్‌ 3న జరిగే అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో ట్రంప్‌ రిపబ్లికన్ల అవకాశాలను దెబ్బతీయడం కూడా తమ వ్యూహంలో భాగమని ఇరాన్‌ అధికారులు చెబుతున్నారు.మరోవైపు, ఇరాన్‌పై మళ్లీ భారీ సైనిక దాడులు చేయాలా? లేదంటే ఆర్థిక ఆంక్షలు, నౌకాదళ దిగ్బంధనంతో ఒత్తిడి కొనసాగించాలా? అనే విషయంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ సందిగ్ధంలో ఉన్నాడట. ఇటు ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమం తిరిగి ఊపందుకుంటోందన్న ఆందోళనతో ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు కొత్త దాడులకు ఒత్తిడి తెస్తున్నట్లు సమాచారం.హార్ముజ్‌ వద్ద కొత్త ఎత్తుగడలుఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి హార్ముజ్‌ జలసంధిపై పట్టు సాధించేందుకు ఇరాన్‌ ప్రయత్నిస్తోంది. యుద్ధానికి ముందు ప్రపంచ చమురు, ఎల్‌ఎన్‌జీ రవాణాలో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ మార్గం నుంచే సాగేది. నౌకల రాకపోకలను పరిమితం చేసి అమెరికాపై ఒత్తిడి పెంచాలని టెహ్రాన్‌ భావిస్తోంది. గత పది రోజులుగా దాడుల వ్యూహాన్ని మార్చినట్లు ఇద్దరు సీనియర్‌ ఇరాన్‌ అధికారులు రాయిటర్స్‌కు వెల్లడించారు.చిన్న పడవలతో నిఘా.. ఆపై దాడులు!అమెరికా దాడుల్లో ఇరాన్‌ రాడార్‌ వ్యవస్థలు దెబ్బతినడంతో ఇరాన్‌ ఇస్లామిక్‌ రెవల్యూషనరీ గార్డ్‌ కార్ప్స్‌ (ఐఆర్‌జీసీ) కొత్త పద్ధతిని అనుసరిస్తున్నట్లు అమెరికా సైనిక అధికారి తెలిపారు. ఆయుధాలు లేని చిన్న పడవల్లో నిఘా సిబ్బందిని పంపి, అమెరికా నౌకాదళంతో పాటు ఇతర లక్ష్యాల కదలికలను గుర్తిస్తున్నట్లు వివరించారు. గత వారం ఇలాంటి ఓ పడవలోని సిబ్బంది సమాచారాన్ని ఐఆర్‌జీసీకి చేరవేస్తున్నట్లు గుర్తించిన అమెరికా బలగాలు వారిని బయటకు పంపించి, పడవను ధ్వంసం చేశాయని తెలిపారు. ఈ ఘటనలో ప్రాణనష్టం జరగలేదన్నారు.గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ ఒమన్‌ వరకూ విస్తరణ?హార్ముజ్‌కే పరిమితం కాకుండా గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ ఒమన్‌, ఖతార్‌, యూఏఈ తీరాలకు సమీపంలోని సముద్ర జలాల్లోనూ కార్యకలాపాలను విస్తరించాలన్నది ఇరాన్‌ వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. గత 48 గంటల్లో ట్యాంకర్లతో సహా వాణిజ్య నౌకలకు సంబంధించి కనీసం ఐదు ఘటనలు నమోదయ్యాయి. వీటిలో డ్రోన్‌ దాడులు కూడా ఉన్నట్లు సమాచారం. తమ ఆంక్షలను ఉల్లంఘించే నౌకలకు హార్ముజ్‌ మార్గాన్ని పూర్తిగా మూసివేస్తామని ఇరాన్‌ అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చమురు ధరలను తగ్గించేందుకు అమెరికా, దాని మిత్రదేశాలు చేసే ప్రయత్నాలను అడ్డుకుంటామని పేర్కొంటున్నారు. హార్ముజ్‌ వద్ద వాణిజ్య నౌకలకు ముప్పు తీవ్రంగానే ఉందని జాయింట్‌ మారిటైమ్‌ ఇన్ఫర్మేషన్‌ సెంటర్‌ కూడా హెచ్చరించింది.దాడులు చేయాలా? ఆగాలా?ఇరాన్‌పై మళ్లీ సైనిక చర్య చేపట్టే అంశంపై ట్రంప్‌, నెతన్యాహు చర్చించినట్లు ఆక్సియోస్‌ కథనం వెల్లడించింది. ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమాన్ని పునరుద్ధరించే ప్రయత్నాల్లో భాగంగా ‘పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌’ ప్రాంతాన్ని యురేనియం శుద్ధి కేంద్రంగా ఉపయోగించే అవకాశం ఉందని ఇజ్రాయెల్‌ ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం. అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్‌ హెగ్‌సెత్‌, సెంట్రల్‌ కమాండ్‌ నాయకత్వం సైనిక చర్యకు మద్దతిస్తున్నట్లు కథనం పేర్కొంది. అయితే ట్రంప్‌ సలహాదారుల్లో ఎక్కువమంది ఆర్థిక ఆంక్షలు, ఇతర ఒత్తిడి మార్గాలకే మొగ్గు చూపుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.దాడులపై ట్రంప్‌ తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదని, నవంబర్‌ 3న జరిగే మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు ఇరాన్‌పై దాడి చేయబోమని ఆయన ప్రకటించినట్లు వైట్‌హౌస్‌ తెలిపింది. ట్రంప్‌, నెతన్యాహు మళ్లీ యుద్ధం ప్రారంభించే అంశంపై చర్చించారన్న వార్తలను వైట్‌హౌస్‌ అధికారి ఖండించారు. ఇరువురు నేతల మధ్య క్రమం తప్పకుండా సంప్రదింపులు జరుగుతాయని నెతన్యాహు కార్యాలయం పేర్కొంది.ఎన్నికలే అసలు లెక్కా?ఇజ్రాయెల్‌లో అక్టోబర్‌ 27న, అమెరికాలో నవంబర్‌ 3న ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ఇరాన్‌పై మళ్లీ దాడులు చేస్తే నెతన్యాహుకు రాజకీయంగా ప్రయోజనం కలగవచ్చన్న అంచనాలున్నా, ఇరాన్‌ ప్రతిదాడులతో ఎన్నికలు వాయిదా పడే ప్రమాదం ఉందన్న ఆందోళన కూడా ఉంది. అమెరికాలో యుద్ధం కారణంగా చమురు ధరలు పెరిగితే ట్రంప్‌ రిపబ్లికన్లకు ఎన్నికల్లో నష్టం వాటిల్లవచ్చు. అందుకే సైనిక చర్యపై ఆయన ఆచితూచి వ్యవహరిస్తున్నట్లు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.అమెరికా ఇరాన్‌ ఓడరేవులపై నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని కొనసాగిస్తూ ఆర్థిక ఆంక్షలను కఠినతరం చేస్తోంది. హార్ముజ్‌ వద్ద ఇరాన్‌ కొత్త వ్యూహాలు, అమెరికా–ఇజ్రాయెల్‌ సైనిక సన్నద్ధత మధ్య ట్రంప్‌ తీసుకునే నిర్ణయం యుద్ధ భవిష్యత్తుతో పాటు ప్రపంచ చమురు ధరలు, ఎన్నికల రాజకీయాలపైనా ప్రభావం చూపనుంది.ఇదీ చదవండి: 30 ఏళ్ల తర్వాత వీడిన మిస్టరీ!

టెల్‌అవీవ్‌: ఫ్లై దుబాయ్‌ విమానం హైజాక్‌ యత్నాన్ని కో–పైలెట్‌ కత్తిపోట్లను సైతం ఎదుర్కొని అడ్డుకున్న భారతీయ కెప్టెన్‌ స్మిత్‌ మచ్ఛార్‌ను ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వం అత్యున్నత పురస్కారాన్ని అందించనున్నట్లు అధ్యక్షుడు ఐసాక్‌ హెర్జోగ్‌ తెలిపారు. ఈ హైజాక్‌ ఘటనను అడ్డుకున్న ఆరుగురు ఇజ్రాయెలీలు టాలి మానెస్, జ్వికా మానెస్, యానివ్‌ హయూన్, షోటా ముసాయెవ్, అసాఫ్‌ రాజౌన్, ఓర్‌ పార్డిలోవ్‌లకు గురువారం ఆయన ‘ప్రెసిడెన్షియల్‌ అవార్డ్‌ ఫర్‌ సివిలియన్‌ హీరోయిజమ్‌’ను అందించారు. జెరూసలెంలో ఏర్పాటైన ఈ కార్యక్రమంలో ఆయన మాట్లాడుతూ ఇజ్రాయెలీ హీరోలను ఈ రోజు సత్కరించుకున్నామని, భారతీయ కెప్టెన్‌ మచ్ఛార్‌ త్వరగా కోలుకోవాలని కాంక్షిస్తున్నామని తెలిపారు. మచ్ఛార్‌ తెగువ, స్థైర్యం, వృత్తిపరమైన నిబద్ధతల కారణంగానే ఓ విధ్వంస చర్యకు అడ్డుకట్ట పడిందని, పూర్తిగా కోలుకున్న తరువాత అతడికి ఇజ్రాయెల్‌ తరఫున అవార్డు అందించడం తనకు ఎంతో గర్వకారణమని ఆయన చెప్పారు. అక్టోబరు ఏడవ తేదీ నాటి హమాస్‌ దాడుల తరువాత అధ్యక్షుడు హర్జోగ్‌ ఏర్పాటు చేసిన అత్యుతన్న పౌర పురస్కారం ఇది. ప్రజల ప్రాణాలను కాపాడే లక్ష్యంతో ప్రాణాలకు తెగించి అసాధారణ ధైర్య సాహసాలను ప్రదర్శించే వారిని గుర్తించేందుకు, గౌరవించేందుకు ఈ అవార్డు ఏర్పాటైనట్లు అధ్యక్ష కార్యాలయం తెలిపింది.

నోబెల్ శాంతి బహుమతిని గెలుచుకున్న న్యాయకోవిదురాలు నవీ పిళ్ళై, గాజాలో ఇజ్రాయెల్ జాతి నిర్మూలనకు పాల్పడుతోందని చెప్పినందుకు, యూదుల పట్ల "మతోన్మాది" అని ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు కార్యాలయం అభివర్ణించింది.నోబెల్ బహుమతి కమిటీ తన నైతికతను కోల్పోయింది. ఏకైక యూదు రాజ్యమైన ఇజ్రాయెల్‌పై రక్తపాత నిందలను సృష్టించింది. అలాంటి ప్రచారం చేయడం ద్వారా తన వృత్తిని నిర్మించుకున్న ఒక మతోన్మాదికి అది తన అత్యున్నత గౌరవాన్ని ప్రదానం చేసిందని నెతన్యాహు కార్యాలయం Xలో పోస్ట్ చేసింది. అంతేకాదు ఆమె యూదులను రాక్షసులుగా చిత్రీకరించడాన్ని ప్రోత్సహించిందని కూడా పేర్కొంది.The Nobel Prize committee has lost its moral compass. It has awarded its highest honor to a bigot who built her career around inventing and propagating blood libels against the one and only Jewish state. Navi Pillay’s proudest achievement was to legitimize a corrupt prosecutor who turned to her fabrications against Israel hoping that by joining her bigoted lynch mob, he would beat a rape charge. Karim Khan, who was accused by his own ICC employees of raping and sexually molesting them, used Pillay’s lies to build a fake case against Israel. Pillay supplied the lies. Khan weaponized them. And now the misguided members of the Nobel Committee are honoring the woman who propagated this demonization of the Jews and this travesty of justice.— Prime Minister of Israel (@IsraeliPM) October 9, 2026భారతీయ తమిళ మూలాలున్న ఆమె అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానంలో న్యాయమూర్తిగా, ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా కూడా పనిచేశారు. యుద్ధ నేరాలు, మానవత్వానికి వ్యతిరేకమైన నేరాలు, మారణహోమాలకు బాధ్యులపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకునేలా కృషి చేసినందుకు ఆమెకు ఈ పురస్కారం ప్రకటించినట్లు నోబెల్ కమిటీ తెలిపింది. డిసెంబర్ 10న నార్వే రాజధాని ఓస్లోలో ఈ పురస్కార ప్రదానోత్సవం జరగనుంది.ఇదీ చదవండి: ‘నోబెల్ శాంతి’ విజేతపై ట్రంప్ ఆగ్రహం

బాంబులు పడ్డాయి.. భవనాలు నేలమట్టమయ్యాయి.. కొండపై భారీ గుంత ఏర్పడింది.. అంతా ముగిసిపోయిందనుకున్నారంతా! కానీ.. కొన్ని నెలలు గడిచేసరికి అక్కడ మళ్లీ వాహనాలు తిరుగుతున్నాయి.. శిథిలాలు తొలగిపోతున్నాయి.. భూమిలో భారీ యంత్రాలు పనిచేస్తున్నాయి! అసలు అక్కడ ఏం జరుగుతోంది? ఇరాన్‌ మళ్లీ అణ్వాయుధ కార్యక్రమాన్ని పట్టాలెక్కిస్తోందా? ఇదే ఇప్పుడు ప్రపంచాన్ని కలవరపెడుతున్న ప్రశ్న!ఇది సాధారణ సైనిక స్థావరం కాదు. టెహ్రాన్‌కు ఈశాన్యంగా ఉన్న మిన్‌జదాయీ (Minzadayi) ప్రాంతంలోని అత్యంత రహస్యమైన సముదాయం. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన కీలక పనులు ఇక్కడ జరిగేవని ఇజ్రాయెల్‌ గతంలో ఆరోపించింది. 2026 మార్చిలో అమెరికా-ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల్లో ఈ ప్రాంతంలోని పలు భవనాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. కొన్ని భూగర్భ నిర్మాణాలు కూడా ప్రభావితమైనట్లు అంచనాలు వచ్చాయి. కానీ.. ఇప్పుడు సీన్‌ మారింది!సెప్టెంబర్‌ ప్రారంభంలో తీసిన హై-రిజల్యూషన్‌ శాటిలైట్‌ చిత్రాల్లో మిన్‌జదాయీలో మళ్లీ కదలికలు కనిపించాయి. ధ్వంసమైన భవనాల శిథిలాలను తొలగిస్తున్నారు. బాంబు పడటంతో ఏర్పడిన గుంతను పూడ్చేశారు. భారీ ఎర్త్‌ మూవింగ్‌ యంత్రాలు పనిచేస్తున్నాయి. అంతేకాదు.. గతంలో ఖాళీగా కనిపించిన పార్కింగ్‌ ప్రాంతాల్లో మళ్లీ కార్లు, ట్రక్కులు కనిపించాయి. సెక్యూర్‌ పరిధిలోనూ వాహనాల రాకపోకలు పెరిగాయి. ఇవన్నీ సాధారణ పునర్నిర్మాణ పనులేనా? లేక ఇజ్రాయెల్‌ దాడులతో దెబ్బతిన్న అణు కార్యక్రమాన్ని ఇరాన్‌ మళ్లీ పునరుద్ధరిస్తోందా? అన్న అనుమానాలు మొదలయ్యాయి.మళ్లీ మొదలైందా?అమెరికాకు చెందిన Institute for Science and International Security తాజా శాటిలైట్‌ చిత్రాలను విశ్లేషించింది. మిన్‌జదాయీలో జరుగుతున్న పునరుద్ధరణ చర్యలు.. అక్కడ చేపట్టే కార్యకలాపాలకు ఉన్న ప్రాధాన్యాన్ని సూచిస్తున్నాయని పేర్కొంది. అయితే చిత్రాల్లో కనిపిస్తున్న కదలికలే అణ్వాయుధ తయారీ తిరిగి ప్రారంభమైందని నిర్ధారించవని కూడా స్పష్టం చేసింది. ఇజ్రాయెల్‌ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. ఈ ప్రాంతంలో అణ్వాయుధ వ్యవస్థలకు అవసరమైన కీలక భాగాలపై శాస్త్రవేత్తలు పనిచేసేవారు. మరో మధ్యప్రాచ్య భద్రతా సంస్థ విశ్లేషణ ప్రకారం.. 2022లో ఏర్పాటైన ఈ కేంద్రం అణ్వాయుధాలకు సంబంధించిన పరిశోధన, అభివృద్ధి మౌలిక వసతుల పునర్నిర్మాణానికి ఉపయోగపడుతోంది.దాడులతో ఆపలేకపోయారా?ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమాన్ని నిలిపివేయడమే లక్ష్యంగా అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ 2026 ఫిబ్రవరి 28 నుంచి దాడులు ప్రారంభించాయి. ఆ దాడులు ఇరాన్‌ అణు మౌలిక వసతులకు భారీ నష్టం కలిగించాయి. అనంతరం జరిగిన శాంతి చర్చల్లోనూ అమెరికా కీలక షరతులు విధించింది. అధిక స్థాయి యురేనియం శుద్ధిని శాశ్వతంగా నిలిపివేయాలని.. భవిష్యత్తులో అణ్వాయుధాన్ని అభివృద్ధి చేయబోమని ఇరాన్‌ హామీ ఇవ్వాలని అమెరికా కోరింది. అయితే ఈ అంశాల్లో ఇరాన్‌ పూర్తిగా అంగీకరించకపోవడంతో చర్చలు ముందుకు సాగలేదు.ఇప్పుడు అసలు టెన్షన్‌ ఇదే!ఒకవైపు శాంతి చర్చలు.. మరోవైపు అణు కేంద్రాలపై నిఘా.. ఇంకోవైపు దాడికి గురైన రహస్య స్థావరాల్లో మళ్లీ కదలికలు.. ఇప్పుడు ఇదే విషయం ప్రపంచాన్ని కలవరపెడుతోంది. ఇజ్రాయెల్‌ బాంబులతో నేలమట్టమైనట్లు కనిపించిన మిన్‌జదాయీ.. ఇప్పుడు మళ్లీ ఎందుకు మేల్కొంటోంది? అక్కడ జరుగుతున్నది కేవలం శిథిలాల తొలగింపా? లేక ఇరాన్‌ తన అణు కార్యక్రమాన్ని మరోసారి రహస్యంగా పట్టాలెక్కించే ప్రయత్నమా?. ప్రస్తుత శాటిలైట్‌ చిత్రాలు కార్యకలాపాలు పునఃప్రారంభమైన సంకేతాలను చూపుతున్నప్పటికీ.. అవి అణ్వాయుధ కార్యక్రమం తిరిగి మొదలైందని నిర్ధారించవు. అయినా.. ప్రపంచం చూపు ఇప్పుడు మరోసారి ఇరాన్‌ వైపే ఉంది.📍 Uydu görüntüleri, mart ayında İsrail saldırısına uğrayan Tahran’ın kuzeydoğusundaki Minzadayi yerleşkesinde araç hareketliliği, enkaz kaldırma, onarım ve toprak çalışmalarının yeniden yoğunlaştığını ortaya koydu. -Vantor Technologies https://t.co/vXWaj4KNR2— SavunmaTR (@SavunmaTR) October 7, 2026ఇదీ చదవండి: సౌదీకి కొత్త భయం.. పాక్‌ వల్ల సాధ్యమేనా?

ఆ విమానంలో 170 మందికిపైగా ప్రయాణికులు.. వారిలో ఎక్కువమంది ఇజ్రాయెల్‌ పౌరులు. దుబాయ్‌ నుంచి టెల్‌అవీవ్‌కు వెళ్తున్న విమానం ఒక్కసారిగా వేల అడుగుల మేర కిందికి పడిపోయింది. కాక్‌పిట్‌లో పైలట్‌పై కో-పైలట్‌ దాడి చేశాడు. విమానం అదుపు తప్పుతున్నట్లు కనిపించింది. ఆ సమయంలో ప్రయాణికులు, సిబ్బంది ధైర్యంగా స్పందించకపోయి ఉంటే పెను విషాదమే జరిగేది. ఇప్పుడు ఈ ఘటనపై దర్యాప్తులో వరుసగా కొత్త విషయాలు బయటకొస్తున్నాయి. ప్లైదుబాయ్‌ ఘటనను ఉగ్ర దాడిగా అటు యూఏఈ, ఇటు ఇజ్రాయెల్‌లు ప్రకటించాయి. పైగా అల్‌ఖైదా స్పందనతో హమామ్‌ అల్‌-హమ్మామీ ఆ సంస్థలోనే ట్రైనింగ్‌ తీసుకుని ఉంటాడని దాదాపుగా అంచనాకు వచ్చారు. ఈ తరుణంలో ఓ బిగ్‌ ట్విస్ట్‌ బయటపడింది. “గాజా ప్రతీకారం కోసం చేశాను.. అమరుడిగా చనిపోవాలనుకున్నా” అంటూ కో-పైలట్‌ హమామ్‌ అల్‌-హమ్మామీ విచారణలో చెప్పినట్లు తాజాగా ఇజ్రాయెల్‌ మీడియా కథనాలు వెల్లడించాయి. అదే సమయంలో విమానం ఇజ్రాయెల్‌ వైపు కొనసాగి ఉంటే.. ప్రయాణికులతో నిండిన ఆ విమానాన్ని కూల్చివేయడానికి కూడా ఇజ్రాయెల్‌ సిద్ధమైందన్న విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది.గాజా ప్రతీకారం కోసమా?ఫ్లైదుబాయ్‌ ఘటనలో ఇరాన్‌ కోణంపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లు అనుమానాలు వ్యక్తం చేశాయి. అయితే దర్యాప్తులో మాత్రం కొత్త విషయాలు వెలుగు చూస్తున్నాయి. విచారణలో హమామీ “గాజాకు ప్రతీకారంగా చేశాను. అమరుడిగా చనిపోవాలనుకున్నాను” అని చెప్పినట్లు సమాచారం. దీనిని దర్యాప్తు అధికారులు గనుక ధృవీకరిస్తే.. కీలక సమాధానమే దొరికినట్లవుతుంది. అయితే హమామీ ఒంటరిగానే ఈ దాడికి పాల్పడ్డాడా? ఎవరైనా అతడిని ప్రేరేపించారా? ఎవరైనా సంస్థ అతడిని ఉపయోగించుకుందా? ప్రయాణాలు, పరిచయాలు, విదేశాల్లో ఎవరెవరిని కలిశాడు? ఇలా అన్ని కోణాల్లోనూ దర్యాప్తు చేస్తున్నారు. అయితే ప్రస్తుతానికి ఇజ్రాయెల్‌ దర్యాప్తు వర్గాలు దీనిని లొన్‌-వోల్ఫ్‌ దాడి అయ్యే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నాయట. ముందే స్కెచ్‌ వేశాడా?హమామీ విచారణలో మరో సంచలన విషయం కూడా బయటకొచ్చింది. హమామీ ఫ్లైదుబాయ్‌లో చేరకముందే ఈ దాడికి ప్రణాళిక వేసుకున్నట్లు ఇజ్రాయెల్‌ అధికారి ఒకరు ఓ మీడియా సంస్థకు వెల్లడించారు. విమానాన్ని చివరకు టెల్‌అవీవ్‌లోని బెన్‌ గురియన్‌ విమానాశ్రయంలో కూల్చేయాలన్నది అతడి ఉద్దేశమని ఆ అధికారి చెప్పినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. అంతేకాదు.. టెల్‌అవీవ్‌కు వెళ్లే విమానాల్లో పని చేసే అవకాశం కోసం అతడు ఫ్లైదుబాయ్‌లో చేరాడా? అనే కోణంలోనూ దర్యాప్తు జరుగుతోంది. దీంతో.. ఇది అకస్మాత్తుగా జరిగిన దాడి కాదా? ముందే లక్ష్యాన్ని ఎంచుకుని పథకం ప్రకారం చేశాడా? అనే అనుమానాలు మరింత బలపడుతున్నాయి.విమానం కూల్చేందుకు ఇజ్రాయెల్‌ రెడీ!ఇక ఈ ఘటనలో మరో ఉత్కంఠభరితమైన విషయం తాజాగా బయటపడింది. విమానం కాక్‌పిట్‌లో దాడి జరిగిన తర్వాత అది సుమారు 14 వేల అడుగుల మేర ఒక్కసారిగా కిందికి పడిపోయింది. ఇజ్రాయెల్‌ వైమానిక దళం కాక్‌పిట్‌ను సంప్రదించేందుకు ప్రయత్నించినా స్పందన రాలేదు. దీంతో అక్కడి అధికారులు 9/11 తరహా అత్యవసర పరిస్థితిని ఎదుర్కొనేందుకు ముందే రూపొందించుకున్న ప్రోటోకాల్‌ను అమల్లోకి తెచ్చారు. కమాండ్‌ సెంటర్‌ ఏర్పాటు చేసి.. యుద్ధ విమానాలను రంగంలోకి దించారు. ఇజ్రాయెల్‌ గగనతలాన్ని కూడా మూసివేశారు.విమానం ఇజ్రాయెల్‌కు సుమారు 400 మైళ్ల దూరంలో ఉన్నప్పుడు మాత్రం పరిస్థితి మారింది. ఎఫ్‌జెడ్‌1073 విమానం ఇజ్రాయెల్‌ వైపు కాకుండా సౌదీ అరేబియా వైపు మళ్లినట్లు అధికారులు గుర్తించారు. దీంతో ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధ విమానాలను వెనక్కి పిలిచింది. సౌదీ కూడా తన యుద్ధ విమానాలను రంగంలోకి దించింది.170 మందికిపైగా ఉన్నా.. అదే చివరి నిర్ణయం!అయితే విమానం ఇజ్రాయెల్‌ వైపే కొనసాగి ఉంటే పరిస్థితి మరింత భయంకరంగా ఉండేది. విమానం హైజాక్‌ అయిందని నిర్ధారణై, కాక్‌పిట్‌ నుంచి ఎలాంటి స్పందన లేకపోతే యుద్ధ విమానాలు దాని దగ్గరకు వెళ్లి కాక్‌పిట్‌, ప్రయాణికుల పరిస్థితిని పరిశీలించేవి. ఆ తర్వాత కూడా ముప్పు కొనసాగితే రక్షణ మంత్రి, ప్రధానమంత్రితో అత్యవసర చర్చ జరిగేది.అక్కడే అత్యంత కీలక నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చేది. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రోటోకాల్‌ ప్రకారం.. నియంత్రణలో లేని విమానం కీలక ప్రాంతాల వైపు దూసుకొస్తోందని నిర్ధారణ అయితే దాన్ని కూల్చివేసే అవకాశం ఉంది. ఆ తుది నిర్ణయం ప్రధానమంత్రిదే. ప్రయాణికులతో నిండిన విమానం కూల్చడం కంటే.. అది టెల్‌అవీవ్‌లోని విమానాశ్రయం లేదంటే ఇతర కీలక ప్రాంతాన్ని ఢీకొట్టి వందల మందిని చంపే ప్రమాదాన్ని అడ్డుకోవడమే ఈ విధానం ఉద్దేశమని ఇజ్రాయెల్‌ వర్గాలను ఉటంకిస్తూ ఓ జాతీయ మీడియా కథనం ఇచ్చింది.చివరి నిమిషంలో పెను ప్రమాదం తప్పిందిఇదంతా జరుగుతున్న సమయంలో కాక్‌పిట్‌లో మాత్రం మరో పోరాటం సాగుతోంది. హమామీ దాడిలో గాయపడిన భారత పైలట్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌ అతడిని అడ్డుకోవడానికి పోరాడాడు. చివరకు కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరవగలిగాడు. దీంతో ప్రయాణికులు, ఫ్లైదుబాయ్‌ సిబ్బంది లోపలికి వెళ్లి హమామీని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. విమానంలో ఉన్న ఇద్దరు ఆఫ్‌-డ్యూటీ పైలట్లు నియంత్రణ చేపట్టారు. అనంతరం విమానం సౌదీ అరేబియాలోని టబుక్‌లో అత్యవసరంగా ల్యాండ్‌ అయింది. ఫ్లైదుబాయ్‌ ఘటన వెనుక దాగి ఉన్న కొత్త కోణాలను ఒక్కొక్కటిగా బయటపెడుతున్నాయి. దాడి వెనుక అతడొక్కడే ఉన్నాడా? ఎవరైనా అతడిని నడిపించారా? అన్నది తేలాల్సి ఉంది.ఇదీ చదవండి: హమామీ క్లియరెన్స్‌పై ఒమన్‌ సంచలన వ్యాఖ్యలు

ఫ్లైదుబాయ్‌ ఘటనలో కో-పైలట్‌ హమామ్‌ అల్‌-హమ్మామీ విషయంలో ఒమన్‌ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేసింది. హమామీ వ్యవహారంలో ఎక్కడో పెద్ద తప్పు జరిగి ఉండొచ్చని అక్కడి సీనియర్‌ ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి. అతడి ఆన్‌లైన్‌ కార్యకలాపాలపై గతంలోనే అనుమానాలు వ్యక్తమైనప్పటికీ.. ఆ సమాచారాన్ని సరైన రీతిలో పరిగణనలోకి తీసుకుని ఉంటే ఈ దాడి జరిగి ఉండేది కాదేమోనని వ్యాఖ్యానించాయి.హమామీపై గతంలో ఒమన్‌ బ్యాన్‌ చేసిన సంగతి తెలిసిందే. అయితే ఏవియేషన్‌ రంగంలో శిక్షణ పొందుతున్న సమయంలోనే అతడి ఆన్‌లైన్‌ కార్యకలాపాలపై నిఘాలో విస్తుపోయే విషయాలు బయటపడ్డాయని ఒమన్‌ అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. తీవ్రవాద, ఉగ్రవాద సంబంధిత కంటెంట్‌పై అతడికి ఆసక్తి ఉన్నట్లు గుర్తించిన తర్వాత.. ఒమన్‌లో ఏవియేషన్‌ కెరీర్‌ను కొనసాగించకుండా అడ్డుకున్నామని వెల్లడించాయి.హమామీ తండ్రి మా దేశస్థుడే. తల్లి మాత్రం సిరియన్‌. అయితే అతడు జీవితంలో ఎక్కువ కాలం ఒమన్‌ వెలుపలే గడిపాడు. గతంలో ఒమన్‌లోని ఓ విమానయాన సంస్థలో కొంతకాలం ట్రైనీగా పనిచేసిన సమయంలో అతడి ఇంటర్నెట్‌ కార్యకలాపాలను అధికారులు గమనించారు. తీవ్రవాద భావజాలానికి సంబంధించిన వెబ్‌సైట్లు, కంటెంట్‌పై అతడి ఆసక్తిని గుర్తించిన తర్వాత.. అతడిని ఏవియేషన్‌ రంగంలో కొనసాగనివ్వలేదు అని ఓ సీనియర్‌ అధికారి భారత్‌కు చెందిన ఓ చానెల్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో వ్యాఖ్యానించారు.అయినా పైలట్‌గా ఎలా?ఇదే ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది. ఒమన్‌లోనే హమామీపై భద్రతాపరమైన అనుమానాలు వ్యక్తమైనప్పుడు.. ఆ తర్వాత అతడు మరోచోట ఏవియేషన్‌ రంగంలో(రెండు సంస్థల్లో!) ఎలా కొనసాగాడు?. అతడిని నియమించే ముందు అతడి గత రికార్డులపై తనిఖీలు జరిగాయా? ఒమన్‌లో గుర్తించిన అంశాలు ఇతర దేశాలు లేదా సంబంధిత సంస్థలకు ఎందుకు తెలియలేదు? అన్నదానిపై దర్యాప్తు సాగుతోంది.ఈ వ్యవహారంపై ఒమన్‌ వర్గాలు తీవ్రంగా స్పందించాయి. ‘‘హమామీ విషయంలో ఎక్కడో పెద్ద తప్పు జరిగింది’’ అని వ్యాఖ్యానించాయి. అతడిని కో-పైలట్‌గా నియమించే ముందు భద్రతా ధ్రువీకరణ కోసం ఒమన్‌ను ఎవరూ సంప్రదించలేదని ఆ దేశ ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి. ఒకవేళ అధికారికంగా సమాచారం కోరితే.. తమ వద్ద ఉన్న వివరాలన్నింటినీ సంబంధిత వర్గాలతో పంచుకునేవారమని ఆ సీనియర్‌ అధికారి పేర్కొన్నారు.ఇలాంటి నియామకాల సమయంలో విమానయాన విధివిధానాలను పాటించడంలో లోపం జరిగి ఉండొచ్చని అన్నారాయన. ఇందులో నిర్లక్ష్యం, పర్యవేక్షణ లోపం లేదంటే ఉద్దేశపూర్వకంగా విషయాన్ని పట్టించుకోకపోవడం వంటి అంశాలు ఉండొచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు.అయినా ఇజ్రాయెల్‌ విమానంలో ఎలా?హమామీ ఒమన్‌ జాతీయుడైతే.. ఇజ్రాయెల్‌కు వెళ్లే విమానంలో కో-పైలట్‌గా ఎలా పనిచేశాడన్న అంశంపైనా ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్‌–యూఏఈ మధ్య ఉన్న విమానయాన ఏర్పాట్ల ప్రకారం సంబంధిత విమానాల్లో యూఏఈ పౌరులు లేదంటే ఇజ్రాయెల్‌తో దౌత్య సంబంధాలు ఉన్న దేశాల పౌరులకు సంబంధించిన నిబంధనలు ఉన్నాయని ఒమన్‌ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఒమన్‌కు ఇజ్రాయెల్‌తో దౌత్య సంబంధాలు లేనందున.. హమామీకి మరో దేశ పౌరసత్వం కూడా ఉండి ఉండొచ్చని ఆ అధికారులు అనుమానం వ్యక్తం చేశారు. అయితే దీనిపై ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక నిర్ధారణ లేదు.దాడిపై దర్యాప్తుసెప్టెంబర్‌ 30న దుబాయ్‌ నుంచి టెల్‌అవీవ్‌కు వెళ్తున్న ఫ్లైదుబాయ్‌ విమానంలో కో-పైలట్‌ కాక్‌పిట్‌లో కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి చేశాడు. ఈ ఘటనను యూఏఈ, ఇజ్రాయెల్‌ అధికారులు ఉగ్రవాద చర్యగా అభివర్ణించారు. ప్రస్తుతం దర్యాప్తులో హమామీ గత రికార్డులు, అతడికి లభించిన భద్రతా అనుమతులు, ఫ్లైట్‌ సిబ్బందిగా నియామకానికి ముందు జరిగిన తనిఖీలు కీలకంగా మారాయి. ఒమన్‌లో గతంలోనే అనుమానాలు వ్యక్తమైన వ్యక్తి.. చివరకు ఇజ్రాయెల్‌ వెళ్లే విమానానికి కో-పైలట్‌గా ఎలా నియమితుడు అయ్యాడనే మిస్టరీ వీడాల్సి ఉంది. ఇదీ చదవండి: జర్మనీలో వేల ఏళ్ల కిందటే ఆ టెక్నాలజీ!

ఫ్లై‌దుబాయ్‌ విమానం కూల్చే కుట్ర.. ఇజ్రాయెల్‌లో రాజకీయ దుమారం రేపింది. దుబాయ్‌ నుంచి టెల్‌అవీవ్‌ వెళ్తున్న ఫ్లై‌దుబాయ్‌ విమానాన్ని కూల్చేందుకు ఒమన్‌కు చెందిన కో-పైలట్‌ ప్రయత్నించిన ఘటన ఇప్పుడు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వాన్ని ఇరకాటంలోకి నెట్టింది. విమాన భద్రతా తనిఖీల్లో లోపాలు బయటపడటంతో.. రవాణా మంత్రి మిరి రెగెవ్‌ రాజీనామా చేయాలని ప్రతిపక్ష నేతలు డిమాండ్‌ చేస్తున్నారు.ఈ ఘటనపై ఇజ్రాయెల్‌లోని భద్రతా సంస్థలు, ప్రభుత్వ విభాగాల మధ్య బాధ్యతలపై కూడా తీవ్ర చర్చ మొదలైంది. విదేశీ విమానాలు, వాటి సిబ్బందికి సంబంధించిన భద్రతా తనిఖీల్లో రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ తగిన చర్యలు తీసుకోవడం లేదని కొన్నేళ్లుగా హెచ్చరికలు వచ్చినట్లు స్థానిక మీడియా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. 2024లో వచ్చిన స్టేట్‌ కంట్రోలర్‌ నివేదికలోనూ మంత్రిత్వ శాఖ తన బాధ్యతలను పూర్తిగా నిర్వర్తించడం లేదని పేర్కొన్నట్లు సమాచారం.బాధ్యత ఎవరిది? 2021లో ఇజ్రాయెల్‌ భద్రతా కేబినెట్‌ విదేశీ విమానాల భద్రతకు సంబంధించిన కొన్ని బాధ్యతలను షిన్‌ బెట్‌ నుంచి పౌర విమానయాన అథారిటీకి బదిలీ చేసింది. అనంతరం 2024లో విదేశీ వాణిజ్య విమానాల భద్రతా వ్యవస్థపై సమీక్షకు నేషనల్‌ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్‌ ఆధ్వర్యంలో ప్రత్యేక బృందాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది. అయితే ఈ ప్రక్రియ ఏడాది పాటు కొనసాగినప్పటికీ.. విదేశీ విమానాల భద్రతా బాధ్యతను రవాణా మంత్రిత్వ శాఖే చేపట్టాలని నిర్ణయించినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.మరోవైపు.. తమ శాఖపై వచ్చిన ఆరోపణలను మిరి రెగెవ్‌ ఖండించారు. విదేశీ పైలట్ల నేపథ్యాన్ని తన మంత్రిత్వ శాఖ తనిఖీ చేసే సామర్థ్యం లేదని ఆమె స్పష్టం చేశారు. పైలట్లను గుర్తించడం, ముప్పు స్థాయిని అంచనా వేయడం భద్రతా సంస్థల బాధ్యత అని పేర్కొన్నారు. అయితే ప్రతిపక్ష నేతలు మాత్రం సివిల్‌ ఏవియేషన్‌ అథారిటీ తన మంత్రిత్వ శాఖ ఆధీనంలోనే ఉందని, అందువల్ల భద్రతా వైఫల్యానికి ఆమె బాధ్యత వహించాలని అంటున్నారు.ఎన్నికల వేళ షాక్‌.. ఎన్నికల ముందు రాజకీయ వేడి.. అక్టోబర్‌ 27న ఇజ్రాయెల్‌లో సాధారణ ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో ఈ ఘటన రాజకీయంగా మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహుకు ప్రధాన ప్రత్యర్థిగా ఉన్న గాది ఐసెన్‌కోట్‌.. ఇలాంటి ఘటన జరిగితే రవాణా మంత్రి రాజీనామా చేయాల్సిందని, ప్రధాని ఆమెను తొలగించి స్వతంత్ర దర్యాప్తు కమిటీని ఏర్పాటు చేయాల్సిందని డిమాండ్‌ చేశారు. ఇదిలా ఉండగా.. ఒమన్‌కు చెందిన పైలట్లు గతంలోనూ ఫ్లై‌దుబాయ్‌ విమానాల్లో టెల్‌అవీవ్‌కు వచ్చినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ మీడియా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇజ్రాయెల్‌తో ఒమన్‌కు అధికారిక దౌత్య సంబంధాలు లేవు. అయినప్పటికీ ఆ దేశానికి చెందిన పైలట్‌ ఇజ్రాయెల్‌కు వెళ్లే విమానంలో కో-పైలట్‌గా ఎలా పనిచేశారన్న ప్రశ్నలు ఇప్పుడు భద్రతా వ్యవస్థపై తలెత్తుతున్నాయి.అసలేం జరిగింది?గత బుధవారం దుబాయ్‌ నుంచి టెల్‌అవీవ్‌ వెళ్తున్న ఫ్లై‌దుబాయ్‌ బోయింగ్‌ 737 విమానంలో 29 ఏళ్ల ఒమన్‌ పౌరుడు, కో-పైలట్‌ హమామ్‌.. పైలట్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి చేశాడు. అనంతరం విమానం దాదాపు 30 సెకన్లలో 14 వేల అడుగుల మేర కిందికి పడిపోయింది. పైలట్‌ ఎలాగోలా కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరవడంతో ప్రయాణికులు కో-పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకున్నారు. విమానంలో ఉన్న మరో జంట పైలట్లు విమానాన్ని సౌదీ అరేబియాలోని టబుక్‌లో సురక్షితంగా ల్యాండ్‌ చేశారు. ఈ ఘటనను యూఏఈ అధికారులు ఉగ్రవాద దాడిగా పరిగణిస్తున్నారు. ఈ ఘటనతో విదేశీ విమానాల భద్రతా తనిఖీల్లో ఎవరి బాధ్యత ఎంత? అన్న ప్రశ్న ఇజ్రాయెల్‌లో రాజకీయ, భద్రతా చర్చకు కేంద్రంగా మారింది. ఎన్నికలకు కొద్ది వారాల ముందు ఈ వ్యవహారం నెతన్యాహు ప్రభుత్వానికి మరో సవాల్‌గా మారింది.ఇదీ చదవండి: అమెరికాకు చైనా, రష్యా సవాల్‌..

దుబాయ్‌: ఫ్లై దుబాయ్‌ విమాన ఘటనపై దర్యాప్తు ముమ్మరంగా సాగుతోంది. పలుదేశాలు ఇందులో పాలుపంచుకున్నాయి. యూఏఈ నేతృత్వంలోని దర్యాప్తు సంస్థలు నిందితుడైన కో–పైలట్‌ హమామీ ఉద్దేశాలు, ఇతరులతో అతడికి ఉన్న సంబంధాలపై దృష్టి పెట్టింది. ఒమన్‌కు చెందిన కో–పైలట్‌కు ఆ్రస్టేలియాతో ఉన్న సంబంధాలు, అతడు టెల్‌ అవీవ్‌కు వెళ్తున్న ఫ్లైదుబాయ్‌ విమాన సిబ్బందిలో ఎలా చేరాడనే దానిపై ఆస్ట్రేలియా, ఇజ్రాయెల్‌ అధికారులు విచారణ జరుపుతున్నారు. నిందితుడికి ఆస్ట్రేలియాతో ఉన్న సంబంధాలపై ఉగ్రవాద నిరోధక బృందం దర్యాప్తు చేస్తోందని ఆ్రస్టేలియన్‌ ఫెడరల్‌ పోలీస్‌ విభాగం వెల్లడించింది. విమానంలోని కాక్‌పిట్‌లో కో–పైలట్‌ క్రాష్‌ గొడ్డలితో కెప్టెన్‌పై దాడి చేసి, విమానంపై నియంత్రణ సాధించడానికి ప్రయత్నించాడని యూఏఈ అటార్నీ జనరల్‌ హమద్‌ సైఫ్‌ అల్‌ షంసీ పేర్కొన్నారు. కుట్ర కోణం త్వరలో బహిర్గతమయ్యే అవకాశం ఉందని తెలిపారు. ఫ్లై దుబాయ్‌ విమాన ఘటనకు ముందు యూఏఈ అధికారులు అందులోని ప్రయాణికులు, సిబ్బంది వివరాలను ఇజ్రాయెల్‌తో పంచుకున్నారని సంబంధిత అధికారులు ఆదివారం తెలిపారు. తీవ్రవాద భావజాలం ఉన్న కో–పైలట్‌ను అతడి సొంత దేశమే విమానం నడపకుండా నిషేధించిందని ఇప్పటికే గుర్తించారు. ఇజ్రాయెల్‌తో దౌత్య సంబంధాలు లేని ఒమన్‌ పౌరుడిని, ఇజ్రాయెల్‌ పౌరులతో నిండిన విమానాన్ని నడపడానికి ఎలా అనుమతించారన్న అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఫ్లై దుబాయ్ విమాన ఘటనలో వీరోచితంగా వ్యవహరించి ప్రయాణికుల ప్రాణాలను కాపాడిన భారతీయ పైలట్‌ కెప్టెన్‌ స్మిత్ మచ్చర్‌కు అరుదైన గౌరవం లభిచింది. కెప్టెన్‌ స్మిత్ మచ్చర్‌పై ప్రశంసలు కురిపించిన ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు.. ఆయనను ఇజ్రాయెల్, భారత్‌తో పాటు ప్రపంచానికే హీరోగా అభివర్ణించారు. అంతేకాకుండా, ఇజ్రాయెల్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో పాల్గొని జ్యోతి వెలిగించాలని ఆహ్వానించారు.సెప్టెంబర్ 30న దుబాయ్ నుంచి టెల్ అవీవ్‌కు బయలుదేరిన ఫ్లై దుబాయ్ విమానం ఎఫ్‌జెడ్‌1073లో ఈ ఘటన చోటుచేసుకుంది. విమానంలో ఉన్న ఒమన్‌కు చెందిన కో-పైలట్ హమ్మామ్ అల్-హమ్మామీ, కెప్టెన్ స్మిత్ మచ్చర్‌పై గొడ్డలితో దాడి చేసి, విమానాన్ని అదుపులోకి తీసుకునేందుకు ప్రయత్నించాడు. ఈ క్రమంలో విమానం కొద్ది సమయంలోనే వేల అడుగుల ఎత్తు నుంచి ఒక్కసారిగా కిందికి దూసుకొచ్చింది. ఈ పరిస్థితిలో తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ కెప్టెన్ మచ్చర్ కాక్‌పిట్ తలుపు తెరవడంతో ప్రయాణికులు, సిబ్బంది దాడికి పాల్పడిన వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకునేందుకు వీలైంది. విమానంలో ప్రయాణిస్తున్న మరో ఇద్దరు పైలట్లు పరిస్థితిని చక్కదిద్ది, సౌదీ అరేబియాలోని తబుక్ విమానాశ్రయంలో విమానాన్ని సురక్షితంగా దించారు. ఈ ఘటనలో విమానంలోని 174 మంది ప్రాణాలు కాపాడిన కెప్టెన్ మచ్చర్ ధైర్యసాహసాలను పలువురు ప్రశంసించారు. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సైతం ఆయన ధైర్యాన్ని కొనియాడారు.ఈ నేపథ్యంలో కెప్టెన్ మచ్చర్‌తో మాట్లాడిన నెతన్యాహు, ఇజ్రాయెల్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో జ్యోతి వెలిగించేందుకు రావాలని ఆహ్వానించారు.Prime Minister Benjamin Netanyahu in a conversation with the Indian pilot from the flight from Dubai, Captain Smit Machchhar: "You are a hero for Israel, India, and the entire world. I invite Prime Minister @NarendraModi and you to light a flame on Israeli Independence Day." 🇮🇱🇮🇳 During the emotional conversation that took place this evening, the Prime Minister asked Captain Machchhar how it all started, and Machchhar revealed new details about the terrifying moments in the cockpit.— Prime Minister of Israel (@IsraeliPM) October 3, 2026

ఫ్లైదుబాయ్‌ విమాన ఘటనలో విస్తుపోయే విషయాలు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. పైలట్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి విమానం కూల్చేందుకు యత్నించాడన్న ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న కో-పైలట్‌ మామూలోడు కాదని తెలుస్తోంది. తీవ్రవాద భావజాలం ఉన్న అతనిపై యెమెన్‌ గతంలో విమానం నడపకుండా బ్యాన్‌ కూడా విధించిందట. అలాంటప్పుడు ఫ్లైదుబాయ్‌లో పైలట్‌గా అతనెలా చేరాడు? అనేది ఇప్పుడు పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది.సదరు కో-పైలట్‌ పేరు హమామ్‌ అల్‌-హమ్మామీ(Hamam al-Hammami). గతంలో ఒమన్‌ ఎయిర్‌పోర్టులో ఏడేళ్లపాటు పనిచేసినట్లు పలు మీడియా కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఆ సమయంలో ట్రైనీ కో-పైలట్‌గా ఉన్నప్పుడు అతని వద్ద అనుమానాస్పద, తీవ్రవాద భావజాలానికి సంబంధించిన మెటీరియల్‌ లభించడం కలకలం రేపింది. అతడి నుంచి స్వాధీనం చేసుకున్న వస్తువుల్లో ‘ఫ్రీ పాలస్తీన్‌’ వర్గాలకు సంబంధించిన కరపత్రాలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో అతడిని పైలట్‌ విధుల నుంచి సస్పెండ్‌ చేశారు. అయితే పూర్తిగా ఉద్యోగం నుంచి తొలగించకుండా.. పరిపాలనా విభాగంలో కొనసాగించారు. ఇది 2024లోనే జరిగింది. ఆ తర్వాత అతను మొరాకోకు చెందిన రాయల్‌ ఎయిర్‌ మొరాక్‌లో కో పైలట్‌గా విధులు నిర్వహించాడు. అక్కడి నుంచి ఫ్లైదుబాయ్‌లో చేరాడు. అసలు అలాంటి వ్యక్తి ఆ తర్వాత ఫ్లైదుబాయ్‌లో ఎలా చేరాడు? కో-పైలట్‌గా క్లియరెన్స్‌ ఎలా లభించింది?. అదీ ఇజ్రాయెల్‌కు వెళ్లే విమానంలోకి ఎలా వచ్చాడు? ఇప్పుడు దర్యాప్తు అధికారుల ముందున్న ప్రధాన ప్రశ్న ఇదే. ఒమన్‌లో ఉన్న అతడి భద్రతా రికార్డు ఇతర దేశాల అధికారులకు లేదంటే విమానయాన సంస్థలకు చేరిందా? ఫ్లైదుబాయ్‌లో ఉద్యోగం పొందే సమయంలో అతడిపై మళ్లీ భద్రతా తనిఖీలు జరిగాయా? అనే అంశాలను లోతుగా పరిశీలిస్తున్నారు.ప్రొఫైల్‌ ఏంటంటే..హమామ్‌ అల్‌-హమ్మామీ.. యెమన్‌ పౌరుడు!. తల్లి ఓ సిరియన్‌, తండ్రి ఒమన్‌ దేశస్తుడు. అయితే హమామ్‌ యూఏఈలోనూ ఎక్కువ కాలం నివసించాడని.. అతనికి ఒమన్‌, యూఏఈ ద్వంద్వ పౌరసత్వం ఉండొచ్చని పలు కథనాలు చెబుతున్నాయి. అంతేకాదు మతాచారాలను కఠినంగా పాటించేవాడని.. మహిళా ఉద్యోగులతో కనీసం షేక్‌హ్యాండ్‌ కూడా చేసేవాడు కాదని అతనితో గతంలో పని చేసిన ఓ ఉద్యోగిణి చెప్పినట్లు స్టేట్‌మెంట్‌ వైరల్‌ అవుతోంది. అంతేకాదు.. అతని సోషల్‌ మీడియాలోనూ రాడికల్‌ కంటెంట్‌ పోస్ట్‌ అయ్యిందని తెలుస్తోంది. ఘటన జరిగిన రోజున ఆ ఖాతాలో రెండు పోస్టులు కనిపించాయి. ఒక పోస్టులో బోయింగ్‌ 737 మ్యాక్స్‌ కాక్‌పిట్‌లో తీసిన వీడియోలు ఉన్నట్లు సమాచారం. ఆ వీడియో చివర అల్‌ఖైదా మాజీ అధినేత అయ్‌మన్‌ అల్‌-జవాహిరి, 2009లో ఆత్మాహుతి దాడికి పాల్పడిన హుమామ్‌ ఖలీల్‌ అబు-ములాల్‌ అల్‌-బలావీ చిత్రాలు ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఇటు కో–పైలట్‌ సోషల్‌ మీడియా ఖాతాల్లో యూదులను హత్య చేయడం, జిహాదీ భావజాలానికి సంబంధించిన కంటెంట్‌ ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ఆ పోస్టులను హమ్మామీయే పెట్టాడా? లేక మరెవరైనా అప్‌లోడ్‌ చేశారా? అవి ముందుగానే షెడ్యూల్‌ చేశారా? అన్నది ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు. దర్యాప్తు వర్గాలను ఉటంకిస్తూ.. విమానాన్ని ఇజ్రాయెల్‌లో కూల్చేయాలనే ఉద్దేశం తనకు ఉన్నట్లు కో-పైలట్‌ చెప్పినట్లు కూడా రిపోర్టులు వెలువడ్డాయి.విమానం కూల్చాలనుకున్నాడుదర్యాప్తు వర్గాలను ఉటంకిస్తూ.. విమానాన్ని ఇజ్రాయెల్‌లో కూల్చేయాలనే ఉద్దేశం తనకు ఉన్నట్లు కో–పైలట్‌ వెల్లడించినట్లు నివేదికలు వచ్చాయి. కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌ను కత్తితో పొడిచి విమానాన్ని హైజాక్‌ చేసేందుకు ప్రయత్నించిన అతడు.. తనను చంపేయాలని కూడా సిబ్బందిని కోరినట్లు ఇజ్రాయెలీ అధికారి ఒకరు ‘టైమ్స్‌ ఆఫ్‌ ఇజ్రాయెల్‌’కు తెలిపారు. అవసరమైతే ఆత్మహత్య చేసుకునేందుకు కూడా సిద్ధంగా ఉన్నట్లు చెప్పారు.సెప్టెంబర్‌ 30న ఏం జరిగిందంటే..ఫ్లైదుబాయ్‌ ఎఫ్‌జెడ్‌1073 విమానం దుబాయ్‌ నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ రాజధాని టెల్‌అవీవ్‌కు బయలుదేరింది. విమానంలో 174 మంది ఉన్నారు. జోర్డాన్‌ గగనతలంలో ఉండగా కో-పైలట్‌ .. భారత్‌కు చెందిన కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి చేశాడు. ఆ తర్వాత విమానం ఒక్కసారిగా కిందకి పడిపోయింది. దాదాపు 30 సెకన్లలో 14 వేల అడుగులకు పైగా ఎత్తు కోల్పోయినట్లు ఫ్లైట్‌ డేటా వెల్లడించింది. తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ కెప్టెన్‌ మచ్చార్‌ ఎలాగోలా కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరవగలిగారు. దీంతో ప్రయాణికులు లోపలికి దూసుకెళ్లి కో-పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకున్నారు. విమానంలో ఉన్న మరో ఇద్దరు ఆఫ్‌-డ్యూటీ పైలట్లు నియంత్రణ చేపట్టి విమానాన్ని సౌదీ అరేబియాలోని టబుక్‌లో సురక్షితంగా ల్యాండ్‌ చేశారు.టబుక్‌ ఎయిర్‌పోర్టులో ల్యాండ్‌ అయ్యాక సౌదీ అరేబియా అధికారులు అతన్ని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ప్రాథమిక దర్యాప్తు అనంతరం ఆ కో-పైలట్‌ను యూఏఈ అధికారులకు అప్పగించింది. ప్రస్తుతం యూఏఈ దర్యాప్తు ప్రధానంగా కొనసాగుతోంది. ఇజ్రాయెల్‌ అధికారులు కూడా అతడిని ప్రశ్నించనున్నారు. ఉగ్రవాద సంబంధం, ముందస్తు ప్రణాళిక, ఇతరుల ప్రమేయం వంటి అంశాలపై విచారణ జరుగుతోంది.నెతన్యాహు సంచలన వ్యాఖ్యలుఈ ఘటనపై ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు స్పందిస్తూ.. కో-పైలట్‌ ‘ఇస్లామిస్ట్‌ రాడికల్‌ ఇండోక్ట్రినేషన్‌’కు గురయ్యాడని, అంటే అతివాద భావజాలంతో ప్రభావితమయ్యాడని తెలిపారు. విమానాన్ని కూల్చేయాలనే ఉద్దేశంతోనే అతడు వ్యవహరించినట్లు ప్రాథమికంగా భావిస్తున్నామని చెప్పారు. ఈ ఘటన వెనుక ఎవరైనా ఉన్నారా? అతడిని ఎవరైనా పంపించారా? అన్నదానిపైనా దర్యాప్తు చేస్తున్నామని.. “అతడిని ఎవరైనా పంపి ఉంటే.. వారు భారీ మూల్యం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది” అంటూ హెచ్చరించారు. ఇప్పటివరకు ఇరాన్‌ ప్రమేయానికి ఆధారాలు లభించలేదని భద్రతా వర్గాలు తెలిపాయి.మరి ఇజ్రాయెల్‌ ఫ్లైట్‌లోకి ఎలా వచ్చాడు?ఇక్కడే ఇప్పుడు మరో పెద్ద ప్రశ్న తలెత్తింది. ఒమన్‌కు ఇజ్రాయెల్‌తో దౌత్య సంబంధాలు లేవు. ఇలాంటి దేశాల పైలట్లను ఇజ్రాయెల్‌ వెళ్లే విమానాల్లో ఎలా అనుమతించారు?. పోనీ భద్రతా పరమైన నిబంధనలు ఉన్నాయా?అంటే.. ఇజ్రాయెల్‌-యూఏఈ ద్వైపాక్షిక విమాన ఒప్పందంలో అలాంటిదేం లేదని తెలుస్తోంది. అయినప్పటికీ బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ వెరిఫికేషన్‌ లేకుండా ఫ్లైదుబాయ్‌ ఎలా నియమించుకుందనేదే అసలు ప్రశ్న. ఇటు ఇజ్రాయెల్‌ భద్రతా పర్యవేక్షణపైనా ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. ఇజ్రాయెల్‌ అధికారులు పైలట్లను ముందుగానే స్క్రీన్‌ చేసే విధానాన్ని మరింత కఠినతరం చేయాలని చూస్తున్నారు. ప్రధాని నెతన్యాహు కూడా పైలట్లను ముందుగానే స్క్రీన్‌ చేయడంలో ఉన్న “లొసుగు”పై సమీక్ష అవసరమని వ్యాఖ్యానించారు.మచ్చార్‌.. ది హీరోప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో మాట్లాడిన సందర్భంగా.. విమానం కిందికి వెళ్తోందని తెలుసుకుని ప్రయాణికులకు ఏం కాకూడదనే ఉద్దేశంతో గాయాలతో నేలపై ఉన్నప్పటికీ కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరవాలని నిర్ణయించుకున్నానని మచ్చారు వివరించారు. భారత కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చారు సమయస్ఫూర్తి, ధైర్యం వల్లే ఫ్లైదుబాయ్‌ ఘటనలో ఘోర ప్రమాదం తప్పింది. గాయపడినా హనుమాన్‌ చాలీసా పటిస్తూ బలం తెచ్చుకుని.. కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరవగలిగాడు స్మిట్‌. దీంతో ప్రయాణికులు లోపలికి వెళ్లి దాడి చేసిన హమామ్‌ను అదుపులోకి తీసుకోగలిగారు. విమానంలోని వాళ్ల ప్రాణాలు కాపాడారు. అందుకే ప్రపంచం మొత్తం ఆయన్ని హీరోగా ప్రశంసిస్తోంది.2024లోనే భద్రతా ముప్పుగా గుర్తించి విమానాలు నడపకుండా నిషేధించిన వ్యక్తి.. ఆ తర్వాత మరో రెండు అంతర్జాతీయ విమానయాన సంస్థల్లో కో-పైలట్‌గా ఎలా చేరాడు? అతడి గత రికార్డులు ఎందుకు అడ్డుకాలేదు? టెల్‌అవీవ్‌ వెళ్లే విమానానికి అతడు ఎలా క్లియర్‌ అయ్యాడు? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు దర్యాప్తులో తేలాల్సి ఉంది. ఇదీ చదవండి: ఇదేం ట్విస్ట్‌?? యూదులను చంపేయాలా!

టెల్ అవీవ్: ఫ్లైదుబాయ్ విమానంలో జరిగిన భయానక ఘటనకు సంబంధించిన మరిన్ని ఆసక్తికర విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. దుబాయ్ నుంచి ఇజ్రాయెల్‌కు బయలుదేరిన ఈ విమానాన్ని హైజాక్ చేసేందుకు ఒమన్ జాతీయుడైన కో-పైలట్ ప్రయత్నించాడు. విమానాన్ని నడుపుతున్న భారతీయ కెప్టెన్ స్మిత్ మచ్ఛర్‌పై అతడు కత్తితో విచక్షణారహితంగా దాడికి పాల్పడ్డాడు. అయితే, ఓ ఆరేళ్ల చిన్నారి అప్రమత్తత, ప్రయాణికుల సాహసంతో పెను ప్రమాదం తృటిలో తప్పింది. ఈ వివరాలను విమాన ప్రయాణికుడు త్వివికా మానేస్ ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’కు వెల్లడించారు.కో-పైలట్ కిరాతక దాడితో కాక్‌పిట్‌లో ఒక్కసారిగా ఉద్రిక్తత నెలకొంది. ఆ కుదుపుకు విమానం కూడా అదుపుతప్పే పరిస్థితికి చేరుకుంది. సరిగ్గా అదే సమయంలో కాక్‌పిట్‌కు ఆనుకుని ఉన్న టాయిలెట్‌లో త్వివికా మానేస్ ఆరేళ్ల కూతురు నినా ఉంది. లోపల జరుగుతున్న ఘర్షణ, పైలట్ చేస్తున్న ఆహాకారాలు ఆ చిన్నారి చెవిలో పడ్డాయి.ప్రాణభయంతో వణికిపోయిన నినా టాయిలెట్ నుంచి బయటకు వచ్చి వెంటనే తన తండ్రి వైపు పరుగెత్తింది. ‘నాన్నా.. కాక్‌పిట్ నుంచి శబ్దాలు వినిపిస్తున్నాయి.. మనం చనిపోవడం లేదు కదా?’ అంటూ భయంతో వణికిపోయింది. కుమార్తె మాటలతో హతాశుడైన తండ్రి త్వివికా మానేస్.. ఆ క్షణంలో అస్సలు ఆలస్యం చేయకుండా ఉరుకులు పరుగున కాక్‌పిట్ వైపు దూసుకెళ్లారు. ఒకవేళ ఆ చిన్నారి ఆ సమయంలో ఆ మాట అనకపోతే, ఆ తండ్రి సమయానికి స్పందించే వారు కాదు.. ఆ విమానంలో ప్రయాణిస్తున్న 170 మందికి పైగా ప్రాణాలు గాల్లోనే కలిసిపోయేవి!కాక్‌పిట్‌లో రక్తపాతం ఆయన కాక్‌పిట్ వద్దకు వెళ్లి చూసేసరికి దృశ్యం వణికించేలా ఉంది. కాక్‌పిట్ తలుపు పాక్షికంగా తెరుచుకుని ఉండగా.. తీవ్ర గాయాలతో రక్తపు మడుగులో ఉన్న కెప్టెన్ స్మిత్ మచ్ఛర్ ప్రాణాల కోసం పోరాడుతున్నారు. రక్తమోడుతున్నప్పటికీ, తోటి ప్రయాణికులను కాపాడేందుకు ఆయన కష్టపడి కాక్‌పిట్ తలుపును పూర్తిగా తెరిచారు.వెంటనే త్వివికా మానేస్‌తో పాటు మరో ఇద్దరు ప్రయాణికులు అసాఫ్ రజువాన్, యానివ్ హయున్ రంగంలోకి దిగి ఆయుధంతో ఉన్న నిందితుడిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. విమానంలోని హెడ్‌ఫోన్ సెట్ల వైర్లు, కేబుల్స్‌తో నిందితుడిని గట్టిగా కట్టేసి బందీగా మార్చారు.సౌదీ అరేబియాలో అత్యవసర ల్యాండింగ్..ఈ పోరాట సమయంలో విమానం ఒక్కసారిగా అదుపుతప్పి తీవ్ర వేగంతో కిందికి దూసుకెళ్లడంతో క్యాబిన్‌లో ప్రయాణికులు భయంతో కేకలు వేశారు. ఆ తర్వాత విమానంలో ఉన్న మరో ఇద్దరు డ్యూటీలో లేని పైలట్లు కాక్‌పిట్ నియంత్రణను తమ చేతుల్లోకి తీసుకున్నారు. సౌదీ అరేబియాలోని తబూక్ నగరంలో విమానాన్ని సురక్షితంగా ల్యాండ్ చేశారు. తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ వెనకడుగు వేయకుండా పోరాడి వందలాది ప్రాణాలను కాపాడిన కెప్టెన్ స్మిత్ మచ్ఛర్ ధైర్యసాహసాలను ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు ప్రత్యేకంగా కొనియాడారు.

దుబాయ్‌ నుంచి టెల్‌ అవీవ్‌ వెళ్తున్న ఫ్లైదుబాయ్‌ విమానంలో జరిగిన ఘటనపై దర్యాప్తు కొనసాగుతున్న వేళ కొత్త విషయాలు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. కాక్‌పిట్‌లో జరిగిన దాడి వెనుక ఉద్దేశం ఏమిటి? విమానాన్ని కూల్చే ప్రయత్నమేనా? లేక మరేదైనా కారణమా? అన్న అంశాలపై అధికారులు ఆరా తీస్తున్నారు. ఈ ఘటనపై ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు చర్చకు దారితీశాయి.ఫాక్స్‌ న్యూస్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో నెతన్యాహూ.. ఒమన్‌కు చెందిన కో-పైలట్‌ ఇస్లామిక్‌ తీవ్రవాద భావజాలానికి ప్రభావితుడై ఉండొచ్చని తెలిపారు. అతడి వ్యక్తిగత సమాచారంలో కొన్ని అంశాలు బయటపడ్డాయని, దర్యాప్తు కొనసాగుతోందని చెప్పారు. అదుపులోకి తీసుకున్న సమయంలో కో-పైలట్‌ “కిల్‌ మీ.. కిల్‌ మీ” అంటూ అరచినట్లు పేర్కొన్నారు. అతడు ఆత్మహత్యా ధోరణిలో ఉన్నట్లు కనిపించిందని, విమానాన్ని ప్రమాదంలోకి నెట్టే ఉద్దేశం ఉండి ఉండొచ్చని అనుమానం వ్యక్తం చేశారు.ఇటు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌.. ఫ్లైదుబాయ్‌ ఘటనను తీవ్రంగా పరిగణించారు. భారత పైలట్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి చేసిన ఆ కోపైలట్‌కు ఇరాన్‌తో లింకులు ఉండొచ్చన్న అనుమానాలు వ్యక్తం చేశారు. దర్యాప్తు జరుగుతోందని.. అదే గనుక నిజమని తేలితే ఇరాన్‌పై భీకరదాడులు జరుపుతామని హెచ్చరించారు.కాక్‌పిట్‌లో రక్తపాతం..వీడియో బయటకుఫ్లైదుబాయ్‌ ఎఫ్‌జెడ్‌1073 విమానం దుబాయ్‌ నుంచి టెల్‌ అవీవ్‌కు వెళ్తుండగా ఈ ఘటన జరిగింది. విమానంలో 174 మంది ప్రయాణికులు, ఎనిమిది మంది సిబ్బంది ఉన్నారు. విమాన కాక్‌పిట్‌లో కో-పైలట్‌ భారతీయ కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి జరిగింది. ఈ సమయంలో విమానం ఒక్కసారిగా వేల అడుగుల ఎత్తు నుంచి కిందికి దిగడంతో ప్రయాణికుల్లో తీవ్ర భయాందోళనలు నెలకొన్నాయి.బయటకు వచ్చిన వీడియోల్లో విమానం లోపల గందరగోళ పరిస్థితులు కనిపించాయి. ప్రయాణికులు కాక్‌పిట్‌ వైపు పరుగులు తీస్తూ కనిపించారు. “అతడు విమానాన్ని కూల్చేందుకు ప్రయత్నించాడు” అంటూ కొందరు ప్రయాణికులు అరుస్తున్న దృశ్యాలు కూడా బయటకు వచ్చాయి.గాయాలతోనే తలుపు తెరిచి..దాడిలో తీవ్రంగా గాయపడిన కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చర్‌ రక్తస్రావంతో ఉన్నప్పటికీ కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరిచినట్లు ఆ దృశ్యాలు ఉన్నాయి. దీంతో ప్రయాణికులు లోపలికి వెళ్లి కో-పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకున్నారు. “అతడు నన్ను చాలా సార్లు కొట్టాడు” అంటూ కెప్టెన్‌ చెప్పిన దృశ్యాలు వీడియోల్లో కనిపించినట్లు సమాచారం.ఈ సమయంలో కొందరు ప్రయాణికులు ధైర్యంగా ముందుకు వచ్చారు. ట్జ్వికా మానెస్‌, అసఫ్‌ రాజువాన్‌, యానివ్‌ హయూన్‌ వంటి ప్రయాణికులు కాక్‌పిట్‌లోకి వెళ్లి దాడి చేసిన వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకోవడంలో సహకరించారు.ప్లంబర్‌, డెంటిస్ట్‌.. ప్రయాణికులే హీరోలుఈ ఘటనలో ప్రయాణికుల పాత్ర కీలకంగా మారింది. విమానంలో ఉన్న డెంటిస్ట్‌ షోటా ముసాయెవ్‌ గాయపడిన కెప్టెన్‌కు ప్రథమ చికిత్స అందించారు. అలాగే విమానంలో ఉన్న ఆఫ్‌-డ్యూటీ పైలట్లు పరిస్థితిని చక్కదిద్దడంలో సహకరించారు. ప్రయాణికుడు యానివ్‌ హయూన్‌.. విమాన ప్రమాదాలకు సంబంధించిన టీవీ షోలు చూసిన అనుభవం ఆ సమయంలో తనకు ఉపయోగపడిందని చెప్పినట్లు సమాచారం.కోలుకుంటున్న భారత పైలట్‌ఘటన తర్వాత సౌదీ అరేబియాలోని టబూక్‌ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందిన కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చర్‌ను అనంతరం యూఏఈకి తరలించారు(ఎయిర్‌లిఫ్ట్‌). యూఏఈలో భారత రాయబారి దీపక్‌ మిట్టల్‌ ఆస్పత్రికి వెళ్లి కెప్టెన్‌, ఆయన కుటుంబ సభ్యులను కలిశారు. స్మిట్‌ ఆరోగ్యం నిలకడగా ఉందని, కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడుతున్నారని తెలిపారు. “ధైర్యవంతుడైన భారత ముద్దుబిడ్డ” అంటూ స్మిట్‌ను ఆయన ప్రశంసించారు. మానవ ప్రాణాలను కాపాడటంలో ఆయన గొప్ప సేవ చేశారని పేర్కొన్నారు.కో-పైలట్‌ UAE అదుపులోకిఘటన తర్వాత సౌదీ అధికారులు కో-పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ప్రాథమిక విచారణ అనంతరం అతడిని యూఏఈ అధికారులకు అప్పగించారు. ఈ ఘటన ఉగ్రవాద సంబంధమా? ముందస్తు ప్రణాళిక ఉందా? కో-పైలట్‌ ఒక్కడే ఈ చర్యకు పాల్పడ్డాడా? అన్న అంశాలపై దర్యాప్తు జరుగుతోంది. ఈ దర్యాప్తులో ఇజ్రాయెల్‌ కూడా భాగం కావొచ్చని సమాచారం. ఘటనపై అనుమానాలు?ఈ ఘటన తర్వాత విమాన భద్రతా వ్యవస్థపై కూడా ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ఒమన్‌, ఇజ్రాయెల్‌కు అధికారిక దౌత్య సంబంధాలు లేనప్పటికీ.. ఆ దేశానికి చెందిన వ్యక్తి ఇజ్రాయెల్‌ వెళ్లే విమానంలో విధులు నిర్వహించడం ఎలా సాధ్యమైందన్న చర్చ మొదలైంది. ఏమైనా లోపాలు జరిగాయా? అన్నది దర్యాప్తులో తేలాల్సి ఉంది.మరోవైపు.. అంతర్జాతీయ మీడియా సంస్థలు ఈ ఘటనపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ప్లంబర్‌ అయిన యానివ్‌ హయూన్‌ ఆ సమయంలో విమానం కంట్రోల్‌ చేశాడన్న కోణాన్ని ఏకిపారేస్తున్నాయి. హయూన్‌ నేరుగా ప్రధాని నెతన్యాహూను కలవడం, ఆ సమయంలో జరిగిందంతా డ్రామాగా అభివర్ణిస్తూ కథనాలు ఇస్తున్నాయి. ఇటు ఒమన్‌కు చెందిన వ్యక్తికి.. ఇజ్రాయెల్‌కు విమానం నడిపే అవకాశం ఎలా దక్కింది? అని మాజీ పైలట్లు ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఇంకోవైపు ఎన్నికల్లో లబ్ధి కోసమే నెతన్యాహూ ఈ డ్రామాలు ఆడుతున్నారేమో అని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రతిపక్షాలు అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఇదీ చదవండి: ఎలక్షన్‌ దాకా ఆగడం ఎందుకు? బాంబులేస్తే పోలా!

జెరూసలేం/దుబాయ్‌: ఫ్లై దుబాయ్‌ ఉదంతంలో కెప్టెన్‌ను కోపైలట్‌ అంత దారుణంగా ఎందుకు పొడిచాడు? ప్రయాణికులందర్నీ చంపబోయిన తనను అడ్డుకున్నందుకు కోపైలట్‌ పట్టరాని ఆవేశంతో విచక్షణారహితంగా కెప్టెన్‌పై దాడిచేశాడా? అనేవి అంతుచిక్కని ప్రశ్నలుగా మిగిలిపోయాయి. పిచ్చెక్కినట్లు కీలక వ్యవస్థలను అతను ఎందుకు నాశనంచేయబోయాడు? అనే దానికి కూడా ఏ దర్యాప్తు సంస్థా ఇంకా జవాబు చెప్పే పరిస్థితిలేదు. ప్రస్తుతం సౌదీ పోలీసుల కస్టడీలో ఉన్న కోపైలట్‌ నోరు విప్పితేగానీ విమాన క్రాష్‌ల్యాండింగ్‌ కుట్ర వెనక ఉన్నదెవరు? అనే విషయాలు వెల్లడికానున్నాయి. ఇందుకోసం ఇప్పటికే యూఏఈ పోలీసులు దర్యాప్తు ఆరంభించారు. ఘటన జరిగిన విమానం యూఏఈ ప్రభుత్వరంగ పౌరవిమానయాన సంస్థ కావడంతో సమగ్ర దర్యాప్తునకు ఆదేశించినట్లు యూఏఈ అటార్నీ జనరల్‌ కౌన్సిలర్‌ హమాద్‌ అల్‌ షామీ తెలిపారు. ఇజ్రాయెల్‌ సైతం దర్యాప్తు మొదలెట్టింది. మరో 9/11 తరహా ఉగ్రదాడి ఘటనగా ఇది పేరొందటంతో అమెరికా సైతం రంగంలోకి దిగబోతోంది. పట్టుబడిన కోపైలట్‌ ఒమన్‌ దేశస్తుడని ప్రచారంకావడంతో ఆ దేశం సైతం తమ వైపు నుంచి దర్యాప్తు ఆరంభించే ఆస్కారముంది. ఇన్ని దేశాల దర్యాప్తుల్లో ఏమేం విషయాలు బయటికొస్తాయా అని ప్రపంచదేశాలు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాయి. ‘‘ఉగ్రవాదం మొదలు కోపైలట్‌ వ్యక్తిత్వం, మానసిక సమస్యల దాకా అన్ని కోణాల్లో దర్యాప్తు జరగబోతోంది’’అని సంబంధిత ఉన్నతాధికారి వెల్లడించారు. మరోవైపు ఈ ఘటన వెనుక ఇస్లామిక్‌ ఉగ్రవాదుల హస్తముందని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని నెతన్యాహూ ఆరోపించారు. ఫాక్స్‌న్యూస్‌ ఛానల్‌ వారి ‘ఫాక్స్‌ అండ్‌ ఫ్రెండ్స్‌’ కార్యక్రమంలో నెతన్యాహూ మాట్లాడారు. ‘‘అతనో ఉగ్రవాది. ఇస్లామిక్‌ మతఛాందసవాది’’అని అన్నారు. ఈ ఘటనలో ఇరాన్‌ ప్రమేయముందా అని మీడియా అడగ్గా ‘‘ఇప్పుడే దీనిపై మాట్లాడటం తొందరపాటు చర్యే అవుతుంది’’అని అన్నారు. అయితే తన వాదనలకు గల బలమైన సాక్ష్యాధారాలను ఆయన బయటపెట్టలేదు. కోపైలట్‌ను ప్రశ్నించేందుకు ఇజ్రాయెల్‌ నిఘా, భద్రతాధికారులు ఇప్పటికే సౌదీకి చేరుకున్నారు. యూఏఈ అధ్యక్షుడు షేక్‌ మొహమ్మద్‌ బిన్‌ జయీద్‌ అల్‌ నహ్యాన్‌తో నెతన్యాహూ ఫోన్‌ మంతనాల తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌ బృందం సౌదీకి చేరుకుంది. దర్యాప్తు నిమిత్తం అతడిని తమకు అప్పగిస్తే స్వదేశానికి తీసుకెళ్తామని ఇజ్రాయెల్‌ జాతీయభద్రతా మంత్రి ఇతామర్‌ బెన్‌ గవిర్‌ చెప్పారు. అయితే ఈ అభ్యర్థనపై సౌదీ ప్రభుత్వం ఇంకా ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు.

ఆకాశంలో వేల అడుగుల నుంచి అమాంతం కిందకు జారిన విమానం.. కాక్‌పిట్‌లో రక్తపు మడుగులో పైలట్‌.. మరో పైలట్‌ విమానాన్ని నేలవైపు మళ్లించే ప్రయత్నం.. బయట ప్రయాణికుల హాహాకారాలు.. ఏం జరుగుతుందో తెలియని భయానక పరిస్థితి. అలాంటి సమయంలో కొందరు ప్రయాణికులు ప్రాణాలకు తెగించి కాక్‌పిట్‌లోకి దూసుకెళ్లారు. సమయస్ఫూర్తిని ప్రదర్శించి.. చివరకు 174 మంది ప్రాణాలతో బయటపడగలిగారు. దుబాయ్‌ నుంచి టెల్‌ అవీవ్‌ వెళ్తున్న ఫ్లైదుబాయ్‌ విమానంలో జరిగిన ఈ ఘటనలో ఇప్పుడు ఐదుగురిని హీరోలుగా కొనియాడుతున్నారు.విమానంలో ప్రయాణిస్తున్న ఒమన్‌కు చెందిన కో–పైలట్‌.. భారత పైలట్‌ కెప్టెన్‌ స్మిత్‌ మచ్చార్‌పై దాడి చేసి కత్తితో పొడిచినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ అధికారులు తెలిపారు. తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ మచ్చార్‌ కాక్‌పిట్‌ తలుపును తెరవగలిగారు. దీంతో బయట ఉన్న ప్రయాణికులు, సిబ్బంది లోపలికి వెళ్లే అవకాశం లభించింది. ఇదే సమయంలో విమానం వేల అడుగుల ఎత్తును అత్యంత వేగంగా కోల్పోయింది. చివరకు ప్రయాణికులు, సిబ్బంది కలిసి కో–పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకోవడం, విమానం సురక్షితంగా ల్యాండ్‌ కావడంతో అంతా ‘హమ్మయ్యా’ అనుకున్నారు. భారత పైలట్‌కు ప్లంబర్‌ ధైర్యంఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన ప్లంబర్‌ యానివ్‌ హయూన్‌ ఈ ఘటనలో కీలకంగా వ్యవహరించారు. గాయపడిన మచ్చార్‌కు సాయం చేసిన అతను.. రక్తపు దుస్తులతోనే ఇజ్రాయెల్‌లో అడుగుపెట్టాడు. నేరుగా ఆ దేశ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహును కలిసి జరిగింది వివరించారు. మచ్చార్‌ గాయపడినప్పటికీ కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరవడం వల్లే మిగతావారు లోపలికి వెళ్లగలిగారని హయూన్‌, నెతన్యాహుతో చెప్పారు. దీంతో ఆయన మచ్చార్‌ను ప్రశంసించారు. ఆ సమయంలో జరిగింది ఏంటో ఆయన మీడియాకు వివరించారు.AMAFOTO: Minisitiri w'Intebe wa Israel, @netanyahu, yashimiye Yaniv Hayoun, umwe mu bagenzi bafashije guhagarika ishimutwa ry’indege ya @flydubai no gusubiza indege ku murongo.Hayoun yavuze ko yinjiye mu cyumba cy’abapilote, afata umupilote wungirije wari ku bikoresho... pic.twitter.com/kPyGvitwE6— BIGEZWEHO TV (@bigezweho_tv) October 1, 2026కాక్‌పిట్‌లోకి వెళ్లిన ఆయన.. తీవ్రంగా గాయపడి నేలపై పడివున్న మచ్చార్‌ను చూసి ‘‘నువ్వు చనిపోవు బ్రో.. నీకేం కాదు’’ అంటూ ధైర్యం చెప్పారు. అనంతరం కో–పైలట్‌ను వెనక్కి లాగి కాక్‌పిట్‌ నుంచి బయటకు తీసుకువచ్చేందుకు ప్రయత్నించారు. విమానం అదుపు తప్పుతున్న సమయంలో కంట్రోల్‌ స్టిక్‌ను వెనక్కి లాగి దాన్ని స్థిరీకరించేందుకు కూడా హయూన్‌ ప్రయత్నించారు. Il premier israeliano Benjamin Netanyahu ha incontrato Yaniv Hayoun, passeggero del volo FlyDubai atterrato in emergenza in Arabia Saudita dopo che un pilota avrebbe aggredito un collega. Netanyahu ha definito Hayoun un eroe per aver contribuito a neutralizzare l'aggressore. pic.twitter.com/lIEXD38d1u— LaPresse (@LaPresse_news) October 1, 2026ఇక్కడే ఓ ఆసక్తికరమైన ట్విస్ట్‌ ఉంది. విమానం కంట్రోల్స్‌ను ఎలా ఆపరేట్‌ చేయాలో తనకు పెద్దగా తెలియదని చెబుతున్న హయూన్‌.. టీవీలో వచ్చే ఎయిర్‌ క్రాష్‌ ఇన్వెస్టిగేషన్‌(Air Crash Investigation) కార్యక్రమం చూసిన అనుభవం గుర్తొచ్చిందని చెప్పారు. ‘‘నేను ఆ షో చూస్తుంటాను’’ అంటూ నెతన్యాహుతో జరిగిన భేటీలో ఆయన చెప్పడం.. చిరునవ్వులు చిందించడం ఇప్పుడు వైరల్‌గా మారింది.బ్యాంకర్‌.. బిజినెస్‌మన్‌ కూడా రంగంలోకికో–పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకోవడంలో మరో ఇద్దరు ఇజ్రాయెలీ ప్రయాణికులు జ్వికా మానెస్‌, అసఫ్‌ రాజువాన్‌ కీలకంగా వ్యవహరించారు. బ్యాంక్‌ లియూమి అండర్‌రైటింగ్‌ కంపెనీ సీఈవో అయిన మానెస్‌.. విమానంలో ఇచ్చిన హెడ్‌ఫోన్‌ కేబుళ్లతో దాడి చేసిన వ్యక్తిని కట్టేసినట్లు చెప్పారు. విమానం వేగంగా కిందికి దూసుకెళ్తుండగా ప్రయాణికులు భయంతో కేకలు వేస్తున్నారని ఆయన వివరించారు. ఇన్సూరెన్స్‌ ఏజెన్సీ నిర్వహించే రాజువాన్‌ కూడా కాక్‌పిట్‌లోకి వెళ్లి కో–పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకోవడంలో సహకరించారు. కొంతసేపు అతడిని అదుపులోనే ఉంచి, విమానం సురక్షితంగా ల్యాండ్‌ అయ్యే వరకు పరిస్థితిని అదుపులో ఉంచినట్లు ఆయన తెలిపారు.డెంటిస్ట్‌ ప్రాణదాతగా..ఈ ఘటనలో డాక్టర్‌ షోటా ముసాయెవ్‌ పాత్ర కూడా కీలకంగా మారింది. దాడి చేసిన వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకున్న తర్వాత ఆయన తీవ్రంగా గాయపడిన కెప్టెన్‌ మచ్చార్‌ వద్దకు వెళ్లారు. తలకు, చేతులకు తీవ్ర గాయాలై రక్తస్రావం అవుతున్న మచ్చార్‌కు ప్రాథమిక వైద్యం అందించి రక్తస్రావాన్ని ఆపేందుకు ప్రయత్నించారు. విమానం అత్యవసరంగా ల్యాండ్‌ అయ్యే వరకు ఆయన పరిస్థితిని స్థిరంగా ఉంచడంలో ముసాయెవ్‌ సహకరించారు.ఇద్దరు ఆఫ్‌-డ్యూటీ పైలట్లు కూడా..కాక్‌పిట్‌లో పరిస్థితి అదుపులోకి వచ్చిన తర్వాత విమానంలో ప్రయాణిస్తున్న ఇద్దరు ఆఫ్‌-డ్యూటీ పైలట్లు కంట్రోల్స్‌ చేపట్టారు. వారి సహాయంతో విమానం మళ్లీ స్థిరపడింది. అనంతరం అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించి సౌదీ అరేబియాలోని తబుక్‌ విమానాశ్రయానికి మళ్లించారు. అలా విమానంలోని మొత్తం 174 మంది సురక్షితంగా బయటపడ్డారు. లేకుంటే మరో 9/11 అయ్యేది.హెర్జోగ్‌ కీలక నిర్ణయంఈ ఘటనలో ప్రాణాలకు తెగించి స్పందించిన నలుగురు ఇజ్రాయెలీలకు దేశ అత్యున్నత పౌర వీరత్వ పురస్కారానికి సిఫార్సు చేయనున్నట్లు ఇజ్రాయెల్‌ అధ్యక్షుడు ఐజాక్‌ హెర్జోగ్‌ ప్రకటించారు. యానివ్‌ హయూన్‌, జ్వికా మానెస్‌, అసఫ్‌ రాజువాన్‌, డాక్టర్‌ షోటా ముసాయెవ్‌ల పేర్లను ఆయన సిఫార్సు చేశారు. కాక్‌పిట్‌లోకి వెళ్లి దాడిచేసిన వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకోవడం, విమానాన్ని స్థిరీకరించడం, తీవ్రంగా గాయపడిన పైలట్‌కు ప్రాణరక్షక వైద్యం అందించడం వంటి చర్యలను హెర్జోగ్‌ ప్రశంసించారు.ఫ్లైదుబాయ్‌ ఘటన వెనుక కో–పైలట్‌ ఉద్దేశం ఏమిటన్నది ఇంకా దర్యాప్తులోనే ఉంది. ఫ్లైదుబాయ్‌ కూడా అధికారులతో కలిసి దర్యాప్తు కొనసాగిస్తున్నట్లు తెలిపింది. ఘటన అనంతరం FZ1073 టబుక్‌లో సురక్షితంగా దిగిందని, ప్రయాణికులందరూ క్షేమంగా ఉన్నారని సంస్థ అధికారికంగా వెల్లడించింది.ఇదీ చదవండి: కెప్టెన్‌ మచ్చార్‌.. యూ ఆర్‌ రియల్‌ హీరో

ఫ్లైదుబాయ్‌ విమానంలో చోటుచేసుకున్న ఈ ఘటన ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో కీలకంగా నిలిచిన భారత పైలట్‌ కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌ ప్రాణాలకు తెగించి పోరాడటంతో పెను ప్రమాదం తప్పింది. దీంతో అతనిపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు కురుస్తున్నాయి. అయితే ఇంతటి ప్రమాదకర చర్యకు పాల్పడిన కో-పైలట్‌ ఎవరు? అతడి ఉద్దేశం ఏమిటి? అనే మిస్టరీ ఇంకా వీడలేదు.ఇజ్రాయెల్‌ అధికారుల ప్రకారం.. దాడికి పాల్పడిన కో-పైలట్‌ ఒమన్‌ జాతీయుడు. అతడి పూర్తి పేరును మాత్రం ఇప్పటివరకు అధికారికంగా వెల్లడించలేదు. ఫ్లైదుబాయ్‌లోనే పనిచేస్తున్న అతడు.. సంస్థలో చేరి ఏడాది కూడా కాలేదని తెలుస్తోంది. అయితే ఏ ఉద్దేశంతో దాడి చేశాడన్నది కూడా తెలియరాలేదు. ఘటన తర్వాత సౌదీ అరేబియా అధికారులు అతడిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వాళ్ల సహకారంతో అతన్ని ప్రశ్నిస్తున్నట్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు తెలిపారు. ఫ్లైదుబాయ్‌ ప్రకారం.. ఘటనకు దారితీసిన అసలు కారణాలు ఇంకా తెలియరాలేదు. అందువల్ల కో-పైలట్‌ ఉద్దేశం గురించి ముందస్తు ఊహాగానాలు చేయొద్దని సంస్థ హెచ్చరించింది. నెతన్యాహు ఏమన్నారంటే..ఈ ఘటనపై ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు తీవ్రంగా స్పందించారు. కో-పైలట్‌ మొదట కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై కత్తితో దాడి చేసి.. అనంతరం విమానాన్ని కూల్చేందుకు ప్రయత్నించినట్లు చెప్పారు. విమానంలో ఉన్న ప్రయాణికులు, సిబ్బంది జోక్యం చేసుకోవడంతో ఆ ప్రయత్నం విఫలమైందని వివరించారు. విమానంలో మొత్తం 174 మంది ఉన్నారని, వారిలో ఎక్కువ మంది ఇజ్రాయెల్‌ పౌరులేనని తెలిపారు.స్మిట్‌ మచ్చార్‌ తీవ్రంగా గాయపడినా చివరి శక్తిని ఉపయోగించి కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరిచారని నెతన్యాహు కార్యాలయ ప్రతినిధి డోరన్‌ స్పీల్‌మన్‌ తెలిపారు. దీంతో ప్రయాణికులు లోపలికి వెళ్లి దాడి చేసిన కో-పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకోగలిగారని చెప్పారు. నెతన్యాహు స్వయంగా స్మిట్‌ మచ్చార్‌ను “నిజమైన హీరో”గా అభివర్ణించి, ఆయన త్వరగా కోలుకోవాలని ఆకాంక్షించారు. 174 మంది ప్రాణాలను కాపాడటంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారని ప్రశంసించారు.My salute to the Indian pilot Captain Smit Machchhar for his extraordinary bravery.Despite being stabbed and seriously injured, he fought back, resisted, opened the cockpit door, and enabled passengers and crew to overpower the attacker — preventing a catastrophic mid-air…— Benjamin Netanyahu - בנימין נתניהו (@netanyahu) September 30, 2026ట్రంప్‌ ఏమన్నారంటే..అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ కూడా ఈ ఘటనపై నెతన్యాహుతో మాట్లాడినట్లు తెలిపారు. అనంతరం ఓవల్‌ ఆఫీస్‌లో మీడియాతో మాట్లాడుతూ.. నెతన్యాహు నుంచి తనకు అందిన వివరాలను చెప్పారు. విమానంలో ఉన్న ఓ ఇజ్రాయెలీ ప్లంబర్‌ కాక్‌పిట్‌లోకి వెళ్లి పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకోవడంలో సహకరించాడు. కో-పైలట్‌ విమాన నియంత్రణ వ్యవస్థను దెబ్బతీయడానికి ప్రయత్నించాడు. అతడు “టెర్రరిస్ట్‌ అయి ఉండొచ్చు.. లేదంటే మరేదైనా కారణం ఉండొచ్చు” అనే అర్థంలో వ్యాఖ్యానించారు. ఇటు ప్రయాణికుల్ని కాపాడిన భారతీయ పైలట్‌ కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌ను మాత్రం ట్రంప్‌ అభినందించారు.ఇజ్రాయెల్‌ బలగాలు ఏం చెప్పాయి?ఇజ్రాయెల్‌ అధికారులు ఈ ఘటనను తీవ్రమైన భద్రతా ఘటనగా అభివర్ణించారు. కో-పైలట్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి చేసిన తర్వాత విమానం దాదాపు 14 వేల అడుగుల మేర అత్యంత వేగంగా కిందకు దిగిపోయిందని చెప్పారు. ఈ సమయంలో ప్రయాణికులు, సిబ్బంది కాక్‌పిట్‌లోకి వెళ్లి కో-పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకున్నారని తెలిపారు. అనంతరం విమానంలో ఉన్న మరో జంట ఫ్లైదుబాయ్‌ పైలట్లు బాధ్యతలు చేపట్టి విమానాన్ని సౌదీ అరేబియాలోని టబుక్‌లో సురక్షితంగా ల్యాండ్‌ చేశారు. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని కార్యాలయ ప్రతినిధి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. రక్తస్రావంతో నేలపై పడిపోయిన స్మిట్‌ మచ్చార్‌ తన మిగిలిన శక్తినంతా ఉపయోగించి కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరిచారు. లోపలికి వెళ్లిన ప్రయాణికులు కో-పైలట్‌ కంట్రోల్‌ ప్యానెల్‌పై దాడి చేస్తున్నట్లు చూశారని అధికారులు వివరించారు.హైజాకింగ్‌? లేదంటే..ఇక్కడే అసలు మిస్టరీ కొనసాగుతోంది. నెతన్యాహు ప్రకారం ఇది సాధారణ హైజాకింగ్‌ ఘటనలా కనిపించడం లేదని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు ఒక ఇంటర్వ్యూలో చెప్పారు. కో-పైలట్‌ విమానం నడపడానికి ప్రయత్నించకుండా కంట్రోల్‌ ప్యానెల్‌ను దెబ్బ తీసే ప్రయత్నం చేశాడట. ఓ ప్రయాణికుడు ఇచ్చిన వాంగ్మూలాన్నే నెతన్యాహు ప్రస్తావించారు. అందువల్ల ఇది ఆత్మహత్యా ప్రయత్నం కావొచ్చనే అభిప్రాయమూ వ్యక్తం చేశారాయన. తనిఖీలు ముమ్మరంఈ ఘటన తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌ భద్రతా అధికారులు విదేశీ విమానాల పైలట్లపై తనిఖీలను మరింత కఠినతరం చేయాలని నిర్ణయించారు. ఇజ్రాయెల్‌కు వచ్చే విమానాల పైలట్ల గుర్తింపును ముందుగానే తెలుసుకుని, భద్రతా ప్రక్రియలను మరింత పటిష్టం చేయనున్నట్లు ప్రధాని కార్యాలయ ప్రతినిధి తెలిపారు. మరోవైపు ఈ ఘటన నేపథ్యంతో.. ఇజ్రాయెల్‌కు అన్ని సర్వీసులను ఫ్లైదుబాయ్‌ రద్దు చేసింది.అలా.. కో-పైలట్‌ ఎవరు? ఎందుకు స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై దాడి చేశాడు? విమానాన్ని నిజంగానే కూల్చాలనుకున్నాడా? ఉగ్రవాద కోణముందా? పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఇరాన్‌తో ఏమైనా సంబంధముందా? అన్న ప్రశ్నలకు ఇంకా పూర్తిస్థాయి సమాధానాలు రావాల్సి ఉంది. 🚨✈️ TERROR EN EL AIRE El vuelo Flydubai FZ1073 (Dubái–Tel Aviv) con 180 pasajeros, entre ellos unos 30 niños. El copiloto @puñ@l0 al capitán en cabina, pasajeros israelíes y tripulación consiguieron entrar, reducir al copiloto y estabilizar el avión#Internacional pic.twitter.com/fKUM3oHdmh— Crónica NLD (@CronicasLDN) September 30, 2026ఇదీ చదవండి: నువ్వు రియల్‌ హీరో బ్రో.. భారత పైలట్‌పై ప్రశంసల జల్లు

సెప్టెంబర్‌ 30న ఫ్లైదుబాయ్‌ FZ1073 విమానంలో జరిగిన ఘటన నేపథ్యంలో సదరు విమాన సంస్థ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇజ్రాయెల్‌కు వెళ్లే, అక్కడి నుంచి వచ్చే విమాన సర్వీసులను ఫ్లై దుబాయ్‌ తాత్కాలికంగా నిలిపివేసింది. అధికారుల దర్యాప్తు పూర్తయ్యే వరకు ఇజ్రాయెల్‌కు విమాన సర్వీసులు నిలిపివేస్తున్నట్లు ఫ్లైదుబాయ్‌ ప్రకటించింది.ప్రయాణికులు, సిబ్బంది, విమాన కార్యకలాపాల భద్రత, సంక్షేమమే తమకు అత్యంత ప్రాధాన్యమని సంస్థ స్పష్టం చేసింది. ఘటనకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను అధికారులు వెలుగులోకి తీసుకురావడానికి వీలుగా ఈ తాత్కాలిక సస్పెన్షన్‌ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలిపింది. దర్యాప్తు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో పరిస్థితిని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షిస్తామని పేర్కొంది.అసలేం జరిగింది?భారత కాలమానం ప్రకారం.. బుధవారం ఉదయం దుబాయ్‌-టెల్‌అవీవ్‌ మధ్య ప్రయాణిస్తున్న విమానంలో పైలట్‌, కో-పైలట్‌ మధ్య కాక్‌పిట్‌లో ఘర్షణతో ఒక్కసారిగా ఉద్రిక్తంగా మారింది. ఈ క్రమంలో కో-పైలట్‌ కెప్టెన్‌ స్మిట్‌ మచ్చార్‌పై కత్తితో దాడి చేసినట్లు సమాచారం. అనంతరం విమానం ఒక్కసారిగా ఎత్తు కోల్పోయింది. ఫ్లైట్‌ ట్రాకింగ్‌ డేటా ప్రకారం కేవలం 30 సెకన్లలో దాదాపు 14 వేల అడుగుల మేర కిందికి పడిపోయింది. విమానంలోని ప్రయాణికులకు పరిస్థితి అర్థమయ్యేలోపే కాక్‌పిట్‌ నుంచి అరుపులు వినిపించాయి. ఇదే సమయంలో గాయపడిన కెప్టెన్‌ మచ్చర్‌ కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరిచారు. దీంతో ప్రయాణికులు, సిబ్బంది లోపలికి వెళ్లే అవకాశం ఏర్పడింది.🚨 BREAKING: A pilot aboard Flydubai flight FZ1073 from Dubai to Tel Aviv attacked the other pilot and attempted to seize control of the aircraft in terror attack.The plane, carrying 174 Israeli passengers, plunged 14,000 feet before the situation was brought under control and… pic.twitter.com/FAgyt7dOpK— Combat Antisemitism Movement (@CombatASemitism) September 30, 2026‘‘విమానాన్ని కూల్చేందుకు ప్రయత్నించాడు’’ఈ దాడికి సంబంధించి సంచలన ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. కో-పైలట్‌ విమానం వ్యవస్థలను ధ్వంసం చేసేందుకు ప్రయత్నించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ప్రయాణికుడు యానివ్‌ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. మచ్చార్‌ కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరిచి కుప్పకూలిన తర్వాత ప్రయాణికులు లోపలికి వెళ్లి దాడి చేసిన వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. అనంతరం విమానంలో ఉన్న మరో సెట్‌ పైలట్లు కాక్‌పిట్‌లోకి చేరుకుని విమానాన్ని కంట్రోల్‌ చేయగలిగారు. అటు నుంచి సౌదీ అరేబియాలోని టబుక్‌కు మళ్లించారు. అక్కడ విమానం సురక్షితంగా ల్యాండ్‌ అయింది.ఆసుపత్రిలో చికిత్స.. పరిస్థితి నిలకడగాకాక్‌పిట్‌ ఘటనలో తీవ్రంగా గాయపడిన మచ్చర్‌ను సౌదీ అరేబియాలోని టబుక్‌ ఆసుపత్రికి తరలించారు. ఆయనకు చికిత్స కొనసాగుతోంది. భారత రాయబార కార్యాలయం, జెడ్డాలోని కాన్సులేట్‌ ఆయన ఆరోగ్య పరిస్థితిని పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఆయన పరిస్థితి నిలకడగా ఉన్నట్లు సమాచారం. కుటుంబ సభ్యులతోనూ అధికారులు సంప్రదింపులు జరుపుతున్నారు.ఇదీ చదవండి: ‘భారత్‌ గర్విస్తోంది’.. స్మిట్‌ మచ్చార్‌ ధైర్యానికి మోదీ ఫిదా!

ఒకవైపు ప్రసంగం మొదలవగానే ప్రతినిధుల వాకౌట్‌.. మరోవైపు ఏమాత్రం తగ్గని నెతన్యాహు. ఐక్యరాజ్యసమితి వేదికగా ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యను గట్టిగా సమర్థించుకున్నారు. ఇరాన్‌ అణు కేంద్రాలపై దాడి చేయడం ప్రధానిగా తాను తీసుకున్న నిర్ణయాల్లో అత్యంత సులభమైన వాటిలో ఒకటని వ్యాఖ్యానించారు. ఆ చర్య తీసుకోకపోతే తమందరి ప్రాణాలకు ముప్పు ఉండేదని అన్నారు.నెతన్యాహు ప్రసంగం ప్రారంభించగానే వివిధ దేశాలకు చెందిన పలువురు ప్రతినిధులు సభ నుంచి బయటకు వెళ్లారు. ఈ వాకౌట్‌పై స్పందించిన నెతన్యాహు.. బయటకు వెళ్లని వారిలోనూ ఎవరైనా వెళ్లాలనుకుంటే వెళ్లవచ్చంటూ ఘాటు వ్యాఖ్యలు చేశారు. తాజా నివేదికల ప్రకారం 50కిపైగా దేశాలకు చెందిన 100 మందికి పైగా ప్రతినిధులు వాకౌట్‌లో పాల్గొన్నారు.‘ఇరాన్‌పై దాడి చేయడం తప్పనిసరి’ఇరాన్‌ అణు సామర్థ్యాన్ని ధ్వంసం చేయడం చాలా కష్టమైన చర్యేనని నెతన్యాహు చెప్పారు. అయితే ప్రధానిగా తనకు ఎదురైన నిర్ణయాల్లో అది అత్యంత సులభమైన నిర్ణయాల్లో ఒకటని పేర్కొన్నారు. ఇరాన్‌ అణు స్థావరాలపై దాడి చేయకపోతే ఇజ్రాయెల్‌తో పాటు ఇతర దేశాలకూ తీవ్ర ముప్పు ఉండేదని ఆయన వాదించారు. ఇరాన్‌పై చర్యలు తీసుకున్నందుకు బహిరంగంగా విమర్శలు చేస్తున్న కొన్ని దేశాల నేతలు.. వ్యక్తిగతంగా మాత్రం తనకు కృతజ్ఞతలు తెలిపారని నెతన్యాహు పేర్కొన్నారు.ఇదిలా ఉండగా.. తన ప్రసంగంలో నెతన్యాహు తన సోదరుడు యోనతన్‌ ‘యోని’ నెతన్యాహును కూడా గుర్తు చేసుకున్నారు. 1967 ఆరు రోజుల యుద్ధానికి ముందు జరిగిన కుటుంబ సంభాషణను ప్రస్తావిస్తూ.. ‘మనం గెలుస్తాం.. మనకు మరో మార్గం లేదు’ అనే భావాన్ని తన సోదరుడు చెప్పినట్లు గుర్తు చేసుకున్నారు. 1976లో ఉగాండాలోని ఎంటెబ్బే విమానాశ్రయంలో బందీలను విడిపించే ఆపరేషన్‌కు నాయకత్వం వహించిన యోని నెతన్యాహు అక్కడే మరణించారు. ప్రస్తుతం ఇజ్రాయెల్‌ ఎదుర్కొంటున్న పరిస్థితుల్లోనూ అదే భావన తమకు మార్గదర్శకంగా ఉందని నెతన్యాహు చెప్పారు.ఇజ్రాయెల్‌కు అంతర్జాతీయ ఒత్తిడిగాజా యుద్ధం, ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యల నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్‌పై అంతర్జాతీయ విమర్శలు కొనసాగుతున్న సమయంలోనే నెతన్యాహు యూఎన్‌లో ఈ ప్రసంగం చేశారు. ప్రసంగ సమయంలో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రతినిధులు బయటకు వెళ్లడం అంతర్జాతీయ విభేదాలను మరోసారి స్పష్టంగా చూపించింది.నెతన్యాహు మాత్రం ఇజ్రాయెల్‌ తన భద్రత కోసం తీసుకున్న సైనిక చర్యలను కొనసాగిస్తామని స్పష్టం చేశారు. “మాకు మరో మార్గం లేదు” అనే సందేశాన్ని తన ప్రసంగంలో పదేపదే ప్రస్తావించారు.మరోవైపు.. సెప్టెంబర్‌ 24న జరిగిన ఈ యూఎన్‌ ప్రసంగం తర్వాత కూడా నెతన్యాహు వ్యాఖ్యలపై అంతర్జాతీయంగా చర్చ కొనసాగుతోంది. తాజా నివేదికలు ఆయన ప్రసంగాన్ని ఇరాన్‌, గాజా, అమెరికాతో సంబంధాలు, అలాగే ఇజ్రాయెల్‌పై పెరుగుతున్న దౌత్యపరమైన ఒత్తిడిపై తన ప్రభుత్వ వైఖరిని వివరించే ప్రయత్నంగా పేర్కొంటున్నాయి.ఇదీ చదవండి: ట్రంప్ తిరస్కరణ.. ఇరాన్‌ కీలక ప్రకటన

వాషింగ్టన్‌: ఐక్యరాజ్యసమితి (యూఎన్) సాధారణ సభలో ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు తన చేతిలో ఓ పేజర్‌ను పైకి చూపిస్తూ చేసిన హెచ్చరికలు ప్రపంచ దేశాలను నివ్వెరపరిచాయి. గతంలో లెబనాన్‌లో హెజ్‌బొల్లా దళాలపై తాము నిర్వహించిన సంచలన పేజర్ ఆపరేషన్‌ను గుర్తుచేస్తూ ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పెను ప్రకంపనలు సృష్టిస్తున్నాయి. ఇదే వేదికపై ఇజ్రాయెల్ అనుసరిస్తున్న విధానాలపై తీవ్ర నిరసనలు వ్యక్తమవుతున్న తరుణంలో ఈ హైడ్రామా చోటుచేసుకుంది.ఆక్రమిత వెస్ట్ బ్యాంక్‌లో ఇజ్రాయెల్ వైఖరిని నిరసిస్తూ పెద్ద సంఖ్యలో ప్రతినిధులు సభ నుంచి వాకౌట్ చేయగా, అంతర్జాతీయ మీడియా ఈ దృశ్యాలను ప్రముఖంగా హైలైట్ చేసింది. సభలో ఒకవైపు ప్రతినిధులు బయటకు వెళుతుండగా.. మరికొందరు చప్పట్లు కొడుతూ హీబ్రూ భాషలో ‘అమ్‌ ఇజ్రాయేల్‌ చాయ్‌’ అంటూ పెద్దపెట్టున నినాదాలు చేశారు. ఈ పరిణామాలపై స్పందించిన నెతన్యాహు.. సభ నుంచి వెళ్తున్న వారిని ఉద్దేశించి ఇంకా నైతికంగా పిరికివాళ్లు ఎవరైనా ఉంటే ఇక్కడి నుంచి వెళ్లిపోవచ్చు!" అంటూ తనదైన శైలిలో విరుచుకుపడ్డారు.తన ప్రసంగం ఆద్యంతం ఇరాన్‌ను ప్రధాన లక్ష్యంగా చేసుకుని నెతన్యాహు విమర్శలు గుప్పించారు. సభ నుంచి వెళ్లిన ప్రతినిధులు ఇరాన్‌పై దాడి చేయడాన్ని సమర్ధిస్తూనే ఇజ్రాయెల్‌కు ధన్యవాదాలు కూడా చెప్పారని, ఇంతకంటే దిగ్భ్రాంతికరమైన ద్వంద్వ ప్రమాణాలు మరొకటి ఉండవని మండిపడ్డారు. ఇరాన్ అణు కర్మాగారాలపై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడులను సమర్థిస్తూ.. ఆ నిర్ణయం కష్టమైనప్పటికీ, ఒకవేళ తాము అలా చేయకపోయి ఉండేవాళ్లం కాదని, అందరం చనిపోయి ఉండేవాళ్లమని పేర్కొన్నారు. (ఫిబ్రవరి చివరిలో అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులు ప్రారంభం కాగా, జూన్ 2025లో జరిగిన 12 రోజుల యుద్ధంలోనూ ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌పై దాడులు జరిపింది).ఇక వాకౌట్ జరుగుతున్న సమయంలో ఇరాన్ ప్రతినిధులు తమ ఖాళీ కుర్చీలలో ఒక నిరసన సందేశాన్ని ఉంచారు. ప్రసంగం సాగుతున్నంత సేపు సభకు దూరంగా ఉన్న వారు.. ఇరాన్ ప్రముఖ నేత, ఖుద్స్ దళాల మాజీ కమాండర్ ఖాస్సెమ్ సులేమానీ చిత్రాన్ని అక్కడే వదిలి వెళ్లడం గమనార్హం. (2020 జనవరిలో అమెరికా డ్రోన్ దాడిలో సులేమానీ మరణించిన విషయం తెలిసిందే). ఈ సందర్భంగా యూఎన్ సభలో ప్రసంగిస్తూ తన చేతిలోని పేజర్‌ను పైకెత్తిన నెతన్యాహు.. ‘మేం హెజ్‌బొల్లాను తీవ్రంగా దెబ్బతీశాం. ఆ బీపర్ల (పేజర్లు) విషయం మీకు గుర్తుంది కదా? ఆ పరికరాల గురించి గుర్తుంచుకోండి’ అని హెచ్చరించారు. హెజ్‌బొల్లా నాయకులు మరణించారని, ఇజ్రాయెల్ పౌరులనే లక్ష్యంగా చేసుకున్న 1,50,000 బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, రాకెట్ల భారీ ఆయుధ సంపత్తి అంతా తుడిచిపెట్టుకుపోయిందని ఆయన సభలో స్పష్టం చేశారు.మరోవైపు, ఇజ్రాయెల్‌ను విమర్శిస్తున్న బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ దేశాలపై మండిపడిన నెతన్యాహు.. ఆ రెండు దేశాలు తమపై వలసవాద ఆరోపణలు చేస్తున్నాయని, దేవుడి దయవల్ల ఆ పదాన్ని కనిపెట్టింది వాళ్లే అంటూ వ్యంగ్యాస్త్రాలు సంధించారు. WATCH: Netanyahu is booed as he begins his UNGA speech, with many delegations walking out of the General Assembly hall. https://t.co/ldaiBQ0KFk— Clash Report (@clashreport) September 24, 2026

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఇజ్రాయెల్‌కు సుమారు 2,000 పౌండ్ల (907 కిలోల) బరువున్న 60 వేల భారీ బాంబులను విక్రయించేందుకు సిద్ధమవుతున్నట్లు అమెరికా మీడియా కథనాలు వెల్లడించాయి. దాదాపు 2.8 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన ఈ ఆయుధ ప్యాకేజీకి అమెరికా పన్ను చెల్లింపుదారుల నిధులు కూడా ఉపయోగించనున్నట్లు సమాచారం. అయితే ఈ విక్రయాన్ని అమెరికా ప్రభుత్వం అధికారికంగా ధ్రువీకరించలేదు.ఈ ప్యాకేజీలో 20 వేల ఎంకే-84, 20 వేల బీఎల్‌యూ-117, 20 వేల ఐ-2000 పెనిట్రేటర్ బాంబులు ఉండనున్నట్లు సమాచారం. వీటిలో ఎంకే-84, బీఎల్‌యూ-117లు 2,000 పౌండ్ల సాధారణ బాంబులు కాగా, ఐ-2000ను బంకర్ బస్టర్‌గా పిలుస్తారు. గట్టి నిర్మాణాలను ఛేదించి లోపల పేలేలా దీన్ని రూపొందించారు.ఈ ప్రతిపాదిత విక్రయం నేపథ్యంలో అమెరికా ఆయుధ నిల్వలపై కూడా చర్చ మొదలైంది. ఇరాన్‌తో యుద్ధం కారణంగా అమెరికా ఆయుధ నిల్వలు తగ్గుతున్నాయని, సరఫరా వ్యవస్థలో కొన్ని అవరోధాలు ఏర్పడుతున్నాయని సోమవారం విడుదలైన పెంటగాన్ పర్యవేక్షణ నివేదిక పేర్కొన్నట్లు అల్జజీరా తెలిపింది. 2024లో జో బైడెన్ ప్రభుత్వం ఇజ్రాయెల్‌కు కొన్ని 2,000 పౌండ్ల బాంబుల సరఫరాను నిలిపివేసింది.అనంతరం ట్రంప్ అధ్యక్షుడిగా తిరిగి బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత ఆ నిర్ణయాన్ని రద్దు చేశారు. గతంలోనూ ఇజ్రాయెల్‌కు భారీ బాంబుల సరఫరాపై అమెరికాలో రాజకీయ నేతల నుంచి భిన్నమైన స్పందనలు వచ్చాయి. ఇక ఈ కొత్త ఆయుధ ప్యాకేజీ అధికారికంగా ఆమోదం పొందుతుందా, కాంగ్రెస్‌కు ఎప్పుడు అధికారికంగా తెలియజేస్తారు, ఇజ్రాయెల్‌కు ఆయుధాల సరఫరాపై అమెరికా విధానం ఎలా మారుతుంది? అనేది కీలకంగా మారింది.

గాజా సిటీలో బుధవారం తెల్లవారుజామున ఓ భవనం కూలిపోవడంతో 16 మంది మృతి చెందారు. మృతుల్లో 12 మంది మహిళలు, చిన్నారులు ఉన్నట్లు గాజా ఆరోగ్య శాఖ ప్రతినిధి జాహెర్ అల్ వహీది తెలిపారు. శిథిలాల కింద మరికొందరు చిక్కుకుని ఉండటంతో మృతుల సంఖ్య మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని అధికారులు వెల్లడించారు.కూలిపోయిన భవనంలో సుమారు 6 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ దాడుల కారణంగా భవనం ఇప్పటికే తీవ్రంగా దెబ్బతిని, ఎప్పుడైనా కూలిపోయే ప్రమాదకర స్థితిలో ఉన్నట్లు తెలిసినా.. అక్కడే ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని గాజా పౌర రక్షణ సిబ్బంది తెలిపారు. “ప్రత్యామ్నాయాలు లేకపోవడంతో వారికి మరో మార్గం లేకుండా పోయింది” అని సహాయక సిబ్బంది అబౌద్ మజ్దలావి పేర్కొన్నారు.భవనం కూలిన వెంటనే స్థానికులు తమ కుటుంబ సభ్యుల కోసం శిథిలాల్లో గాలించారు. కొందరు సహాయక సిబ్బందితో కలిసి శిథిలాలను తొలగిస్తూ ప్రాణాలతో ఉన్నవారిని గుర్తించేందుకు ప్రయత్నించారు. అయితే అక్కడ దుమ్ముతో నిండిన దుప్పట్లు, శిథిలాలు మాత్రమే కనిపించాయి.కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరి దాదాపు ఏడాది అవుతున్నా గాజాలో పునర్నిర్మాణ పనులు ప్రారంభం కాలేదు. గాజాలోని సుమారు 2 కోట్ల మంది జనాభా ప్రస్తుతం భూభాగంలో సగం కంటే తక్కువ ప్రాంతంలోనే జీవిస్తున్నారు. ఇజ్రాయెల్ దళాల చుట్టుముట్టిన పరిస్థితుల్లో వారు సహాయ సామగ్రిపై ఆధారపడుతున్నారు. హమాస్ ఆయుధాలు విడిచే వరకు పునర్నిర్మాణానికి అనుమతి ఇవ్వబోమని ఇజ్రాయెల్ చెబుతోంది.ఇజ్రాయెల్-హమాస్ యుద్ధంలో ఇప్పటివరకు 73,789 మందికి పైగా పాలస్తీనియన్లు మరణించినట్లు గాజా ఆరోగ్య శాఖ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత కూడా 1,375 మంది మరణించినట్లు స్థానిక ఆరోగ్య అధికారులు తెలిపారు.

ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌ను ప్రభావితం చేసే సౌదీ అరేబియా ఇప్పుడు ఊహించని సంక్షోభంలో చిక్కుకుంది. ఎర్ర సముద్ర తీరంలోని కీలక ప్రాంతాలతో పాటు బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలసంధిలో హౌతీలు పట్టు సాధించడంతో.. సౌదీ చమురు ఎగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం పడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఒకవైపు హౌతీల ముప్పు.. మరోవైపు మిత్రదేశాల నుంచి ఆశించిన స్థాయిలో ప్రత్యక్ష సైనిక సహకారం లేకపోవడంతో రియాద్‌కు ‘ముందు నుయ్యి.. వెనుక గొయ్యి’ అన్న చందంగా పరిస్థితి మారింది. మరోవైపు సౌదీ మిత్రదేశంగా ఉన్న పాకిస్తాన్‌.. యెమెన్‌లో హౌతీలపై నేరుగా పోరాడేందుకు తమ బలగాలను పంపబోమని స్పష్టం చేసినట్లు సమాచారం. దీంతో రియాద్.. అధికారిక దౌత్య సంబంధాలే లేని ఇజ్రాయెల్‌ నుంచి కూడా పరోక్షంగా సాయం కోరినట్లు వార్తలు రావడం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది.టెల్ అవీవ్‌కు చెందిన ది జెరూసలెం పోస్ట్ కథనం ప్రకారం.. అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) మధ్యవర్తిత్వంతో సౌదీ అరేబియా, ఇజ్రాయెల్ మధ్య చర్చలు జరిగినట్లు సమాచారం. హౌతీల నుంచి ఎదురవుతున్న ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు ముఖ్యంగా ఇంటెలిజెన్స్ సహాయం కోరినట్లు తెలుస్తోంది. మరోవైపు.. ఇజ్రాయెల్ హయోమ్ కథనం ప్రకారం.. సౌదీ క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ (MBS) ఇతర గల్ఫ్ దేశాలు, ఈజిప్ట్ నుంచి కూడా సహాయం కోరినట్లు సమాచారం. కాగా, సౌదీ అరేబియాకు ఇజ్రాయెల్‌తో అధికారిక దౌత్య సంబంధాలు లేవు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ‘ఆపదలో ఆదుకునేవాడే నిజమైన మిత్రుడు’ అన్న సామెత గుర్తుకొచ్చేలా.. రియాద్ ఇప్పుడు తనకు అందుబాటులో ఉన్న ప్రతి మార్గాన్నీ పరిశీలిస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. యెమెన్‌లో రియాద్ ఎదుర్కొంటున్న భద్రతా సవాళ్ల తీవ్రతను ఈ పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి.అసలు సంక్షోభం ఏంటి?ఇటీవల వరకు సౌదీ ఇంధన మౌలిక వసతులపై అప్పుడప్పుడు డ్రోన్లు, క్షిపణులతో దాడులు చేసిన హౌతీలు.. గత వారం అనూహ్యంగా పెద్ద ఎత్తున దాడికి దిగినట్లు కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. సౌదీ మద్దతున్న నేషనల్ రెసిస్టెన్స్ ఫ్రంట్‌ను వెనక్కి నెట్టి.. ఎర్ర సముద్ర తీరంలోని విస్తారమైన ప్రాంతాలతో పాటు బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలసంధిలోని కొన్ని ద్వీపాలపై హౌతీలు నియంత్రణ సాధించినట్లు సమాచారం. కాగా, ఈ జలసంధి ద్వారా సౌదీ అరేబియా ఇరాన్ ఆధిపత్యంలో ఉన్న హార్ముజ్ జలసంధికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఎర్ర సముద్ర మార్గాన్ని వినియోగించుకోగలదు. ఇప్పుడు ఈ మార్గంపైనా ముప్పు ఏర్పడటంతో సౌదీ చమురు ఎగుమతులపై ఆందోళన పెరిగింది.ఇప్పటికే జులై నుంచి సౌదీ నౌకలపై ఆంక్షలు కొనసాగిస్తున్న హౌతీ నాయకత్వం.. ఈ నిర్బంధాన్ని కొనసాగిస్తామని ప్రకటించినట్లు కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఇతర దేశాల నౌకలకు మాత్రం రాకపోకలకు అనుమతిస్తామని పేర్కొన్నట్లు సమాచారం. మరోవైపు సౌదీకి చెందిన కీలక పైప్‌లైన్ వ్యవస్థలపై కూడా దాడులు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో.. చమురు ఉత్పత్తి మాత్రమే కాకుండా దాన్ని అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు తరలించే సామర్థ్యంపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.పాక్‌ ఎందుకు వెనక్కి?సౌదీ అరేబియా, పాకిస్తాన్, టర్కీ మధ్య ఏర్పడిన మక్కా డిఫెన్స్ అలయన్స్ నేపథ్యంలో ఇస్లామాబాద్ నుంచి సైనిక సహాయం వస్తుందని రియాద్ ఆశించినట్లు కథనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే యెమెన్‌లో హౌతీలపై పోరాటానికి తమ బలగాలను పంపే విషయంలో పాకిస్తాన్ వెనక్కి తగ్గినట్లు సమాచారం. సౌదీ భూభాగాన్ని రక్షించేందుకు మాత్రం తమ బలగాలను మోహరించవచ్చని పాక్‌ స్పష్టం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. అయితే విదేశీ గడ్డపై జరిగే ప్రత్యక్ష యుద్ధ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనబోమని ఇస్లామాబాద్ స్పష్టమైన గీత గీసినట్లు కథనాలు చెబుతున్నాయి.అమెరికా, బ్రిటన్‌ కూడా దూరంహౌతీలపై అమెరికా, బ్రిటన్ కూడా ప్రత్యక్ష సైనిక చర్య విషయంలో వెనుకంజ వేసినట్లు కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. అమెరికా ఇంటెలిజెన్స్ సహాయం అందించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ.. యెమెన్‌లో హౌతీలపై నేరుగా దాడులు చేయబోమని స్పష్టం చేసినట్లు సమాచారం. బ్రిటన్ కూడా సైనిక సలహాదారులను అందించే దిశగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.ఇజ్రాయెల్ సాయం ఎంతవరకు?ఇజ్రాయెల్ నుంచి సౌదీకి వచ్చే సహాయం కూడా ప్రధానంగా ఇంటెలిజెన్స్‌కే పరిమితం కావచ్చని ఇజ్రాయెల్ హయోమ్ కథనం పేర్కొంది. హౌతీలు ఇజ్రాయెల్ నగరాలపై రాకెట్లతో దాడులు చేసే ప్రమాదం ఉండటంతో.. యెమెన్‌లో ప్రత్యక్ష సైనిక చర్యకు ఇజ్రాయెల్ కూడా పరిమితులు విధించుకునే అవకాశం ఉందని సమాచారం. హౌతీలకు వ్యతిరేకంగా ఏదైనా చర్య తీసుకోవాల్సి వస్తే ఇజ్రాయెల్ ఒంటరిగా కాకుండా విస్తృత అంతర్జాతీయ, ప్రాంతీయ కూటమిలో భాగంగా చేపట్టాలని ఆ దేశ రక్షణ అధికారులు సూచించినట్లు తెలుస్తోంది. ఇదీ చదవండి: ట్రంప్‌ తెచ్చిన యుద్ధం.. అమెరికాకు 3 లక్షల కోట్ల బిల్లు!అయితే, సౌదీ అరేబియా-ఇజ్రాయెల్ మధ్య అధికారిక దౌత్య సంబంధాలు లేకపోయినా, గతంలో కొన్ని సందర్భాల్లో తెరవెనుక సహకారం జరిగినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి.1960లలోనే రహస్య సహకారం1960లలో యెమెన్‌లో అంతర్యుద్ధం జరిగినప్పుడు సౌదీ అరేబియా, ఇజ్రాయెల్ రెండూ సనా ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న రాయలిస్టు వర్గాలకు మద్దతు ఇచ్చాయి. బ్రూకింగ్స్ ప్రకారం, ఇరుదేశాల ఇంటెలిజెన్స్ వ్యవస్థలు రాయలిస్టులకు ఆయుధాలు, నిపుణుల సహాయం అందించడంలో సమన్వయం చేసుకున్నాయి. అంటే ఇది కొత్తగా ఏర్పడిన సహకారం కాదు.. యెమెన్ విషయంలో ఇరుదేశాలకు ఉమ్మడి శత్రువు ఉన్నప్పుడు దశాబ్దాల క్రితమే పరోక్షంగా కలిసి పనిచేసిన చరిత్ర ఉంది.2010లలో ఇరాన్ అంశం కీలకమైంది. తర్వాత ఇరాన్ ప్రభావం పెరగడంతో సౌదీ, ఇజ్రాయెల్ రెండింటికీ ఒకే భద్రతా ఆందోళన ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, ప్రాంతీయ మిలీషియాలు, యెమెన్‌లో హౌతీల అంశాల్లో ఇంటెలిజెన్స్, భద్రతా సహకారంపై తెరవెనుక సంప్రదింపులు జరిగినట్లు పలు విశ్లేషణలు పేర్కొంటున్నాయి. 2017లో అప్పటి ఇజ్రాయెల్ సైనిక చీఫ్ గాడి ఐసెన్‌కోట్ కూడా సౌదీతో ఇరాన్‌ను ఎదుర్కొనేందుకు అనుభవాలు, ఇంటెలిజెన్స్ పంచుకోవడానికి ఇజ్రాయెల్ సిద్ధంగా ఉందని సౌదీ మీడియాకు చెప్పారు.

జెరూసలేం: ఇజ్రాయెల్‌లో ప్రధాని కార్యాలయ ఖర్చులకు సంబంధించి తాజాగా వెలువడిన అధికారిక సమాచారం తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది. 2019 నుంచి ఆగస్టు 2026 వరకు దేశ ప్రధానుల హెయిర్ స్టైలింగ్, మేకప్, అధికారిక ప్రాతినిధ్య ఖర్చుల నిమిత్తం ప్రభుత్వం సుమారు 470,000వేల డాలర్లు( భారత కరెన్సీలో దాదాపు రూ. 4.49 కోట్లు) ఖర్చు చేసినట్లు వెల్లడైంది.సమాచార హక్కు చట్టం ద్వారా దరఖాస్తు చేయడంతో ప్రధాని కార్యాలయం ఈ వివరాలను బహిర్గతం చేసింది.ఈ ఖర్చుల్లో దాదాపు 90 శాతం కేవలం ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు, ఆయన సతీమణి సారా నెతన్యాహుల హెయిర్ స్టైలింగ్, మేకప్‌లకే ఖర్చయినట్లు తేలింది.ఇదీ చదవండి : బాల్యమిత్రుడికి ప్రధాని మోదీ అభయంఇజ్రాయెల్ - హమాస్ మధ్య తీవ్ర యుద్ధం జరుగుతున్న కాలంలోనూ (సెప్టెంబర్ - నవంబర్ 2023 మధ్య) ప్రధాని హెయిర్ స్టైలింగ్ కోసం సుమారు రూ. 2 లక్షలు వెచ్చించినట్లు రికార్డులు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. కేవలం దేశంలోనే కాకుండా విదేశీ పర్యటనల సమయంలోనూ ఈ సౌకర్యాల కోసం భారీగా ఖర్చు పెట్టారు.ఫిబ్రవరి 2025లో వాషింగ్టన్‌కు వెళ్లిన సమయంలో హెయిర్, మేకప్ నిమిత్తం సుమారు 13,500 డాలర్లు (భారత కరెన్సీలో రూ.12.9లక్షలు) ఖర్చయినట్లు డేటా ద్వారా తెలిసింది. ఈ ఖర్చులు వివిధ సంవత్సరాల్లో మారుతూ వచ్చాయి. ఇజ్రాయెల్‌ మాజీ ప్రధానులు నఫ్తాలీ బెనెట్, యైర్ లాపిడ్ తదితరులు ఆ పదవిలో ఉన్నకాలంతో పోలిస్తే, బెంజమిన్ నెతన్యాహు హయాంలో ఈ వ్యయం గణనీయంగా ఉన్నట్లు వెల్లడైంది. అత్యధికంగా 2025 సంవత్సరంలో సుమారు రూ.1.06 కోట్లు ఖర్చయినట్లు రికార్డులు చెబుతున్నాయి. అయితే, భద్రతా కారణాలను చూపుతూ హెయిర్ స్టైలిస్టులు,మేకప్ ఆర్టిస్టుల పేర్లను వెల్లడించడానికి అధికారులు నిరాకరించారు. ప్రభుత్వ నిధుల దుబారాపై పౌర హక్కుల సంఘాలు,విపక్షాల నుంచి విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. מידע שקיבלנו: הוצאות האיפור והשיער של ראשי הממשלה בישראל משנת 2019. 🔹 הן הסתכמו ב-1.43 מיליון שקל - 90% מהן היו של בני הזוג נתניהו.🔹 הוצאות סידור השיער לנתניהו בתחילת המלחמה, באוקטובר 2023, היו 2,457 שקל.🔹 ההוצאה הגבוהה ביותר: 13.5 אלף דולר בביקור של 4 ימים בארצות הברית.… pic.twitter.com/SIi8X8qgMw— התנועה לחופש המידע (@shakoof) September 10, 2026

‘నెతన్యాహు ఒక్క నిమిషం కూడా పదవిలో కొనసాగడానికి అర్హుడు కాదు!’.. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహుపై విపక్ష నేతల ఈ వ్యాఖ్యలు దేశ రాజకీయాల్లో దుమారం రేపుతున్నాయి. 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్‌ దాడికి కొద్ది రోజుల ముందే యూఏఈ అధ్యక్షుడు షేక్‌ మహమ్మద్‌ బిన్‌ జాయెద్‌ నెతన్యాహును హెచ్చరించారన్న సంచలన నివేదిక వెలుగులోకి రావడంతో.. దాడి ముప్పు ముందే తెలిసినా ఎందుకు చర్యలు తీసుకోలేదన్న ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.హారెట్జ్‌ కథనం ప్రకారం.. ఇజ్రాయెల్‌పై 2023 అక్టోబర్‌ 7 దాడికి సుమారు వారం, పది రోజుల ముందు యూఏఈ అధ్యక్షుడు మహమ్మద్‌ బిన్‌ జాయెద్‌.. నెతన్యాహుతో ఫోన్‌లో మాట్లాడారు. హమాస్‌ భారీ స్థాయిలో ఓ ఆపరేషన్‌కు సిద్ధమవుతోందని ఆయన హెచ్చరించినట్లు కథనం పేర్కొంది. అప్పటి హమాస్‌ నేత యాహ్యా సిన్వార్‌ ఓ మాజీ పాలస్తీనా అధికారికి తమ సంస్థ భయంకరమైన ఆపరేషన్‌కు సిద్ధమవుతోందని చెప్పినట్లు పేర్కొంది. దాన్ని ఆ మాజీ అధికారి యూఏఈ సలహాదారుకు చేరవేశారు. ఆ సలహాదారు ఈ సమాచారాన్ని యూఏఈ అధ్యక్షుడికి చెప్పడంతో.. ఆయన నేరుగా నెతన్యాహును సంప్రదించినట్లు కథనం చెబుతోంది. అంతేకాదు.. హమాస్‌ నుంచి వచ్చే ముప్పుపై ఇజ్రాయెల్‌కు ఇతర మార్గాల్లోనూ హెచ్చరికలు వచ్చినట్లు గతంలో వార్తలు వెలువడ్డాయి. గాజా సరిహద్దులో ఉన్న మరో దేశం ఈజిప్ట్‌కు చెందిన నిఘా అధికారులు కూడా దాడికి కొద్దికాలం ముందు ‘ఏదో పెద్ద విషయం జరగబోతోంది’ అంటూ ఇజ్రాయెల్‌ను హెచ్చరించినట్లు గత ఏడాది ఓ ఇజ్రాయెల్‌ పత్రిక వెల్లడించింది.పొలిటికల్‌ దుమారం.. ఈ నేపథ్యంలో నెతన్యాహుపై విపక్ష నేతలు తీవ్ర విమర్శలు చేస్తున్నారు. మాజీ సైనిక కమాండర్‌ గాడి ఐసెన్‌కాట్‌.. నెతన్యాహుకు డజన్ల కొద్దీ హెచ్చరికలు వచ్చినా పట్టించుకోలేదని, భద్రతా వైఫల్యాలకు బాధ్యత వహించాలని డిమాండ్‌ చేశారు. మాజీ ప్రధాని నఫ్తాలీ బెన్నెట్‌ కూడా నెతన్యాహు ఇక పదవిలో కొనసాగకూడదని వ్యాఖ్యానించారు. మరో మాజీ ప్రధాని, ఎన్నికల బరిలో ఉన్న నఫ్తాలీ బెన్నెట్‌ కూడా నెతన్యాహుపై తీవ్రస్థాయిలో విరుచుకుపడ్డారు. ‘నెతన్యాహు ఇక ఒక్క నిమిషం కూడా తన పదవిలో కొనసాగకూడదు’ అని అన్నారు. అయితే ఈ ఆరోపణలను నెతన్యాహు కార్యాలయం తీవ్రంగా ఖండించింది. అక్టోబర్‌ 7కు ముందు యూఏఈ నుంచి ప్రధానికి ఎలాంటి హెచ్చరిక అందలేదని స్పష్టం చేసింది. దీంతో ఈ వ్యవహారం నిజమేనా? హెచ్చరిక అందిందా? అందితే దానిపై నెతన్యాహు ప్రభుత్వం ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంది? అనే అంశాలపై రాజకీయ దుమారం మొదలైంది.ఇక, 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్‌ ఇజ్రాయెల్‌పై భారీ దాడికి దిగింది. పండుగ సందర్భంగా నిర్వహిస్తున్న సంగీత కార్యక్రమంపైనా దాడి జరగడంతో భారీ ప్రాణనష్టం సంభవించింది. అధికారిక ఇజ్రాయెల్‌ గణాంకాల ఆధారంగా ఈ దాడిలో 1,221 మంది మరణించారు. మరో 251 మందిని హమాస్‌ బందీలుగా గాజాకు తీసుకెళ్లింది. వారిలో 44 మంది ఇప్పటికే మరణించినట్లు సమాచారం. ఈ దాడికి ప్రతిగా ఇజ్రాయెల్‌ గాజాపై భారీ సైనిక చర్య చేపట్టింది. దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న యుద్ధంలో గాజాలో విపరీతమైన ప్రాణనష్టం, విధ్వంసం చోటుచేసుకుంది.ఎన్నికలపై ఎఫెక్ట్‌?అక్టోబర్‌ 7 దాడిని అడ్డుకోవడంలో విఫలమైన భద్రతా వ్యవస్థపై ఇజ్రాయెల్‌లో చాలాకాలంగా ప్రశ్నలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు యూఏఈ హెచ్చరికకు సంబంధించిన తాజా నివేదిక ఈ వివాదానికి మరింత ఆజ్యం పోసింది. హమాస్‌ దాడి ముప్పు ముందే తెలిసిందా? తెలిసి కూడా ప్రభుత్వం నిర్లక్ష్యం చేసిందా? లేక తాజా ఆరోపణలు రాజకీయ ప్రత్యర్థుల ప్రచారమేనా? అన్నదానిపై ఇజ్రాయెల్‌లో తీవ్ర చర్చ జరుగుతోంది. అక్టోబర్‌ 27న జరగనున్న ఎన్నికలకు ముందు ఈ అంశం నెతన్యాహు రాజకీయ భవితవ్యంపై ఎంత ప్రభావం చూపుతుందన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.ఇదీ చదవండి: ఇరాన్‌కు దిమ్మతిరిగే షాక్‌.. భారీ దెబ్బకొట్టిన అమెరికా

బీరుట్: లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ మరోసారి విరుచుకపడింది. ఈ రోజు (సోమవారం) దక్షిణ లెబనాన్‌లోని రెమాన్‌ నగరంలోని ఓ భవనంపై మిసైల్స్‌తో దాడి చేసింది. ఈ దాడిలో 11 మంది మృతిచెందగా వారిలో ఇద్దరు చిన్నారులతో పాటు, వైద్య సిబ్బంది ఉన్నారు. ఈ వివరాలను ఆ లెబనాన్‌కు చెందిన నేషనల్‌ న్యూస్ ఏజెన్సీ ప్రకటించింది.ఆ దేశ మీడియా కథనాల ప్రకారం... సోమవారం తెల్లవారుజామున దక్షిణ లెబనాన్‌లోని క్ఫర్ రెమాన్ పట్టణంలో ఇజ్రాయెల్ యుద్ధ విమానాలు ఒక నివాస భవనాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడి చేశాయి. ఈ దాడిలో ఇద్దరు చిన్నారులు సహా తొమ్మిది మంది మరణించగా, మరో ఐదుగురు గాయపడ్డారు అని కథనాలు ప్రచురించాయి. ఇదే పట్టణంలో మరో ఘటనలో ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన డ్రోన్ ఒక పౌర వాహనాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని బాంబు దాడి చేసింది. ఆ కారులో ఉన్న ఇద్దరు వైద్య సిబ్బంది మరణించినట్లు NNA తెలిపింది.అదే విధంగా దేర్ అల్-జహ్రానీ పట్టణంలోని ఒక నివాస ప్రాంతంపై కూడా ఇజ్రాయెల్ సైన్యం రాత్రివేళ దాడి చేసిందని ఈ ప్రాంతాన్ని ఖాళీ చేయాలని ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ముందుగా ప్రజలను ఆదేశించిందని తెలిపింది. కాగా ఈ దాడులకు ఒక రోజు ముందు, సమీపంలోని అరబ్ సలీమ్ పట్టణంపై జరిగిన ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడుల్లో కనీసం ఏడుగురు మరణించగా, మరో 20 మంది గాయపడ్డారు. ఈ పట్టణం కూడా నబతియెహ్ జిల్లాలోనే ఉంది. అయితే ఈ ఏడాది జూన్‌లో అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంతో ఇజ్రాయెల్, లెబనాన్ మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరింది. అయినప్పటికీ తరచుగా ఈ ఒప్పందం ఉల్లంఘన జరుగుతుంది. ఇటీవల కాలంలో ఇజ్రాయెల్‌ తరచుగా లెబనాన్‌పై దాడులకు తెగబడుతుంది.

జెరూసలెం పోస్ట్ ఒక సంచలన నివేదిక ప్రచురించింది. ఇజ్రాయెల్‌పై భారీ దాడికి ప్లాన్‌ చేస్తున్నట్లు పేర్కొంది. టెల్‌అవీవ్‌పై గతంలో హమాస్‌ జరిపిన అక్టోబర్ 7 తరహా దాడికంటే మరింత విస్తృతమైన, బహుముఖ దాడికి ఇరాన్ సిద్ధమయ్యే అవకాశం ఉందని తెలిపింది. ఇజ్రాయెల్ నిఘా వర్గాల అంచనాలను ఉటంకిస్తూ ఈ కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఇజ్రాయెల్‌పై దాడికి ఇరాన్‌తో అనుబంధంగా ఉన్న ప్రాంతీయ సాయుధ సంస్థలను సమన్వయంతో ఒకేసారి రంగంలోకి దించాలని ప్రణాళిక రచిస్తోన్నట్లు పేర్కొంది. లెబనాన్‌లోని హిజ్బుల్లా, యెమెన్‌లోని హూతీలు, గాజాలోని హమాస్‌తో పాటు ఇరాక్, సిరియాల్లోని ఇరాన్ అనుకూల మిలీషియాలను ఒకేసారి ఇజ్రాయెల్‌పై దాడికి ఉపయోగించే అవకాశాన్ని ఇరాన్ పరిశీలిస్తున్నట్లు తెలిపింది. ఈ దాడి గతంలో హమాస్‌ చేసిన దాడికంటే చాలా పెద్దదిగా ఉండేలా ప్రణాళిక వేస్తున్నట్లు కథనాలు ప్రచురితమయ్యాయి.2023 అక్టోబర్ 7న హమాస్ ఇజ్రాయెల్‌పై ఆకస్మిక దాడి చేసిన సమయంలో ఇరాన్‌తో పాటు ఆ దేశానికి చెందిన ఇతర అనుకూల బలగాలు దాడులు చేయలేదు. అయితే ఈ సారి అలా కాకుండా ఇరాన్ తాజా వ్యూహం లక్ష్యంగా ఉన్నట్లు ఇజ్రాయెల్ నిఘా వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. స్థానికంగా ఒక సంస్థ దాడి చేసి, దాని ప్రభావంతో ఇతర సంస్థలు యుద్ధంలోకి వస్తాయనే విధానానికి బదులుగా, అన్ని అనుబంధ బలగాలు ఒకేసారి దాడి ప్రారంభించేలా ముందస్తు సమన్వయం చేయాలని ఇరాన్ ప్రయత్నిస్తున్నట్లు నివేదిక తెలిపింది.ఇందులో భాగంగా ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్‌కు చెందిన ఖుద్స్ ఫోర్స్ ఉన్నతాధికారులు హిజ్బుల్లా, హౌతీలు, ఇరాక్‌లోని ఇరాన్ అనుకూల మిలీషియా కమాండర్లతో సమావేశాలు నిర్వహించినట్లు సమాచారం. కాన్ఫరెన్స్ కాల్స్‌తో పాటు ప్రత్యక్ష సమావేశాల ద్వారా భవిష్యత్ దాడుల సమన్వయం, కార్యకలాపాల విస్తరణపై చర్చలు జరిగినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. హమాస్, హిజ్బుల్లా మధ్య ఇరాన్ సహకారంతో సమన్వయం పెరిగినట్లు ఇజ్రాయెల్ రక్షణ దళాలు గుర్తించినట్లు తెలుస్తోంది. ఉ‍త్తరంవైపు హిజ్బుల్లా, దక్షిణం వైపు హమాస్ తదితర బలగాల నుంచి ఒకేసారి ఒత్తిడి తీసుకురావడమే ఈ సమన్వయానికి ప్రధాన ఉద్దేశంగా భావిస్తున్నారు.అదేవిధంగా ఇరాన్ గతంలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌తో జరిగిన ఘర్షణల్లో దెబ్బతిన్న తన సైనిక సామర్థ్యాలను తిరిగి బలోపేతం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది. అంతేకాకుండా, ఇరాన్ అనుకూల బలగాల మధ్య సైనిక, వ్యక్తిగత సంబంధాలు మరింత బలపడటం కోసం , ఆ గ్రూపుల మధ్య సంయుక్తగా శిక్షణలు నిర్వహించడం వంటి పరిణామాలు కూడా చోటుచేసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. మొత్తంగా చూస్తే, ఇరాన్ తన ప్రాంతీయ మిత్ర బలగాలను విడివిడిగా కాకుండా ఒకే వ్యూహం కింద సమన్వయం చేసి, ఇజ్రాయెల్‌పై బహుముఖ ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లు ఈ నివేదిక సూచిస్తోంది.అయితే ఇజ్రాయెల్‌ సైతం ఎక్కడా తగ్గే విధంగా కనిపించడం లేదు. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజిమిన్‌ నెతన్యాహూ సైతం ఈ అంశమై గతంలో ట్రంప్‌తోనూ విభేదించిన సంగతి తెలిసిందే. ఒకవేళ ఇరాన్‌ ఈ కథనంలో ప్రచురించినట్లు భారీ దాడికి ప్రణాళిక రచిస్తే పరిస్థితి ఇప్పటి కంటే ఎంతో ఉద్రిక్తంగా మారడం మాత్రం ఖచ్చితంగా జరుగుతుంది.

గాజాపై ఇజ్రాయెల్‌ మరోసారి దాడులు చేసింది. నగర పరిధిలో సోమవారం జరిపిన రెండు వేర్వేరు వైమానిక దాడుల్లో ఐదుగురు మరణించగా, పలువురు గాయపడినట్లు తెలుస్తోంది.గాజా నగరంలోని అల్-షిఫా ఆసుపత్రికి తొలుత రెండు మృతదేహాలు చేరినట్లు అధికారులు తెలిపారు. నగరంలోని మున్సిపల్ పార్క్ సమీపంలో ఓ నివాస భవనం ప్రవేశద్వారం వద్ద ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడి జరగడంతో ఈ మరణాలు సంభవించినట్లు వారు పేర్కొన్నారు.ఆ తర్వాత నగరంలోని టెల్ అల్-హవా ప్రాంతంలో ఓ పౌర వాహనంపై డ్రోన్ దాడి జరిగినట్లు ఆసుపత్రి వెల్లడించింది. ఈ ఘటనలో మరో ముగ్గురు మరణించగా, పలువురు గాయపడినట్లు తెలిపింది.హమాస్ లక్ష్యంగా..ఈ రెండు దాడుల్లోనూ హమాస్ సైనిక విభాగానికి చెందిన వ్యక్తులనే లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం తెలిపింది. మృతుల్లో ఒకరిని ఒమర్ మహమ్మద్ రోష్డీ సరాజ్‌గా గుర్తించిన ఇజ్రాయెల్ సైన్యం.. అతడు హమాస్‌కు ఆయుధాలు సరఫరా చేసేవాడని ఆరోపించింది.కొనసాగుతున్న హింసఅమెరికా మద్దతుతో 2025 అక్టోబర్‌లో కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చినప్పటికీ.. గాజాలో హింస పూర్తిగా ఆగలేదు. హమాస్‌కు చెందిన మిలిటెంట్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నామని చెబుతూ ఇజ్రాయెల్ సైన్యం వరుసగా దాడులు కొనసాగిస్తోంది. 2023 అక్టోబర్ 7న హమాస్ ఇజ్రాయెల్‌పై చేసిన భారీ దాడి తర్వాత గాజా యుద్ధం ప్రారంభమైంది.చదవండి: అమెరికా మెరుపు దాడులు.. ఇరాన్‌ ఎదురుదెబ్బ!

ఇస్లామాబాద్‌: అమెరికా, ఇరాన్‌ మధ్య మళ్లీ చర్చలు ప్రారంభమయ్యేలా చేసేందుకు పాకిస్థాన్‌ నేతలు టెహ్రాన్‌లో చర్చలు జరిపారు. యుద్ధాన్ని ఆపేందుకు శాంతి దిశగా మార్గంపై జరిగిన చర్చల్లో పాకిస్థాన్, ఇరాన్ అద్భుతమైన రీతిలో పురోగతి సాధించాయని పాకిస్థాన్ అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి మంగళవారం తెలిపారు. ఆయన టెహ్రాన్ పర్యటన ముగిసింది.మరింత ఉద్రిక్తత పెరగకుండా తీసుకోవాల్సిన చర్యలు, హార్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, ఘర్షణను వేగంగా ముగించే అంశాలపై ఇరు దేశాలు చర్చించాయని పాకిస్థాన్ సైన్యం ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది. పాకిస్థాన్ ఆర్మీ చీఫ్ అసీం మునీర్, ఇరాన్ నేతల మధ్య జరిగిన సమావేశం గురించి ఈ ప్రకటన వెలువడింది. ప్రాంతీయ శాంతి, వివాదానికి చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కనుగొనే మార్గంపై కూడా ఇరు పక్షాలు అభిప్రాయాలను పంచుకున్నాయని ప్రకటనలో పేర్కొ‍న్నారు.“ఇరాన్ అధ్యక్షుడు తమ ప్రభుత్వ దృక్కోణాన్ని స్పష్టంగా వివరించారు. చర్చించిన అంశాలపై మేము ఎంతో నిర్మాణాత్మకంగా అభిప్రాయాలను పంచుకున్నాం” అని మునీర్‌తో కలిసి టెహ్రాన్ వెళ్లిన అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి మొహ్సిన్ నఖ్వీ ఎక్స్‌లో పోస్టు చేశారు.దీనిపై వైట్ హౌస్, విదేశాంగ శాఖ స్పందించలేదు. టెహ్రాన్ పర్యటనకు ముందు మునీర్ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌తో మాట్లాడారని రాయిటర్స్ సోమవారం తెలిపింది. ఇరాన్‌ను ఒంటరి చేయాలని ప్రయత్నిస్తున్న ట్రంప్, ఇరాన్‌కు “ఏ విధమైన సహాయ మార్గాన్నైనా” అందించే ఏ దేశమైనా ఆర్థిక పరిణామాలను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని గత వారం హెచ్చరించారు. దీనికి ప్రతిగా ఇరాన్ గల్ఫ్ నుంచి చమురు ఎగుమతులను పూర్తిగా నిలిపివేస్తామని హామీ ఇచ్చింది.

ఇరాన్‌-అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరింత ముదురుతున్న వేళ సంచలన ఆరోపణలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. మొన్నటిదాకా అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ను హతమార్చేందుకు ఇరాన్‌ ప్రణాళికలు వేస్తోందన్న చర్చ జరిగింది తెలిసిందే. ఇప్పుడు శత్రుదేశాల వారసులపైనా దృష్టి సారించినట్లు తెలుస్తోంది. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు తన కుమారుల్లో ఒకరిని ఇరాన్‌ హత్య చేసేందుకు ప్రయత్నించిందని ఆరోపించడం తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది.ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూకి ఇద్దరు కొడుకులు. అయితే వాళ్ల భద్రత కోసం ఆయన భారీగా ఖర్చు పెడుతున్నారంటూ ఈ మధ్యకాలంలో రాజకీయ విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఈ తరుణంలో ఆయన స్పందిస్తూ.. ఇరాన్‌ తన కుమారుల్లో ఒకరిని లక్ష్యంగా చేసుకుని హత్యకు ప్రయత్నించిందని చెప్పారు. కుటుంబానికి భద్రత కల్పించడం విలాసం కాదని.. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో అది అవసరమని ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ ప్రయత్నం ఎప్పుడు, ఎలా జరిగిందన్న వివరాలను నెతన్యాహు వెల్లడించలేదు. అలాగే కొడుకులు యాయిర్‌, అవ్నెర్‌లలో ఎవరిని టార్గెట్‌ చేశారన్నది కూడా చెప్పలేదు. బారన్‌పై బౌంటీ?మరోవైపు ఇరాన్‌ ప్రభుత్వ టీవీలో ప్రసారమైన ఓ వీడియో అమెరికాలో కలకలం రేపింది. ‘‘Where to Kill Barron Trump’’ పేరుతో ప్రసారమైన ఈ వీడియోలో డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ 20 ఏళ్ల కుమారుడు బారన్‌ కదలికలను చూపిస్తూ, అతడి గురించి వివరాలు ప్రస్తావించినట్లు కథనాలు పేర్కొన్నాయి. అతడిని లక్ష్యంగా చేసుకునేందుకు 10 మిలియన్‌ డాలర్ల (రూ.95 కోట్లకు పైగా) బహుమతిని ప్రకటించినట్లు సమాచారం.బారన్‌ భద్రతా బలగాల కళ్లుగప్పి ఎలా కదులుతున్నాడన్న అంశాలను కూడా వీడియోలో ప్రస్తావించినట్లు తెలుస్తోంది. ఎక్స్‌బాక్స్‌, ఫిఫా గేమ్స్‌, డిస్కార్డ్‌ వంటి ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో అతడి ఖాతాల వివరాలు తమకు లభించాయని వీడియోలో పేర్కొన్నట్లు సమాచారం.మెలానియాపైనా గతంలో బెదిరింపులుట్రంప్‌ కుటుంబాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ఇరాన్‌ మీడియాకు ఇదే తొలిసారి కాదు. గతంలో అమెరికా ప్రథమ మహిళ మెలానియా ట్రంప్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని కూడా ఇరాన్‌ ప్రభుత్వ టీవీ ఓ బెదిరింపు వీడియో ప్రసారం చేసినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. అందులో ఆమె ప్రయాణాలు, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో కదలికలకు సంబంధించిన వివరాలను ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం.మరింత ముదిరిన ఉద్రిక్తతలుఇరాన్‌పై అమెరికా ‘ఎకనామిక్‌ డీ-డే’ పేరుతో కొత్త ఆంక్షలు ప్రకటించిన సమయంలోనే ఈ పరిణామాలు చోటుచేసుకోవడం గమనార్హం. ఇరాన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలుతోందని ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యానించగా.. అమెరికా చర్యలను ఇరాన్‌ తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ట్రంప్‌, నెతన్యాహు కుటుంబ సభ్యులపై వెలువడిన బెదిరింపులు ఇరుదేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచేలా ఉన్నాయి.ఇదీ చదవండి: H-1B ఉద్యోగులకు కొత్త రూల్

టెల్‌ అవీవ్‌: అక్లోబర్‌లో ఎన్నికలు జరగనున్న ఇజ్రాయెల్‌లో ఒక ప్రచార హోర్డింగ్‌ ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమైంది. టెల్‌ అవీవ్‌ నగరం మధ్యలో అధ్యక్షుడు బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు పార్టీ ఏర్పాటు చేసిన బిల్‌బోర్డ్‌పై న్యూయా ర్క్‌ నగర మేయర్‌ జోహ్రాన్‌ మమ్దానీని చిత్రించారు. పోస్టర్‌లో టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్‌ తయ్యిప్‌ ఎర్డోగాన్, ఇరాన్‌ నాయకుడు మొ జ్తాబా ఖమేనీ, హెజ్‌బొల్లా అధిపతి నయీమ్‌ ఖాసెమ్‌ల పక్కన ఆయన ఫోటోను చిత్రించారు. ‘వారు నెతన్యాహు ఓడిపోవాలని కోరుకుంటున్నారు. వారిని గెలవనివ్వకండి’అని లికుడ్‌ పార్టీ లోగోతో రాశారు. గాజా కాల్పుల విరమణ ప్రయత్నాలు నిలిచిపోయిన తరుణంలో, ఈ చర్య వారి మధ్య బహిరంగ వైరాన్ని మరింత తీవ్రం చేసింది. జులైలో ఇజ్రాయెల్‌ నెసెట్‌ను రద్దు చేయడంతో, అక్టోబర్‌లో ఎన్నికలకు మార్గం సుగమమైంది. 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్‌ నేతృత్వంలో దాడుల తర్వాత జరుగుతున్న మొట్టమొదటి జాతీయ ఎన్నికలు ఇవే. తన అతివాద కూటమిని తిరిగి అధికారంలో తీసుకొచ్చేందుకు నెతన్యాహు ప్రచారలోకి దిగారు. అమెరికాలో ఇటీవల జరిగిన పోల్స్‌లో, అమెరికన్‌ యూదుల్లో నెతన్యాహు కంటే మమ్దానీకే ఎక్కువ ప్రజాదరణ ఉందని తేలింది. అభిప్రాయ సేకరణలో తన అధికార కూటమి వెనుకబడి ఉండటాన్ని గ్రహించిన నెతన్యాహు, తన సోషల్‌ మీడియా ఖాతాల్లో ఆ బిల్‌బోర్డ్‌ ఫోటోను పోస్ట్‌ చేశారు. మమ్దానీ తనను ఒక యుద్ధ నేరస్థుడని పిలుస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యల వీడియోను కూడా పంచుకున్నారు. అయితే, నెతన్యాహు ఎన్నికల ప్రచార సామగ్రిలో తన చిత్రాన్ని చేర్చడంపై మమ్దానీ ఇంకా బహిరంగంగా స్పందించలేదు. మమ్దానీ తన మేయర్‌ ఎన్నికల ప్రచారం నుంచే గాజాలో ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధాన్ని గట్టిగా విమర్శిస్తూ వచ్చారు. గత నెలలో నెతన్యాహును యుద్ధ నేరగాడు అనడంతో మాటల యుద్ధం తీవ్రమైంది. సెపె్టంబరులో నగరంలో జరిగే ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశానికి నెతన్యాహు హాజరైతే, ఆయన అరెస్టు కోసం అంతర్జాతీయ క్రిమినల్‌ కోర్టు జారీ చేసిన వారెంట్‌ను అమలు చేయాలని అమెరికా అధికారులకు పిలుపునివ్వడం తెలిసిందే.

హార్మూజ్‌ జలసంధిని ‘చాలా త్వరలోనే’ అమెరికా భూభాగంగా మారుస్తానని గతవారం ఆ దేశాధ్యక్షుడు డోనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ప్రకటించినప్పుడు ఇరాన్‌పై మళ్లీ భీకర దాడులకు తెగబడొచ్చని కొందరు అనుమానించారు. తీరా మంగళవారం ఆయన చేసిందల్లా ‘అమెరికా కొత్త భూభాగం’ అని రాసివున్న హార్మూజ్‌ జలసంధి మ్యాప్‌ను విడుదల చేయటమే. దీంతో ఇరాన్‌ దౌత్యవేత్తలు ప్రతిదాడికి దిగారు. కాలిఫోర్నియాను ఇరాన్‌ భూభాగంగా చూపుతూ ఇరాన్‌ కాన్సులేట్‌ ఒక చిత్రపటాన్ని విడుదల చేసింది. వేరే దేశాల భూభాగాలు డిమాండ్‌ చేయటం, వాటిని అమెరికా భౌగోళిక చిత్రపటాల్లో భాగంగా చూపటం ట్రంప్‌కు కొత్తేం కాదు. రెండోసారి అధికారంలోకొచ్చిన వెంటనే గ్రీన్‌లాండ్‌పై ఆయన కన్నుపడింది. అలాగే కెనడాను అమెరికాలో విలీనం చేసుకుని 51వ రాష్ట్రంగా మారుస్తామనీ, పనామా కాల్వ ఇకపై తమదేననీ, గాజాను ‘సొంతం’ చేసుకుంటామనీ కూడా పలుమార్లు చెప్పారు. అందుకు సంబంధించి ఒక వీడియో రూపొందించి విడుదల చేశారు. వెనిజులా మ్యాప్‌లో అమెరికా జెండాను సూచించే రంగులు నింపారు. అలాగే ఇకపై గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ మెక్సికోను గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ అమెరికాగా వ్యవహరించాలంటూ ఉత్తర్వులు జారీచేశారు. అట్లాంటిక్‌ మహాసముద్రంలోని ఈ ప్రాంతం మెక్సికోకు పశ్చిమ, దక్షిణ దిశల్లో, అమెరికాకు ఉత్తరంవైపు, క్యూబాకు ఆగ్నేయంవైపు ఉంది. పేరు మార్చినా ప్రాదేశిక జల పరిధులేమీ మారడంలేదు గనుక మెక్సికో, క్యూబాలు ఈ విషయంలో మౌనంగా ఉండిపోయాయి. ఇక పర్షియన్‌ గల్ఫ్‌ పేరును గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ అరేబియాగా మారుస్తామని తొలి ఏలుబడిలో 2017లో ప్రకటించారు. దాంతో అప్పటి ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు హసన్‌ రౌహానీ జాగ్రఫీ చదువుకోమని ట్రంప్‌కు సలహా ఇచ్చారు. నిరుడు మే నెలలో సౌదీ అరేబియా, ఖతార్, యూఏఈ పర్యటనకెళ్లే ముందు పేరు మార్పు ఉంటుందని ప్రకటించారు. అటు తర్వాత ఎందుకో దాని జోలికి పోలేదు. ఈ ‘భౌగోళిక చిత్రపట దురాక్రమణల్ని’ చూసి జనం కాలక్షేపానికి నవ్వుకోవచ్చు. ట్రంప్‌ ప్రదర్శిస్తున్న అమాయకత్వమో, అజ్ఞానమో చూసి జాలిపడే వారూ ఉండొచ్చు. కానీ అగ్ర రాజ్యాల చరిత్ర తెలిసినవారు దాన్నంత తేలిగ్గా వదిలేయరు. ఒక విశాల పాలస్తీనా భూభాగంలోకి కొన్ని దశాబ్దాల్లో భారీయెత్తున యూదుల్ని తరలించి, అక్కడ నరమేధాలకు పాల్పడి ఇజ్రాయెల్‌ను సృష్టించి, అందుకు ఐక్యరాజ్యసమితి ఆమోదాన్ని ‘రాబట్టిన’ చరిత్ర ఆ దేశాలది. కనుక ఇప్పుడు ఉబుసుపోక మాట్లాడే మాటల్లో వేరే అర్థాలు ఉండొచ్చన్న అనుమానాలు రావటం సహజం. రాజకీయావతారం ఎత్తి దాదాపు పదిహేనేళ్లవుతున్నా పూర్వాశ్రమంలో నిర్వహించిన రియలెస్టేట్‌ వ్యాపార ప్రభావంనుంచి ట్రంప్‌ బయటపడలేకపోతున్నారన్నది వాస్తవం. రియలెస్టేట్‌ యజమాని మాదిరే ఆయన భూదాహంతో అల్లాడిపోతున్నారు. ‘మళ్లీ అమెరికాను ఉన్నతంగా చేద్దాం’ అనే నినాదం సారాంశం ఖనిజ సంపద పుష్కలంగా ఉండే ప్రాంతాలను అమెరికాలో విలీనం చేసుకోవటమేనన్న సందేశాన్ని ట్రంప్‌ పంపుతున్నారు. అందుకే అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌ భార్య ఉషా వాన్స్‌ గ్రీన్‌లాండ్‌ సందర్శనకెళ్లినప్పుడు డెన్మార్క్, గ్రీన్‌లాండ్‌ల నుంచి తీవ్ర నిరసనలు ఎదురయ్యాయి. దాంతో చేసేదిలేక ఆమె మధ్యలోనే ఆ పర్యటనను విరమించుకుని వెనక్కిపోవాల్సి వచ్చింది. జనం భావోద్వేగాలు రెచ్చగొట్టి అధికారంలోకొచ్చినవారు వాటిపైనే మనుగడ సాగించాలనుకోవటం సహజం. అలాగైతేనే వారి వైఫల్యాలు మరుగునపడతాయి మరి. ఈ బాపతు నేతలు అందరి దృష్టి తమపైనే ఉండాలన్న తపనతో వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు చేస్తుంటారు. ట్రంప్‌ దీనికి భూదాహాన్ని కూడా చేర్చారు. ఈ భౌగోళిక చిత్రపటాల్ని చూసిన ‘మాగా’ జనం నిజంగానే ట్రంప్‌ వాటిని జయించుకొస్తారన్న భ్రమల్లో ఉంటారు. ఒకపక్క అరేబియా సముద్రంలో లంగరేసిన విమానవాహక నౌక యూఎస్‌ఎస్‌ అబ్రహాం లింకన్‌లో దుర్భర పరిస్థితులున్నాయనీ, కొందరు ఆత్మహత్యా యత్నం కూడా చేశారనీ వార్తలొస్తున్నాయి. అందులో పనిచేసే రక్షణ సిబ్బందిని వెనక్కు పిలిపించాలని వారి కుటుంబాలనుంచి ఒత్తిళ్లు వస్తున్నాయి. అందుకే చవకబారు చిత్రపట వివాదాలు కట్టిపెట్టి ఇరాన్‌తో సంధికి ప్రయత్నించడం అమెరికా శ్రేయస్సుకు, రాజకీయంగా ట్రంప్‌కు మంచిది.

న్యూయార్క్‌ మేయర్‌ జోహ్రాన్ మమ్దానీని టార్గెట్‌ చేస్తూ ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు కొత్త రాజకీయ అస్త్రాన్ని బయటకు తీశారు. ఏకంగా ఇరాన్‌ సుప్రీం లీడర్‌, హెజ్‌బొల్లా చీఫ్‌, టర్కీ అధ్యక్షుడితో మమ్దానీని ఒకే బిల్‌బోర్డుపై(ప్రచార పోస్టర్‌లో) చూపిస్తూ సంచలన ప్రచారానికి తెరలేపారు. ‘నెతన్యాహును ఓడించాలనుకునే వాళ్లను గెలవనివ్వొద్దు’ అంటూ లికుడ్‌ పార్టీ చేసిన ఈ ప్రచారం ఇప్పుడు ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయాల్లో హాట్‌టాపిక్‌గా మారింది. అయితే, రాబోయే ఎన్నికల నేపథ్యంలో తన రాజకీయ ప్రత్యర్థులను ఇజ్రాయెల్‌కు ముప్పుగా చూపించే ప్రయత్నంలో భాగంగానే ఈ ప్రచారం సాగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.కాగా, న్యూయార్క్‌ సిటీ మేయర్‌ మమ్దానీ గాజాలో ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్యలను తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నారు. నెతన్యాహుపై కూడా ఆయన బహిరంగంగా విమర్శలు చేస్తున్నారు. ఇటీవల నెతన్యాహును యుద్ధ నేరస్థుడు అంటూ అభివర్ణించిన మమ్దానీ.. ఆయనను హేగ్‌లో ఉండాల్సిన వ్యక్తిగా వ్యాఖ్యానించారు. సెప్టెంబర్‌లో ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశానికి నెతన్యాహు న్యూయార్క్‌కు వస్తే.. అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు జారీ చేసిన అరెస్టు వారెంట్‌ను అమెరికా అధికారులు అమలు చేయాలని కూడా మమ్దానీ డిమాండ్ చేశారు.אל תתנו להם לנצח pic.twitter.com/JgvJXAPtia— Benjamin Netanyahu - בנימין נתניהו (@netanyahu) August 16, 2026మమ్దానీ వ్యాఖ్యలపై ప్రధాని నెతన్యాహు కూడా తీవ్రంగా స్పందించారు. న్యూయార్క్‌లో వివిధ మతాల ప్రజల మధ్య ద్వేషాన్ని రెచ్చగొడుతున్నారని ఆయన ఆరోపించారు. మమ్దానీ వంటి ప్రగతిశీల నేతల ప్రభావంతో అమెరికా డెమోక్రాట్లలో ఇజ్రాయెల్‌కు మద్దతు తగ్గే అవకాశం ఉందని నెతన్యాహు హెచ్చరించారు. ఇదిలా ఉండగా, ఇజ్రాయెల్‌లో రాజకీయ పరిణామాలు వేగంగా మారుతున్నాయి. నెతన్యాహు తన కూటమిని కొనసాగించేందుకు ఎన్నికల ప్రచారాన్ని ముమ్మరం చేస్తున్నారు. జూలైలో ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్‌ (క్నెసెట్‌) రద్దు కావడంతో అక్టోబర్‌లో ఎన్నికలకు మార్గం సుగమమైంది. 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్ దాడుల తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌లో జరగనున్న తొలి జాతీయ ఎన్నికలు ఇవే.మేమే దాడి చేస్తాం.. ఇదే సమయంలో పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలపై నెతన్యాహు సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. “మమ్మల్ని ఎవరూ ఆశ్చర్యపరచకముందే.. మేమే వారిని ఆశ్చర్యపరుస్తాం. మేమే దాడి చేసే పక్షం.. మేమే దాడిని ప్రారంభిస్తాం. చొరవ తీసుకుంటాం.. దాడి చేస్తాం” అంటూ ఇజ్రాయెల్‌ సైనిక వ్యూహాన్ని బహిరంగంగా ప్రకటించారు. మధ్యప్రాచ్య ముఖచిత్రాన్నే మార్చేస్తామని, అవసరమైతే ఎప్పుడైనా ఏ దేశంపైనైనా దాడి చేసే హక్కును ఇజ్రాయెల్‌ తన వద్ద ఉంచుకుంటుందన్న సంకేతాలను ఆయన వ్యాఖ్యలు ఇచ్చాయి.Benjamin Netanyahu goes fully psychotic and tells the world that he will single-handedly change the entire face of the Middle East, and that Israel will attack any country at any time.“We will surprise them instead of them surprising us.”“We are the attacking side. We are the… pic.twitter.com/Zt0bnd9M6R— Signal 1776 (@Signal1776X) August 18, 2026మరోవైపు, గాజాలో కాల్పుల విరమణ కోసం అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ ప్రయత్నాలకు కూడా అవరోధాలు కొనసాగుతున్నాయి. అమెరికా ప్రతినిధి జారెడ్ కుష్నర్ సోమవారం నెతన్యాహుతో సుమారు మూడు గంటల పాటు సమావేశమైనప్పటికీ ఎలాంటి కీలక పురోగతి వెలువడలేదు. హమాస్ నిరాయుధీకరణకు అంగీకరించే వరకు గాజా నుంచి తమ బలగాలను ఉపసంహరించబోమని ఇజ్రాయెల్ స్పష్టం చేస్తుండటంతో కాల్పుల విరమణ చర్చలు మళ్లీ సంక్లిష్టంగా మారాయి. ఇదిలా ఉండగా.. గాజాపై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు కొనసాగుతుండటం గమనార్హం.

జెరూసలేం: ‘‘గాజాలో ప్రతి రాత్రి ఓ 30 – 40 మందిని లేపేసేలా ప్లాన్‌ చేయాలి. వీళ్లతో మనకు తక్షణం ముప్పు ఉన్నందుకు మాత్రమే కాదు... అక్కడ బతికేందుకు అర్హత లేని వాళ్లు చాలామంది ఉన్నారు. వాళ్లు బతక్కూడదు. వాళ్లసలు మనుషులే కాదు’’ఈ మాటన్నది ఎవరో కాదు.. సాక్షాత్తూ ఇజ్రాయెలీ జాతీయ భద్రత శాఖ మంత్రి ఇటమార్‌ బెన్‌గ్విర్‌. కొంచెం ఆలస్యంగా ఆదివారం ఈ సమాచారం వెలుగు చూసింది. ఇప్పుడు ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌ పాలస్తీనాలో మారుమోగుతోంది. గాజాలో హమాస్‌ చెర నుంచి విడుదలైన బందీ రోమ్‌ బ్రాస్లావ్‌స్కీ నిర్వహించిన పాడ్‌కాస్ట్‌లో బెన్‌గ్విర్‌ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్‌ దాడి అనంతరం ఇజ్రాయెల్‌ చేపట్టిన చర్యలపై చర్చ సందర్భంగా.. గాజాపై దాడులు తగ్గించడాన్ని ఆయన తప్పుబట్టారు. ‘‘ప్రధాని బెంజిమన్‌ నెతన్యాహూతో నాకు విభేదాలున్నది రహస్యం ఏమీ కాదు. గాజాలో ప్రతి రాత్రీ కొంతమందిని లక్ష్యంగా చేసుకుని 30 నుంచి 40 మందిని మట్టుబెట్టాలి’’అని బెన్‌గ్విర్‌ వ్యాఖ్యానించినట్లు తెలుస్తోంది. బెన్‌గ్విర్‌తోపాటు పలువురు ఇజ్రాయెలీ అధికా రులు గతంలోనూ గాజా విషయంలో ఇ లాంటి విపరీత వ్యాఖ్యలు చేసిన విషయం తెలిసిందే. వీటిల్లో కొన్నింటిని పాలస్తీనా అనుకూల వర్గాలు ఐక్యరాజ్యసమితిలో ప్రదర్శించాయి కూడా. గాజాలో మారణహోమానికి ఇజ్రాయెల్‌ ప్రయతి్నస్తోందనేందుకు వీటిని నిదర్శనాలుగా చూపాయి. అయితే గాజాలో తాము మారణ హోమానికి పాల్పడలేదని ఇజ్రాయెల్‌ అంటోంది. బెన్‌గ్విర్‌ తాజా వ్యాఖ్యలను స్థానిక మీడియా అసలు పట్టించుకోనేలేదు. కానీ 2023 నాటి హమాస్‌ దాడి తరువాత బెన్‌గిŠవ్‌ర్‌ లాంటివాళ్లు ఇజ్రాయెల్‌లో బాగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చారు. పాలస్తీనీయులు గాజా నుంచి సామూహికంగా తరలిపోవాలని, అక్కడ ఇజ్రాయెల్‌ స్థావరాలు ఏర్పాటు చేయాలని కూడా బెన్‌గ్విర్‌ పిలుపునిచ్చారు. ఈ విధానం జాతి నిర్మూలనకు దారితీయవచ్చని అంతర్జాతీయ న్యాయ నిపుణులు హెచ్చరించారు. బెన్‌గ్విర్‌ జాతీయ భద్రతా శాఖ మంత్రి అయినప్పటికీ మిలటరీపై ఆయన పెత్తనం ఏమీలేదు. గాజాపై దాడులకు ఆదేశించే అధికారమూ లేదు. అయితే దేశంలో ప్రస్తుతం ఈయనో ప్రభావశీలమైన నేత. దేశంలో పాలస్తీనీయులను బంధించి ఉంచిన జైళ్లు ఉన్న ప్రాంతాల్లో మంచి పట్టున్న వ్యక్తి. 2025లో బెన్‌గ్విర్‌ పాలస్తీనా ఖైదీలకు పెట్టే ఆహారంలో గణనీమైన కోతలు విధించినందుకు ఇజ్రాయెలీ ఉన్నత న్యాయస్థానం కూడా తప్పు పట్టింది.

పశ్చిమాసియాలో ఇప్పటికే ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న వేళ.. మరో కొత్త సమీకరణం తెరపైకి వచ్చింది. సౌదీ అరేబియా, పాకిస్తాన్‌‌, టర్కీ కలిసి కుదుర్చుకున్న మక్కా సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందం ఇప్పుడు గల్ఫ్‌ రాజకీయాల్లో ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగి కొన్ని రోజులే అవుతున్నా.. అప్పుడే దాని ప్రభావం మరో వైపు కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా సౌదీ అరేబియా-యూఏఈ మధ్య దూరం మరింత పెరుగుతోందా? అనే ప్రశ్నలు మొదలయ్యాయి.అసలు ఏం జరిగింది?ఆగస్టు 7న పవిత్ర మక్కా నగరంలో సౌదీ యువరాజు, ప్రధాని మహ్మద్‌ బిన్‌ సల్మాన్‌, టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్‌ తయ్యిప్‌ ఎర్డోగాన్‌, పాకిస్తాన్‌ ప్రధాని షెహబాజ్‌ షరీఫ్‌ కీలక రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారు. ఒప్పందంలోని ప్రధాన సూత్రం ఒక్కటే.. ముగ్గురిలో ఏదో ఒక దేశంపై దాడి జరిగితే.. మిగిలిన రెండు దేశాలపై దాడిగా పరిగణించడం. అంటే.. చమురు సంపదతో బలమైన సౌదీ, అణ్వాయుధ సామర్థ్యం ఉన్న పాకిస్తాన్‌, నాటోలో రెండో అతిపెద్ద సైనిక బలగం ఉన్న టర్కీ ఒకే రక్షణ గొడుగు కిందకు వచ్చినట్లే అయ్యింది. ఇదే కారణంగా కొందరు నిపుణులు దీనిని ఇప్పటికే ‘ఇస్లామిక్‌ నాటో’గా పిలవడం మొదలుపెట్టారు.కూటమి ఇంతటితో ఆగదా?మక్కా ఒప్పందం ముగ్గురు దేశాలకే పరిమితం కాదనే సంకేతాలు కూడా వెలువడుతున్నాయి. ఈజిప్ట్‌, ఖతార్‌, కువైట్‌, జోర్డాన్‌, అజర్‌బైజాన్‌, సిరియా వంటి దేశాలను భవిష్యత్‌లో కూటమిలోకి తీసుకురావచ్చనే ప్రచారం జరుగుతోంది. అంటే.. పశ్చిమాసియాలో కొత్త భద్రతా బ్లాక్‌ రూపుదిద్దుకునే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. కానీ ఇక్కడే అసలు కథ మొదలైంది.‘GCC ఉండగా కొత్త కూటమి ఎందుకు?’సౌదీ నిర్ణయంపై యూఏఈకి చెందిన ప్రముఖ స్వరాలు ప్రశ్నలు సంధిస్తున్నాయి. సౌదీ, యూఏఈ, ఖతార్‌, కువైట్‌, బహ్రెయిన్‌, ఒమన్‌ సభ్యులుగా ఉన్న గల్ఫ్‌ కోఆపరేషన్‌ కౌన్సిల్‌ (GCC) ఇప్పటికే ఉంది. అంతేకాదు.. సభ్య దేశాలపై దాడిని మొత్తం కూటమిపై దాడిగా పరిగణించే సంయుక్త రక్షణ వ్యవస్థ కూడా ఉంది. అలాంటప్పుడు.. గల్ఫ్‌ వెలుపల ఉన్న టర్కీ, పాకిస్తాన్‌లతో కలిసి సౌదీ కొత్త రక్షణ కూటమిని ఎందుకు ఏర్పాటు చేసిందన్నది యూఏఈ వర్గాల ప్రశ్న. యూఏఈ రాజకీయ విశ్లేషకుడు, ఆ దేశ అధ్యక్షుడి మాజీ సలహాదారు అబ్దుల్‌ఖలీఖ్‌ అబ్దుల్లా కూడా ఇదే అంశాన్ని లేవనెత్తారు. గల్ఫ్‌ దేశాల మధ్య ఐక్యతను బలోపేతం చేయడమే ముఖ్యమని వ్యాఖ్యానించారు.సౌదీ కూడా తగ్గలేదు!యూఏఈ నుంచి విమర్శలు రావడంతో సౌదీ వర్గాలు కూడా వెంటనే కౌంటర్‌ ఇచ్చాయి. ప్రతి దేశానికీ తన జాతీయ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా ఇతర దేశాలతో ఒప్పందాలు చేసుకునే హక్కు ఉంది అంటూ సౌదీ యువరాజు అబ్దుల్‌రహ్మాన్‌ బిన్‌ ముసైద్‌ ప్రశ్నించారు. అంతేకాదు.. సౌదీ నిర్ణయాన్ని ప్రశ్నిస్తున్న యూఏఈ తన భద్రతా భాగస్వామ్యాలను ఒకసారి చూసుకోవాలని సౌదీ వ్యాఖ్యాతలు సూచించారు.భారత్‌, ఇజ్రాయెల్‌ పేర్లు ఎందుకొచ్చాయి?ఇక్కడే ఈ వివాదం మరో ఆసక్తికర మలుపు తిరిగింది. సౌదీ వ్యాఖ్యాతలు.. యూఏఈ-భారత్‌ రక్షణ సహకారం, యూఏఈ-ఇజ్రాయెల్‌ భద్రతా సంబంధాలను ప్రస్తావించారు. యూఏఈ ఇతర దేశాలతో భద్రతా భాగస్వామ్యాలు పెట్టుకోవచ్చు.. కానీ సౌదీ టర్కీ, పాకిస్తాన్‌తో ఒప్పందం చేసుకుంటే మాత్రం ఎందుకు అభ్యంతరం ఎందుకు? అన్నది వారి వాదన. అయితే ఇక్కడ ఒక కీలక విషయం ఉంది. భారత్‌, యూఏఈ మధ్య సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందం లేదు. కానీ ఇరు దేశాల మధ్య చాలాకాలంగా రక్షణ సహకారం కొనసాగుతోంది. 2026 జనవరిలో ఈ సహకారాన్ని మరింత విస్తరించేలా వ్యూహాత్మక రక్షణ భాగస్వామ్యానికి కూడా ఇరు దేశాలు రూపకల్పన చేశాయి. ఇజ్రాయెల్‌తో మాత్రం యూఏఈ 2020లో అబ్రహామ్‌ ఒప్పందాల ద్వారా సంబంధాలను సాధారణీకరించింది.యెమెన్‌లోనే అసలు విభేదాల బీజాలు!సౌదీ-యూఏఈ మధ్య విభేదాలు ఇప్పుడే మొదలైనవి కావు. యెమెన్‌ విషయంలోనే ఇరు దేశాల వ్యూహాలు చాలా కాలంగా వేర్వేరు మార్గాల్లో సాగుతున్నాయి. సౌదీ అరేబియా అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన యెమెన్‌ ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇస్తుండగా.. యూఏఈ దక్షిణాది వేర్పాటువాద శక్తులకు మద్దతుగా నిలిచింది. అంటే.. బయటకు మిత్రదేశాలుగానే కనిపిస్తున్నా, కీలకమైన ప్రాంతీయ అంశాల్లో ఇరు దేశాల ప్రయోజనాలు వేర్వేరుగా మారుతున్నాయి.ముందు ఏం జరగబోతోంది?మక్కా ఒప్పందం మరిన్ని దేశాలకు విస్తరిస్తే.. మధ్యప్రాచ్యంలో కొత్త శక్తి సమీకరణాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. ఒకవైపు సౌదీ-టర్కీ-పాకిస్థాన్‌ అక్షం బలపడుతుంటే.. మరోవైపు యూఏఈ తన భారత్‌, ఇజ్రాయెల్‌ సహా ఇతర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలను మరింత బలోపేతం చేసే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న ఒక్కటే.. మక్కాలో పుట్టిన ఈ కొత్త రక్షణ కూటమి.. ఇస్లామిక్‌ ప్రపంచానికి భద్రతా కవచమా? లేక గల్ఫ్‌లోనే కొత్త విభేదాలకు కారణమా?. రాబోయే రోజుల్లో ఈ సమీకరణం ఎటువైపు మలుపు తిరుగుతుందో చూడాలి.

క్షిపణులు, డ్రోన్లతో సాగుతున్న అమెరికా–ఇరాన్‌ ఘర్షణ ఇప్పుడు మరో కొత్త మలుపు తీసుకుంది. యుద్ధం కేవలం మైదానంలోనే కాదు.. సోషల్‌ మీడియా వేదికలపైనా సాగుతోంది. తాజాగా ఓ తప్పుడు సమాచారం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రకంపనలు సృష్టించింది. ఎలాంటి నిర్ధారణ లేకుండానే ఇజ్రాయెల్‌, అమెరికా రాజకీయ వర్గాల్లోకి చేరి.. చివరకు అణు చర్చలపై ప్రభావం చూపే స్థాయికి చేరుకుంది.ఆగస్టు 5న ‘ఎక్స్‌’ (X) వేదికగా ఓ గుర్తుతెలియని భారతీయ ఖాతా నుంచి ఓ సంచలన పోస్టు వెలువడింది. ఇరాన్‌ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్‌ కమాండర్‌ బ్రిగేడియర్‌ జనరల్‌ అహ్మద్‌ వహీది.. ‘‘అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ వద్ద అణ్వాయుధాలు ఉన్నంత కాలం.. ఇరాన్‌ కూడా తన అణు ఆయుధాల లక్ష్యాన్ని వదులుకోదు’’ అని వ్యాఖ్యానించినట్లు అందులో పేర్కొన్నారు. దీనికి అణు పేలుడు మేఘాన్ని పోలిన ఏఐ రూపొందించిన చిత్రాన్ని కూడా జత చేశారు.అయితే ఈ వ్యాఖ్యలు నిజంగా వహీది చేశారనే ఆధారాలు ఏవీ లేవు. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాన్ని తయారు చేసిందనే ఆధారాలు కూడా లేవు. అయినప్పటికీ ఆ పోస్టు వేగంగా వైరల్‌ అయింది.భారత్‌ టు అమెరికా వయా ఇజ్రాయెల్‌.. సుమారు 1.75 లక్షల మంది ఫాలోవర్లు ఉన్న ఆ భారతీయ ఖాతా నుంచి మొదలైన ఈ ప్రచారం.. కొన్ని గంటల్లోనే మరో భారతీయ ఖాతా ద్వారా హిందీలోకి అనువదించబడింది. ఆ తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన కొన్ని సోషల్‌ మీడియా ఖాతాలు దీనిని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశాయి. ఇజ్రాయెల్‌లోని ఓ టీవీ ఛానల్‌ ఈ తప్పుడు సమాచారాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని.. ‘‘ఇరాన్‌ తొలిసారి అణుబాంబు తయారీ లక్ష్యాన్ని అంగీకరించింది’’ అన్నట్టుగా కథనం ప్రసారం చేసింది. ఆ తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూ జెరూసలేం‌లోని మౌంట్‌ హెర్జెల్‌ వద్ద చేసిన ప్రసంగంలో కూడా దీనిని ఇరాన్‌ ఉద్దేశాలకు నిదర్శనంగా ప్రస్తావించారు.అమెరికాలోనూ ఈ ప్రచారం ప్రభావం చూపింది. ఐక్యరాజ్యసమితిలో ట్రంప్‌ ప్రభుత్వ ప్రతినిధి మైక్‌ వాల్ట్జ్‌ ఈ పోస్టును షేర్‌ చేస్తూ.. ఇరాన్‌ అసలు ఉద్దేశాలను అంగీకరించిందన్న అర్థంలో వ్యాఖ్యానించారు. అమెరికా సెనేటర్‌ రిక్‌ స్కాట్‌ కూడా దీన్ని పంచుకున్నారు. అయితే తర్వాత మైక్‌ వాల్ట్జ్‌ తన పోస్టును ఎలాంటి వివరణ లేకుండా తొలగించారు.అణు చర్చలపై ప్రభావంఅమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య ఇప్పటికే తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమంపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తుండగా.. తాము శాంతియుత అవసరాల కోసమే అణు కార్యక్రమాన్ని కొనసాగిస్తున్నామని టెహ్రాన్‌ చెబుతోంది. ఇలాంటి సమయంలో అణ్వాయుధాలపై ఇరాన్‌ నేత వ్యాఖ్యలంటూ వచ్చిన తప్పుడు ప్రచారం.. దౌత్య చర్చల వాతావరణాన్ని మరింత క్లిష్టంగా మార్చే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.ఫేక్‌ న్యూస్‌ పవర్‌ అది!ఈ ఘటన సోషల్‌ మీడియా యుగంలో తప్పుడు సమాచారానికి ఉన్న ప్రభావాన్ని మరోసారి బయటపెట్టింది. ఒక గుర్తుతెలియని ఖాతా నుంచి వచ్చిన నిర్ధారణ లేని పోస్టు.. భాషలు, దేశాల సరిహద్దులు దాటి.. ప్రపంచ నాయకుల ప్రసంగాల్లోకి చేరింది. నిజానిజాలు నిర్ధారించకుండానే ప్రచారం జరిగితే.. అంతర్జాతీయ రాజకీయాలు, యుద్ధ నిర్ణయాలపైనా ప్రభావం చూపగలదని ఈ ఉదంతం స్పష్టం చేసింది.

టెల్‌ అవీవ్‌: ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియాలో జరుగుతున్న మారణహోమంలో ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజిమిన్‌ నెతన్యాహూ పాత్ర ఎలాంటిదో ప్రత్యేకించి చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. ఇరాన్‌పై దాడికి, ఆయతుల్లా ఖమేనీ హత్యకు అమెరికాను బెంజిమిన్ ఉసిగొల్పాడు అనేది తెలిసిన విషయమే.. అయితే ఇజ్రాయెల్‌ను రక్షిస్తానంటూ ఇంత విధ్వంసం సృష్టించిన నెతన్యాహును ఇప్పుడు ఆ దేశ ప్రజలే తిరస్కరిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. తాజాగా నిర్వహించిన సర్వేలో ఆ విషయాలు తేట తెల్లమయ్యాయి.ఈ ఏడాది అక్టోబర్‌ 27న ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్ (నెస్సెట్)కు ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. అయితే ఈ ఎన్నికలలో నెతన్యాహూ కూటమి అధికారం చేజిక్కించుకోవడం దాదాపు కష్టంగానే కనిపిస్తోంది. తాజా సర్వేల ప్రకారం, ప్రస్తుత ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహుకు మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ గాడి ఐజన్‌కోట్ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష 'యషార్' పార్టీ నుండి గట్టి సవాలు ఎదురవుతోంది. ఈ సర్వేలో ప్రతిపక్ష యషార్ పార్టీ 25 స్థానాలు సాధిస్తుందని అంచనా వేయగా, నెతన్యాహుకు చెందిన లికుడ్ పార్టీ 21 స్థానాలకే పరిమితం కానుంది.గత కొన్ని వారాలుగా నిర్వహించిన సర్వేలలో రెండు పార్టీల మధ్య కేవలం 1 లేదా 2 సీట్ల తేడా మాత్రమే ఉండగా, తాజాగా యషార్ పార్టీ స్పష్టంగా 4 సీట్ల ఆధిక్యంలోకి దూసుకెళ్లింది. మొత్తం 120 స్థానాలున్న ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్ (నెస్సెట్) లో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడానికి కనీసం 61 స్థానాల మద్దతు అవసరం. సర్వే ప్రకారం యషార్ అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించినప్పటికీ, అక్కడ ఒంటరిగా ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడం సాధ్యం కాదు. నెతన్యాహు వ్యతిరేక పార్టీల కూటమి 'చేంజ్ బ్లాక్' 58 స్థానాలు సాధించే అవకాశం ఉంది, అంటే ఇది మెజారిటీకి కేవలం మూడు సీట్ల దూరంలో నిలవనుంది.మరోవైపు, నెతన్యాహు మద్దతుదారుల కూటమి 50 స్థానాలు, అరబ్ పార్టీలు 12 స్థానాలు (రామ్ పార్టీ 6, హదాష్-తాల్ 6) గెలుచుకునే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల ఎన్నికల ముందే ఏ కూటమికి స్పష్టమైన మెజారిటీ లభించే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. ఎన్నికల తర్వాత 61 మంది అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఎంపీల మద్దతు కూడగట్టిన నేత మాత్రమే ప్రధానమంత్రి అవుతారు. కాగా నెతన్యాహు వ్యతిరేక కూటమిలో ప్రధాని అభ్యర్థి ఎవరనే దానిపై ఇంకా సందిగ్ధత కొనసాగుతోంది. ప్రతిపక్ష కూటమిలో ఏ పార్టీకైతే ఎక్కువ సీట్లు వస్తాయో, ఆ పార్టీ నాయకుడికే ప్రధాని అయ్యే అవకాశం దక్కాలని అక్కడ పార్టీలు వ్యూహం పన్నుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ప్రతిపక్షం నుండి ప్రధానమంత్రి అయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ష ‘యషార్’ పార్టీ అధినేత గాడి ఐజన్‌కోట్‌కే ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. కాగా ఇజ్రాయెల్ నేతలను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇరాన్ దాడులకు పాల్పడే అవకాశం ఉందని ఇంటెలిజెన్స్ నివేదికలు హెచ్చరించాయి. నెతన్యాహుకు అధికారిక ప్రభుత్వ భద్రత ఉన్నప్పటికీ, ఐజన్‌కోట్‌కు ఇంకా పూర్తి స్థాయి భద్రత లేదు, దీంతో ఆయనకు సాయుధ భద్రత కల్పించాలని అంతర్గత భద్రతా సంస్థ 'షిన్ బెట్' భావిస్తోన్నట్లు సమాచారం. కాగా, ఇజ్రాయెల్‌లో ప్రజలు నేరుగా ప్రధానికి కాకుండా పార్టీలకే ఓటు వేస్తారు. ఇరాన్‌పై దాడులుకాగా ప్రస్తుతం ఇరాన్‌పై దాడుల విషయంలో నెతన్యాహూ తగ్గేదేలే అన్నట్లుగా వ్యవహారిస్తున్నారు. ఇరాన్ ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ అణు ఆయుధాలను సాధించకుండా అడ్డుకుంటామనిఇటీవల జరిగిన క్యాబినెట్ సమావేశంలో నెతన్యాహు కుండబద్దలు కొట్టారు. ఒకవేళ దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా యుద్ధం నుండి అమెరికా వైదొలగాలని చూసినా, ఇజ్రాయెల్ అవసరమైతే ఒంటరిగానే దాడులు చేయడానికి సైన్యాన్ని సిద్ధం చేస్తోన్నట్లు సమాచారం.

ఇజ్రాయెల్‌–పాలస్తీనా వివాదం కేవలం భూమి, సరిహద్దులకే పరిమితం కావడం లేదు. ఇప్పుడు నీటి వనరులపై ఆధిపత్య పోరు కూడా తీవ్ర చర్చకు దారితీస్తోంది. సహజ ఊటలను ఇజ్రాయెలీ సెటిలర్లు తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంటున్నారని పాలస్తీనియన్లు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. నీటి సరఫరా నిలిచిపోవడంతో తమ వ్యవసాయం, జీవనాధారం దెబ్బతింటోందని కన్నీరు పెడుతున్నారు. అయితే మరో వాదనతో ఇజ్రాయెలీ వర్గాలు తమ చర్యలను సమర్థించుకుంటున్నాయి.జోర్డాన్‌ లోయలోని ఫసాయిల్‌ గ్రామం ఈ వివాదానికి కేంద్రంగా మారింది. తరతరాలుగా స్థానిక రైతులకు ఆధారంగా ఉన్న ఓ సహజ ఊట నీటిని ఇజ్రాయెల్‌ సెటిలర్లు మళ్లించుకున్నారు. ఆ సమీపంలోని ఓ పురాతన కొలనును నింపి.. ఈతలు కొడుతూ వినోదం పొందుతున్నారు. అదే సమయంలో కొందరు.. ఉత్త పుణ్యానికే ట్యాంకర్లలో ఊట నీటిని నింపి దారి పొడవునా పారబోసుకుంటూ పోవడం, నిర్జన ప్రదేశంలో వదిలేయడం లాంటి దృశ్యాలు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. దీంతో పాలస్తీనా రైతులు ఆందోళనకు గురవుతున్నారు.Israeli settler terrorists deliberately emptied Palestinian water tanks onto the ground in Ein al-Hilweh, in the northern Jordan Valley of the occupied West Bank.Palestinians in this herding community struggle every day for water after Israeli settlers seized their main spring… pic.twitter.com/EzRjMz621l— Ihab Hassan (@IhabHassane) August 10, 2026ఈ నీటితో గతంలో తమ పొలాల్లో వంకాయలు, సొరకాయలు, పుచ్చకాయలు వంటి పంటలు పండించేవారమని.. ఇప్పుడు సాగు నిలిచిపోయిందని వాపోతున్నారు. “నీరు లేకపోవడంతో మా పొలాలు ఎండిపోయాయి. కుటుంబాల జీవనోపాధి దెబ్బతింది” అని ఫసాయిల్‌కు చెందిన రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సాగునీటి పైపులను స్వాధీనం చేసుకున్నారని, ఊట వైపు వెళ్లేందుకు కూడా భయపడే పరిస్థితి ఏర్పడిందని వాపోతున్నారు.కొలనుగా మారిన ఊట.. పర్యాటక ప్రాంతమా?స్థానికులు చెబుతోంది ఏంటంటే.. ఊట నీటిని మళ్లించి పురాతన కొలనును నీటితో నింపారు. అనంతరం దానిని పర్యాటక ఆకర్షణగా ప్రచారం చేశారు. అయితే ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన కొందరు సెటిలర్లు మాత్రం మరోలా వాదిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతం తమ చారిత్రక వారసత్వంలో భాగమని చెబుతున్నారు. కానీ ఇందులో నిజమెంత? అనేదానిపై పురావస్తు నిపుణులు మరోలా స్పందించారు.Israeli "settlers" in the occupied West Bank diverted a spring that had long served as a lifeline for the Palestinian village of Fasayil, redirecting its water to fill a pool at an archaeological site and turning it into a tourist attraction.Palestinian farmers said the loss of…— Clash Report (@clashreport) August 14, 2026ఈ ప్రాంత చరిత్రపై పూర్తి స్పష్టత లేదని అంటున్నారు. దీంతో చరిత్ర, పురావస్తు అంశాలను ఉపయోగించి వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌పై ఆధిపత్య భావనను పెంచేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయనే అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.‘ఇది నీటి యుద్ధం’.. పాలస్తీనా ఆరోపణపాలస్తీనా అధికారులు మాత్రం నీటి వనరుల నియంత్రణను పెద్ద సమస్యగా చూస్తున్నారు. నీటిని నిలిపివేయడం ద్వారా ప్రజల జీవన విధానాన్ని దెబ్బతీసే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని ఆరోపిస్తున్నారు. “ఇది శబ్దం లేని బుల్లెట్‌లాంటి నీటి యుద్ధం” అని పాలస్తీనా వాటర్‌ అథారిటీ అధికారి ఒకరు వ్యాఖ్యానించారు. ఐక్యరాజ్యసమితి గణాంకాల ప్రకారం.. వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌లోని పలు నీటి, పారిశుద్ధ్య వనరులపై ఈ ఏడాది దాడులు జరిగినట్లు నమోదైంది. ముఖ్యంగా జోర్డాన్‌ లోయ ప్రాంతాల్లో నీటి వనరులపై నియంత్రణ కోసం ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి. అతిత్వరలో ఇది తాగునీటికి విస్తరించవచ్చనే ఆందోళన సైతం వ్యక్తమవుతోంది అక్కడ. గ్రామాలపై పెరుగుతున్న ఒత్తిడినీటి సమస్యతో పాటు సెటిలర్ల దాడులు, బెదిరింపులు పెరుగుతున్నాయని పాలస్తీనియన్లు చెబుతున్నారు. కొన్ని గ్రామాల్లో నీరు, విద్యుత్‌ సరఫరాలను నిలిపివేసిన ఘటనలు కూడా చోటుచేసుకున్నాయని చెప్పారు. మరోవైపు.. ఇజ్రాయెల్‌ సెటిలర్లు మాత్రం అవంతా ఆరోపణలనే అంటున్నారు. ఈ ప్రాంతాలు తమ చారిత్రక, మతపరమైన వారసత్వంతో ముడిపడి ఉన్నాయని చెబుతున్నారు. పురాతన ప్రదేశాల అభివృద్ధి, పర్యాటక ప్రోత్సాహంలో భాగంగానే చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు సమర్థించుకుంటున్నారు.భవిష్యత్‌లో మరింత ఉద్రిక్తత?వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌లో భూమి తర్వాత నీరు మరో ప్రధాన వివాద అంశంగా మారుతోంది. వ్యవసాయం, తాగునీరు, జీవనోపాధికి ఆధారమైన సహజ వనరులపై నియంత్రణ కోసం జరుగుతున్న పోరు భవిష్యత్‌లో మరింత ఉద్రిక్తతలకు దారితీసే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

వాషిం‍గ్టన్‌: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ టర్కీ నుంచి తిరుగు ప్రయాణానికి సిద్ధమవుతున్న వేళ ఇజ్రాయెల్‌ ఇచ్చిన ఓ కీలక హెచ్చరిక అమెరికా భద్రతా వ్యవస్థను అప్రమత్తం చేసినట్లు అమెరికా మీడియా కథనాలు వెల్లడించాయి. ఇరాన్‌ నుంచి ట్రంప్‌ ప్రయాణిస్తున్న విమానంపై క్షిపణి దాడి జరిగే అవకాశం ఉందని ఇజ్రాయెల్‌ అమెరికా అధికారులను హెచ్చరించిన సంగతి తెలిసిందే. దీంతో ట్రంప్‌ను అసలు విమానం నుంచి రహస్యంగా దించి.. మరో చిన్న మిలిటరీ జెట్‌లోకి తరలించారు. అయితే, ఇజ్రాయెల్‌ ఇచ్చిన హెచ్చరికపై అమెరికా నిఘా వర్గాల్లోనే అనుమానాలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. దీనిపై కొత్త చర్చ ప్రారంభమైంది.టర్కీలో జరిగిన నాటో సదస్సు ముగిసిన తర్వాత ట్రంప్‌ తొలుత ఎయిర్‌ఫోర్స్‌ వన్‌గా భావించిన విమానంలోకి ఎక్కారు. అదే విమానంలో విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో, ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్‌ బెసెంట్‌, వైట్‌హౌస్‌ సిబ్బంది, మీడియా ప్రతినిధులు కూడా ఉన్నారు. అయితే ఇజ్రాయెల్‌ నుంచి వచ్చిన హెచ్చరిక నేపథ్యంలో సీక్రెట్‌ సర్వీస్‌ అనూహ్య నిర్ణయం తీసుకుంది. ట్రంప్‌ను ఎవరికీ తెలియకుండా మరో చిన్న సైనిక విమానంలోకి మార్చినట్లు ది వాషింగ్టన్‌ పోస్ట్‌, NPR వంటి అమెరికా మీడియా సంస్థలు వెల్లడించాయి. ఇందుకోసం క్యాటరింగ్‌ వాహనాన్ని ఉపయోగించినట్లు సమాచారం. దీంతో మీడియా, కొంతమంది వైట్‌హౌస్‌ సిబ్బందికి తెలియకుండానే ట్రంప్‌ మరో విమానంలో అమెరికా బయలుదేరారు.అయితే ఇజ్రాయెల్‌ ఇచ్చిన హెచ్చరికపై అమెరికా నిఘా వర్గాల్లోనే అనుమానాలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఈ సమాచారం ఒక్క వర్గం నుంచే వచ్చిందని, దానికి బలమైన ఆధారాలు లేవని కొందరు అమెరికా అధికారులు భావించినట్లు కథనాలు చెబుతున్నాయి. CIA విశ్లేషకులు కూడా ఈ సమాచారాన్ని అధిక విశ్వసనీయత కలిగినదిగా పరిగణించలేదని సమాచారం. టర్కీ భద్రతా సంస్థలు కూడా ఈ అంశాన్ని పరిశీలించినప్పటికీ.. అంకారాలో ట్రంప్‌ను హత్య చేసేందుకు నిర్దిష్టమైన కుట్ర ఉన్నట్లు గుర్తించలేదని అమెరికా మీడియా పేర్కొంది. అయినప్పటికీ, ట్రంప్‌పై గతంలో జరిగిన హత్యాయత్నాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని సీక్రెట్‌ సర్వీస్‌ ఎలాంటి రిస్క్‌ తీసుకోలేదని తెలుస్తోంది.మరోవైపు ట్రంప్‌ రహస్యంగా విమానం మార్చినా.. విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో, ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్‌ బెసెంట్‌ మాత్రం మొదటి విమానంలోనే కొనసాగారు. ట్రంప్‌ విమానం మార్చిన విషయం రూబియోకు తెలుసని ఓ అమెరికా అధికారి వెల్లడించారు. ఇక ఈ ఘటన ఇజ్రాయెల్‌ నిఘా సమాచారంపై కూడా చర్చకు దారితీసింది. ముప్పుపై అమెరికా నిఘా వర్గాలకు సందేహాలు ఉన్నప్పటికీ.. ఇజ్రాయెల్‌ హెచ్చరికను సీరియస్‌గా తీసుకుని ట్రంప్‌ ప్రయాణాన్నే మార్చడం ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది. అసలు ఇరాన్‌ నుంచి నిజమైన ముప్పు ఉందా? లేక ముందుజాగ్రత్త చర్యగానే ఈ రహస్య ఆపరేషన్‌ చేపట్టారా? అన్నది ఇంకా స్పష్టంగా తెలియాల్సి ఉంది.

పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు మరోసారి తారాస్థాయికి చేరాయి. ఇరాన్‌పై ఆంక్షలు, నౌకా దిగ్బంధం కొనసాగుతున్న వేళ.. అమెరికా దళాలు రంగంలోకి దిగాయి. హర్ముజ్‌ జలసంధిలో ప్రయాణిస్తున్న ఓ కార్గో నౌకపై నిబంధనలు ఉల్లంఘించిందని చెబుతూ చర్యలు చేపట్టింది. దీంతో ఏం జరగనుందా? అనే ఉత్కంఠ నెలకొంది. ఇదే సమయంలో.. హర్ముజ్‌పై పూర్తి నియంత్రణ మాదే అంటూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ చేసిన ప్రకటన తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. హర్ముజ్‌లో అమెరికా ఇప్పటిదాకా బ్లాకేడ్‌కే పరిమితం కాగా.. తాజా దాడులకూ దిగింది. ఇరాన్‌ పోర్టు వైపు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించిన పనామా జెండా కలిగిన ఓ కార్గో నౌకను అమెరికా దళాలు అడ్డుకున్నాయి. హెచ్చరికలను పట్టించుకోకపోవడంతో ఆ నౌక స్టీరింగ్‌ వ్యవస్థను లక్ష్యంగా చేసుకుని రెండు హెల్‌ఫైర్‌ క్షిపణులు ప్రయోగించి దాన్ని నిర్వీర్యం చేశాయి. ఈ విషయాన్ని అమెరికా సెంట్రల్‌ కమాండ్‌ (CENTCOM) అధికారంగా ప్రకటించింది. హర్ముజ్‌ దిగ్బంధాన్ని దాటేందుకు ప్రయత్నించిన వాణిజ్య నౌకల్లో ఇప్పటివరకు 55 నౌకలను దారి మళ్లించామని, మూడు నౌకలను నిలిపివేశామని, రెండు నౌకలను తనిఖీ చేశామని అమెరికా వెల్లడించింది. తద్వారా హర్ముజ్‌పై తాము పూర్తిగా పట్టు సాధించే ప్రయత్నాల్లో ఉన్నట్లు సంకేతాలిచ్చింది. అయితే.. హర్ముజ్‌ మా నియంత్రణలోనే.. ట్రంప్‌ఇరాన్‌ పరిస్థితి “బాగానే సాగుతోంది” అంటూ ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యానించారు. హర్ముజ్‌ జలసంధిపై అమెరికాకు పూర్తి నియంత్రణ ఉందని, తమ నౌకాదళం అత్యంత శక్తివంతమైనదని పేర్కొన్నారు. ఇరాన్‌ను నమ్మలేమని, గతంలో ఆ దేశం పలుమార్లు అబద్ధాలు చెప్పిందని మండిపడ్డారు. అంతేకాదు ఇరాన్‌తో చర్చల్లో గత దశాబ్దాల ఘర్షణల్లో జరిగిన నష్టాలకు పరిహారం కోరుతామని ట్రంప్‌ ప్రకటించడం మరింత ఉద్రిక్తతకు కారణమైంది. అయితే ట్రంప్‌ తాజా ప్రకటనను ఇరాన్‌ ఎలా స్వీకరిస్తుందనేది చూడాలి.మా ఈ డిమాండ్లు.. నిబంధనలు నేరవేరాల్సిందే!: ఇరాన్‌హర్ముజ్‌ జలసంధిని తిరిగి తెరవాలంటే అమెరికా తమ డిమాండ్లను అంగీకరించాలని ఇరాన్‌ స్పష్టం చేసింది. అవి..అమెరికా యుద్ధ చర్యలు, బెదిరింపులకు పూర్తిగా ముగింపుఇరాన్‌ పోర్టులపై నౌకా దిగ్బంధం ఎత్తివేతఅమెరికా సైనిక బలగాల ఉపసంహరణయుద్ధ నష్టాలకు పరిహారంఆంక్షల తొలగింపుస్తంభింపజేసిన ఇరాన్‌ నిధుల విడుదలప్రాంతీయ కాల్పుల విరమణ.. ఈ షరతులు నెరవేరే వరకు హర్ముజ్‌ మూసివేత కొనసాగుతుందని ఇరాన్‌ జాతీయ భద్రతా మండలి అధికారి మొహ్సెన్‌ రెజాయి తెలిపారు.ఒమన్‌ మధ్యవర్తిత్వం.. చర్చలు తుది దశలో?అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య ప్రత్యక్ష చర్చలు లేవని ఇరాన్‌ చెబుతున్నప్పటికీ.. ఒమన్‌ మధ్యవర్తిత్వంతో హర్ముజ్‌ భవిష్యత్‌ నిర్వహణపై చర్చలు జరుగుతున్నాయి. నౌకల రాకపోకల కోసం కొత్త మార్గాలపై ఒప్పందం చివరి దశకు చేరుకుందని ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చి తెలిపారు. ఖతార్‌ కూడా ఇరాన్‌, ఒమన్‌ మధ్య చర్చలు గణనీయమైన పురోగతిలో ఉన్నాయని పేర్కొంది.90 డాలర్లకు చేరువలో.. “ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు కీలకమైన ఈ మార్గం ద్వారా గతంలో చమురు, ఎల్‌ఎన్‌జీ రవాణాలో దాదాపు ఐదో వంతు సాగేది. అయితే సంక్షోభంతో ముడిచమురు ధరలు పెరుగుతున్నాయి. బ్రెంట్‌ క్రూడ్‌ ధర బ్యారెల్‌కు దాదాపు 90 డాలర్లకు చేరువైంది. హర్ముజ్‌ మార్గం ద్వారా గతంలో ప్రపంచంలోని చమురు, ఎల్‌ఎన్‌జీ సరఫరాలో ఐదో వంతు రవాణా అయ్యేది.బాబ్‌ అల్‌ మందెబ్‌లో హౌతీ దాడి.. నలుగురు మృతిమరోవైపు ఎర్ర సముద్రంలోని బాబ్‌ అల్‌ మందెబ్‌ జలసంధిలో హౌతీలు వాణిజ్య నౌకపై దాడి చేసినట్లు సమాచారం. ఈ ఘటనలో ముగ్గురు పాకిస్థానీలు, ఒక ఇండోనేషియా పౌరుడు మృతి చెందారు. మరో 10 మంది గాయపడ్డారు. సౌదీ సైనిక సామగ్రిని తరలిస్తున్న నౌకను లక్ష్యంగా చేసుకున్నామని హౌతీలు ప్రకటించారు. అయితే ఆ నౌక సౌదీ యాజమాన్యంలో లేదని, ఈజిప్టు కంపెనీలకు చెందినదని సమాచారం.అటు.. వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌లో ఉద్రిక్తతలుఇజ్రాయెల్‌ ఆక్రమిత వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌లోనూ పరిస్థితులు ఉద్రిక్తంగా ఉన్నాయి. ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు 76 మంది పాలస్తీనియన్లు, వారిలో 18 మంది చిన్నారులు మరణించారని ఐక్యరాజ్యసమితి ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.ప్రపంచం చూపు హర్ముజ్‌పైనే!హర్ముజ్‌ జలసంధిపై అమెరికా, ఇరాన్‌ వైఖరులు పరస్పర విరుద్ధంగా కొనసాగుతున్న వేళ.. తదుపరి పరిణామాలు ఎలా ఉంటాయన్నది ఉత్కంఠగా మారింది. ఒకవైపు అమెరికా పూర్తి నియంత్రణ తమదేనని చెబుతుండగా.. మరోవైపు తమ షరతులు నెరవేరే వరకు హర్ముజ్‌ తెరవబోమని ఇరాన్‌ స్పష్టం చేస్తోంది.చర్చలు పురోగమిస్తాయా? లేదంటే ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరుగుతాయా? అన్నదే ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల ముందున్న అతిపెద్ద ప్రశ్న. హర్ముజ్‌ సంక్షోభం పరిష్కారం కాకపోతే.. దాని ప్రభావం చమురు ధరల నుంచి అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం వరకు పడే అవకాశం ఉంది.

టెల్‌ అవీవ్‌: అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌కు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజిమిన్‌ నెతన్యాహూ షాక్ ఇచ్చారు. గాజాలో శాంతి కోసం ట్రంప్ ప్రతిపాదించిన 15 సూత్రాల శాంతి ప్రణాళికను ఇజ్రాయెల్ తిరస్కరించిందన్నారు. ఈ ప్రతిపాదనను ఎట్టిపరిస్థితుల్లో ఒప్పుకునేది లేదని తెలిపారు. హమాస్ పూర్తిగా నిరాయుధులయ్యే వరకు గాజా నుంచి వైదొలగబోలేదని నెతన్యాహు తేల్చిచెప్పారుఇజ్రాయెల్- హమాస్ మధ్య దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు, ముఖ్యంగా ప్రస్తుత యుద్ధానికి ముగింపు పలకడానికి ట్రంప్ గాజా శాంతి ఫార్ములా రూపొందించారు. దీని ప్రకారం గాజాలో తక్షణమే కాల్పుల విరమణ అమలు చేసి, హమాస్ చెరలో ఉన్న ఇజ్రాయెల్ బందీలను ,ఇజ్రాయెల్ జైళ్లలో ఉన్న పాలస్తీనా ఖైదీలను పరస్పరం విడుదల చేయాలి. అదే విధంగా ఇజ్రాయెల్ బలగాలు గాజా నుండి క్రమంగా తమ దళాలను ఉపసంహరించుకోవాలి. ఈ ఒప్పందానికి ఇజ్రాయెల్ తొలుత అంగీకారం తెలిపింది. అమెరికా అధ్యక్షుడి మధ్యవర్తిత్వంతో జరిగిన చర్చల తర్వాత, ఇజ్రాయెల్ ఈ శాంతి ప్రణాళికలోని మొదటి దశ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.కాగా తాజాగా ఈ పాలసీని వ్యతిరేకిస్తూ నెతన్యాహూ బాంబు పేల్చారు. నెతన్యాహూ తన వ్యాఖ్యల్లో "15-సూత్రాల పత్రాన్ని ఇజ్రాయెల్ తిరస్కరిస్తుంది. హమాస్ నిజంగా నిరాయుధులయ్యే వరకు ఐడిఎఫ్ ఎలాంటి ఉపసంహరణ చేపట్టదు. మన బలగాలకు, మన పౌరులకు ఎదురయ్యే ముప్పులను అడ్డుకుంటూనే ఉంటుంది," అని ఇజ్రాయెల్ రక్షణ దళాలను ప్రస్తావిస్తూ నెతన్యాహు క్యాబినెట్ సమావేశంలో అన్నారు. దీంతో మరోసారి పరిస్థితులు ఉద్రిక్తంగా మారాయి. ఇజ్రాయెల్‌ నిర్ణయంతో గాజాలో శాంతిని స్థాపించడానికి హమాస్‌ను నిరాయుధులను చేయడానికి జరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాలు మళ్లీ నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉంది. హమాస్ పూర్తిగా ఆయుధాలు విడిచిపెట్టే వరకు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం తమ ప్రస్తుత స్థానాల నుంచి వెనక్కి వెళ్లేది లేదని తేల్చిచెప్పడంతో.. గాజాలో సైనిక ఉద్రిక్తతలు దాడులు కొనసాగే అవకాశం ఉంది.

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌నకు ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు షాకిచ్చారు. ట్రంప్‌ ప్రతిపాదించిన గాజా కాల్పుల విరమణ ముసాయిదాకు నెతన్యాహు బహిరంగంగా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. హమాస్ పూర్తిగా నిరాయుధీకరణ చేయకముందు గాజాలో ప్రస్తుతం తమ ఆధీనంలో ఉన్న ప్రాంతాల నుంచి ఇజ్రాయెల్ సైన్యం వెనక్కి వెళ్లదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. దీంతో, గాజా విషయంలో ట్రంప్‌కు ఎదురుదెబ్బ తగిలినట్టు అయ్యింది.కాగా, ట్రంప్ ప్రతిపాదించిన ముసాయిదా ప్రకారం, హమాస్ నిరాయుధీకరణ ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తే, ఇజ్రాయెల్ దాడులను నిలిపివేసి గాజాలో ఆక్రమించిన సుమారు 60 శాతం ప్రాంతాల నుంచి దశలవారీగా ఉపసంహరణ ప్రారంభించాల్సి ఉంది. అయితే ఈ ప్రతిపాదనను ఇజ్రాయెల్ అంగీకరించలేదని నెతన్యాహు వెల్లడించారు.ఈ సందర్భంగా నెతన్యాహు..‘ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఒక ముసాయిదా పంపింది. అది మా ముసాయిదా కాదు. మేము దానికి అంగీకరించలేదు. మా అభిప్రాయాలను వారికి పంపించాం. హమాస్ పూర్తిగా ఆయుధాలు వదిలిన తర్వాతే తదుపరి చర్యలు ఉంటాయి’ అని సోషల్ మీడియాలో విడుదల చేసిన వీడియోలో తెలిపారు. ఈ వ్యాఖ్యలతో ట్రంప్ ప్రతిపాదించిన ఒప్పందంపై ఇజ్రాయెల్ వైఖరి మరింత కఠినంగా మారినట్లు కనిపిస్తోంది. అదే సమయంలో ఇజ్రాయెల్-అమెరికా మధ్య గాజా అంశంపై బహిరంగ విభేదాలు బయటపడినట్లు అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.Netanyahu REJECTS US’ Gaza proposal‘Trump and his team think they can get Hamas to DISARM and DEMILITARIZE Gaza’‘They sent us a draft, we did not agree to it’Israel will NOT WITHDRAW from Gaza until ‘Hamas COMPLETELY DISARMED’ pic.twitter.com/wGn4EfJMMa— RT Intl (@RT_on_X) August 4, 2026మరోవైపు, గాజా నగరంలోని సబ్రా ప్రాంతంలో 2023 నవంబర్‌లో జరిగిన భారీ వైమానిక దాడి శిథిలాల నుంచి ఇటీవల వెలికితీసిన 112 మంది మృతదేహాలకు సామూహిక అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు. ఆ దాడిలో 300 మందికిపైగా మరణించినట్లు స్థానిక అధికారులు చెబుతున్నారు. వీరిలో అనేక మంది మృతదేహాలు ఇప్పటివరకు శిథిలాల కిందే ఉండిపోయాయని తెలిపారు. స్థానిక పౌర రక్షణ సంస్థ ప్రకారం, ఇంకా 157 మంది మృతదేహాలు శిథిలాల కిందే ఉన్నాయని అంచనా.73వేల మరణాలు.. గాజా ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి 73 వేల మందికిపైగా పాలస్తీనీయులు మరణించారు. ఇంకా వేలాది మంది శిథిలాల కింద చిక్కుకుని ఉండవచ్చని అధికారులు చెబుతున్నారు. అయితే, ఈ గణాంకాలపై ఇజ్రాయెల్ భిన్న అభిప్రాయం వ్యక్తం చేస్తూ, తమ దాడులు ఉగ్రవాద లక్ష్యాలపైనే జరుగుతున్నాయని చెబుతోంది. కాల్పుల విరమణ అమల్లో ఉన్నప్పటికీ, గాజాలో హింస పూర్తిగా ఆగలేదు. ఇరుపక్షాలు ఒకరిపై ఒకరు ఒప్పంద ఉల్లంఘన ఆరోపణలు చేసుకుంటున్నాయి.

సౌదీ అరేబియా క్రౌన్‌ ప్రిన్స్ మహమ్మద్‌ బిన్‌ సల్మాన్‌ 2025 నవంబర్‌ 18న అమెరికా సందర్శించారు. పౌర అణు శక్తి వినియోగ సహకారంపై సంప్రదింపులు పూర్తయ్యాయని అదే రోజు సంయుక్త ప్రకటన వెలువడింది. ఆ మేరకు ఒప్పందంపై రెండు దేశాలు సంతకాలు చేశాయి. దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న కోట్లాది డాలర్ల పౌర అణు శక్తి భాగస్వా మ్యానికి దీనితో చట్టపరమైన పునాది ఏర్పడిందని వైట్‌ హౌస్‌ పేర్కొంది. అణ్వస్త్ర వ్యాప్తి నిరోధక ప్రమాణాలను పకడ్బందీగా పాటిస్తూ సహకారాన్ని ఇచ్చిపుచ్చు కోనున్నట్లు ప్రకటించారు. అయినా, అణ్వస్త్ర నిర్మాణ వ్యాప్తిపై ఇది అటు ఇజ్రాయెల్, ఇటు యూఏఈలలో ఆందోళనను రేకెత్తించడంతో ఈ అంశం మరింత జటిలంగా మారింది. అబ్రహాం ఒప్పందాలతో ముడిఇపుడు అమెరికా–సౌదీ ఒప్పందాన్ని సౌదీ అరేబియా అబ్రహాం ఒప్పందాలకు కట్టుబడి ఉండే అంశంతో అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ముడిపెట్టారు. పౌర అణు ఒప్పందానికి ఆమోదం తెలుపడం చిటికెలో పని. కాకపోతే ‘చాలా మన్నన పొందిన, సఫలమైన అబ్రహాం ఒప్పందాలకు సౌదీ అరేబియా పూర్తిగా కట్టుబడి ఉండాలి’ అని ట్రంప్‌ జూలై 23న బాహాటంగానే వెల్లడించారు. యురేనియంను ‘శుద్ధి చేసే సామగ్రి’ ఉండబోదని కూడా ట్రంప్‌ తెలిపారు. కానీ, యురేనియంను శుద్ధి చేయడాన్ని నివారించే నియమ నిబంధనలు ఒప్పందం ముసాయిదాలో కొరవడ్డాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇలా రెండింటిని ముడిపెట్టడంతో మొత్తం పరిస్థితి మారి పోయినట్లు అయింది. ఇది ఇక ఎంతమాత్రం అణు శక్తిని పౌర అవస రాలకు వినియోగించుకునేందుకు సంబంధించినదిగానో లేదా రష్యా, చైనాలను దూరం పెట్టేందుకు కుదుర్చుకున్నదిగానో లేదు. దౌత్యం ఒక లావాదేవీగా తయారైంది. అసలే అణు శక్తి చిక్కు ముడులతో కూడుకున్న దక్షిణాసియాలో ఇది ఇంకా గుబులు రేపు తోంది. ట్రంప్‌ నిర్ణయాన్ని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని నెతన్యాహు కార్యాలయం వెంటనే స్వాగతించింది. సౌదీ గుర్తింపు ‘మధ్య ప్రాచ్యంలో శాంతి స్థాపనకు సంబంధించి ఒక చారిత్రక ముంద డుగు’ అని అది జూలై 23న వ్యాఖ్యానించింది. ఇజ్రాయెల్‌ అంగీకరించినట్టేనా?తెరవెనుక పరిస్థితులను బట్టి ఈ సమన్వయం ఒక ఎత్తుగడగా కనిపిస్తోంది. తుర్కియేకు అధునాతన ఎఫ్‌–35 విమానాల విక్ర యాన్ని వ్యతిరేకించాలని నెతన్యాహు కోరుకుంటున్నారనీ, సౌదీ అణు ఒప్పందం ఈ ప్రాంతంలో ఆయుధ పోటీని రేకెత్తిస్తుందని ఆందోళన చెందుతున్నారనీ ఇజ్రాయెలీ అధికారులు మీడియాకు తెలిపారు. ఇటీవల ట్రంప్‌ను కలుసుకునేందుకు ముందు నెతన్యాహు తన మనసులో మాటను వెల్లడించారు. సౌదీ అరేబి యాతో అమెరికా అణు సహకారం సైనిక శక్తి విషయంలో ఇజ్రా యెల్‌కున్న గుణాత్మక పైచేయిపై రాజీపడేటట్లు చేయదని హామీ లభించాలని ఆయన అన్నారు. ఏదైతేనేం జెరూసలెం కోరుకున్నది సాధించింది. సౌదీ అణు ఒప్పందం ఇజ్రాయెల్‌తో ముడిపడినఅంశమని ఇపుడు తేటతెల్లమైంది. రెండవసారి అధికారానికి వచ్చినప్పటి నుంచి కూడా అబ్రహాం ఒప్పందాలను మరింత విస్తరించాలని ట్రంప్‌ కోరుకున్నారు. సాధా రణ పరిస్థితులు నెలకొనాలంటే ‘పాలస్తీనా ఒక ప్రత్యేక రాజ్యంగా అవతరించేందుకు స్పష్టమైన బాటలు పరవా’లని సౌదీలు స్పష్టం చేశారు. గాజాలో పరిస్థితులు క్షీణించాక సౌదీ మరింత పట్టుసడలని వైఖరిని కనబరచింది. సాధారణ పరిస్థితుల స్థాపనపై చర్చలను అది 2023 అక్టోబర్‌ 14న విరమించుకుంది. ‘పాలస్తీనా రాజ్య స్థాప నను వ్యతిరేకిస్తున్న ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు ప్రస్తుత ప్రభు త్వాన్ని శాంతి స్థాపనకు చిత్తశుద్ధితో పనిచేసే భాగస్వామిగా’ చూడ లేమనే మొన్నీమధ్య జూలై 25 వరకు రియాద్‌ భావిస్తూ వచ్చింది. మారిన అమెరికా తీరుఅణ్వస్త్ర వ్యాప్తి నిరోధక విధానం విషయంలో అమెరికాలో వచ్చిన మార్పు కొట్టొచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది. గల్ఫ్‌లో యురేనియం శుద్ధికి అనుమతించకూడదనే వైఖరినే అమెరికా 15 ఏళ్ళుగా అనుస రిస్తూ వచ్చింది. యూఏఈ కూడా 2009లోనే దాన్ని విరమించుకుంది. తాజా అమెరికా ఒప్పందం కింద సౌదీ ఆ నిబంధనను తిర స్కరించింది. అంతర్జాతీయ అణు శక్తి సంస్థ అదే పనిగా పర్యవేక్షించడాలు, పరిశీలించడాలు చేయకూడదని కూడా సౌదీ పేర్కొంది. తెహ్రాన్‌ రహస్యంగా యురేనియంను శుద్ధి చేసే సదుపా యా లను నిర్వహిస్తోందనే కారణంతోనే ఇరాన్‌పై అమెరికా–ఇజ్రాయెల్‌ సంయుక్తంగా దాడికి దిగాయి. ఈ ఒప్పందం ఏ విధంగా ఆవిష్కృత మవుతుందోనని అబుదాబి, కైరో, అమ్మాన్, అంకారా ఎదురు చూస్తున్నాయి. ఇంతవరకు యురేనియంను శుద్ధి చేసే శక్తి పశ్చిమా సియాలో ఒక్క ఇరాన్‌కే పరిమితం అనుకున్నారు. ఇపుడు యురేని యంను శుద్ధి చేయగల సామర్థ్యాన్ని ఆ ప్రాంతంలో దాదాపు ఐదు దేశాలు సంతరించుకోగలవని కొత్త ఆందోళనలు మొదలయ్యాయి. ‘‘ఇజ్రాయెల్‌ వద్ద బాంబు ఉందనుకుందాం. ఇపుడు అమెరికా ఆమోదంతో సౌదీ అరేబియా కూడా యురేనియంను శుద్ధి చేయగల శక్తిని సంతరించుకుంటుంది. మరి మేం మాత్రం ఆ పని ఎందుకు చేయకూడదు?’’ అని ఇరాన్‌ వాదిస్తోంది. ఇరాన్‌తో అమెరికా కుదు ర్చుకోవాలని భావించిన అణు ఒప్పందం అటకెక్కింది. ఇరాన్‌ లోపలికి వెళ్ళి తనిఖీలు జరపడానికి అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థకు ఉన్న అవకాశం పరిమితం. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో అమెరికా ఆశీర్వా దంతో సౌదీ అరేబియా నిర్వహించే అణుశక్తి కార్యక్రమం పూర్తి ఆత్మవంచన, ద్వంద్వ ప్రమాణాల కిందకే వస్తుంది. ఇజ్రాయెల్‌ వైపు నుంచి చూస్తే ఈ ఒప్పందం దాని చాపకిందకు నీరు తేవడమే. అణ్వాయుధాలు కలిగిన దేశంగా ఇజ్రాయెల్‌ 50 ఏళ్ళుగా గుత్తాధిపత్యాన్నే అనుభవిస్తూ వచ్చింది. అది ఆ పనిని చాటుమాటునే నిర్వహిస్తూ వచ్చి ఉండవచ్చు. సౌదీ పౌర అణుశక్తి కార్యక్రమాన్ని అబ్రహాం ఒప్పందాలతో ముడిపెట్టడాన్ని పైకి స్వాగ తించి ఉండవచ్చు. కానీ, లోలోపల అణ్వస్త్ర నిర్మాణ సామర్థ్యం కలి గిన మరో అరబ్‌ దేశం అవతరిస్తోందని మథన పడుతోంది. సుస్థిరతకు అవకాశమెక్కడ? తాజా ఒప్పందంతో ఆ ప్రాంతంలో ఏ దేశానికాదేశం రక్షణకంచెలు ఏర్పాటు చేసుకోవాలని భావిస్తాయి. ఆయుధాల సమీకర ణకు పోటీపడతాయి. తప్పుడు అంచనాలు ప్రమాదకర స్థితినిసృష్టిస్తాయి. ఇంక ప్రాంతీయ సుస్థిరతకు అవకాశమెక్కడ? రష్యా అణు శక్తి సంస్థ రోసటామ్, చైనా నేషనల్‌ న్యూక్లియర్‌ కార్పొరేషన్‌లను కట్టడి చేయడానికి సౌదీ అణు కార్యక్రమం దోహద పడుతుందనీ, అమెరికా విస్తృత వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలను నెరవేరుస్తుందనీ అమెరికా మొదట్లో భావించింది. ఇపుడు అబ్రహాం ఒప్పందాలకు కట్టుబడి ఉండాలని చెప్పడం ద్వారా సౌదీ–ఇజ్రా యెల్‌ మధ్య కూడా రాజీ కుదిర్చినట్లు అవడం తన విదేశాంగ విధానానికి కలికితురాయిగా మారుతుందని ట్రంప్‌ సంబరపడు తున్నారు. అందుకు రియాద్‌కు పౌర అణు శక్తి పేరుతో తీపిని తిని పిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో, నియమ నిబంధనలను తుంగలో తొక్కారు. పౌర అణు శక్తి వినియోగానికి సౌదీకున్న హక్కును కాదనలేం. రష్యా–చైనాలతో పోటీ పడేందుకు అమెరికాకు ఉన్న హక్కును కూడా తోసిపుచ్చలేం. కానీ, ఉద్రిక్తతలతో అట్టుడుకుతున్న ప్రాంతంలో యురేనియం శుద్ధికి ద్వారాలు తెరవడం ఎంతవరకు సబబు? ఇజ్రాయెల్‌తో సయోధ్య కుదుర్చుకోవాలనీ, సాధారణ పరిస్థితుల స్థాపనకు తోడ్ప డాలనీ అమెరికా పెడుతున్న షరతును సౌదీ ఇప్పటికే తిరస్కరించింది. ఒకవేళ ఒప్పందం మూలపడ్డా, అది తెచ్చిన ప్రమాణం నిలిచే ఉంటుంది: అణు శక్తిని సంపాదించుకునేటట్లు చేయడంలో అమెరికా వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తోంది. రాజకీయ ప్రయోజనాలు చూసు కుంటోంది. ఒకసారి భూతాన్ని బయటకు తెస్తే, దాన్ని తిరిగి సీసాలో బంధించడం కష్టం. -వ్యాసకర్త ‘సొసైటీ ఫర్‌ పాలసీ స్టడీస్‌’ డైరెక్టర్, న్యూఢిల్లీ-సి. ఉదయ్‌ భాస్కర్‌

ప్రపంచంలోనే దిగ్గజ నిఘా సంస్థలు ఏవని ఎవరైనా ప్రశ్నిస్తే.. ఠక్కున వచ్చే సమాధానాలు.. ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన మొస్సాద్.. అమెరికాకు చెందిన సీఐఏ..! తమ శత్రువు ప్రపంచంలోని ఏ మూలన దాక్కొన్నా.. లేపేస్తామనే ధీమా ఈ రెండు సంస్థలకు ఉంది. అయితే.. మధ్యప్రాశ్చ్యంలో ఇప్పుడు ఈ రెండు సంస్థల విషయంలో ఇరాన్ కొత్త సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా ఖమేనీ ఏకు మేకై కూర్చున్నాడు. ఈ రెండు నిఘా సంస్థల టెక్నాలజీకి దొరకకుండా జాగ్రత్తపడుతున్న ఖమేనీ.. ఇప్పుడు అటు ట్రంప్.. ఇటు నెతన్యాహుకు కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తున్నాడు. ఇంతకీ ఖమేనీ ఎక్కడున్నాడు? ఆయన విషయంలో మొస్సాద్, సీఐఏ ఎందుకు విఫలమవుతున్నాయి?కంటిమీద కునుకు లేకుండా..అది 2020 నవంబరు 27వ తేదీ.. ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్ సమీపంలో ఇరాన్ అణు సాంకేతికతకు పెద్దదిక్కుగా ఉన్న మోహాసేన్ ఫాఖ్రిజాదేహ్ (Mohsen Fakhrizadeh) కారులో ప్రయాణిస్తున్నారు. మొస్సాద్, సీఐఏ నిఘా సంస్థల టార్గెట్‌గా ఆయన ఉన్నారు. ఆ కారుపై దాడికి ఈ సంస్థలు ఒక్క ఏజెంట్‌ని కూడా నియమించలేదు. కానీ, ఉపగ్రహ చిత్రాల ద్వారా ఆయనను గుర్తించి.. ఏఐ ఆధారిత మెషీన్ గన్ సాయంతో అత్యంత కచ్చితత్వంతో అతణ్ని మట్టుబెట్టాయి. హాలీవుడ్ చిత్రాలను తలపించిన ఈ డిజిటల్ ఆపరేషన్‌తో ప్రపంచదేశాలు ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడ్డాయి. అత్యాధునిక శాటిలైట్లు, ప్రపంచంలోనే నంబర్ వన్ హ్యాకర్లతో ఇజ్రాయెల్, అమెరికాలు అతణ్ని అంతమొందించాయి. అంతటి టెక్నాలజీ ఉన్నా.. ఖమేనీ జాడను కనిపెట్టలేకపోవడం ఇప్పుడు ఈ రెండు నిఘా సంస్థలకు కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తోంది.చిన్న ఫోన్‌ కాల్ మాట్లాడినా..ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలో సుప్రీం లీడర్ ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీని హతమార్చిన ఇజ్రాయెల్ నిఘా సంస్థ మొస్సాద్ అప్పట్లోనే ఓ భారీ ప్రకటన చేసింది. తమ తదుపరి టార్గెట్ కొత్తగా నియమితులయ్యే సుప్రీం లీడరేనన్నది అందులోని సారాంశం. లెబనాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న హిజ్బుల్లా చీఫ్‌లను, గాజా కేంద్రంగా ఉన్న హమాస్ నేతలను లేపేసిన విధానాన్ని ఈ సందర్భంగా ఉటంకించింది. ఆ తర్వాత మొజ్తబా ఖమేనీ ఇరాన్‌కు కొత్త సుప్రీం లీడర్ అయ్యారు.అయితే.. ఆయనను ఇంతవరకు ఎవరూ బహిరంగంగా చూడలేదు. చివరికి ఇటీవల జరిగిన ఆయన తండ్రి ఆయతుల్లా ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు సైతం మొజ్తబా హాజరుకాలేదు. దీంతో.. ఆయనను ట్రేస్ చేయడంలో మొస్సాద్, సీఐఏ చతికిలపడిపోతున్నాయి. ముఖ్యంగా.. మొజ్తబా ఇప్పుడు జీరో డిజిటల్ పాలసీని అందిపుచ్చుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. అంటే.. ఎలాంటి డిజిటల్ గాడ్జెట్స్‌ను తన దరిచేరనీయకుండా ఆయన జాగ్రత్తపడుతున్నారు. చిన్న ఫోన్‌కాల్ మాట్లాడినా.. తనను మొస్సాద్ గుర్తింస్తుందని ఆయనకు బాగా తెలుసు. అందుకే.. ఆయన డిజిటల్ ప్రపంచానికి దూరంగా ఉంటున్నట్లు తెలుస్తోంది.మొజ్తబా.. అదే ఫాలో అవుతున్నారా?ఇంకా వివరంగా చెప్పాలంటే.. ఒకప్పుడు అమెరికాను గడగడలాడించిన అల్-ఖాయిదా చీఫ్ ఒసామా బిన్ లాడెన్‌ అవలంబించిన మోడల్‌ను మొజ్తబా ఫాలో అవుతున్నారు. లాడెన్ చేసిన పొరపాట్లు తన విషయంలో రిపీట్ అవ్వకుండా జాగ్రత్త పడుతున్నారు. నిజానికి పాకిస్థాన్‌లో తలదాచుకున్న లాడెన్‌ను చేరడానికి.. అతని కమ్యూనికేటర్లను సీఐఏ ట్రాక్ చేసింది. మొజ్తబా విషయానికి వస్తే.. ఆయన కమ్యూనికేటర్లు.. అంటే.. ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ అధికారులు ఎవరనే విషయం కూడా బయటి ప్రపంచానికి తెలియదు. కేవలం మొజ్తబా రాసి ఇచ్చే చిన్నచిన్న చీటీలు మాత్రమే అడపాదడపా వెలుగులోకి వస్తున్నాయి.మొజ్తబా ఎక్కడ? ఇంతకీ మొజ్తబా ఇప్పుడు ఎక్కడున్నారు? ఈ ప్రశ్నకు రెండు వాదనలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ఫిబ్రవరి 28న ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ జరిపిన దాడిలో మొజ్తబా భవనం ధ్వంసమైంది. ఆయన భార్య ఈ దాడిలో మరణించినట్లు వార్తలొచ్చాయి. తీవ్రంగా గాయపడిన మొజ్తబా ప్రస్తుతం ఓ బంకర్‌లో చికిత్స పొందుతున్నారని తెలుస్తోంది. ఇక రెండో వాదన విషయానికి వస్తే.. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడుల నుంచి తననుతాను కాపాడుకునేందుకు మొజ్తబా తనకు అత్యంత నమ్మకమైన మిత్రదేశం రష్యాలోని ఓ బంకర్‌లో తలదాచుకుంటున్నారనే ప్రచారం ఉంది. ప్రస్తుతం మొజ్తబా తెరవెనకే ఉంటూ.. ఇరాన్ ప్రభుత్వాన్ని నడుపుతున్నారు. దేశ రక్షణ, విదేశీ విధానాల వంటి కీలక నిర్ణయాలను ఐఆర్‌జీసీ కమాండర్లు నిర్వర్తిస్తున్నారు.ఇరాన్ మైండ్‌గేమ్ ఆడుతోందా?ఏఐ ఆధారిత టెక్నాలజీ ఎంతగా అందుబాటులోకి వచ్చినా.. అంతరిక్షం నుంచి భూగాళాన్నే జల్లెడ పట్టేలా శాటిలైట్లు ఉన్నా.. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా మాత్రం పాతకాలపు రహస్య పద్ధతులకు జైకొట్టారు. అందుకే.. మొస్సాద్, సీఐఏలకు షాక్‌ల మీద షాక్ ఇస్తున్నారు. అయితే.. మొజ్తబా నిజంగానే బంకర్లలో తలదాచుకుంటున్నారా? లేక ఇరాన్ ఆయన పేరుతో మైండ్‌గేమ్ ఆడుతోందా? అనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.-హెచ్‌.కమలాపతిరావు, సీనియర్‌ జర్నలిస్ట్‌

సాక్షి కార్టూన్‌: 01-08-2026

ఒక పర్వతం.. దాని లోపల అంతుచిక్కని సొరంగాలు.. ప్రపంచ శక్తుల కళ్లన్నీ దానిపైనే. ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమంలో అత్యంత రహస్యంగా భావిస్తున్న ‘పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌’ ఇప్పుడు మరోసారి అంతర్జాతీయ చర్చకు కేంద్రంగా మారింది. ఇందుకు కారణం.. ఇటీవలి కాలంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ పదే పదే చేస్తున్న వరుస హెచ్చరికలు. ‘ఆ ప్రాంతాన్ని త్వరలోనే.. చాలా తీవ్రంగా లక్ష్యంగా చేసుకుంటాం’ అంటూ ట్రంప్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు మధ్యప్రాచ్యంలో కొత్త ఉద్రిక్తతలకు తెరతీశాయి. ఇప్పటికే ఇరాన్‌లోని కొన్ని అణు కేంద్రాలపై దాడులు జరిగిన నేపథ్యంలో.. ఇప్పుడు అమెరికా చూపు పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌పై పడిందా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.పర్వతం లోపల ఏముంది?ఇరాన్‌లోని నటాంజ్‌ అణు సముదాయానికి దక్షిణంగా ఉన్న ఈ పర్వత ప్రాంతం బయటికి చూస్తే సాధారణ కొండలా కనిపిస్తుంది. కానీ దాని లోపల భారీ భూగర్భ నిర్మాణం ఉందని ఉపగ్రహ చిత్రాలు సూచిస్తున్నాయి. ‘కుహ్‌-ఎ కొలాంగ్‌’గా పిలిచే ఈ ప్రాంతానికి ఆంగ్లంలో పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌ అనే పేరు వచ్చింది. పికాక్స్‌ అంటే కొండను తవ్వే పనిముట్టు. పేరు మాదిరిగానే ఈ ప్రాంతం లోపల భారీ సొరంగ వ్యవస్థ ఉన్నట్లు నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.ఉపగ్రహ చిత్రాల్లో ఈ ప్రాంతంలో నాలుగు సొరంగ ప్రవేశ మార్గాలు కనిపిస్తున్నాయి. రెండు తూర్పు వైపు, మరో రెండు పడమర వైపు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఇటీవలి చిత్రాల్లో అక్కడ నిర్మాణ వాహనాలు, కొత్త రహదారి పనులు, సొరంగాల వద్ద కదలికలు కనిపించడం అనుమానాలను పెంచింది.అణు కేంద్రానికి ప్రత్యామ్నాయమా?2020లో నటాంజ్‌ అణు కేంద్రంలో జరిగిన అనుమానాస్పద విధ్వంసం తర్వాత.. మరింత సురక్షితమైన, ఆధునిక భూగర్భ కేంద్రాన్ని నిర్మిస్తామని ఇరాన్‌ ప్రకటించింది. ఆ కేంద్రం పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌ అయి ఉండొచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇక్కడ అధునాతన సెంట్రిఫ్యూజ్‌లను ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఉందని అంచనాలు ఉన్నాయి. సెంట్రిఫ్యూజ్‌లు యురేనియం శుద్ధికి ఉపయోగపడతాయి. తక్కువ స్థాయి శుద్ధితో అణు విద్యుత్‌ అవసరాలకు ఉపయోగించే యురేనియం తయారు చేయవచ్చు. అయితే అత్యధిక స్థాయి శుద్ధి చేస్తే అణ్వాయుధాల తయారీలోనూ ఉపయోగించే అవకాశం ఉంటుంది.Iran : ( Video ) Israeli Channel 14 explains what Pickaxe Mountain is and what it has become . Iran's most strategic asset in its necular program. 👇 pic.twitter.com/TipMFrNOM9— Kbar57 (@kbar57) July 30, 2026ట్రంప్‌ ఎందుకు గురి పెట్టారు?పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌లో అత్యంత శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వలు ఉండవచ్చని కొన్ని వర్గాలు అనుమానిస్తున్నాయి. ఇదే అమెరికా ఆందోళనకు ప్రధాన కారణంగా చెబుతున్నారు. జూలై 21న ట్రంప్‌ మాట్లాడుతూ.. “ఆ ప్రాంతాన్ని త్వరలోనే భారీగా దెబ్బతీస్తాం” అని వ్యాఖ్యానించారు. తర్వాత కూడా ఒప్పందం కుదరకపోతే పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకోవాల్సి వస్తుందని స్పష్టం చేశారు. అయితే ఇరాన్‌ మాత్రం ఈ ఆరోపణలను ఖండిస్తోంది. అక్కడ ఎలాంటి అణు కార్యకలాపాలు జరగడం లేదని చెబుతోంది. అమెరికా బెదిరింపులు దాడికి సాకులు మాత్రమేనని విమర్శిస్తోంది.అమెరికా బాంబులతోనైనా కూలుతుందా?పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌కు ఉన్న అతిపెద్ద రక్షణ.. దాని లోతు. ఈ కేంద్రం భూమికి దాదాపు 100 మీటర్ల లోపల ఉండొచ్చని అంచనాలు ఉన్నాయి. భూగర్భ లక్ష్యాలను ఛేదించేందుకు అమెరికా వద్ద ఉన్న అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధాల్లో GBU-57 బంకర్‌ బస్టర్‌ బాంబులు ఒకటి. ఇవి భారీగా రక్షణ కలిగిన నిర్మాణాలను ఛేదించేందుకు రూపొందించబడ్డాయి. అయితే ఇంత లోతులో ఉన్న పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌ను పూర్తిగా ధ్వంసం చేయడం అంత సులభం కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. లోపలి నిర్మాణం ఎలా ఉందో స్పష్టంగా తెలియకపోవడం కూడా మరో సమస్య. కేంద్రంలోని సొరంగ మార్గాలు, విద్యుత్‌ వ్యవస్థలు, కమ్యూనికేషన్‌ నెట్‌వర్క్‌లు, సరఫరా మార్గాలను దెబ్బతీయడం ద్వారా కార్యకలాపాలను నిలిపివేయవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) అంచనాల ప్రకారం.. 2025లో ఇరాన్‌ వద్ద దాదాపు 440 కిలోల (970 పౌండ్ల) 60 శాతం శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వలు ఉన్నాయి. ఈ నిల్వల్లో కొంత భాగం లేదా మొత్తం పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌ భూగర్భ కేంద్రంలో ఉండవచ్చన్న అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అయితే దీనికి ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ఖచ్చితమైన ఆధారాలు లేవు. అంతేకాదు.. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల తర్వాత నటాంజ్‌, ఫోర్డో అణు కేంద్రాల్లో దెబ్బతినకుండా మిగిలిన కొన్ని అధునాతన సెంట్రిఫ్యూజ్‌లను కూడా పికాక్స్‌ మౌంటెన్‌కు తరలించి ఉండవచ్చన్న వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.ఒక పర్వతం.. రెండు దేశాల పోరుపికాక్స్‌ మౌంటెన్‌ ఇప్పుడు కేవలం ఓ అణు కేంద్రం అనుమానంతో ఉన్న ప్రాంతం మాత్రమే కాదు.. అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు ప్రతీకగా మారింది. ఒకవైపు అమెరికా “అణు బెదిరింపును అడ్డుకోవాలి” అంటోంది. మరోవైపు ఇరాన్‌ “దాడికి ప్రతీకారం తప్పదు” అని హెచ్చరిస్తోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల నేపథ్యంలో భూమి లోపల దాగిన ఈ రహస్య కేంద్రంపై నిజంగా బాంబులు పడతాయా? లేక ఇది కేవలం ఒత్తిడి వ్యూహమా? అన్నది ప్రపంచం ఆసక్తిగా గమనిస్తోంది.

ఇజ్రాయెల్‌ డిఫెన్స్‌ ఫోర్స్ హెజ్‌బొల్లాకు చెందిన కీలక రహస్య స్థావరాన్ని ఛేదించింది. లెబనాన్‌లో హెజ్‌బొల్లాకు వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన సైనిక ఆపరేషన్లలో భాగంగా దక్షిణ లెబనాన్‌లో కీలక భూగర్భ సొరంగాలను గుర్తించి ధ్వంసం చేసింది. ఈ బేస్‌ ఉగ్రవాద సొరంగాల్లో కొన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి శాంతి పరిరక్షక దళాల బేస్‌ కేవలం 300 మీటర్ల దూరంలో ఉండడం ఆందోళన కలిగించే విషయం.దక్షిణ లెబనాన్‌లో హెజ్‌బొల్లా పలు ప్రాంతాలలో భూగర్భ స్థావరాలు నిర్మించే విషయం తెలిసిందే. ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులు నుండి తమను తాము రక్షించుకోవడంతో పాటు ఐడీఎఫ్ దళాలకు కనిపించకుండా సరిహద్దుల గుండా సైనికులను, ఆయుధాలను, రాకెట్లను రహస్యంగా వేగంగా తరలించడానికి ఈ సొరంగాలు ఉపయోగిస్తుంటారు. అంతేకాకుండా జనావాసాల కింద వీటిని ఏర్పాటు చేస్తుండడంతో వీటిపై దాడులు సైతం చేయరాదు. అందుకే హమాస్‌ పెద్దఎత్తున ఈ భూగర్భ స్వరంగాలను ఏర్పాటు చేస్తూ ఉంటుంది.ఈ నేపథ్యంలో ప్రస్తుతం దక్షిణ లెబనాన్‌లో సైనిక చ‍ర్య చేపట్టిన ఇజ్రాయెల్ అక్కడ హెజ్‌బొల్లా ఏర్పాటు చేసిన పలు కీలక స్థావరాలను గుర్తించింది. జనావాసాల ప్రాంతాలతో పాటు మసీదులు, UN బేస్‌ల కింద వీటిని ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. వీటిని ఐడీఎఫ్‌ బలగాల దాడి నుంచి రక్షించుకోవడంతో పాటు ఆయుధాలు రాకెట్లు, డ్రోన్లు, మరియు పేలుడు పదార్థాలను భద్రపరచడానికి ఉపయోగించుకోవడానికి వినియోగిస్తున్నట్లు ఐడీఎఫ్‌ పేర్కొంది.కాగా ఇటీవలే డొనాల్డ్ ట్రంప్ కీలక ప్రకటన చేశారు. గాజా శాంతి ఒప్పందంలో భాగంగా హెజ్‌బొల్లాతో నిరాయుధీకరణకు ఒప్పందం కుదిరిందని పేర్కొన్నారు. దశల వారిగా ఇది అమలవుతుందని తెలిపారు. అయితే హెజ్‌బొల్లా మాత్రం దీనిపై ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు.

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు కొనసాగుతున్న వేళ ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ సంచలన ప్రకటన విడుదల చేశారు. మరోసారి షియా సాయుధ సంస్థ హెజ్‌బొల్లాకు బహిరంగంగా అండగా నిలిచారు. ఇజ్రాయెల్‌, అమెరికా ఒత్తిళ్లు ఎంత పెరిగినా ప్రతిఘటన ఉద్యమం ఆగదని స్పష్టం చేస్తూ.. హెజ్‌బొల్లాను ఉద్దేశించి ఆయన చేసిన ప్రకటన ఇప్పుడు తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. హెజ్‌బొల్లా ప్రధాన కార్యదర్శి షేక్ నయీమ్ ఖాసెమ్‌కు పంపిన సందేశంలో "జిహాద్, ప్రతిఘటనే ముందుకు సాగే ఏకైక మార్గం" అని పేర్కొన్నారు. తన సందేశంలో ఖమేనీ, హెజ్‌బొల్లా ప్రస్తుతం "ప్రతిఘటన చరిత్రలో కీలక దశ"లో ఉందని పేర్కొన్నారు. యుద్ధాలు, ఆంక్షలు, నాయకత్వ మార్పులు వచ్చినా ప్రతిఘటన ఆగదని, పోరాట స్ఫూర్తే తమ బలమని చెప్పారు. హెజ్‌బొల్లా యోధులు లెబనాన్ ప్రజల హక్కులు, గౌరవాన్ని కాపాడేందుకు పోరాడుతున్నారని ప్రశంసించారు.ఇటీవలి నెలల్లో ఇజ్రాయెల్-హెజ్‌బొల్లా ఘర్షణలు, అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు, అనంతరం కాల్పుల విరమణతో మధ్యప్రాచ్య పరిస్థితులు కొంత మారాయి. ఇదే సమయంలో లెబనాన్‌లో హెజ్‌బొల్లా వద్ద ఉన్న ఆయుధాలను ప్రభుత్వ నియంత్రణలోకి తీసుకురావాలనే ప్రయత్నాలు ఊపందుకున్నాయి. ఈ పరిణామాల మధ్య ఖమేనీ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు వ్యూహాత్మకంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.ఇరాన్‌కు హెజ్‌బొల్లా కేవలం మిత్ర సంస్థ మాత్రమే కాదు. ఇజ్రాయెల్‌, అమెరికా ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొనే ప్రాంతీయ "యాక్సిస్ ఆఫ్ రెసిస్టెన్స్"లో అది కీలక భాగంగా టెహ్రాన్ భావిస్తోంది. అందుకే హెజ్‌బొల్లాకు రాజకీయ, వ్యూహాత్మక మద్దతు కొనసాగుతుందని ఖమేనీ తాజా ప్రకటన ద్వారా మరోసారి స్పష్టం చేశారు. లెబనాన్‌లో ఇరాన్ ప్రభావం తగ్గలేదనే సంకేతాన్ని కూడా ఈ సందేశం ఇస్తోందని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.మరోవైపు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మాత్రం హెజ్‌బొల్లాను ఉగ్రవాద సంస్థగా పరిగణిస్తున్నాయి. ఆ సంస్థ సైనిక సామర్థ్యాన్ని బలహీనపర్చేందుకు లెబనాన్ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయి. దేశంలోని అన్ని ఆయుధ బలగాలు ప్రభుత్వ నియంత్రణలోనే ఉండాలని లెబనాన్ ప్రభుత్వం కూడా చెబుతోంది. అయితే ఇజ్రాయెల్ నుంచి ముప్పు ఉన్నంత వరకు ఆయుధాలను వదిలే ప్రసక్తే లేదని హెజ్‌బొల్లా స్పష్టం చేస్తోంది.ఇటీవల ఇరాన్-అమెరికా మధ్య జరిగిన సైనిక ఉద్రిక్తతల తర్వాత టెహ్రాన్ వైఖరిలో మార్పు వస్తుందేమోనని అంతర్జాతీయ వర్గాలు భావించాయి. అయితే ఖమేనీ తాజా ప్రకటనతో అలాంటి సంకేతాలు కనిపించడం లేదని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌పై కఠిన వైఖరిని కొనసాగిస్తూనే, తమ మిత్ర బలగాలకు మద్దతు తగ్గబోదని ఇరాన్ మరోసారి స్పష్టం చేసినట్లయింది.ఖమేనీ వ్యాఖ్యలతో మధ్యప్రాచ్యంలో భద్రతా పరిస్థితులపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. ఒకవైపు శాంతి చర్చలు, కాల్పుల విరమణ ప్రయత్నాలు కొనసాగుతుండగా, మరోవైపు "జిహాద్, ప్రతిఘటనే ముందుకు సాగే మార్గం" అనే సందేశం వెలువడటం ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచే అవకాశముందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీంతో ఇజ్రాయెల్-హెజ్‌బొల్లా ఉద్రిక్తతలు, ఇరాన్ పాత్రపై ప్రపంచ దృష్టి మరోసారి మధ్యప్రాచ్యంపైనే కేంద్రీకృతమైంది.

టెహ్రాన్‌: అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులతో ధ్వంసమైన స్థావరాలను, అణు కేంద్రాలను వేగంగా పునర్నిర్మిస్తోంది ఇరాన్‌. ఉపగ్రహ చిత్రాల ద్వారా ఈ విషయం వెల్లడైంది. ఇటీవలి నెలల్లో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌తో జరిగిన యుద్ధంలో ధ్వంసమైన వంతెనల నుంచి క్షిపణి స్థావరాల వరకు పెద్ద ఎత్తున మౌలిక వసతులను ఇరాన్ తిరిగి నిర్మించిందని అంతర్జాతీయ మీడియా వెల్లడించింది.ఒక ఉపగ్రహ చిత్రాల సమాహారంలో.. పశ్చిమ ఇరాన్‌లోని కంగావర్ వద్ద ఉన్న ఇరాన్ క్షిపణి స్థావరానికి వెళ్లే ప్రవేశ రహదారి మార్చి తొలి రోజుల్లో జరిగిన దాడులతో దెబ్బతిన్నట్టు కనిపించింది. కొన్ని వారాల తర్వాత తీసిన చిత్రాల్లో, దాడుల వల్ల మూసుకుపోయిన అదే ప్రవేశ ద్వారం వరకు కొత్తగా తారు వేసిన రహదారి కనిపించింది.వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ సేకరించిన మరికొన్ని చిత్రాల ప్రకారం.. ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్‌తో అనుబంధం ఉన్న బందర్ అంజలి నౌకాశ్రయంలో జూలై తొలి వారం నుంచే పునర్నిర్మాణ పనులు కొనసాగుతున్నాయి.అమెరికా ఇటీవల జరిపిన దాడుల్లో దెబ్బతిన్న ఇరాన్ అణు కేంద్రాల్లో మరమ్మతు పనులు ప్రారంభమైనట్లు కొత్త ఉపగ్రహ చిత్రాలు వెల్లడించినట్టు నివేదికలు తెలిపాయి. ఈ చిత్రాలు బయటకు రావడంతో, ఇరాన్ తన అణు మౌలిక వసతులను ఎంత వేగంగా తిరిగి పునరుద్ధరించగలదనే అంశంపై మళ్లీ చర్చ మొదలైంది. ఊహించిన దానికంటే వేగంగా.. అణు కేంద్రాల పునరుద్ధరణ సామర్థ్యంపై కొత్త అంచనాలు వెలువడుతున్నాయి. చాలా మంది నిపుణులు ఊహించిన దానికంటే వేగంగా ఇరాన్ కీలక అణు కేంద్రాలను తిరిగి అందుబాటులోకి తెస్తోంది. గతంలో అమెరికా లక్ష్యంగా చేసుకున్న పలుచోట్ల పునర్నిర్మాణ కార్యకలాపాలు కొనసాగుతున్నట్టు కొత్త చిత్రాలు సూచిస్తున్నాయి.అమెరికా మాజీ రక్షణ శాఖ మంత్రి మార్క్ ఎస్పర్ మాట్లాడుతూ.. దాడుల తర్వాత ఇరాన్ తన సైనిక సామర్థ్యంలో కొంత భాగాన్ని వేగంగా పునరుద్ధరించిందన్నారు. అయితే అణు కేంద్రాల మరమ్మతు వేగం కూడా ఇరాన్ పునరుద్ధరణ సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తోందని వ్యాఖ్యానించారు.అమెరికా గూఢచారి సంస్థల అంచనా ప్రకారం.. అలీ ఖమేనీ మరణం తర్వాత నాయకత్వంలో వచ్చిన మార్పులతో ఇరాన్ అణ్వాయుధ విధానంలో మార్పు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ముజ్తబా ఖమేనీ బహిరంగంగా అణ్వాయుధాల తయారీకి మద్దతు ప్రకటించకపోయినా, అలాంటి కార్యక్రమాల పట్ల ఆయన తన తండ్రికంటే ఎక్కువగా సానుకూలంగా ఉండవచ్చని అమెరికా గూఢచారి సంస్థలు భావిస్తున్నాయి.అలీ ఖమేనీ మాత్రం మతపరమైన ఫత్వా ఆధారంగా అణ్వాయుధాలు నిషిద్ధమని బహిరంగంగా ప్రకటించేవారు. అమెరికా అధికారులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఈ అంచనాల్లో చాలావరకు యుద్ధానికి ముందు సేకరించిన సమాచారంపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఇరాన్‌ కొన్ని పరికరాలను అత్యంత భద్రత కలిగిన భూగర్భ కేంద్రం పికాక్స్ మౌంటెన్ ప్రాంతానికి తరలించింది.

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. అమెరికా, సౌదీ అరేబియా మధ్య కుదిరిన కొత్త పౌర అణు ఒప్పందం మధ్యప్రాచ్య శక్తి సమీకరణాలను మార్చే అంశంగా మారింది. బయటకు చూస్తే ఇది అణు విద్యుత్ అవసరాల కోసం కుదిరిన ఒప్పందంలా కనిపిస్తున్నా, దీని వెనుక ఉన్న వ్యూహాత్మక అవకాశాలే ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ చర్చకు కారణమవుతున్నాయి.అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆమోదించిన ఈ ఒప్పందం ద్వారా సౌదీ అరేబియాకు తన దేశంలోనే యురేనియం శుద్ధి చేసే సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకునే అవకాశం లభించవచ్చని తెలుస్తోంది. అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తికి అవసరమైన ఈ సాంకేతికతను ఒక నిర్దిష్ట స్థాయికి మించి అభివృద్ధి చేస్తే, అణు ఆయుధాల తయారీకి అవసరమైన పదార్థాలను కూడా ఉత్పత్తి చేసే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఈ ఒప్పందం ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.ఈ పరిణామం ఇజ్రాయెల్‌లో తీవ్ర ఆందోళనకు కారణమైంది. ఇప్పటికే ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు, భద్రతా సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్న ఇజ్రాయెల్, సౌదీ భవిష్యత్తులో అణు సామర్థ్యం సాధించే అవకాశాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తోంది. ఒక దేశం అణు సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసిన తర్వాత దాని వినియోగం పూర్తిగా శాంతియుతంగానే ఉంటుందని ఎప్పటికీ హామీ ఇవ్వలేమన్నది ఇజ్రాయెల్ వాదన. సౌదీ యువరాజు మహ్మద్ బిన్ సల్మాన్ గతంలో చేసిన ఒక వ్యాఖ్య కూడా ఇప్పుడు మళ్లీ చర్చకు వచ్చింది. ఇరాన్ అణు ఆయుధాన్ని అభివృద్ధి చేస్తే, సౌదీ కూడా అదే దిశలో అడుగులు వేయాల్సి వస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలోనే సౌదీ అణు కార్యక్రమంపై ఇజ్రాయెల్ అప్రమత్తంగా ఉంది.ఈ పరిణామంలో మరో దేశం పేరు కూడా ప్రముఖంగా వినిపిస్తోంది. అదే పాకిస్థాన్. సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్ మధ్య దశాబ్దాలుగా బలమైన వ్యూహాత్మక సంబంధాలు ఉన్నాయి. రక్షణ, ఆర్థిక, రాజకీయ రంగాల్లో రెండు దేశాలు సన్నిహితంగా వ్యవహరిస్తున్నాయి. పాకిస్థాన్ అణు కార్యక్రమానికి గతంలో సౌదీ మద్దతు ఇచ్చిందనే ఆరోపణలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో వినిపించినప్పటికీ, ఇరు దేశాలు వాటిని అధికారికంగా అంగీకరించలేదు. 1980లలో పాకిస్థాన్ అణు కార్యక్రమం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న సమయంలో సౌదీతో రహస్య అవగాహన ఉందనే వార్తలు వచ్చాయి. భవిష్యత్తులో ప్రాంతీయ సంక్షోభం ఏర్పడితే పాకిస్థాన్ నుంచి అణు సహకారం పొందే అవకాశం ఉందనే ఊహాగానాలు అప్పటి నుంచి కొనసాగుతున్నాయి. ఇప్పుడు సౌదీకి అణు సాంకేతికతపై మరింత సానుకూలత లభించే అవకాశం రావడంతో ఈ పాత చర్చలు మరోసారి తెరపైకి వచ్చాయి.అయితే ఒక దేశం అణు ఆయుధాన్ని తయారు చేయడం అంత సులభమైన ప్రక్రియ కాదు. యురేనియం శుద్ధి సామర్థ్యం ఒక భాగం మాత్రమే. దానికి తోడు అణు వార్‌హెడ్ రూపకల్పన, క్షిపణి వ్యవస్థల అభివృద్ధి, సాంకేతిక పరీక్షలు, భద్రతా వ్యవస్థలు వంటి అనేక అంశాలు అవసరం. అయినప్పటికీ, అణు సామర్థ్యానికి దారితీసే సాంకేతిక మార్గం తెరుచుకోవడం కూడా అంతర్జాతీయ భద్రతలో కీలక పరిణామంగానే పరిగణిస్తారు. అమెరికా దృష్టిలో ఈ ఒప్పందం కేవలం అణు విద్యుత్ ప్రాజెక్టు కాదు. మధ్యప్రాచ్యంలో తన ప్రభావాన్ని కొనసాగించడం, సౌదీతో సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడం, చైనా వంటి దేశాల ప్రభావాన్ని పరిమితం చేయడం వంటి వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలు కూడా ఇందులో భాగమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.ఇక ఇజ్రాయెల్ మాత్రం భద్రతా కోణంలో ఈ పరిణామాన్ని చూస్తోంది. భవిష్యత్తులో సౌదీ అణు సామర్థ్యం ప్రాంతీయ శక్తి సమతుల్యతను మార్చే అవకాశం ఉందని ఆ దేశంలోని పలువురు నేతలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఈ ఒప్పందం ఇంకా పూర్తి స్థాయిలో అమల్లోకి రావాల్సి ఉంది. అమెరికా కాంగ్రెస్ పరిశీలన, అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణ, భద్రతా నిబంధనలు వంటి అనేక దశలు ముందున్నాయి. అయినప్పటికీ, ఈ పరిణామం ఒక విషయం స్పష్టం చేస్తోంది.

యుద్ధం, ఆకలి, నిరాశ్రయ జీవితంతో అల్లాడుతున్న గాజాలో మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. హమాస్‌ కొత్త అత్యున్నత నాయకుడిగా ఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యా ఎన్నికయ్యారు. యాహ్యా సిన్వార్‌ తర్వాత సంస్థ పగ్గాలు చేపట్టిన ఆయనకు హమాస్‌ అంతర్గత ఎన్నికల్లో బాధ్యతలు అప్పగించారు. అయితే ఈ నాయకత్వ మార్పుతో గాజా ప్రజల ముఖచిత్రంలో ఎలాంటి మార్పు కనిపించడం లేదు!..యుద్ధం తమ ఇళ్లను, కుటుంబాలను, భవిష్యత్‌ను దెబ్బతీసిన వేళ.. హమాస్‌ నాయకత్వ మార్పుపై గాజా ప్రజల్లో మిశ్రమ స్పందనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కొందరు కొత్త నాయకుడు కాల్పుల విరమణ దిశగా అడుగులు వేస్తారని ఆశిస్తుండగా.. మరికొందరు నాయకులు మారినా పరిస్థితులు మారకపోవచ్చని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.ఎవరీ ఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యా?ఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యా హమాస్‌లో సుదీర్ఘ అనుభవం ఉన్న సీనియర్‌ రాజకీయ నేత. గాజాలో జన్మించిన ఆయన.. 1987లో హమాస్‌ ఏర్పాటైన నాటి నుంచి సంస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. ఇస్లామిక్‌ యూనివర్సిటీలో విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసిన ఆయన.. అనంతరం జోర్డాన్‌, సూడాన్‌లలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు.రాజకీయాల్లోకి రాకముందు కొంతకాలం ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసిన అల్‌-హయ్యా.. ఆ తర్వాత హమాస్‌లో చురుకైన నాయకుడిగా ఎదిగారు. 2006లో పాలస్తీనా శాసనసభ ఎన్నికల్లో గాజా నుంచి విజయం సాధించారు. అనంతరం హమాస్‌ పొలిట్‌బ్యూరోలో కీలక సభ్యుడిగా మారారు. హమాస్‌ మాజీ నేతలు ఇస్మాయిల్‌ హనియె, యాహ్యా సిన్వార్‌లకు అత్యంత సన్నిహితుడిగా ఉన్న ఆయన.. సంస్థ రాజకీయ వ్యవహారాల్లో ముఖ్యమైన నిర్ణయాల్లో భాగస్వామిగా ఉన్నారు.చర్చల బల్లపై కీలకంగా.. ఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యాకు మరో ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ఇజ్రాయెల్‌తో జరిగిన పరోక్ష చర్చల్లో హమాస్‌ తరఫున ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. ముఖ్యంగా బందీల విడుదల, కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాలపై ఖతార్‌, ఈజిప్ట్‌ వంటి మధ్యవర్తి దేశాలతో చర్చలు జరిపిన అనుభవం ఆయనకు ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆయన ఎన్నికతో భవిష్యత్‌లో హమాస్‌ చర్చల వైఖరి ఎలా ఉండబోతోందన్న ఆసక్తి నెలకొంది. యుద్ధాన్ని కొనసాగించే వైఖరినే అనుసరిస్తారా? లేక చర్చలకు మరింత ప్రాధాన్యం ఇస్తారా? అన్నది ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.యుద్ధం మిగిల్చిన వ్యక్తిగత విషాదంఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యా జీవితంలోనూ యుద్ధ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంది. 2007లో ఆయన ఇంటిపై జరిగిన ఇజ్రాయెల్‌ వైమానిక దాడిలో భార్య, పిల్లలు, సోదరులు సహా పలువురు కుటుంబ సభ్యులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరాల్లో జరిగిన దాడుల్లోనూ ఆయన కుటుంబానికి చెందిన మరికొందరు మరణించారు. ఈ వ్యక్తిగత విషాదాలు ఆయన రాజకీయ వైఖరిపై ప్రభావం చూపాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ఇజ్రాయెల్‌పై కఠిన వైఖరిని కొనసాగించే నేతల్లో ఆయన ఒకరిగా గుర్తింపు పొందారు.గాజా ప్రజలకు బతుకే ముఖ్యంహమాస్‌లో కొత్త నాయకుడు ఎన్నికైనప్పటికీ.. గాజాలో సామాన్య ప్రజల ఆలోచనలు మాత్రం వేరుగా ఉన్నాయి. యుద్ధం కారణంగా ఇళ్లు కోల్పోయి, శిబిరాల్లో జీవిస్తున్న వేలాది కుటుంబాలకు రాజకీయ పరిణామాల కంటే రోజువారీ అవసరాలే ప్రధానంగా మారాయి. “మాకు నాయకులు మారడం ముఖ్యం కాదు.. మా పిల్లలకు ఆహారం కావాలి. తాగునీరు కావాలి. మందులు కావాలి. భయం లేకుండా జీవించే పరిస్థితి కావాలి” అని పలువురు గాజా ప్రజలు చెబుతున్నారు. మరికొందరు.. “ఏ నాయకుడు వచ్చినా మా జీవితాల్లో మార్పు కనిపించకపోతే ప్రయోజనం ఏమిటి? మాకు శాంతి కావాలి” అంటూ తమ ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.ఆశలు.. అనుమానాలు రెండూఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యాకు చర్చల అనుభవం ఉండటంతో కాల్పుల విరమణ, బందీల విడుదల, మానవతా సహాయం వంటి అంశాల్లో పురోగతి సాధించే అవకాశం ఉందని కొందరు భావిస్తున్నారు. అయితే మరో వర్గం మాత్రం నాయకుడు మారినా హమాస్‌ ప్రాథమిక విధానాల్లో పెద్ద మార్పు ఉండకపోవచ్చని అనుమానం వ్యక్తం చేస్తోంది. ఆయన ఎన్నిక హమాస్‌ పోరాట వైఖరిని కొనసాగించే సంకేతమని విశ్లేషిస్తున్నవారూ ఉన్నారు.ముందున్న అతిపెద్ద సవాల్‌ ఇదేప్రస్తుతం ఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యా ముందున్న సవాల్‌ హమాస్‌ను నడిపించడం మాత్రమే కాదు. యుద్ధంతో తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న గాజాలో పరిస్థితులను ఎలా ఎదుర్కొంటారు? కాల్పుల విరమణను స్థిరంగా కొనసాగించగలరా? అంతర్జాతీయ ఒత్తిళ్ల మధ్య సంస్థ భవిష్యత్‌ వ్యూహాన్ని ఎలా రూపొందిస్తారు? అన్నది కీలకంగా మారింది.గాజాలో మానవతా సంక్షోభం ఇంకా కొనసాగుతోంది. లక్షలాది మంది నిరాశ్రయులుగా మారగా.. ఆహారం, వైద్యం, విద్యుత్‌, తాగునీటి కోసం ప్రజలు ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. అందుకే ఖలీల్‌ అల్‌-హయ్యా నాయకత్వంపై ప్రపంచం దృష్టి పెట్టినా.. గాజా ప్రజల ఆకాంక్ష మాత్రం ఒక్కటే. “మాకు రాజకీయ విజయాలు వద్దు.. మా పిల్లలు భయపడకుండా బతికే రోజు రావాలి.”

కైరో: ఒకపక్క ఇరాన్‌తో వైరం సాగుతూండగానే ఇంకోపక్క ఇజ్రాయెల్‌ గుట్టుచప్పుడు కాకుండా గాజాపై తన పట్టు బిగిస్తోంది. గత ఏడాది అక్టోబరులో హమాస్‌తో కుదరిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కింద గీసిన సరిహద్దు రేఖ వెంబడి భారీ మట్టి గోడను కట్టేస్తోంది. ఇప్పటికే సుమారు 23 కిలోమీటర్ల మేర ఈ గోడ నిర్మాణం పూర్తయినట్లు ఉపగ్రహ చిత్రాల ద్వారా స్పష్టమవుతోంది. ఈ పని పూర్తయితే గాజాలోని సగం ప్రాంతంపై ఇజ్రాయెల్‌ తన ఆధిపత్యాన్ని స్థిరపరచుకున్నట్లు అవుతుంది.ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమంటే హమాస్‌తో జరిగిన ఒప్పందంలో గీసుకున్న సరిహద్దు తాత్కాలికం కావడం! ఇజ్రాయెల్‌ గీస్తున్న ఈ కొత్త సరిహద్దు వెంబడే నిఘా, గూఢచార వ్యవస్థలతో కూడిన ఒక సెక్యూరిటీ జోన్‌ కూడా ఏర్పాటవుతోంది. దక్షిణ గాజాలో రఫా, మువాసి ప్రాంతంలో జూలై ఒకటవ తేదీ నాటికి కేవలం అర కిలోమీటరు పొడవున్న గోడ కాస్తా 15 రోజుల్లోనే 2.4 కిలోమీటర్లకు పెరిగింది. గాజా సమీపంలోని ఖాన్‌ యూనిస్‌ వద్ద ఏకంగా 17 కిలోమీటర్ల పొడవైన మట్టి గోడను ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధ ప్రాతిపదికన సిద్ధం చేసింది. మట్టి, కాంక్రీట్‌ దిబ్బల్లా మారిన పాలస్తీనా గ్రామాలే పునాదులుగా ఈ ప్రాంతంలో కొత్త రహదారులు, మిలటరీ కేంద్రాలు ఏర్పాటవుతున్నాయి. చొరబాట్లను అడ్డుకునేందుకు.. కొత్తగా నిర్మిస్తున్న మట్టి గోడ చొరబాట్లను అడ్డుకునేందుకే అని ఇజ్రాయెల్‌ చెబుతున్నా అది శాశ్వత సరిహద్దుగా మారే ప్రమాదముందని పాలస్తీనీయులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. అదే జరిగితే గాజా ప్రాంతం పరిస్థితి మరింత దిగజారిపోతుంది. హమాస్‌తో కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం తరువాత ఇజ్రాయెల్‌ పూర్తిగా వెనక్కు తగ్గిపోతుందని, ఆ తరువాత అంతర్జాతీయ భద్రత సంస్థల నేతృత్వంలో ఆ ప్రాంత పర్యవేక్షణ చేపట్టవచ్చునని అనుకన్నారు కానీ... ఇప్పుడు ఆ ప్రక్రియ నిలిచిపోయింది. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం మొదలైన తరువాత కూడా పాలస్తీనాపై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు ఆగలేదు.ఇప్పటివరకూ సుమారు 1100 మంది పాలస్తీనీయులు ఈ దాడుల్లో మరణించినట్లు తెలుస్తోంది. అదే సమయంలో ఉగ్రవాదుల దాడుల్లో ఐదుగురు ఇజ్రాయెల్‌ సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. తాజాగా మంగళవారం గాజా పట్టణంపై జరిగిన ఒక వైమానిక దాడిలో ఫిరాసల్‌ మస్రీ అనే వ్యక్తితోపాటు అతడి భార్య, నలుగురు సంతానం కన్ను మూసినట్లు షిఫా ఆసుపత్రి ప్రకటించింది.ఇల్లు మొత్తం మంటల్లో చిక్కుకుపోగా తమని రక్షించమని చిన్న పిల్లలు అరుస్తూండటం తన చెవినపడినట్లు మస్రీ సోదరుడు తెలిపారు. 2023 అక్టోబర్‌ ఏడున హమాస్‌ ఇజ్రాయెల్‌లో జరిపిన దాడిలో 1200 మంది మరణించారు. ఇరు ప్రాంతాల మధ్య తాజా యుద్ధానికి కారణమైన ఈ ఘటన తరువాత ఇప్పటివరకూ గాజాలో సుమారు 73 వేల మంది మరణించినట్లు పాలస్తీనా ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.

వాషింగ్టన్‌: లెబనాన్‌కు తాము అవసరమైన మేర సాయం అందిస్తామని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ప్రకటించారు. మంగళవారం వైట్‌హౌస్‌లో అధ్యక్షుడు జోసెఫ్‌తో సమావేశం అనంతరం ట్రంప్‌ మీడియాతో మాట్లాడారు. ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్‌ అనుకూల హెజ్‌బొల్లా మిలిటెంట్‌ గ్రూపునకు మధ్య అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంతో లెబనాన్‌లో శాంతి నెలకొంది. ఇవే పరిస్థితులను కొనసాగేలా చూడాలని, ఇజ్రాయెల్‌ బలగాలు ఆక్రమించుకున్న భూభాగాలను తిరిగి తమ మిలటరీకి అప్పగించాలని జోసెఫ్‌ అమెరికా ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నారు.‘లెబనాన్‌ తీవ్ర నిర్లక్ష్యానికి గురైన దేశం. తగిన గౌరవం కల్పించేందుకు చర్యలు తీసుకోబోతున్నాం. ఆ దేశానికి ఎంతగానో సాయం అందజేబోతున్నాం’అని తెలిపారు. ‘లెబనాన్‌లో శాంతి కోసం కృషి చేస్తున్నాం. అయితే, ఇరాన్‌తో యుద్ధం తీవ్రతరం కావడంతో మా దృష్టంతా అటువైపు ఉంది. ఇరాన్‌ యుద్ధం పశ్చిమాసియాలో అస్థిరతను సృష్టించింది. యుద్ధాన్ని ముగించడానికి ఇరాన్‌ నాయకుడితో చర్చలపై నాకు పెద్దగా ఆసక్తి లేదు’అని ట్రంప్‌ అన్నారు. కాగా, 2009 తర్వాత లెబనాన్‌ అధ్యక్షుడు వైట్‌ హౌస్‌ను సందర్శించడం ఇదే మొదటిసారి.

టెల్‌ అవీవ్‌: ఇజ్రాయెల్ త్వరలో ఓ కీలక నిర్ణయం తీసుకోబోతున్నట్లు తెలుస్తోంది. పాలస్తీనా నుంచి బందీలైన ఖైదీలను జైలు నుంచి పారిపోకుండా జైలు చూట్టుూ మెుసళ్లను పెంచుతూ అత్యంత కఠిన వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు తెలుస్తోంది. త్వరలో ఈ నిర్ణయం కార్యరూపం దాల్చే అవకాశం ఉంది. ఇటీవలే ఇజ్రాయెల్ పర్యావరణ పరిరక్షణ మంత్రి ఇడిత్ సిల్మాన్ మొసళ్లను "అడవి జంతువుల" జాబితా నుండి "బంధించి పెంచే వన్యప్రాణుల" జాబితాలోకి మార్చారు. ఈ మార్పు వల్ల భద్రతా కారణాల కోసం, ముఖ్యంగా జైలు పరారీలను అడ్డుకోవడానికి మొసళ్లను ఉపయోగించేందుకు అవకాశం లభించింది.ఇజ్రాయెల్ భద్రతా మంత్రి ఇటామర్ బెన్ గ్విర్ గతేడాది డిసెంబర్‌లో పాలస్తీనా ఖైదీలు ఉన్న జైలు చుట్టూ మొసళ్లను ఉంచాలని ప్రతిపాదించారు. అమెరికాలోని ఫ్లోరిడాలో ఉన్న "అలిగేటర్ అల్కాట్రాజ్" ఇమ్మిగ్రేషన్ డిటెన్షన్ సెంటర్ తరహాలో దీనిని ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన భావించారు. అయితే తొలుత ఈ నిర్ణయాన్ని అక్కడి నాయకులు వ్యతిరేకించారు. తాజాగా ఈ నిర్ణయంతో ఆయన ఆలోచనకు మార్గం సుగమమైంది. కొత్త చట్టం ఏమి చెబుతోంది?ఈ కొత్త నిబంధన ప్రకారం, నైలు నది మొసళ్లనుభద్రతా సంస్థల పర్యవేక్షణలో పెంచడానికి అనుమతిస్తారు. అయితే ఇవి అడవుల్లోకి తప్పించుకోకుండా ప్రకృతి ,పార్కుల అథారిటీ డైరెక్టర్ నిర్దేశించిన నిబంధనల ప్రకారం కఠినమైన భద్రత మధ్య ఉంచాలి. అలాగే వీటిని కలిగి ఉండటం దేశ భద్రతకు అవసరమని పర్యావరణ పరిరక్షణ మంత్రి ధృవీకరించాల్సి ఉంటుంది.ఎక్కడ వీటిని ఏర్పాటు చేయనున్నారు.ఇజ్రాయెల్ మీడియా కథనాల ప్రకారం, దక్షిణ ఇజ్రాయెల్‌లోని 'కెట్జియాట్' జైలు చుట్టూ ఈ మొసళ్లను మోహరించాలని భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఈ జైలులో ఇజ్రాయెల్‌పై హమాస్ జరిపిన దాడి తర్వాత పట్టుబడిన అనేక మంది హమాస్ ఉగ్రవాదులను బంధించారు. తాజాగా ఆ జైలు చుట్టూనే ఈ మెుసళ్ల వలయం ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు తెలుస్తోంది.

ఇరాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ గూఢచార సంస్థ 'మొసాద్' ఓ సీక్రెట్ ఆపరేషన్ నిర్వహించింది. ప్రస్తుత పాలకులను గద్దె దించి ఆ స్ధానంలో ఇరాన్ మాజీ అధ్యక్షుడు మహ్మూద్ అహ్మదినీజాద్‌ను కొత్త నాయకుడిగా కూర్చోబెట్టేందుకు మొసాద్ కొన్నేళ్లుగా రహస్య ఆపరేషన్ నడిపినట్లు 'న్యూయార్క్ టైమ్స్' ఒక సంచలన కథనాన్ని ప్రచురించింది. అయితే ఈ ప్లాన్ చివరి నిమిషంలో విఫలమైందని ఎన్‌టీ తమ కథనంలో పేర్కొంది.కాగా తొలిసారిగా 2024లో హంగేరీ వేదికగా జరిగిన ఒక సదస్సులో అప్పటి మొసాద్ చీఫ్ డేవిడ్ బార్నియా అహ్మదినీజాద్‌తో కలిపి చర్చలు జరిపినట్లు సమాచారం. అహ్మదినీజాద్ విదేశీ ప్రయాణాలకు, నివాసాలకు సంబంధించిన ఖర్చుల కోసం ఇజ్రాయెల్ భారీగా ఆర్థిక సహాయం అందించినట్లు తెలుస్తోంది. ఆ తర్వాత తమకు అహ్మదీనెజాద్‌తో పరిచయం ఏర్పడిందనే విషయాన్ని మొసాద్ అమెరికా గూఢచారి సంస్థ సిఐఎ (CIA)కి తెలియజేసిందంట.అదేవిధంగా 2025 జూన్‌లో బుడాపెస్ట్‌లో కూడా మరోసారి ఆయన మొసాద్ ఏజెంట్లను కలిసినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. ఈ పర్యటనలో అహ్మదినీజాద్ తన బాడీగార్డులైన ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) కళ్ళు గప్పి మరి మొసాద్ ఏజెంట్లతో సమావేశమైనట్లు ఇరాన్‌ మీడియాలో కూడా కథనాలు వెలువడుతున్నాయి.సేఫ్ హౌస్ నుండి ఎస్కేప్!ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులు ఇరాన్‌పై ప్రారంభమైనప్పుడు ఈ ఆపరేషన్ చివరి దశకు చేరింది. అహ్మదీనెజాద్ ఉంటున్న కాంపౌండ్‌పై ఇజ్రాయెల్ దాడులు చేసింది. ఈ దాడుల్లో అహ్మదీనెజాద్ చనిపోయాడని ప్రపంచమంతా భావించింది. కానీ, అసలు ట్విస్ట్ ఏంటంటే... మొసాద్ ఏజెంట్లు ఆయనను అక్కడి నుంచి రక్షించి, ఇరాన్ లోపలే ఉన్న ఒక రహస్య 'సేఫ్ హౌస్'కు తరలించారు.అయితే ఇజ్రాయెల్ ప్లాన్ పట్ల అహ్మదీనెజాద్‌కు నమ్మకం కుదరకపోవడంతో, ఆయన కొన్ని రోజులకే ఆ సేఫ్ హౌస్ నుంచి బయటకు వచ్చేశారు. ఆ తర్వాత ఇటీవల ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియల్లో ఆయన అకస్మాత్తుగా ప్రత్యక్షమవడంతో ఇరాన్ వర్గాలు షాక్‌కు గురయ్యాయి. ఇజ్రాయెల్‌తో ఆయనకు ఉన్న సంబంధాల గురించిన పూర్తి వివరాలను ఇరాన్ ఇంటెలిజెన్స్ వర్గాలు తాజాగా కనిపెట్టాయి. దీంతో అహ్మదీనెజాద్‌ను హౌస్ అరెస్ట్ చేసినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.

అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గుతున్నాయనుకున్న సమయంలో మరోసారి మంటలు చెలరేగాయి. హర్ముజ్‌ జలసంధి పరిణామాలు, పరస్పర ఆరోపణలతో ఇరు దేశాల మధ్య టెన్షన్‌ పెరుగుతున్న వేళ.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ను మట్టుపెట్టేందుకు ఇరాన్‌ స్కెచ్‌ వేసిందన్న ప్రచారం సంచలనంగా మారింది. ఈ విషయాన్ని స్వయంగా ట్రంపే వెల్లడించడం.. నాటో సదస్సు ప్రయాణంలో భద్రతా కారణాలతో విమానం మార్చుకోవడం.. వరుసగా చర్చనీయాంశాలయ్యాయి. అయితే ఈ మొత్తం పరిణామాల్లో ఇజ్రాయెల్‌ నిఘా సమాచారం కీలకంగా మారినట్లు తెలుస్తోంది.తన నిఘా వ్యవస్థ ద్వారా ఈ సమాచారాన్ని అందుకున్న ఇజ్రాయెల్‌ వెంటనే రంగంలోకి దిగినట్లు తెలుస్తోంది. ట్రంప్‌కు ముప్పుపై కీలక వివరాలను అమెరికాకు అత్యవసరంగా చేరవేసిందని.. ఈ హెచ్చరికతో అమెరికా భద్రతా వ్యవస్థ అప్రమత్తమైందని పలు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. మరోవైపు ఇరాన్‌తో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే దిశగా ట్రంప్‌ ప్రయత్నాలు చేస్తున్న సమయంలోనే ఈ పరిణామం చోటుచేసుకోవడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.ఇజ్రాయెల్‌ అందించిన నిఘా సమాచారం ట్రంప్‌ వైఖరిలో మార్పునకు కారణమైందా? అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య కొనసాగుతున్న కాల్పుల విరమణ ప్రక్రియపై దీని ప్రభావం పడనుందా? అన్న ప్రశ్నలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి.ఇజ్రాయెల్‌ హెచ్చరిక.. అమెరికా దూకుడు?అమెరికా మీడియా కథనాల ప్రకారం.. ఇరాన్‌ నుంచి ట్రంప్‌కు ముప్పు ఉందన్న సంకేతాలను అమెరికా నిఘా సంస్థలు ఇప్పటికే గుర్తించాయి. అయితే, ఒక నిర్దిష్ట హత్యా ప్రణాళికకు సంబంధించిన కీలక సమాచారాన్ని ఇజ్రాయెల్‌ తాజాగా అమెరికా రక్షణ శాఖకు అందించినట్లు తెలుస్తోంది.ఈ సమాచారాన్ని అమెరికా స్వతంత్రంగా పూర్తిస్థాయిలో ధ్రువీకరించలేదని కొన్ని వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. అదే సమయంలో.. ఇరాన్‌పై మరింత కఠిన వైఖరి అవలంబించేలా ట్రంప్‌పై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి ఇజ్రాయెల్‌ ఈ నిఘా సమాచారాన్ని ఉపయోగించిందా? అన్న చర్చ కూడా అమెరికా వర్గాల్లో సాగుతోంది. అయితే భద్రతా అంశంగా ఈ హెచ్చరికను అమెరికా తీవ్రంగా పరిగణిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ట్రంప్‌ భద్రతను మరింత కట్టుదిట్టం చేయడంతో పాటు.. ఇరాన్‌ కదలికలపై నిఘాను పెంచినట్లు సమాచారం.మరోవైపు, ఈ పరిణామం అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య కొనసాగుతున్న దౌత్య ప్రయత్నాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. నేరుగా ఘర్షణకు వెళ్లకుండా పరిష్కారం కోరుతున్న ట్రంప్‌ వైఖరిలో ఈ హెచ్చరిక మార్పు తీసుకొస్తుందా? అన్న ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.మళ్లీ దగ్గరవుతున్న ట్రంప్‌-నెతన్యాహుఇరాన్‌ విషయంలో ఇటీవల అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌, ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు బహిర్గతమయ్యాయి. ఇరాన్‌పై ఒత్తిడిని కొనసాగించాలని నెతన్యాహు భావించగా.. యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ, చమురు మార్కెట్లపై పడే ప్రభావాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ట్రంప్‌ దౌత్య పరిష్కారం వైపు మొగ్గు చూపారు.ఈ క్రమంలో లెబనాన్‌ పరిణామాలు, శాంతి ఒప్పందం ఆలస్యం వంటి అంశాలపై ట్రంప్‌ ఇజ్రాయెల్‌ తీరుపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. ఒక దశలో నెతన్యాహును ఉద్దేశించి తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేయడంతో.. ఇరు దేశాల మధ్య దూరం పెరుగుతోందన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి.అయితే, తాజాగా ట్రంప్‌కు ఇరాన్‌ నుంచి ముప్పు ఉందన్న నిఘా సమాచారం నేపథ్యంలో అమెరికా-ఇజ్రాయెల్‌ సంబంధాల్లో మళ్లీ సాన్నిహిత్యం పెరుగుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో అమెరికా చేపడుతున్న చర్యలు, భద్రతా పరిస్థితులపై ట్రంప్‌, నెతన్యాహు మధ్య ఫోన్‌ సంభాషణ జరిగినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని కార్యాలయం వెల్లడించింది.ఇరాన్‌ ముప్పు నేపథ్యంలో గత విభేదాలను పక్కన పెట్టి.. రెండు దేశాలు మళ్లీ వ్యూహాత్మక సమన్వయంపై దృష్టి పెడుతున్నాయా? అన్న చర్చ ఇప్పుడు మొదలైంది.కొత్తేం కాకపోయినా..ట్రంప్‌కు ఇరాన్‌ నుంచి ముప్పు ఉందన్న ఆరోపణలు కొత్తవేమీ కాదు. ట్రంప్‌ తొలి అధ్యక్ష పదవీకాలంలో అమెరికా జరిపిన డ్రోన్‌ దాడిలో ఇరాన్‌ రివల్యూషనరీ గార్డ్‌ కీలక కమాండర్‌ ఖాసిం సోలైమనీ మరణించారు. ఆ ఘటన తర్వాత ట్రంప్‌పై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని ఇరాన్‌లోని కొన్ని వర్గాలు బహిరంగంగా హెచ్చరించాయి.ఆ తర్వాత కూడా ట్రంప్‌కు వ్యతిరేకంగా ఇరాన్‌లోని కొన్ని వర్గాల నుంచి హెచ్చరికలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. ఇటీవల ఇరాన్‌లో జరిగిన సంతాప కార్యక్రమాల్లోనూ ట్రంప్‌కు వ్యతిరేకంగా నినాదాలు వినిపించినట్లు సమాచారం. అయితే ఇరాన్‌ నిజంగానే ఇలాంటి కుట్రకు పాల్పడుతోందా? లేక దౌత్య, వ్యూహాత్మక పోరాటంలో భాగంగానే ఈ ఆరోపణలు తెరపైకి వచ్చాయా? అన్నది ఇంకా స్పష్టతకు రావాల్సి ఉంది.అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు జరుగుతున్న ప్రయత్నాలకు వరుసగా అవరోధాలు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ట్రంప్‌ హత్యా కుట్ర ఆరోపణలు, ఇజ్రాయెల్‌ నిఘా సమాచారం, అమెరికా భద్రతా చర్యలు, ఇరాన్‌ ప్రతిస్పందనలు.. మరోసారి పశ్చిమాసియా రాజకీయాలను వేడెక్కిస్తున్నాయి.శాంతి దిశగా సాగాల్సిన చర్చలకు తాజా పరిణామాలు మరో పరీక్షగా మారాయి. ట్రంప్‌-ఇరాన్‌ ఘర్షణలో తదుపరి అడుగు ఎలా ఉండబోతుందన్నది ఇప్పుడు ప్రపంచం ఆసక్తిగా గమనిస్తోంది.

వాషింగ్టన్‌: ఇరాన్‌పై తాజా దాడులను అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ సమర్థించుకున్నారు. తమపై లేదంటే తమ మిత్రదేశాలపై ఇరాన్‌ ఎలాంటి దాడికి పాల్పడినా.. దానికి 20 రెట్లు బలమైన ప్రతిస్పందన ఉంటుందని హెచ్చరించారు. ముఖ్యంగా హర్ముజ్‌ జలసంధి వద్ద అమెరికా నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటే పరిణామాలు తీవ్రంగా ఉంటాయని స్పష్టం చేశారు.అమెరికా దళాలు ఇరాన్‌పై వరుసగా రెండో రోజు దాడులు కొనసాగించాయి. ఇరాన్‌ ఆగ్నేయ ప్రాంతంలోని ఇరాన్‌షహర్‌ ఎయిర్‌బేస్‌పై దాడి చేసినట్లు ట్రంప్‌ సోషల్‌ మీడియా వేదికగా వీడియోలు, చిత్రాలను విడుదల చేశారు. ఈ స్థావరాన్ని ఇరాన్‌ రెవల్యూషనరీ గార్డ్‌ (ఐఆర్‌జీసీ) వినియోగిస్తున్నట్లు అమెరికా వర్గాలు తెలిపాయి. అమెరికా దాడుల తర్వాత ఇరాన్‌లోని పలు ప్రాంతాల్లో పేలుళ్లు జరిగినట్లు ఆ దేశ మీడియా వెల్లడించింది. దక్షిణ తీర ప్రాంతంలోని బుషెర్‌, చాబహార్‌, కొనారక్‌, బందర్‌ అబ్బాస్‌, సిరిక్‌ ప్రాంతాల్లో పేలుళ్లు సంభవించినట్లు పేర్కొంది. బుషెర్‌లోనే ఇరాన్‌ అణు విద్యుత్‌ కేంద్రం ఉంది. ‘‘చూస్తూ ఊరుకోం’’: ట్రంప్‌ఇరాన్‌ నుంచి వచ్చే ఏ దాడినైనా తిప్పికొడతామని ట్రంప్‌ తెలిపారు. ‘‘వాళ్లు మమ్మల్ని ఒక్కసారి కొడితే.. మేము 20 రెట్లు బలంగా సమాధానం ఇస్తాం’’ అని వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్‌తో కుదిరిన తాత్కాలిక ఒప్పందం ముగిసిందని గతంలో ప్రకటించిన ట్రంప్‌.. చర్చలకు మాత్రం అవకాశం ఉందని చెప్పారు. ఇరాన్‌ తమతో ఒప్పందం కుదుర్చుకునేందుకు తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తోందని ట్రంప్‌ పేర్కొన్నారు. అయితే ఇరాన్‌ గతంలో చేసుకున్న ఒప్పందాలను గౌరవిస్తుందా? అన్నదే ప్రధాన సందేహమని అన్నారు. అందుకే ఎలాంటి ఒప్పందం విషయంలోనూ తొందరపడబోమని స్పష్టం చేశారు. ఇది సాధారణ యుద్ధం కోసం చేస్తున్న చర్య కాదని.. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధ సామర్థ్యాన్ని అడ్డుకోవడమే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని ట్రంప్‌ పేర్కొన్నారు.ఇజ్రాయెల్‌ మౌనం వెనుక వ్యూహమేంటి?అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య దాడులు, ప్రతిదాడులు కొనసాగుతున్న వేళ ఇజ్రాయెల్‌ వైఖరి ఆసక్తికరంగా మారింది. ఇరాన్‌ను ప్రధాన భద్రతా ముప్పుగా చూస్తున్న ఇజ్రాయెల్‌.. తాజా పరిణామాలపై నిశితంగా గమనిస్తోంది. అయితే ఈ దశలో ఎలాంటి తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా మౌనం పాటిస్తోంది. అమెరికా చర్యలకు మద్దతు ఇస్తూనే.. పరిస్థితులు ఏ దిశగా వెళ్తాయో అంచనా వేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.ప్రతీకార చర్యలకు దిగిన ఇరాన్‌అమెరికా దాడులకు ప్రతిగా ఇరాన్‌ కూడా స్పందించింది. బహ్రెయిన్‌, కువైట్‌, ఖతార్‌లపై క్షిపణులు, డ్రోన్లతో దాడులు జరిగినట్లు సమాచారం. అయితే ఈ దాడుల్లో జరిగిన నష్టంపై వెంటనే స్పష్టత రాలేదు. కువైట్‌ సైన్యం మాత్రం డ్రోన్లు, క్షిపణులను అడ్డుకునేందుకు చర్యలు చేపట్టినట్లు ప్రకటించింది.హర్ముజ్‌పై ఇరాన్‌ పట్టుహర్ముజ్‌ జలసంధిపై నియంత్రణ తమకే ఉందని ఇరాన్‌ స్పష్టం చేసింది. ఇరాన్‌ పార్లమెంట్‌ స్పీకర్‌ మొహమ్మద్‌ బాఘర్‌ ఘలీబాఫ్‌ మాట్లాడుతూ అమెరికా బెదిరింపులకు తలొగ్గేది లేదన్నారు. ‘‘మీరు దాడి చేస్తే.. మిమ్మల్ని కూడా దాడి చేస్తాం’’ అంటూ హెచ్చరించారు. హర్ముజ్‌ మార్గంలో నౌకల రాకపోకలు ఇరాన్‌ నిబంధనల ప్రకారమే సాగుతాయని తెలిపారు.చర్చలకు బ్రేక్‌?ఇరాన్‌-అమెరికా మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం దిశగా జరుగుతున్న ప్రయత్నాలకు తాజా పరిణామాలు అడ్డంకిగా మారాయి. ఇరువైపులా దాడులు, ప్రతిదాడులతో గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి. ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యలను ఇరాన్‌ తీవ్రంగా ఖండించింది. బెదిరింపులు బలానికి సంకేతం కాదని, అమెరికా విధానాల వైఫల్యాన్ని చూపిస్తున్నాయని విమర్శించింది.పెరిగిన చమురు ధరలుఅమెరికా-ఇరాన్‌ ఉద్రిక్తతల ప్రభావం అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్‌పై పడింది. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం ముగిసిందన్న ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యల తర్వాత చమురు ధరలు దాదాపు 8 శాతం పెరిగాయి. హర్ముజ్‌ జలసంధిలో పరిస్థితులు మరింత దిగజారితే ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

సంచలన పరిణామం చోటుచేసుకుంది. దాదాపు 20 ఏళ్ల పాలన తర్వాత గాజా పాలక మండలిని హమాస్ రద్దు చేసింది. దాదాపు రెండున్నరేళ్లపాటు కొనసాగిన భీకర దాడులతో తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న గాజా పునర్నిర్మాణానికి దారులు పడుతున్నాయి. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంలో భాగంగా గాజా ప్రాంత పాలన బాధ్యతల నుంచి తప్పుకుంటున్నట్లు మిలిటెంట్‌ గ్రూప్‌ హమాస్‌ ప్రకటించింది.ఐక్యరాజ్యసమితి సారథ్యంలో ఏర్పాటైన టెక్నికల్‌ కమిటీకి పాలన బాధ్యతలను అప్పగిస్తామని తెలిపింది. రోజువారీ కార్యకలాపాల నిర్వహణ కోసం కేవలం సాంకేతిక, వృత్తి నిపుణులు మాత్రమే విధుల్లో కొనసాగుతారని హమాస్‌ ప్రభుత్వ మీడియా కార్యాలయం జనరల్‌ డైరెక్టర్‌ ఇస్మాయిల్‌ అల్‌–తవాబ్తా తెలిపారు. అయితే, కీలకమైన నిరాయుధీకరణ, భద్రతా బాధ్యతలను అంతర్జాతీయ దళాలకు అప్పగించడం వంటి అంశాలను మాత్రం ప్రస్తావించలేదు.గత అక్టోబర్‌లో హమాస్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య గాజాలో కాల్పుల విరమణ అమలులోకి వచ్చినప్పటి నుంచి.. పాలన నుంచి తప్పుకోవడానికి తాము సిద్ధంగా ఉన్నామంటూ హమాస్ చెబుతున్న సంగతి తెలిసిందే. కాగా, 2007లో గాజాలో హమాస్‌ పాలన ప్రారంభం కాగా.. తాజా నిర్ణయంతో గాజాలో పౌర పాలనకు మార్గం సుగమమైంది.

జెరూసలేం: అవసరమైతే ఇరాన్‌పై మళ్లీ దాడి చేయడానికి ఇజ్రాయెల్‌ సిద్ధంగా ఉందని ఆ దేశ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూ హెచ్చరించారు. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాలపై దృష్టి కేంద్రీకరించకుండా ఆపడానికి ఇజ్రాయెల్‌ స్వతంత్రంగా ప్రయతి్నస్తుందని, దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ మరో సైనిక చర్య జరిగే అవకాశం ఉందని నెతన్యాహు వ్యాఖ్యానించారు. ఇజ్రాయెల్‌ భద్రతపై స్పష్టతరాని పక్షంలో, ఇరాన్‌ అణు బాంబు నుంచి తమను తాము కాపాడుకోవడానికి అవసరమైతే మూడోసారీ దాడి చేస్తామన్నారు. భద్రతపై ఇజ్రాయెల్‌ ఆందోళన దశలవారీగా ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రక్రియను అనుసరించడానికి అమెరికా, ఇరాన్‌ సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించాయి. సైనిక చర్యను నిలిపివేయడం, హార్ముజ్‌ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, ఆంక్షల ఉపశమనంపై చర్చలు జరపడం, ఇరాన్‌ అణు కార్యకలాపాలను పరిష్కరించేందుకు యంత్రాంగాలను ఏర్పాటు చేయడం వంటి హామీలు ఈ ముసాయిదా ఒప్పంద పత్రంలో ఉన్నాయి. తాము అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయబోమని ఇరాన్‌ కూడా పునరుద్ఘాటించింది. అయితే, తమ దృష్టిలో ఇరాన్‌ సైనిక లేదా అణు సామర్థ్యాలను యథాతథంగా ఉంచే ఏ ఒప్పందానికైనా తాము కట్టుబడి ఉండబోమని ఇజ్రాయెల్‌ పదేపదే సంకేతాలు ఇస్తోంది.సంయమనం పాటించాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ కోరారు. దాడులు ఇజ్రాయెల్‌ను దౌత్యపరంగా ఏకాకిని చేస్తాయని, కొనసాగుతున్న చర్చలను దెబ్బతీస్తాయని ట్రంప్‌ నెతన్యాహును హెచ్చరించారు. ఈ నేపథ్యంలో, నెతన్యాహు మంగళవారం దక్షిణ లెబనాన్‌లోని ఇజ్రాయెల్‌ ఆధీనంలో ఉన్న ప్రాంతాలను సందర్శించారు. భద్రతా ఒప్పందాలు కుదిరినప్పటికీ ఇజ్రాయెల్‌ బలగాలు అక్కడే ఉంటాయని చెప్పారు. హెజ్బొల్లా బెదిరిస్తున్నంత కాలం, ముప్పు తొలగిపోయే వరకు తాము దక్షిణ లెబనాన్‌ను విడిచిపెట్టబోమని స్పష్టం చేశారు.

బీరూట్: ఇరాన్‌- అమెరికా మధ్య తాత్కాలిక ఒప్పందం నడుస్తోన్న వేళ ఇజ్రాయెల్ అధ్యక్షుడు బెంజిమిన్‌ నెతన్యాహూ రెచ్చగొట్టే చర్యలు చేశారు. దక్షిణ లెబనాన్‌లోని ఆ దేశ సైనిక స్థావరాలను సందర్శించారు. ఒకప్పుడు ఇజ్రాయెల్‌ను తన ఆయుధ సంపత్తితో భయపెట్టిన హిజ్బుల్లా ఇప్పుడు దాదాపు నాశనమైందన్నారు. ఈ సైనిక సామర్థ్యంలో దాదాపు 92శాతం తుడిచిపెట్టుకుపోయిందని ప్రసంగించారు.ఇరాన్‌పై యుద్ధానికి ప్రధాన కారణం ఎవరంటే ప్రథమంగా గుర్తొచ్చే పేరు బెంజిమిన్ నెతన్యాహూ... వాస్తవానికి ట్రంప్ చాలాసార్లు తల బిరుసుగా మాట్లాడిన అతనిని ఉసిగొల్పింది మాత్రం నెతన్యాహూనే అంటారు. ఈ విషయం యుఎస్‌ వైస్‌ ప్రెసిడెంట్ జేడీవాన్స్‌ సైతం పలుమార్లు ప్రస్తావించారు. ఇటీవల ట్రంప్ సైతం నెతన్యాహును పలుమార్లు హెచ్చరించారు. శాంతిచర్చలను చెడగొడుతున్నారంటూ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. ఎట్టకేలకు 60రోజుల తాత్కాలిక ఒప్పందం నడుస్తోన్న సమయంలో నెతన్యాహు మరోసారి కవ్వింపు చర్యలకు పాల్పడ్డారు.దక్షిణ లెబనాన్‌లోని ఇజ్రాయెల్ సైనిక స్థావరాలను సందర్శించి అక్కడ ఉద్వేగభరితంగా మాట్లాడారు.."ఒకప్పుడు ఇరాన్ మద్దతుతో 1,50,000 రాకెట్లు మరియు క్షిపణులతో ఇజ్రాయెల్‌ను భయపెట్టింది. హిజ్బుల్లా సైనిక సామర్థ్యంలో 92% భాగాన్ని ఇజ్రాయెల్ సైన్యం పూర్తిగా ధ్వంసం చేసింది. ప్రస్తుతం వారి వద్ద కేవలం 8% ఆయుధాలు (దాదాపు 12,000 రాకెట్లు) మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ (IDF) ఈ పోరాటంలో ఇప్పటివరకు 9,000 మంది హిజ్బుల్లా మిలిటెంట్లను హతమార్చింది. అన్నారు.ఇజ్రాయెల్ సరిహద్దుల లోపల కాకుండా, శత్రువుల భూభాగం (లెబనాన్) లోపలే సురక్షితమైన బఫర్ జోన్‌లను ఏర్పాటు చేయడం తమ అతిపెద్ద విజయమని చెప్పారు. ఇజ్రాయెల్ ప్రజలపై దాడి చేయడానికి సరిహద్దుల్లో ఉగ్రవాద మౌలిక సదుపాయాలు లేకుండా చేయడమే దీని లక్ష్యమని ఎట్టిపరిస్థితుల్లో వెనక్కి తగ్గేదే లేదన్నారు.అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంతో లెబనాన్‌తో భద్రతా ఒప్పందం కుదిరినప్పటికీ, హిజ్బుల్లా ముప్పు పూర్తిగా తొలగిపోయే వరకు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం దక్షిణ లెబనాన్ నుండి వెనక్కి వెళ్లదు అని ఆయన తేల్చి చెప్పారు. హిజ్బుల్లా ఆయుధాలతో ఇక్కడ ఉంటూ ఇజ్రాయెల్‌ను బెదిరిస్తున్నంత కాలం, మేం కూడా ఇక్కడే ఉంటాం అని స్పష్టం చేశారు. నెతన్యాహు వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు మరోసారి శాంతిచర్చలపై ప్రభావం చూపుతాయా అని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు చల్లారాయని భావిస్తున్న వేళ.. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు ప్రపంచం ఉలిక్కిపడే ప్రకటన చేశారు. దేశ భద్రతే తమకు ముఖ్యమని.. అవసరమైతే మరోసారి ఇరాన్‌పై దాడులు చేసి తీరతామని అంటున్నారాయన. అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య శాంతి ఒప్పంద ప్రయత్నాలపై అనిశ్చితి కొనసాగుతున్న సమయంలో ఈ హెచ్చరిక మరోసారి ఉద్రిక్తతలను పెంచేలా కనిపిస్తోంది.ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన ఛానల్‌–14కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో నెతన్యాహు మాట్లాడుతూ.. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధ సామర్థ్యాన్ని అడ్డుకోవడంలో ఇజ్రాయెల్‌ ఇప్పటివరకు విజయవంతమైందని పేర్కొన్నారు. ‘‘ఇరాన్‌ నుంచి వస్తున్న అణుబాంబు ముప్పు నుంచి మేము మా దేశాన్ని కాపాడుకున్నాం. అవసరమైతే ఇంకోసారి కూడా దాడి చేస్తాం’’ అని స్పష్టం చేశారు. ఇజ్రాయెల్‌ భద్రత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ ఉండబోదన్న నెతన్యాహూ.. ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమాన్ని పూర్తిగా నిలువరించడమే తమ ప్రభుత్వ లక్ష్యమని మరోసారి తేల్చిచెప్పారు.ప్రస్తుతం అమెరికా, ఇరాన్‌ మధ్య ఖతార్‌ మధ్యవర్తిత్వంలో కీలక చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇటీవలి యుద్ధం తర్వాత ఏర్పడిన కాల్పుల విరమణను శాశ్వత శాంతి ఒప్పందంగా మార్చేందుకు ఇరు దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఈ చర్చల్లో ఆర్థిక ఆంక్షల సడలింపు, హర్ముజ్‌ జలసంధిని తిరిగి పూర్తిస్థాయిలో తెరవడం, ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమంపై పర్యవేక్షణ, ప్రాంతీయ భద్రత వంటి కీలక అంశాలు చర్చకు వచ్చాయి.ప్రతిపాదిత అవగాహన ప్రకారం.. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయబోమని సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించినట్లు సమాచారం. దీనిపై సాంకేతిక స్థాయి చర్చలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.'అమెరికా ఒప్పందానికి మేము కట్టుబడి ఉండం'అయితే అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య ఎలాంటి ఒప్పందం జరిగినా.. అది తమ భద్రతకు భంగం కలిగిస్తే ఇజ్రాయెల్‌ దానికి కట్టుబడి ఉండబోదని నెతన్యాహు స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్‌ సైనిక లేదంటే అణు సామర్థ్యం కొనసాగితే అవసరమైన చర్యలు స్వతంత్రంగా తీసుకుంటామని హెచ్చరించారు.ట్రంప్‌ సూచన.. 'జాగ్రత్తగా ఉండండి'ఇదిలా ఉండగా.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మాత్రం ఇజ్రాయెల్‌ను సంయమనం పాటించాలని కోరుతూ వస్తున్నారు. మరోసారి భారీ స్థాయిలో దాడులు చేస్తే ఇజ్రాయెల్‌ అంతర్జాతీయంగా ఒంటరిగా మారే ప్రమాదం ఉందని నెతన్యాహుకు సూచించినట్లు వెల్లడించారు. "బీబీ.. కాస్త జాగ్రత్తగా ఉండండి. లేకపోతే త్వరలోనే మీరు ఒంటరిగా మిగిలిపోతారు" అని తాను హెచ్చరించినట్లు ట్రంప్‌ తెలిపారు. ప్రస్తుతం జరుగుతున్న దౌత్య చర్చలు విజయవంతం కావాలంటే కొత్త సైనిక చర్యలకు దూరంగా ఉండాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.లెబనాన్‌లోనూ వెనక్కి తగ్గేది లేఇరాన్‌పై హెచ్చరికలతో పాటు లెబనాన్‌ విషయంలోనూ నెతన్యాహు కఠిన వైఖరినే ప్రదర్శించారు. దక్షిణ లెబనాన్‌లోని ఇజ్రాయెల్‌ నియంత్రణ ప్రాంతాలను సందర్శించిన ఆయన.. హెజ్బొల్లాముప్పు పూర్తిగా తొలగే వరకు అక్కడి నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం వెనక్కి వెళ్లదని ప్రకటించారు. ‘‘హెజ్బొల్లా ఆయుధాలతో అక్కడే ఉన్నంత కాలం.. మా బలగాలు కూడా అక్కడే ఉంటాయి. మా ప్రజల భద్రత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ ఉండదు" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. దీంతో కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరినా.. ఓ స్పష్టత అంటూ లేకుండా పోయింది. మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు పెరిగే ప్రమాదమా?ఒకవైపు అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరే అవకాశాలు కనిపిస్తుండగా.. మరోవైపు ఇజ్రాయెల్‌ అవసరమైతే మరోసారి సైనిక చర్యలకు సిద్ధమని స్పష్టం చేయడం మధ్యప్రాచ్యంలో కొత్త ఆందోళనలకు దారితీస్తోంది. రాబోయే రోజుల్లో దౌత్య చర్చలు ఫలిస్తాయా? లేదంటే మళ్లీ యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటాయా? అన్నది ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తికరంగా మారింది.

పాఠాలు ఏ యుద్ధానికైనా ఉంటాయి. కొన్నింటికి అసాధారణంగా, బహుముఖాలుగా ఉంటాయి. అటువంటి వాటిలో ఇరాన్‌ యుద్ధం ఒకటి. యుద్ధంలో ప్రత్యక్ష పాత్రధారులు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్‌. అమెరికా సైనిక స్థావరాలకు చోటి చ్చిన కొన్ని గల్ఫ్‌ రాజ్యాలు అందు బాటులో అసంకల్పిత భాగస్వాముల య్యాయి. పరోక్షంగా మొత్తం ప్రపంచానికి పాత్ర ఏర్పడింది. ఏదో విధమైన కష్టనష్టాలు అందరికీ కలిగాయి. గెలిచినవారు ఎవరూ లేరు. పాఠాలు మాత్రం అందరికీ ఉన్నాయి.కళ్లముందున్న చరిత్రకేవలం సైనిక బలాన్ని నమ్మి, తమది సాటిలేని శక్తి అంటూ అహంకరించి, ప్రత్యర్థిని సరిగా అంచనా వేయకుండా దాడికి పాల్ప డటం ఓటమికి దారి తీస్తుంద న్నది అమెరికాకు మొదటి పెద్దపాఠం. అమెరికా సైనిక బలం మొత్తం ప్రపంచంలోనే సాటి లేనిదన్నది నిర్వివాదాంశం. కానీ అసమానుల మధ్య అసమతుల యుద్ధ వ్యూహాలు ఉంటాయన్నది కొత్తగా తెలుసుకోవలసిన విషయం కాదు. స్వయంగా అమెరికా మొదట వియత్నాంలో (1975)లో నేర్చింది. అఫ్గానిస్తాన్‌లోనైతే అదే పాఠాన్ని బ్రిటన్‌ (1839–1919), రష్యా (1979–89), అమెరికా (2001–21)లు వరుసగా నేర్చాయి. ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌ – రష్యా యుద్ధం కూడా అటువంటి రూపానికే మారుతున్న సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇటువంటి అనుభవాలు ఉండి కూడా అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్‌ ట్రంప్, జాగ్రత్తగా ఆలోచించిన తన సలహాదారులు కొందరు వద్దని వారించినా, చివరకు ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి. వాన్స్‌ విముఖత చూపినా పెడచెవిన పెట్టి ఇరాన్‌పై దాడులకు దిగారు. తమపై యుద్ధం ఎప్పటికైనా జరుగుతుందని అంచనా వేసిన ఇరాన్‌ సుమారు 20 సంవత్సరాలుగా తన రక్షణ ఏర్పాట్లు చేసుకుంటున్నదనీ, 2025 జూన్‌ నాటి 12 రోజుల యుద్ధం తర్వాత ఆ ఏర్పాట్లను ముమ్మరం చేసిందనీ, ప్రస్తుత యుద్ధానికన్నా ముందే అమెరికన్‌ సైనిక నిపుణులు, బయటి నిపుణులు ట్రంప్‌ను హెచ్చరించారు. ఇదేమీ చాలదనుకుంటే, ఒకవేళ తమపై యుద్ధానికి దిగి నట్లయితే గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలోని అమెరికన్‌ సైనిక స్థావరాలను, ఇజ్రాయెల్‌ రక్షణ వ్యవస్థలను ధ్వంసం చేయగల శక్తి తమకుందని ఇరాన్‌ పదేపదే హెచ్చరించింది. తాము స్వయంగా హార్మూజ్‌ను మూసి వేయటమేగాక, తమ మిత్రులు హౌతీలతో బాబ్‌ అల్‌ మందేల్‌ను మూసివేయించగలమని స్పష్టం చేసింది. ఇరాన్‌కు రష్యా, చైనాల సాంకేతిక సహాయాలు ఉండటమూ తెలిసిందే.అయినా ఎందుకు?మొత్తం పరిస్థితులు ఈ విధంగా ఉండగా దాడులకు సమ కట్టడమేగాక, ఇరాన్‌లో తమ లక్ష్యం వెనిజులాలో వలె కనుమూసి తెరిచేలోగా నెరవేరిపోతుందని అంచనా వేయటం ఎంత పెద్ద తప్పో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లకు అర్థమయేందుకు ఎక్కువ రోజులు పట్ట లేదు. అది సైనికపరమైన పాఠం కాగా, రాజకీయమైనది కూడా కొద్ది రోజులలోనే తెలిసి వచ్చింది. వారు భ్రమపడినట్లు, ఖొమైనీని హత్య చేయటంతో ఇరానియన్‌ వ్యవస్థ రాజకీయంగా కుప్పకూలి, తమకు అనుకూలమైన శక్తులేవో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకోవటం, ప్రజలు ఇస్లామిక్‌ వ్యవస్థపై తిరుగుబాటు చేయటం వంటివేవీ జరగలేదు. ఇవేవీ జరగకపోగా ఇరానియన్లు దేశ భక్తితో ఒకటయ్యారు. ఇరాన్‌తో అమెరికాది దశాబ్దాల అనుభవం. ఇరాన్‌లో ఇస్లామిక్‌ రివల్యూషన్‌ (1979) తర్వాత అక్కడి అధినాయకత్వం తమ రాజకీయ, సైనిక వ్యవస్థలను ప్రాంతాల వారీగా వికేంద్రీకరించి స్వయం ప్రతిపత్తితో నిర్ణయాలు తీసుకుంటూ, మొత్తం మీద కేంద్రాధికార ఉత్తర్వుల ప్రకారం వ్యవహరించేట్లు నిర్మించిన విషయం అమెరికాకు తెలియదనుకోలేము.ఇన్నిన్ని ఉన్నా దాడులు చేయటమేగాక, అంతా క్షణాలలో తేలి పోతుందనుకోవటానికి కారణాలు రెండే రెండు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకటి, ఇరాన్‌ చమురుపై దశాబ్దాలుగా కన్ను వేసిన అమెరికా, గత జనవరిలో వెనిజులా చమురును స్వాధీనపరచుకున్న తర్వాత ఇప్పుడు ఇరాన్‌వైపు కదలటం. అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థతో పాటు డాలర్‌ కరెన్సీ విలువ బహుళ ధ్రువ ప్రపంచం వల్ల బలహీనపడు తుండటంతో, మేక్‌ అమెరికా గ్రేట్‌ అగైన్‌ లక్ష్యం కోసం ఇదంతా చేయటం. రెండవది, ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ పాలస్తీనా సృష్టిని ఆపి, గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌ను స్థాపించాలన్న నెతన్యాహూ ఒత్తిడికి లొంగిపోవటం. చివరకు అసమాన యుద్ధమే గెలిచింది.వంద రోజుల యుద్ధం తర్వాత అంతే పెద్ద రాజకీయ పాఠాలు న్నాయి. నాటో దేశాలు సహా ఏ ఒక్కరూ ట్రంప్‌ నోరు తెరిచి అడిగినా తోడు నిలవక పోవటం. 1949లో నాటో ఏర్పడిన తర్వాత గత 77 సంవత్సరాలలోనే ఎప్పుడూ ఇట్లాంటి తిరస్కరణ అమె రికాకు ఎదురు కాకపోవటం పాఠం కన్నా పరాభవమనాలి. తను నెగ్గలేక ఇరాన్‌తో రాజీకి ప్రయత్నిస్తున్న దశలో అందుకు ఆటంకాలు సృష్టిస్తున్న నెతన్యాహూను ఆయన, ‘నువ్వు ప్రపంచంలో ఏకాకి వయా’వంటూ హెచ్చరించారుగానీ, వాస్తవానికి వారిద్దరూ ఒంటరి అయ్యారు. ట్యారిఫ్‌లతో మొదలై ఒకటి వెంట ఒకటిగా సాగుతూ వస్తున్న ఈ విధమైన పరిణామాలతో యూరప్, ఆసియాలలోని మిత్రులు తమ దారి తాము నెమ్మదిగా వెతుక్కుంటుండగా, చైనా, రష్యాల ప్రాబల్యం పెరగటం, వర్ధమాన ప్రపంచానికి అమెరికా పట్ల భక్తి, భయం రెండూ తగ్గుతుండటం మరో ముఖ్యమైన పాఠం. సమీక్షించుకోవాల్సిన వైఖరులుఇజ్రాయెల్‌ విషయానికి వస్తే, 1948లో ఒక దేశంగా సృష్టి అయినప్పటి నుంచి ప్రస్తుత యుద్ధం వరకు 68 సంవత్సరాలలో వారికి ఇంత ఎదురుదెబ్బ తగలలేదు. ఇజ్రాయెలీ సైన్యం అతిశక్తి మంతమైనదే అయినా, వారి ఐరన్‌ డోమ్‌ దుర్భేద్యమన్న పేరుండినా, ఇరాన్‌ అసమతల యుద్ధ వ్యూహాలను అది కూడా తట్టుకోలేక పోయింది. కనుక ఇక్కడినుంచి వారు చేయవలసింది మొదట పాల స్తీనాను ఏర్పాటు కానివ్వటం, తర్వాత గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌ పథకాన్ని వదిలి వేయటం. ఇరాన్‌కు గల ఒకే ఒక పాఠం ఒక స్థాయిలో అత్యద్భుతంగా పోరాడి నిలిచినా, తగు ప్రజాస్వామిక సంస్కరణ లతో అన్ని వర్గాల ప్రజలను కలుపుకొని పోవటం.గల్ఫ్‌ రాజ్యాల గురించి చెప్పుకోవాలంటే, వారు తమ ఇరాన్‌ వ్యతిరేకత, పాలస్తీనా అంశం పట్ల కపట వైఖరి, అమెరికా ఇజ్రా యెల్‌ ప్రేమ, వారిచ్చే రక్షణ పేరిట ఆ కూటమిలో బందీలుగా ఉండ టమనే విధానాలను సవరించుకోవలసి ఉంటుంది. గత విధానాల వల్ల కలిగే కష్ట నష్టాలు వారికిపుడు బాగానే అర్థమయినట్లు కనిపిస్తు న్నది. ఇక ఇండియా సహా వర్ధమాన దేశాలకు అమెరికా నిర్హేతుక మైన విధానాల వల్ల ఎదురయ్యే సమస్యలేమిటో ట్యారిఫ్‌లు, వాణిజ్య ఒప్పంద విషయాల నుంచి యూరప్‌ వలెనే తమకూ అనుభవంలోకి వస్తున్న విషయమే. అవే విధానాలతో ఈ యుద్ధాన్ని ప్రత్యక్షంగా ఇరాన్‌పై, పరోక్షంగా మొత్తం ప్రపంచంపై రుద్దినందువల్ల కలుగుతున్న నష్టాలు తెలిసి వచ్చినందున, భవిష్యత్తులో ఇంధనం కావచ్చు, రాజకీయ వైఖరులు కావచ్చు, తాము మరింత స్వతంత్రంగా, స్వావలంబన దిశగా చర్యలు తీసుకోవటమన్నది వారికి గల పాఠం.టంకశాల అశోక్‌ వ్యాసకర్త సీనియర్‌ సంపాదకుడు

బీరూట్/జెరూసలెం: అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంతో ఇజ్రాయెల్-లెబనాన్ దేశాల మధ్య కుదిరిన శాంతి ఒప్పందానికి అప్పుడే తొలి ముప్పు ఏర్పడింది. దక్షిణ లెబనాన్‌లో హిజ్బుల్లాకు చెందిన ఒక భారీ భూగర్భ సొరంగ నెట్‌వర్క్‌ను తాము ధ్వంసం చేసినట్లు ఇజ్రాయెల్ ప్రకటించడంతో ఇరుపక్షాల మధ్య తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు చోటుచేసుకున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ చర్యలపై హిజ్బుల్లా తీవ్రంగా స్పందించింది. ఇజ్రాయెల్ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించిందని ఆరోపిస్తూ, తమ మాతృభూమిని, ప్రజలను రక్షించుకోవడానికి ‘తిప్పికొట్టే హక్కు’ తమకు ఉందని హెచ్చరించింది.శాంతి స్థాపనతో పాటు ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హిజ్బుల్లా సాయుధ విభాగాన్ని నిరాయుధీకరించే లక్ష్యంతో, ఇజ్రాయెల్-లెబనాన్ ప్రతినిధులు కీలక శాంతి ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసిన కేవలం రెండు రోజులకే ఈ పరిణామం చోటుచేసుకోవడం గమనార్హం. దీంతో ఈ శాంతి ఒప్పందం భవిష్యత్తుపై మళ్లీ నీలినీడలు కమ్ముకున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు, రక్షణ మంత్రి ఇజ్రాయెల్ కాట్జ్ ఒక సంయుక్త ప్రకటన విడుదల చేస్తూ, సైన్యం హిజ్బుల్లాకు చెందిన ఒక విస్తృతమైన భూగర్భ సొరంగాన్ని కనుగొని, దానిని పేల్చివేసినట్లు వెల్లడించారు. ‘ఈ సొరంగం 200 మీటర్లకు పైగా పొడవు, 25 మీటర్లకు పైగా లోతును కలిగి ఉంది. దీనిలో ఇజ్రాయెల్ దేశాన్ని, ఇక్కడి పౌరులను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడి చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంచిన వందలాది ఆయుధాలు, పలు లాంచ్ షాఫ్ట్‌లు (క్షిపణి ప్రయోగ కేంద్రాలు) ఉన్నాయి’ అని వారు ఆ ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు.ఈ సైనిక చర్యకు పాల్పడటానికి ముందే వాషింగ్టన్‌తో పాటు లెబనాన్‌లోని అమెరికా ప్రతినిధికి కూడా ముందస్తు సమాచారం అందించినట్లు ఇజ్రాయెల్ అధికారులు తెలిపారు. తీరప్రాంత నగరమైన టైర్ సమీపంలోని మజ్దల్ జౌన్ గ్రామం వద్ద ఈ పేలుడు సంభవించినట్లు అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థ ఏఎఫ్‌పీ ప్రతినిధి ధృవీకరించారు. స్థానిక మీడియా హెచ్చరికలతో సరిహద్దు ప్రాంతాల్లోని ప్రజలు తమ ఇళ్లను వదిలి సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలివెళ్లారు. ఈ ఆపరేషన్ సందర్భంగా దక్షిణ లెబనాన్‌లో జరిగిన ఘర్షణల్లో తమ సైనికుడు ఒకరు మరణించారని ఇజ్రాయెల్ ఆర్మీ ప్రకటించింది. అలాగే తమ దళాలతో పోరాటానికి దిగిన ఒక హిజ్బుల్లా కమాండోను కూడా మట్టుబెట్టినట్లు సైన్యం పేర్కొంది.ఇది కూడా చదవండి: కేతన్ హత్య కేసు: ఏఐ సాయంతో వికృత రీల్స్‌!

సాక్షి, న్యూఢిల్లీ: పాలస్తీనాపై ఇజ్రాయెల్‌ సాగిస్తున్న మారణకాండను యావత్‌ ప్రపంచం ముక్తకంఠంతో ఖండిస్తుండగా, నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ఏమాత్రం స్పందించకుండా మౌనం దాల్చడం దారుణమని కాంగ్రెస్‌ పార్లమెంటరీ పారీ్ట(సీపీపీ) చైర్‌పర్సన్‌ సోనియా గాంధీ విమర్శించారు. ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల్లో పాలస్తీనా చిన్నారులు బలవుతున్నా భారత్‌ నోరుమెదపకపోవడం జాతీయ స్ఫూర్తికే విరుద్ధమని పేర్కొన్నారు. మోదీ ప్రభుత్వ విదేశాంగ విధానం, ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల తీరును ఎండగడుతూ సోనియా గాంధీ తాజాగా ఓ ఆంగ్ల పత్రికలో వ్యాసం రాశారు. జాతీయ ప్రయోజనాలు, నైతికతను పణంగా పెట్టి ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహుతో మైత్రికి నరేంద్ర మోదీ పెద్దపీట వేశారని ధ్వజమెత్తారు. గాజాలో పాలస్తీనా పౌరులపై ఇజ్రాయెల్‌ ఉద్దేశపూర్వకంగా మారణహోమానికి పాల్పడుతోందని జస్టిస్‌ ఎస్‌.మురళీధర్‌ నేతృత్వంలోని ఐక్యరాజ్యసమితి కమిషన్‌ జూన్‌ నెలలో విడుదల చేసిన 94 పేజీల నివేదిక కుండబద్దలు కొట్టిందని సోనియా గాంధీ గుర్తుచేశారు.

ఇరాన్‌-అమెరికా శాంతి చర్చల నేపథ్యంలో.. పాకిస్థాన్‌ సైన్యాధ్యక్షుడు ఫీల్డ్‌ మార్షల్‌ అసీం మునీర్‌ను హత్య చేయడానికి ఇజ్రాయెల్‌ ప్లాన్‌ చేసిందా?.. ఇందుకోసం ఆ దేశపు గూఢచారి సంస్థ మొస్సాద్‌ను ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు రంగంలోకి దించారా?.. ఓ బ్రెజిలియన్‌ జర్నలిస్టు చేసిన సంచలన ఆరోపణలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ఇరాన్‌-అమెరికా మధ్య ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నాల్లో భాగంగా.. పాకిస్థాన్‌తో పాటు ఖతార్‌ దేశాలు మధ్యవర్తిత్వం చేస్తున్న సంగతి తెలిసిందే. ఈ ప్రక్రియలో రూపొందిన ఒప్పందానికి సైతం "ఇస్లామాబాద్‌ మెమొరాండం ఆఫ్‌ అండర్‌స్టాండింగ్‌"గా పిలిచారు. ఆపై తదుపరి చర్చలు స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవాలో జరిగాయి. వీటికి అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌తో పాటు పాకిస్థాన్‌ ప్రధాని షెహబాజ్‌ షరీఫ్‌, ఆ దేశపు సైన్యాధ్యక్షుడు అసీం మునీర్‌ కూడా హాజరయ్యారు.అయితే.. ఈ నేపథ్యంతో ప్రముఖ రాజకీయ వ్యాఖ్యాత మారియో నాఫల్‌ నిర్వహించిన పోడ్‌కాస్ట్‌లో బ్రెజిలియన్‌ జర్నలిస్టు, జియోపాలిటికల్‌ విశ్లేషకుడు పెపే ఎస్కోబార్‌ సంచలన ఆరోపణలకు దిగాడు. మొస్సాద్‌(Mossad) సంస్థ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూ ఆదేశాల మేరకు అసీం మునీర్‌తో పాటు పాకిస్థాన్‌ ప్రతినిధి బృందంపై హత్యాయత్నానికి సిద్ధమైంది. ఈ విషయమై పాకిస్థాన్‌ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్‌కు అత్యంత విశ్వసనీయ సమాచారం అందింది అని పేర్కొన్నాడు. అంతేకాక.. ఈ సమాచారం అందిన వెంటనే పాకిస్థాన్‌ తన మధ్యవర్తుల ద్వారా ఇజ్రాయెల్‌కు గట్టి హెచ్చరిక పంపిందని ఎస్కోబార్‌ చెప్పారు. "మా ప్రతినిధి బృందాన్ని తాకితే మిమ్మల్ని ప్రపంచ పటంలో నుంచి చెరిపేస్తాం" అనే సందేశం పాక్‌ ఇజ్రాయెల్‌కు పంపిందని ఆయన ఆ పాడ్‌కాస్ట్‌లో వెల్లడించారు. మొస్సాద్‌ అనేది ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన అత్యంత కీలక విదేశీ గూఢచారి సంస్థ. దీని పూర్తి పేరు "ది ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఫర్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ అండ్‌ స్పెషల్‌ ఆపరేషన్స్‌". 1949లో స్థాపించబడిన ఈ సంస్థ.. విదేశాల్లో గూఢచర్యం, ఉగ్రవాద వ్యతిరేక ఆపరేషన్లు, రహస్య సమాచార సేకరణ వంటి బాధ్యతలు నిర్వహిస్తుంది. శత్రు దేశాల్లో రహస్య ఆపరేషన్లు నిర్వహించడంలో, ఇజ్రాయెల్‌కు ముప్పుగా భావించే వ్యక్తులను గుర్తించి నిర్వీర్యం చేయడంలో మొస్సాద్‌కు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ప్రపంచంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన ఇంటెలిజెన్స్‌ ఏజెన్సీలైన అమెరికా సీఐఏ, బ్రిటన్‌ ఎంఐ6, రష్యా ఎఫ్‌ఎస్‌బీ(గతంలో KGB) వంటి ప్రముఖ గూఢచారి సంస్థల సరసన దీనికి చోటు ఉంది.ఇదిలా ఉండగా, పాకిస్థాన్‌-ఇజ్రాయెల్‌ సంబంధాలు ఎప్పటి నుంచో ఉద్రిక్తంగానే ఉన్నాయి. పాకిస్థాన్‌ ఇప్పటికీ ఇజ్రాయెల్‌ను దేశంగా అధికారికంగా గుర్తించలేదు. గాజా విషయంలోనూ ఇజ్రాయెల్‌పై పాక్‌ ఎప్పటికప్పుడు విరుచుకుపడుతూ వస్తోంది. ఈ విషయమై ఇటీవల పాకిస్థాన్‌ రక్షణ మంత్రి ఖవాజా ఆసిఫ్‌ కూడా ఇజ్రాయెల్‌పై తీవ్ర విమర్శలు గుప్పించారు. దీంతో పాకిస్థాన్‌ ‘ఇరాన్‌-అమెరికా’ చర్చల్లో నిజంగా తటస్థ మధ్యవర్తిగా వ్యవహరించగలదా? అనే సందేహాలు ఇజ్రాయెల్‌ వర్గాలు వ్యక్తం చేశాయి.అయితే మునీర్‌ హత్యకు కుట్ర జరిగిందన్న ఆరోపణలపై పాకిస్థాన్‌ ప్రభుత్వం గానీ, సైన్యం గానీ ఈ విషయాన్ని అధికారికంగా ధ్రువీకరించలేదు. అలాగే ఇటు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వం కూడా ఈ ఆరోపణలపై స్పందించలేదు. అయితే.. ఎస్కోబార్‌ చేసిన ఆరోపణలను పాకిస్థాన్‌కు చెందిన పలువురు సీనియర్‌ జర్నలిస్టులు తీవ్రంగా ఖండించారు. పాక్‌ ప్రముఖ జర్నలిస్టు సయ్యద్‌ తలత్‌ హుస్సేన్‌ సోషల్‌ మీడియాలో స్పందిస్తూ "ఇందులో ఒక్క ముక్క నిజం కూడా లేదు. అలాంటి ఘటన ఏదీ జరగలేదు" అని స్పష్టం చేశారు. ఒక సీనియర్‌ భద్రతాధికారి కూడా ఈ కథనాన్ని "వక్రీకృత ప్రచారం"గా అభివర్ణించినట్లు వెల్లడించారు. దీంతో ప్రస్తుతానికి అసీం మునీర్‌పై మొస్సాద్‌ హత్యాయత్నం జరిగిందన్న ప్రచారం ప్రస్తుతం సోషల్‌ మీడియాలో.. కొన్ని వర్గాల్లో మాత్రమే చక్కర్లు కొడుతున్న ఆరోపణగానే ఉంది.

ప్రపంచం దృష్టి ఇరాన్, లెబనాన్‌ వైపు; అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ ఏ పూట ఏమంటారనే దానిపై కేంద్రీకరించి ఉండగా, ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని నెతన్యాహూ మాత్రం తమ ‘గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌’ పథకాన్ని ముందుకు తీసుకుపోతూనే ఉన్నారు. ఆ చర్యలన్నీ తమ దీర్ఘకాలిక పశ్చిమాసియా వ్యూహానికి అనుగుణమై నవే అయినందున అమెరికా ఆ విషయమై ఏమీ మాట్లాడటం లేదు. ఇజ్రాయెల్‌–హమాస్‌ మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం అమెరికా చొరవతో 2025 అక్టోబర్‌లో జరిగింది. ఆ మేరకు కాల్పుల విరమణ అయితే అమలుకు వచ్చిందిగానీ, ఇజ్రాయెలీ సైన్యం గాజా నుంచి పూర్తిగా ఉపసంహరించుకోలేదు. కొన్ని జోన్లకు పరిమితమై కొనసాగుతుందనీ, ఒప్పందంలోని ఆ యా అంశాలు అమలైనకొద్దీ క్రమంగా ఉపసంహరించుకుంటుందనే మాట ఆ పత్రంలో ఉన్నందున ఆ ప్రకారం అంతా జరుగుతుందనీ భావించారు. కానీ అటు వంటి ఉద్దేశాలు ఇజ్రాయెల్‌కు గానీ, అమెరికాకు గానీ లేవని త్వరలోనే స్పష్టం కాసాగింది.70 శాతం భూమి పోతుందా?ట్రంప్‌ తను అట్టహాసంగా ప్రకటించిన 20 అంశాల ‘శాంతి పథకం’వైపుగానీ, నియమించిన ‘బోర్డ్‌ ఆఫ్‌ పీస్‌’ వైపుగానీ కన్నెత్తి చూడలేదు. మధ్యవర్తులు, బోర్డు సభ్యులు అయిన దేశాలు అదేమి టని అడగలేదు. ఇజ్రాయెల్‌ అంతిమ లక్ష్యం గాజా, వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌ లను మించిన ‘గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌’ అయినందున వారికి ఈ పరిస్థితి కలిసి వచ్చింది. గాజాలో ఉత్తరం నుంచి దక్షిణానికి గీసిన కాల్పుల విరమణ రేఖను ఉల్లంఘిస్తూ కొత్త ఆక్రమణలు మొదలు పెట్టారు. హమాస్‌ను వ్యతిరేకించే పాలస్తీనియన్‌ వర్గాలను, నేరస్థులను ప్రోత్సహించి అక్కడి ప్రజలను పారదోలటం ఈ ఎనిమిది నెలలుగా ఒక పద్ధతి ప్రకారం జరుగుతున్నది.పోయిన నెల చివరిలో ఒక బహిరంగ కార్యక్రమంలో నెతన్యాహూ మాట్లాడుతూ, కాల్పుల విరమణ జరిగిన 2025 అక్టోబర్‌లో, గాజా భూభాగంలో 53 శాతం తమ ప్రత్యక్ష నియంత్రణలో ఉండేదనీ, అది 2026 మే చివరిలో 60 శాతానికి చేరిందనీ, దానిని 70 శాతానికి తీసుకుపోవలసిందిగా తమ సైన్యానికి ఆదే శాలు జారీ చేశాననీ ప్రకటించారు. అనగా, కాల్పుల విరమణ నాటి నుంచి మరొక 17 శాతం భూభాగాన్ని; గాజాపై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు 2023 అక్టో బర్‌లో మొదలైనప్పటినుంచి 2026 అక్టోబర్‌ వచ్చేసరికి మూడేళ్లలో మొత్తం 70 శాతాన్ని కోల్పోతుందన్నమాట. అప్పుడు, మొత్తం 365 చ.కి.మీ.ల విస్తీర్ణంగల గాజాలో అక్కడి ప్రజలకు మిగిలేది 110 చ.కి.మీ.లు. విషయం ఇంతటితో ముగియబోవటం లేదు. నెతన్యాహూ రక్షణ మంత్రి కట్జ్‌తో పాటు సైన్యాధికారులు, గాజాలోని పాలస్తీని యులందరూ అక్కడి నుంచి ‘స్వచ్ఛందంగా ఖాళీ చేసి’ వేరే దేశాలకు వెళ్లిపోవలసిందేనని హెచ్చరిస్తున్నారు. గాజాపై దాడులు మొదలైన కొత్తలో నెతన్యాహూ, ట్రంప్‌ చేసిన ప్రకటనలను బహుశా ఎవరూ మరిచి ఉండరు. అక్కడినుంచి స్థానికులను వెళ్లగొట్టి ‘అందమైన రిసార్టులు, వ్యాపార కేంద్రాలు’ నిర్మిస్తామన్నారు.ఆగని సెటిల్‌మెంట్లు!పాలస్తీనాలో మరొకవైపున గల వెస్ట్‌ బ్యాంక్, ఈస్ట్‌ జెరూసలేంలను చూస్తే ఇటువంటి పరిస్థితే కనిపిస్తుంది. వీటి గురించి అసలు వివాదమే లేదనీ, అదంతా తమ దేశంలో భాగమనీ ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నడో ప్రకటించింది. తమ రాజధాని టెల్‌ అవీవ్‌కు అదనంగా ఈస్ట్‌ జెరూసలేం ఉమ్మడి రాజధాని అన్నది. ఆ ప్రకటనలను ఐక్యరాజ్యసమితి తిరస్కరించగా, రాజధాని విషయాన్ని ట్రంప్‌ తన మొదటి హయాంలోనే అధికారికంగా గుర్తించారు. ఈ పరిస్థితుల మధ్య జరుగుతున్నది ఇజ్రాయెల్‌ సేనలు, యూదులు వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌ను, ఈస్ట్‌ జెరూసలేం నగరాన్ని ఆక్రమించు కోవడం. ఈ పని కొంతకాలం క్రితమే మొదలు కాగా, నిరుటినుంచి వేగాన్ని అందుకున్నది. ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్‌ ఈ నెల రెండవ వారంలో ఒక నివేదిక విడుదల చేస్తూ, వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌లో పాలస్తీనియన్లపై ‘జాతి నిర్మూలన’ కార్యక్రమం జరుగుతున్నట్లు హెచ్చరించింది. యూదు సెటిలర్లు, ఇజ్రాయెలీ సైనికులు కలిసి ఆ పని చేస్తున్నారన్నది. అదే వారంలో అమెరికన్‌ వార్తా సంస్థ అసోసి యేటెడ్‌ ప్రెస్‌ (ఏపీ), బ్రిటిష్‌ వార్తా సంస్థ బీబీసీ ఆ ప్రాంతాలలో పర్యటించి ఇవే విషయాలను ధ్రువీకరించి చెప్పాయి. అంతర్జాతీయ చట్టాలకు, ఐక్యరాజ్యసమితి తీర్మానాలకు విరుద్ధమని ప్రపంచమంతా ఖండించినా లెక్క చేయని ఇజ్రాయెల్‌ ఇప్పటికే ఏడు లక్షల మంది యూదులను అక్కడ సెటిల్‌ చేసింది. వారి కాలనీల కోసం కొత్త బడ్జెట్‌లోనూ వందల మిలియన్ల డాలర్లు కేటాయించింది. కొత్త పరిణామం ఏమంటే, ట్రంప్‌ విన్యాసాల వైపు ప్రపంచం మళ్లి ఉండగా, ‘గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌’ లక్ష్యాన్ని సాధించుకొనచూడటం.ఎన్ని దేశాల్లోకి చొచ్చుకుపోతారు?ఇంతకూ ‘గ్రేటర్‌’ పరిధి ఎంత? అది గాజా, వెస్ట్‌ బ్యాంక్, ఈస్ట్‌ జెరూసలేంలకు పరిమితమైనది కాదంటే ఆశ్చర్యం కలగవచ్చు. యూదుల జియోనిస్టు సిద్ధాంతకర్తల ఒరిజినల్‌ సూత్రీకరణల ప్రకారం స్థూలంగా మధ్యధరా సముద్రం, పశ్చిమాన ఈజిప్టులోని నైలు నది, తూర్పున యూప్రటీస్‌ నది, దక్షిణాన పలు అరబ్‌ భూభాగాల మధ్య ప్రాంతమంతా ‘గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌’ అవుతుంది. అందులోకి ప్రస్తుత ఇజ్రాయెల్, గాజా, వెస్ట్‌ బ్యాంక్, మొత్తం జోర్డాన్, మొత్తం లెబనాన్, సిరియా, ఇరాక్‌లతో పాటు సౌదీ భూభాగాలు అనేకం వస్తాయి. ఇటువంటి పటాన్ని నిరుడు తమ దేశంలో స్వయంగా ఎత్తిచూపిన నెతన్యాహూ, ఒక ఇంటర్వ్యూ ఇస్తూ ‘గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌’ ఆలోచనకు తాను బలంగా కట్టుబడి ఉన్నాననీ, ఆ ‘చారిత్రకమైన స్పిరిచ్యువల్‌ మిషన్‌లో తనను తాను ఒక భాగంగా భావిస్తా’ననీ ప్రకటించటం గమనించదగ్గది.ఇంత విస్తారమైన ‘గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌’ అసాధ్యమేగానీ, అదే సమయంలో అర్థం చేసుకోవలసినవి కొన్నున్నాయి. పాలస్తీనా విషయంలో జరుగుతున్నది ఎవరూ ఆపలేకపోతున్నారు. కనీసం వర్తమానంలో. అరబ్‌ పాలకులు మొక్కుబడిగా ఏమి మాట్లాడినా, ఈజిప్టు నాయకుడు అబ్దుల్‌ నాసర్‌ మరణం (1970) తర్వాత పాన్‌– అరబిజం బలహీనపడటం, అరబ్‌ నాయకులంతా ఎవరి స్వార్థం వారు చూసుకుంటూ ఇజ్రాయెల్, అమెరికాలతో రాజీపడటం, ఇజ్రాయెల్‌ పథకానికి ఒక మేరకు మార్గాన్ని సుగమం చేస్తున్నాయి. సిరియా నుంచి ఆక్రమించిన గోలన్‌ హైట్స్‌ను తమతో విలీనం చేసు కోవటం, జోర్డాన్, లెబనాన్‌ భాగాల ఆక్రమణలు, మరొకవైపు అమె రికా ఒత్తిడితో కొందరు అబ్రహామిక్‌ ఒప్పందాల పేర ఇజ్రాయెల్‌తో రాజీ పడటం వంటివన్నీ ఈ కోవలోకే వస్తాయి. ఇజ్రాయెల్‌ పథ కాన్ని రాజీ లేకుండా వ్యతిరేకిస్తున్న ఏకైక రాజ్యం ఇరాన్‌ను లొంగ దీసే ప్రయత్నాలు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. అటువంటి ఇరాన్‌ కూడా ఇజ్రాయెల్‌తో అబ్రహామిక్‌ ఒప్పందం చేసుకుంటే సంతోషిస్తానన్న ట్రంప్‌ ఇటీవల అందరికీ వింత గొలపటం వేరే విషయం!టంకశాల అశోక్‌వ్యాసకర్త సీనియర్‌ సంపాదకుడు

అమెరికా-ఇరాన్‌ శాంతి చర్చలు కీలక మలుపు తిరిగాయి. స్విట్జర్లాండ్‌ వేదికగా చర్చలు మొదలు కాగా.. లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు, హర్ముజ్‌ జలసంధి మూసివేత, ఆర్థిక ఆంక్షలు ప్రధాన అడ్డంకులుగా మారాయి. చర్చలు కొనసాగుతుండగానే మరోసారి దాడులు చేస్తామంటూ ట్రంప్‌ హెచ్చరించగా.. ఇరాన్‌ అందుకు ధీటుగానే స్పందిస్తూ వాకౌట్‌ చేసింది. ఈ పరిణామాలు మిడిల్‌ఈస్ట్‌లో ఉద్రిక్తతల వేడిని మరింత పెంచేలా కనిపిస్తున్నాయి.అత్యంత విలాసవంతమైన బర్గెన్‌స్టాక్‌ రిసార్ట్‌ వేదికగా అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య ఆదివారం తొలి విడత శాంతి చర్చలు జరిగాయి. గత వారం అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌, ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియన్‌ మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక యుద్ధ విరమణ ఒప్పందాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడమే ఈ సమావేశాల ప్రధాన లక్ష్యం. అమెరికా తరఫున ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌, స్టీవ్‌ విట్‌కాఫ్‌, జారెడ్‌ కుష్నర్‌ పాల్గొనగా.. ఇరాన్‌ తరఫున విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చీ, ప్రధాన చర్చాకర్త మొహమ్మద్‌ బాఘేర్‌ ఘాలిబఫ్‌ హాజరయ్యారు. పాకిస్తాన్‌, ఖతర్‌ ఈ చర్చలకు మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తున్నాయి.అయితే.. చర్చలకు ముందు ఘాలిబఫ్‌ ఖతర్‌, పాకిస్తాన్‌ ప్రతినిధులతో విడివిడిగా సమావేశమయ్యారు. ఆ తర్వాత నాలుగు పక్షాల చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి. సుమారు 80 నిమిషాల పాటు సాగిన తొలి విడత సమావేశంలో యుద్ధ విరమణ అమలు, ఆర్థిక ఆంక్షల సడలింపు, ఇరాన్‌కు చెందిన విదేశీ నిధుల విడుదల, చమురు ఎగుమతులపై పరిమితుల తొలగింపు వంటి అంశాలపై చర్చ జరిగింది.అయితే చర్చల ఆరంభంలోనే.. లెబనాన్‌ అంశం ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది. తాత్కాలిక ఒప్పందంలోని మొదటి నిబంధన అయిన "అన్ని రంగాల్లో కాల్పుల విరమణ"ను అమెరికా అమలు చేయలేదని ఇరాన్‌ ఆరోపించింది. లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు కొనసాగుతుండటమే ఇందుకు నిదర్శనమని పేర్కొంది. లెబనాన్‌పై దాడులు ఆగేంత వరకు ఇతర అంశాలపై చర్చలు ముందుకు సాగబోవని ఇరాన్‌ చర్చల బృందంలోని సభ్యులు స్పష్టం చేశారు.ఇదే సమయంలో హర్ముజ్‌ జలసంధి అంశం కూడా చర్చల్లో ఉద్రిక్తతను పెంచింది. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలకమైన ఈ సముద్ర మార్గాన్ని ఇరాన్‌ తాజాగా మళ్లీ మూసేసిన సంగతి తెలిసిందే. లెబనాన్‌లో యుద్ధ పరిస్థితులు కొనసాగుతుండటంతోనే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నామని ఇరాన్‌ వివరణ ఇచ్చింది. అయితే హర్ముజ్‌ తెరిచి ఉంచడం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అత్యంత కీలకమని అమెరికా స్పష్టం చేసింది.ఈ పరిస్థితుల్లో ట్రంప్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు చర్చలను మరింత సంక్లిష్టం చేశాయి. లెబనాన్‌లోని తమ అనుకూల బలగాలు, ముఖ్యంగా హెజ్బుల్లాను ఇరాన్‌ అదుపులో పెట్టాలని, లేదంటే గతవారం చేసిన దాడుల కంటే మరింత తీవ్రంగా దాడి చేస్తామని ట్రంప్‌ హెచ్చరించారు. ఈ వ్యాఖ్యలపై తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసిన ఇరాన్‌ ప్రతినిధులు కొద్దిసేపు సమావేశం నుంచి బయటకు వెళ్లిపోయినట్లు ఇరానియన్‌ మీడియా వెల్లడించింది.BREAKING: Peace talks in Switzerland with Iran are falling apart already. Iran walks out. More of the same. Eff them. pic.twitter.com/N6WTYKGz34— Buzz Patterson (@BuzzPatterson) June 21, 2026అనంతరం స్పందించిన ఘాలిబఫ్‌.. అమెరికా బెదిరింపులను ఇరాన్‌ ఏమాత్రం పట్టించుకోదని, బెదిరింపులు పనిచేసి ఉంటే అమెరికా ఈ స్థాయికి వచ్చేదే కాదని వ్యాఖ్యానించారు. తమ సాయుధ బలగాలు అవసరమైతే భిన్నమైన రీతిలో ప్రతిస్పందించేందుకు పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్నాయని హెచ్చరించారు.అయితే పరిస్థితిని చల్లబరచే ప్రయత్నం చేసిన జేడీ వాన్స్‌.. ఇలాంటి చర్చల్లో విభేదాలు సహజమని, ప్రక్రియ కొంత గందరగోళంగా కనిపించినా పురోగతి కొనసాగుతోందని చెప్పారు. మధ్యప్రాచ్యంలో శాశ్వత మార్పు తీసుకురావడమే తమ లక్ష్యమని, ఇరాన్‌తో సంబంధాలను కొత్త దిశగా తీసుకెళ్లాలని ట్రంప్‌ సూచించారని పేర్కొన్నారు.చర్చల సందర్భంగా ఇరాన్‌కు చెందిన స్తంభింపజేసిన నిధుల విడుదలపై కార్యాచరణను ఖరారు చేసే దిశగా చర్చలు జరిగాయి. ఇరాన్‌ చమురు ఎగుమతులపై ఆంక్షల సడలింపుకు సంబంధించిన ప్రాథమిక ముసాయిదా కూడా సిద్ధమైనట్లు ఇరాన్‌ విదేశాంగ శాఖ వెల్లడించింది. అయితే అణు కార్యక్రమం సహా మిగిలిన కీలక అంశాలపై ఇంకా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.ఇక చర్చల మధ్యలో అమెరికా ప్రతిపాదించిన ఉమ్మడి ఫొటో, కరచాలన కార్యక్రమాన్ని కూడా ఇరాన్‌ తిరస్కరించింది. దానిని అమెరికా మీడియా ప్రదర్శనగా అభివర్ణిస్తూ.. ఘాలిబఫ్‌, అరాఘ్చీ పాల్గొనలేదు.మరోవైపు లెబనాన్‌లో రెండు రోజుల తీవ్ర ఘర్షణల తర్వాత పరిస్థితి కొంత ప్రశాంతంగా కనిపించినప్పటికీ.. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు మాత్రం దక్షిణ లెబనాన్‌లో ఏర్పాటు చేసిన భద్రతా మండలిని అవసరమైనంత కాలం కొనసాగిస్తామని స్పష్టం చేశారు. దీంతో ఆ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పూర్తిగా తగ్గే సూచనలు కనిపించడం లేదు.స్విట్జర్లాండ్‌లో శాంతి కోసం చర్చలు జరుగుతున్నా.. లెబనాన్‌లో యుద్ధం, హర్ముజ్‌లో ఉద్రిక్తతలు, ట్రంప్‌ హెచ్చరికలు, ఇరాన్‌ ప్రతిస్పందనలు చర్చల భవితవ్యాన్ని ప్రశ్నార్థకంగా మార్చాయి. తొలి విడత చర్చలు నిలిచిపోయినా.. ముగియలేదని ఇరాన్‌ చెబుతోంది. ఇప్పుడు రెండో విడత చర్చలు మిడిల్‌ఈస్ట్‌లో శాంతిని తీసుకువస్తాయా? లేక మరోసారి యుద్ధానికి దారితీస్తాయా? అన్నదే ప్రపంచం ఆసక్తిగా గమనిస్తోంది.

గాజాస్ట్రిప్‌ ప్రాంతంలో ఇజ్రాయెల్‌ జరిపిన వైమానిక దాడుల్లో ఇద్దరు చిన్నారులు సహా కనీసం ఆరుగురు మృతిచెందినట్లు పాలస్తీనా మీడియా ప్రకటించింది.అల్‌ జజీరా జర్నలిస్టు మృతిఅల్‌ జజీరాకు చెందిన కెమెరామెన్‌ అహ్మద్‌ విషా శనివారం మధ్య గాజాలోని బురెయిజ్‌ శరణార్థుల శిబిరంలో ఓ ఇంటిపై జరిగిన దాడిలో మరణించారు. ఈ ఘటనను అల్‌ జజీరా తీవ్రంగా ఖండిస్తూ, జర్నలిస్టులను లక్ష్యంగా చేసుకునే చర్యగా అభివర్ణించింది.అయితే ఇజ్రాయెల్‌ డిఫన్స్‌ ఫోర్సస్‌ (IDF) మాత్రం అహ్మద్‌ విషా హమాస్‌ సైనిక విభాగానికి చెందిన స్నైపర్‌ ఆపరేటివ్‌ అని ఆరోపించింది. దీనికి సంబంధించిన ఆధారాలను మాత్రం బహిర్గతం చేయలేదు.మరో కుటుంబంపై దాడిగాజా నగరంలోని సబ్రా ప్రాంతంలో ఓ ఇంటిపై జరిగిన మరో వైమానిక దాడిలో ఒకే కుటుంబానికి చెందిన నలుగురు మృతిచెందారు. వీరిలో ఇద్దరు చిన్నారులు కూడా ఉన్నట్లు ఆస్పత్రి వర్గాలు తెలిపాయి. బాధితుల బంధువులు తమ కుటుంబ సభ్యులకు హమాస్‌తో ఎలాంటి సంబంధం లేదని పేర్కొన్నారు.కాల్పుల విరమణపై ప్రశ్నలుగతేడాది అక్టోబర్‌లో పాలస్తీనాతో కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం జరిగినా ఇజ్రాయెల్‌ పదేపదే దాడులు చేస్తోంది. కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చాక ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల్లో 1000 మందికిపైగా మరణించినట్లు గాజా ఆరోగ్య శాఖ పేర్కొంది.సంక్షోభంయునైటెడ్‌ నేషన్స్‌ అంచనాల ప్రకారం గాజాలో సుమారు 81 శాతం భవనాలు దెబ్బతిన్నాయి. సహాయ సామగ్రి ఎప్పటికప్పుడు అందుతున్నప్పటికీ.. ఆశ్రయం, తాగునీరు, వైద్యం, విద్య వంటి ప్రాథమిక అవసరాల కొరత ఇంకా కొనసాగుతోందని ఐరాస ప్రకటించింది.యుద్ధ నేపథ్యంహమాస్‌ ఆధ్వర్యంలోని దళాలు 2023 అక్టోబర్‌ 7న దక్షిణ ఇజ్రాయెల్‌పై దాడి చేయడంతో ఈ యుద్ధం ప్రారంభమైంది. ఆ దాడిలో సుమారు 1200 మంది మరణించగా, 251 మందిని బందీలుగా గాజాకు తీసుకెళ్లారు. అప్పటి నుంచి గాజాలో 73 వేల మందికిపైగా మరణించినట్లు స్థానిక ఆరోగ్య శాఖ చెబుతోంది.

దక్షిణ లెబనాన్‌లో అంతరించిపోతున్న సముద్ర తాబేళ్ల సంరక్షణ కోసం తన జీవితాన్ని అంకితం చేసిన ప్రముఖ పర్యావరణ కార్యకర్త మోనా ఖలీల్‌ (76) మరణించారు. రెండు వారాల క్రితం దక్షిణ లెబనాన్‌లో జరిగిన ఇజ్రాయెల్‌ వైమానిక దాడిలో ఆమె గాయపడగా, ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ శుక్రవారం కన్నుమూశారు.తాబేళ్ల కోసం జీవితాంతం పోరాటం1999లో మన్‌సౌరీ బీచ్‌లో ఒక ఆకుపచ్చ సముద్ర తాబేలు గుడ్లు పెట్టడాన్ని చూసిన తర్వాత మోనా ఖలీల్ జీవితం పూర్తిగా మారిపోయింది. అప్పటివరకు నెదర్లాండ్స్‌లో నివసిస్తున్న ఆమె, లెబనాన్ తీర ప్రాంతాల్లో తాబేళ్ల మనుగడ ప్రమాదంలో ఉందని తెలుసుకుని స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చింది.2000లో ఆమె స్థాపించిన "ఆరెంజ్ హౌస్ ప్రాజెక్ట్" సముద్ర జీవ సంరక్షణ, పర్యావరణ అవగాహన, పర్యాటక అభివృద్ధికి కేంద్రంగా మారింది. ముఖ్యంగా మన్‌సౌరీ తీరాన్ని తూర్పు మధ్యధరా ప్రాంతంలో సముద్ర తాబేళ్లకు అత్యంత కీలక గూళ్ల ప్రాంతంగా తీర్చిదిద్దడంలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించింది.యుద్ధాల జరుగుతున్నా సేవ కొనసాగింపు2006 లెబనాన్‌ యుద్ద సమయంలో ఆమె ఇల్లు దెబ్బతిన్నప్పటికీ, తాను ప్రేమించిన తీరప్రాంతాన్ని విడిచి వెళ్లడానికి నిరాకరించింది. ఇటీవల కూడా పరిస్థితులు ఉద్రిక్తంగా ఉన్నప్పటికీ, "నేను పౌరురాలిని కాబట్టి సురక్షితంగానే ఉంటాను" అనే నమ్మకంతో అక్కడే కొనసాగారని ఆమె స్నేహితులు తెలిపారు.నిలిచిపోయే వారసత్వంసముద్ర తాబేళ్ల గూళ్లను గుర్తించడం, వాటి సంరక్షణ, కాలుష్యానికి వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేయడం, తీరప్రాంతాల పరిరక్షణ కోసం పోరాడడం వంటి పనుల్లో మోనా ఖలీల్ దశాబ్దాల పాటు కృషి చేశారు. ఆమె నిర్మించిన సంరక్షణ ఉద్యమం, ఆమె కాపాడిన తాబేళ్ల తరాలు ఆమెను చిరస్థాయిగా గుర్తుంచుకుంటాయని పర్యావరణ సంస్థలు పేర్కొన్నాయి."ఆమె తాబేళ్లను మాత్రమే రక్షించలేదు... వాటిని ప్రేమించేలా వేల మందిని ప్రేరేపించింది" అని ఆమె సహచరులు నివాళులర్పించారు.

పశ్చిమాసియాలో శాంతి దిశగా జరిగిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చిన కొద్ది గంటల్లోనే పరిస్థితి మళ్లీ ఉద్రిక్తతకు దారితీసింది. లెబనాన్‌లోని దక్షిణ ప్రాంతాలపై ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధ విమానాలు, డ్రోన్లతో జరిపిన దాడుల్లో పలువురు మృతి చెందినట్లు సమాచారం. దీంతో ఒప్పందం మొదటి దశలోనే తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది.అమెరికా, ఇరాన్, ఖతార్‌ మధ్య ఒత్తిళ్లతో.. ఇజ్రాయెల్–హెజ్‌బోల్లా దిగి వచ్చాయి. దీంతో కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చింది. అయితే కొద్ది గంటల్లోనే దక్షిణ లెబనాన్‌లోని నబాటియే ప్రాంతంలో ఇజ్రాయెల్‌ వైమానిక దాడులు జరిపింది. ఈ భీకర దాడుల్లో నివాస భవనాలు ధ్వంసమయ్యాయని లెబనాన్‌ నేషనల్ న్యూస్ ఏజెన్సీ (NNA) తెలిపింది. తెల్లవారుజామున కూడా బాంబుల వర్షం కొనసాగినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.మొన్న ఇజ్రాయెల్–హెజ్‌బోల్లా మధ్య జరిగిన భీకర పోరులో లెబనాన్‌లో కనీసం 47 మంది మృతి చెందగా, ఇజ్రాయెల్ తరఫున నలుగురు సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. తాజా దాడులపై ఇజ్రాయెల్‌ స్పందించింది. కాల్పుల విరమణ ఉల్లంఘనలకు ప్రతిస్పందనగానే జరిగాయని ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ప్రకటించింది. హెజ్‌బోల్లా మిలిటరీ మౌలిక వసతులను లక్ష్యంగా చేసుకున్నామని, భద్రతా ముప్పులు ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఆపరేషన్లు కొనసాగుతాయని స్పష్టం చేసింది. ఇదే సమయంలో హెజ్‌బోల్లా కూడా ఇజ్రాయెల్‌పై ఆరోపణలు చేస్తూ, ఒప్పందాన్ని వారే ఉల్లంఘించారని పేర్కొంది.దౌత్య ప్రయత్నాలకు ఎదురుదెబ్బఈ తాజా దాడులు ప్రాంతీయ దౌత్య ప్రయత్నాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. లెబనాన్‌లో పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగా మారడంతో స్విట్జర్లాండ్‌లో జరగాల్సిన అమెరికా–ఇరాన్ చర్చలు వాయిదా పడ్డాయి. చర్చల్లో పాల్గొనాల్సిన ఇరాన్ ప్రతినిధులు ప్రయాణాన్ని రద్దు చేసుకోగా, అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ కూడా తన పర్యటనను నిలిపివేశారు. అయితే ఒప్పందం కుదిందన్న ప్రకటనల తర్వాత.. మళ్లీ చర్చలు జరగొచ్చని భావించారు. ఈలోపే మళ్లీ దాడులు జరగడం గమనార్హం.ఇటీవల అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక ఒప్పందం హార్మూజ్ జలసంధి పునరుద్ధరణకు దారితీసినా, తాజా ఘర్షణలు ఆ శాంతి ప్రయత్నాలపైనా అనిశ్చితిని పెంచుతున్నాయి. శాంతి ఒప్పందంతో ఇరాన్‌కు పెద్దగా లాభం(10 శాతానికి మించి కూడా) చేకూరదని ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యానించడం.. అదే సమయంలో హర్ముజ్‌లో నౌకల రిజిస్ట్రేషన్ తప్పనిసరి చేయడం వంటి కొత్త నిబంధనలు కూడా అమలులోకి రావడంతో పరిస్థితిని మళ్లీ ఉద్రిక్తతల వైపు మళ్లించేలా కనిపిస్తున్నాయి. ఈలోపు.. ఒకవైపు కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం, మరోవైపు గంటల్లోనే మళ్లీ ప్రారంభమైన దాడులు… పశ్చిమాసియాలో శాంతి ప్రయత్నాలు ఎంత బలహీనంగా ఉన్నాయో స్పష్టమవుతోంది. ఈ ఒప్పందం నిజంగా నిలుస్తుందా? లేదంటే మళ్లీ ఘర్షణల చక్రం తిరుగుతుందా? అన్నది ఇప్పుడు ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్న ప్రశ్నగా మారింది.

ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) వేదికపై దౌత్య మర్యాదలు పక్కనపడ్డాయి. ఇజ్రాయెల్‌ను తొలిసారిగా లైంగిక హింస, చిన్నారుల హక్కుల ఉల్లంఘనలకు సంబంధించిన బ్లాక్‌లిస్టులో చేర్చడంపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసిన ఆ దేశ రాయబారి డ్యానీ డానన్‌.. ఐరాస ఉన్నతాధికారులతో బహిరంగంగానే వాగ్వాదానికి దిగారు. ఒక దశలో "నోరు మూసుకోండి" అంటూ అధికారిణిపై కావరం ప్రదర్శించడం తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది.న్యూయార్క్‌లో శుక్రవారం "సాయుధ ఘర్షణల్లో లైంగిక హింస నిర్మూలన దినోత్సవం" సందర్భంగా ఐరాస సమావేశం నిర్వహించింది. ఈ సందర్భంగా ఇజ్రాయెల్‌ రాయబారి డ్యానీ డానన్‌ మాట్లాడుతూ.. ఇజ్రాయెల్‌ను లైంగిక హింసకు సంబంధించిన ఆరోపణల జాబితాలో చేర్చిన ఐరాస ప్రత్యేక ప్రతినిధి ప్రమీలా పాటెన్‌పై తీవ్ర విమర్శలు గుప్పించారు.ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి ఆంటోనియో గుట్రెస్‌ ఇజ్రాయెల్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకోవడంపై ఆసక్తిగా ఉన్నారని.. ప్రమీలా పాటెన్‌ కూడా అదే వైఖరికి లొంగిపోయారని ఆరోపించారు. అంతేకాదు, ఆమె తన పదవికి రాజీనామా చేయాలని కూడా డిమాండ్‌ చేశారు. డానన్‌ వ్యాఖ్యల మధ్యలో చిన్నారులు, సాయుధ ఘర్షణల అంశాలపై ఐరాస ప్రతినిధిగా ఉన్న వానెస్సా ఫ్రాజియర్‌ జోక్యం చేసుకున్నారు. వ్యక్తిగత విమర్శలు చేయవద్దని, నివేదికలో పేర్కొన్న అంశాలన్నీ ధ్రువీకరించిన ఆధారాల ఆధారంగానే నమోదు చేశామని చెప్పారు. దీనికి ఆగ్రహించిన డానన్‌.."మేము సభ్య దేశం. మీరు ఐరాస ఉద్యోగి మాత్రమే. మీ హద్దులో మీరుండాలి. ఇప్పుడు మీరు నోరు మూసుకోవాలి. లేదంటే బయటకు పోండి. మీ నివేదిక సిగ్గుచేటు" అంటూ తీవ్రస్థాయిలో స్పందించారు. దీంతో అక్కడ ఉద్రిక్త వాతావరణం నెలకొంది.Israeli ambassador to the United Nations, Danny Danon, got in a shouting match with the U.N.'s special representative for children and armed conflict, Vanessa Frazier, after she interrupted his remarks at Friday's meeting regarding allegations that Israeli soldiers and settlers… pic.twitter.com/Qp8hEuN6HU— CBS News (@CBSNews) June 20, 2026వివాదానికి కారణం ఏంటంటే.. ఇటీవల ఐరాస విడుదల చేసిన రెండు కీలక నివేదికల్లో ఇజ్రాయెల్‌ను బ్లాక్‌లిస్టులో చేర్చింది. సాయుధ ఘర్షణల సమయంలో లైంగిక హింస, అలాగే చిన్నారులపై జరుగుతున్న ఉల్లంఘనలకు సంబంధించి ఇజ్రాయెల్‌పై తొలిసారిగా తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. మరోవైపు, గాజా యుద్ధం నేపథ్యంలో పాలస్తీనా చిన్నారులపై ఉల్లంఘనలు గణనీయంగా పెరిగాయని ఐరాస పేర్కొంది. ఇదే సమయంలో ఇజ్రాయెల్‌కు శత్రువైన హమాస్‌ కూడా ఈ బ్లాక్‌లిస్టులో కొనసాగుతోంది.ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రహంఈ నివేదికలు వెలువడినప్పటి నుంచే ఇజ్రాయెల్‌ తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తోంది. నివేదికలు పక్షపాత ధోరణితో రూపొందించబడ్డాయని ఆరోపిస్తున్న ఆ దేశం.. ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి గుటెర్రెస్‌తో అధికారిక సంబంధాలను తెంచుకుంటామని కూడా హెచ్చరించింది.తాజా ఘటనతో ఐరాస–ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య ఇప్పటికే ఉద్రిక్తంగా ఉన్న సంబంధాలు మరింత దిగజారే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా గాజా యుద్ధం, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనల అంశాలపై ఇరువైపులా ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలు కొనసాగుతున్న వేళ.. ఐరాస వేదికపై జరిగిన ఈ మాటల యుద్ధం అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.

మధ్యప్రాచ్యంలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు, ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ విభేదాలు, హెజ్‌బొల్లా-హమాస్ ముప్పుల నేపథ్యంలో అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో పెద్ద చర్చకు దారితీశాయి. ఇరాన్‌తో అమెరికా అవగాహన ప్రయత్నాలను ఇజ్రాయెల్ విమర్శిస్తున్న వేళ.. ఇజ్రాయెల్‌కు మిగిలిన ఏకైక శక్తివంతమైన మిత్రదేశం అమెరికానే అని వాన్స్ వ్యాఖ్యానించడం విశేష ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఈ వ్యాఖ్యలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక ప్రశ్న మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. అమెరికా మద్దతు లేకుండా ఇజ్రాయెల్ తనను తాను రక్షించుకోగలదా?. రక్షణ నిపుణులు, వ్యూహాత్మక విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, దీనికి సరళమైన సమాధానం లేదు. స్వల్పకాలిక యుద్ధాలు, పరిమిత దాడులను ఇజ్రాయెల్ స్వయంగా ఎదుర్కోగలిగినా, దీర్ఘకాలిక ప్రాంతీయ యుద్ధంలో అమెరికా సహకారం కీలకంగా మారుతుందని వారు చెబుతున్నారు.అత్యంత శక్తివంతమైన సైన్యాల్లో ఒకటిఇజ్రాయెల్ భౌగోళికంగా చిన్న దేశమే అయినప్పటికీ, సైనిక పరంగా అత్యంత శక్తివంతమైన దేశాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. దేశంలో తప్పనిసరి సైనిక సేవా విధానం ఉండటంతో భారీ స్థాయిలో శిక్షణ పొందిన రిజర్వ్ బలగాలు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఇజ్రాయెల్ రక్షణ దళాల వద్ద అత్యాధునిక యుద్ధ విమానాలు, డ్రోన్లు, క్షిపణి వ్యవస్థలు, సైబర్ యుద్ధ సామర్థ్యాలు, అత్యున్నత నిఘా సాంకేతికత ఉన్నాయి. అలాగే మోసాద్‌, ఇజ్రాయెల్‌ డిఫెన్స్‌ ఫోర్సెస్‌ ప్రపంచంలోనే అత్యంత సమర్థవంతమైన భద్రతా సంస్థలుగా గుర్తింపు పొందాయి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న రక్షణ విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఇజ్రాయెల్ తన సరిహద్దులను రక్షించుకోవడానికి అవసరమైన సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా కలిగి ఉంది.అమెరికా ఎందుకు ముఖ్యమైంది?ఇజ్రాయెల్ బలమైన దేశమే అయినప్పటికీ, అమెరికాతో దాని సంబంధం కేవలం మిత్రదేశ స్థాయిలో మాత్రమే లేదు. దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం ఇజ్రాయెల్ భద్రతా వ్యవస్థకు ప్రధాన ఆధారంగా మారింది. ప్రతీ సంవత్సరం అమెరికా ఇజ్రాయెల్‌కు బిలియన్ల డాలర్ల విలువైన సైనిక సహాయాన్ని అందిస్తోంది. ఇందులో ఆధునిక యుద్ధ విమానాలు, ఖచ్చిత లక్ష్యాలను ఛేదించే ఆయుధాలు, గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలు, రాడార్ సాంకేతికత, గూఢచార సమాచార సహకారం ఉంటాయి. ప్రత్యేకంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన ఐరన్‌ డోమ్‌ వ్యవస్థ అభివృద్ధి, నిర్వహణలో అమెరికా ఆర్థిక సహకారం కీలక పాత్ర పోషించింది. గాజా, లెబనాన్ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే రాకెట్లను అడ్డుకోవడంలో ఈ వ్యవస్థ ప్రధాన రక్షణ కవచంగా నిలుస్తోంది.ఇరాన్‌తో ప్రత్యక్ష యుద్ధం వస్తే..ఇటీవలి కాలంలో ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి. ఇరాన్‌కు మద్దతుగా హెజ్‌బొల్లా, హూతీలు, ఇతర ప్రాంతీయ మిత్ర బలగాలు ఉండటం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టం చేస్తోంది. రక్షణ నిపుణుల అంచనా ప్రకారం, ఒకేసారి ఇరాన్, హెజ్‌బొల్లా, హమాస్ వంటి పలు వర్గాల నుంచి దాడులు జరిగితే ఇజ్రాయెల్‌పై భారీ ఒత్తిడి పడుతుంది. క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థల నిల్వలు వేగంగా ఖాళీ కావడం, ఆయుధాల వినియోగం పెరగడం, ఆర్థిక వ్యయం విపరీతంగా పెరగడం వంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి సమయంలో అమెరికా నుంచి ఆయుధాలు, విడిభాగాలు, ఇంటర్‌సెప్టర్ క్షిపణులు, గూఢచార సమాచారం నిరంతరం అందడం ఇజ్రాయెల్‌కు కీలక బలంగా మారుతుంది.అయితే, అమెరికా నుంచి ఇజ్రాయెల్‌కు లభించే అతిపెద్ద మద్దతు కేవలం సైనిక సహాయం మాత్రమే కాదు. అంతర్జాతీయ వేదికలపై అమెరికా రాజకీయ అండ కూడా అత్యంత కీలకం. యునైటెడ్‌ నేషన్స్‌ భద్రతా మండలిలో ఇజ్రాయెల్‌పై విమర్శలు లేదా చర్యలకు సంబంధించిన అనేక తీర్మానాలను అమెరికా గతంలో వీటో చేసింది. అమెరికా మద్దతు తగ్గితే ఇజ్రాయెల్‌పై అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.వాన్స్ అసలు సందేశం ఇదేనా?జేడీ వాన్స్ వ్యాఖ్యలను కేవలం రక్షణ అంశంగా మాత్రమే కాకుండా రాజకీయ సంకేతంగా కూడా విశ్లేషిస్తున్నారు. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ప్రయోజనాలు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండవని, అవసరమైతే వాషింగ్టన్ తన జాతీయ ప్రయోజనాలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తుందని ట్రంప్ ప్రభుత్వ వర్గాలు పరోక్షంగా తెలియజేస్తున్నాయని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ విషయంలో దౌత్యపరమైన పరిష్కారాలను అమెరికా ప్రాధాన్యంగా చూస్తున్న సమయంలో, ఇజ్రాయెల్ మరింత కఠిన వైఖరిని అవలంబిస్తే రెండు దేశాల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు మరింత పెరిగే అవకాశముందని వారు చెబుతున్నారు.మొత్తానికి.. ఇజ్రాయెల్ స్వయంగా తనను తాను రక్షించుకునే శక్తి కలిగిన దేశమే. కానీ మధ్యప్రాచ్య స్థాయిలో దీర్ఘకాలిక, బహుముఖ యుద్ధం ఎదురైతే అమెరికా సహాయం దాని సైనిక సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచుతుంది. అందుకే నిపుణులు చెబుతున్న మాట ఒక్కటే.. ఇజ్రాయెల్‌కు అమెరికా అవసరం మనుగడ కోసం కాదు.. ఆధిపత్యం కొనసాగించడానికి అని తెలుస్తోంది.ఇజ్రాయెల్ వద్ద సైన్యం..దాదాపు 1.7 లక్షల యాక్టివ్ సైనికులు4 లక్షలకుపైగా రిజర్వ్ దళాలువందల సంఖ్యలో ఆధునిక యుద్ధవిమానాలుఅధునాతన డ్రోన్లుసైబర్ యుద్ధ సామర్థ్యాలుప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ గూఢచారి వ్యవస్థల్లో ఒకటైన మోసాద్‌అణ్వాయుధ సామర్థ్యం (అధికారికంగా అంగీకరించకపోయినా)అమెరికా నుంచి వచ్చే సహాయంలో..అత్యాధునిక ఆయుధాలుF-35 యుద్ధవిమానాలుక్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థల కోసం నిధులురాడార్, నిఘా సాంకేతికతవిడిభాగాలు, మందుగుండు సామగ్రి

వాషింగ్టన్: మధ్యప్రాచ్యంలో మరోసారి ఉద్రిక్త పరిస్థితులు నెలకొన్న వేళ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ఇజ్రాయెల్-హెజ్‌బొల్లా మధ్య మళ్లీ ముదురుతున్న ఘర్షణలను ఆపేందుకు తానే నేరుగా జోక్యం చేసుకున్నానని ట్రంప్‌ చెప్పుకొచ్చారు. ఇజ్రాయెల్ నాయకత్వానికి "Calm down and use your head" (శాంతించండి... కాస్త ఆలోచించండి) అని చెప్పి కాల్పుల విరమణకు ఒప్పించానని ట్రంప్ వెల్లడించారు.కాగా, ఇటీవల లెబనాన్‌లోని హెజ్‌బొల్లా స్థావరాలపై ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులు జరపగా, ప్రతిగా హెజ్‌బొల్లా కూడా రాకెట్ దాడులకు దిగింది. దీంతో పరిస్థితి మరింత ప్రమాదకరంగా మారి యుద్ధం ప్రాంతమంతా వ్యాపించే అవకాశాలు కనిపించాయి. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా, ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంతో చర్చలు జరిగాయి. ఇరాన్ కూడా పరోక్షంగా సహకరించినట్లు అమెరికా అధికారులు వెల్లడించారు. చివరకు శుక్రవారం సాయంత్రం నుంచి కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చినట్లు ప్రకటించారు.అనంతరం ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజిమెన్‌ నెతన్యాహుతో నేరుగా చర్చించినట్టు తెలిపారు. ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచే చర్యలకు దూరంగా ఉండాలని సూచించానని, పరిస్థితిని అదుపులో ఉంచేందుకు అమెరికా తీవ్ర దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తీసుకొచ్చిందని చెప్పారు. కొన్నిసార్లు ఇజ్రాయెల్ నాయకత్వాన్ని "కాస్త సెన్స్‌తో వ్యవహరించేలా చేయాల్సి వస్తోంది" అంటూ వ్యాఖ్యానించారు.అంతకుముందు జూన్ ప్రారంభంలో కూడా ట్రంప్, నెతన్యాహూతో మాట్లాడి బీరూట్ వైపు సాగుతున్న ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్యలను నిలిపివేయించానని ప్రకటించారు. అదే సమయంలో మధ్యవర్తుల ద్వారా హెజ్‌బొల్లాతోనూ సంప్రదింపులు జరిగాయని, ఇరు పక్షాలు కాల్పులు తగ్గించేందుకు అంగీకరించాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ కాల్పుల విరమణ ఎంతకాలం కొనసాగుతుందన్న దానిపై అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. గతంలో ప్రకటించిన పలు ఒప్పందాలు కొద్ది రోజులకే విఫలమయ్యాయి. తాజా ఒప్పందం కూడా ప్రాంతీయ శాంతి చర్చలు, అమెరికా-ఇరాన్ చర్చల భవిష్యత్తుకు కీలకంగా మారింది

జెరూసలేం: అమెరికా–ఇరాన్‌ల మధ్య తాత్కాలిక ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగిన తర్వాత పశ్చిమాసియాలో భగ్గుమన్న ఉద్రిక్తతలు ఒక్కరోజులోనే చల్లారాయి. అమెరికా, ఇరాన్, ఖతార్‌ దేశాల ఒత్తిడితో ఇజ్రాయెల్, హెజ్‌బోల్లా మిలిటెంట్‌ గ్రూప్‌ దాడులు ఆపేశాయి. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని పునరుద్ధరించుకోవడానికి అంగీకరించాయి. దాంతో ప్రపంచ దేశాలు ఊపిరి పీల్చుకున్నాయి. అంతకుముందు ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం తమ పొరుగుదేశం లెబనాన్‌పై విరుచుకుపడింది. గురువారం అర్ధరాత్రి నుంచి శుక్రవారం ఉదయం దాకా దక్షిణ, తూర్పు లెబనాన్‌పై భీకర స్థాయిలో వైమానిక దాడులకు దిగింది. ఇజ్రాయెల్, హెజ్‌బోల్లా మిలిటెంట్‌ గ్రూప్‌ మధ్య హోరాహోరీ పోరు సాగింది. ఈ దాడుల్లో లెబనాన్‌లో కనీసం 47 మంది మరణించారని ఆరోగ్య శాఖ ప్రకటించింది. అలాగే తమ జవాన్లు నలుగురు మృతిచెందినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ వెల్లడించింది. హెజ్‌బోల్లా మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు వెల్లడించింది. ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగిన మరుసటి రోజే ఇజ్రాయెల్‌ రెచ్చిపోవడం నివ్వెరపర్చింది. స్విట్జర్లాండ్‌లో శుక్రవారం అమెరికా, ఇరాన్‌ల మధ్య జరగాల్సిన కీలక చర్చలు తాజా ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో వాయిదాపడ్డాయి. తదుపరి చర్చలు ఎప్పుడు జరుగుతాయన్నది తెలియరాలేదు. అసలు తాత్కాలిక ఒప్పందం అమలవుతుందా? పరిస్థితి మళ్లీ మొదటికొస్తుందా? అనే సందేహాలు తలెత్తాయి. తుది ఒప్పందం కోసం చర్చలు జరగాలంటే లెబనాన్‌లో దాడులు ఆగాల్సిందేనని ఇరాన్‌ ప్రతినిధులు తేల్చిచెప్పారు. స్విట్జర్లాండ్‌ ప్రయాణాన్ని విరమించుకున్నారు. స్విట్జర్లాండ్‌ చర్చల్లో పాల్గొనాల్సిన అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌ సైతం తన ప్రయాణాన్ని రద్దు చేసుకున్నారు. చర్చలను రీషెడ్యూల్‌ చేయడానికి మధ్యవర్తులు తీవ్రంగా ప్రయతి్నస్తున్నట్లు సమాచారం. తాత్కాలిక ఒప్పందం ప్రకారం.. తుది విడత ఒప్పందం కోసం 60 రోజుల్లోగా చర్చలు పూర్తికావాల్సి ఉంది. ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్‌ మద్దతుగల హెజ్‌బోల్లా మధ్యనున్న సంఘర్షణే అమెరికా–ఇరాన్‌ ఒప్పందంలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం. దీనిపై ఇజ్రాయెల్‌ గానీ, హెజ్‌బోల్లా గానీ సంతకాలు చేయలేదు. అందులో తాము భాగస్వాములం కాదని ఇరుపక్షాలు చెబుతున్నాయి. తమ మిత్ర దేశమైన లెబనాన్‌పై దాడులను సహించబోమని, అవసరమైతే ఇజ్రాయెల్‌పై యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ఇరాన్‌ సంకేతాలిస్తోంది. పశ్చిమాసియాలో సంఘర్షణను శాశ్వతంగా ముగించి, శాంతిని నెలకొల్పడానికి చర్చలు ఎప్పుడు జరుగుతాయన్నది ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. హార్మూజ్‌లో నౌకలరిజి్రస్టేషన్‌ తప్పనిసరి అవగాహనా ఒప్పందంపై అమెరికా, ఇరాన్‌లు సంతకాలు చేయడంతో హార్మూజ్‌ జలసంధి తెరుచుకుంది. చమురు నౌకల రాకపోకలు మొదలయ్యాయి. జలసంధి పర్యవేక్షణ బాధ్యతను నూతన ఇరానియన్‌ అథారిటీకి అప్పగించారు. ప్రస్తుతం హార్మూజ్‌లో నౌకల రవాణా ఉచితం (టోల్‌–ప్రీ) అయినప్పటికీ అవి తమ వద్ద తప్పనిసరిగా రిజిస్టర్‌ చేసుకోవాలని ఈ అథారిటీ శుక్రవారం మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. త్వరలో విదేశీ నౌకల నుంచి టోల్‌ ఫీజు వసూలు చేసే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. హెజ్‌బోల్లా మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సిందే: నెతన్యాహు హెజ్‌బోల్లా దాడుల్లో లెఫ్టినెంట్‌ కల్నల్‌ సహా నలుగురు జవాన్లు మృతి చెందారని, ఐదుగురు గాయపడ్డారని ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం తెలియజేసింది. హెజ్‌బోల్లా గ్రూప్‌ బహిరంగంగా కాల్పుల విరమణ ఉల్లంఘనలకు పాల్పడిందని ఆరోపించింది. హెజ్‌బోల్లా దాడులపై ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు తీవ్రంగా స్పందించారు. ‘‘మా సైనికులపై గానీ, మా భూభాగంపై గానీ దాడులను సహించం. ఈ దాడులకు హెజ్‌బోల్లా భారీ మూల్యం చెల్లించుకోక తప్పదు’’అని హెచ్చరించారు. ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధ ట్యాంకులను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు హెజ్‌బోల్లా అంగీకరించింది. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని ఇజ్రాయెల్‌ స్వయంగా ఉల్లంఘించడం వల్లే తాము ప్రతిస్పందించాల్సి వచ్చినట్లు తేల్చిచెప్పింది.10 సెంట్లు కూడా ఇవ్వం: ట్రంప్‌ వాషింగ్టన్‌: ఇరాన్‌ పని అయిపోయిందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ప్రకటించారు. యుద్ధం ఇరాన్‌ సైనిక సామర్థ్యాలను నాశనం చేసిందని చెప్పారు. అక్కడ వైమానిక దళం, నౌకాదళం, కీలక రక్షణ వ్యవస్థలు పూర్తిగా ధ్వంసమయ్యాయని తెలిపారు. ఇరాన్‌కు అమెరికా నుంచి 10 సెంట్లు కూడా దక్కవని తేల్చిచెప్పారు. ఈ మేరకు ట్రంప్‌ తాజాగా ట్రూత్‌ సోషల్‌లో పోస్టుచేశారు. ఇరాన్‌కు తాము ఆర్థిక సాయం అందజేసే ప్రసక్తే లేదని తేల్చేశారు. యుద్ధం తర్వాత ఇరాన్‌ బలపడిందని, అమెరికా నష్టపోయిందని రాజకీయ ప్రత్యర్థులు చేస్తున్న ఆరోపణలను కొట్టిపారేశారు. ఈ యుద్ధం ఇరాన్‌ సైనిక బలాన్ని గణనీయంగా తగ్గించిందని పేర్కొన్నారు.ఐఏఈఏకు ఇరాన్‌ ఆహ్వానం! వాషింగ్టన్‌: ఇరాన్‌ అణు స్థావరాలను తనిఖీ చేయడానికి, అలాగే శుద్ధి చేసిన యురేజియం స్థానాలను గుర్తించి, వెలికితీసే పనిని ప్రారంభించడానికి ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన అంతర్జాతీయ అణు ఇంధన సంస్థ(ఐఏఈఏ)ను ఇరాన్‌ ఆహ్వానిస్తుందని అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ దూత స్టీవ్‌ విట్కాఫ్‌ అమెరికా చట్టసభ సభ్యులకు తెలియజేశారు. ఐఏఈఏను ఆహ్వానించడానికి ఇరాన్‌ అంగీకరించిందని చెప్పారు. అయితే, దీనిపై ఐఏఈఏ ఇంకా స్పందించలేదు. ఇరాన్‌ వద్దనున్న శుద్ధిచేసిన యురేనియం నిల్వలను అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణలో నిరీ్వర్యం చేయాలన్న షరతును తాత్కాలిక ఒప్పందంలో చేర్చిన సంగతి తెలిసిందే. అలాగే ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాలను సమకూర్చుకోకూడదని, అభివృద్ధి చేయకూడదని ఒప్పందంలో ప్రస్తావించారు. ఫలించిన ఒత్తిడి ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం, హెజ్‌బోల్లా మధ్య దాడుల పట్ల తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తమైంది. పరిస్థితి చెయ్యి దాటిపోయేలా ఉండడంతో అమెరికా, ఇరాన్, ఖతార్‌ శుక్రవారం రంగంలోకి దిగాయి. ఇజ్రాయెల్‌తోపాటు హెజ్‌బోల్లా గ్రూప్‌పై ఒత్తిడి పెంచాయి. వెంటనే దాడులు ఆపాలని, లేకపోతే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయని తేలి్చచెప్పాయి. దాంతో ఇజ్రాయెల్, హెజ్‌బోల్లా దిగిరాక తప్పలేదు. కాల్పుల విరమణకు ఇరుపక్షాలు అంగీకరించినట్లు అమెరికా అధికారులు ధ్రువీకరించారు.

పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న ఘర్షణలకు తాత్కాలిక ఊరట లభించినట్లు తెలుస్తోంది. ఇజ్రాయెల్‌-హిజ్బొల్లా మధ్య కాల్పుల విరమణ (ceasefire) ఒప్పందం కుదిరిందని అమెరికా అధికారులు వెల్లడించారు. లెబనాన్‌లో ఉద్రిక్తతలు భారీగా పెరిగిన నేపథ్యంలో ఈ ఒప్పందం కుదిరినట్లు సమాచారం.మధ్యవర్తిత్వంలో అమెరికా, ఖతార్‌ పాటు ఇరాన్ సహకారం కూడా ఉందని తెలుస్తోంది. స్థానిక సమయం ప్రకారం సాయంత్రం 4 గంటల నుంచి కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చినట్లు సమాచారం.కాగా, సీజ్‌ఫైర్‌కు ముందు దక్షిణ లెబనాన్‌లోని నబాతియే ప్రాంతంపై ఇజ్రాయెల్‌ దళాలు జరిపిన భీకర దాడుల్లో 47 మంది మరణించినట్లు లెబనాన్‌ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది. మరోవైపు హిజ్బోల్లా దాడుల్లో నలుగురు సైనికులు మరణించినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రకటించింది.ఇజ్రాయెల్-హిజ్బొల్లా మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం​ ఇది మొదటిసారి కాదు. ఇటీవలే పలు మార్లు ఇరు పక్షాలు సీజ్‌ఫైర్‌కు అంగీకరించాయి. అయినా పరస్సర దాడులు కొనసాగిస్తూనే ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో తాజా ఒప్పందమైనా ఆచరణలోకి వస్తుందా లేదా అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలకు శాశ్వత తెర పడే ప్రయత్నాలకు విఘాతం కలిగింది. అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య జరగాల్సిన శాంతి ఒప్పందం తాలుకా కీలక సమావేశం వాయిదా పడింది. శుక్రవారం స్విట్జర్లాండ్‌లోని బర్గెన్‌స్టాక్‌ పర్వత రిసార్ట్‌లో జరగాల్సిన ఈ భేటీ చివరి నిమిషంలో రద్దైనట్లు కథనాలు వెలువడుతున్నాయి. దీంతో.. తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ (ట్రూస్) భవిష్యత్తుపై భారీ అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.శాంతి ఒప్పందానికి అవసరమైన పరస్సర అవగాహన ఒప్పందంపై అమెరికా, ఇరాన్‌ అధ్యక్షులు సంతకాలు కూడా చేశారు. అయితే ముందుగా ప్రకటించిన షెడ్యూల్‌ ప్రకారం స్విట్జర్లాండ్‌లో ఇవాళ భేటీ జరగాల్సి ఉంది. దీనికి ఇరాన్‌-అమెరికా విదేశాంగ అధికారులతో పాటు పశ్చిమాసియా ప్రతినిధులు ఈ భేటీకి హాజరవుతారని అంతా భావించారు. అయితే.. ఇంతలోనే ట్విస్ట్ చోటుచేసుకుంది. ఏర్పాట్లలో సమస్యలు తలెత్తడంతో అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీవాన్స్‌ స్విట్జర్లాండ్ పర్యటన రద్దు చేసుకున్నారు. మరోవైపు లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు చేస్తుండడంతోనే చర్చలు ఆగాయని ఇరాన్‌ ప్రకటించింది. దీంతో మరోసారి చర్చలకు బ్రేక్‌ పడింది. ఇప్పటికే ఇరాన్–అమెరికా మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక 60 రోజుల ఒప్పందాన్ని కుదిరింది. ఈ కాలంలోనే శాంతి చర్చలు పూర్తి కావాల్సి ఉంటుంది. అయితే ఒప్పందం అమలు చేసే దశలో కీలకమైన ఈ భేటీ రద్దు కావడం అంతర్జాతీయంగా కలకలం రేపుతోంది.వైట్ హౌస్ ప్రకారం.. చర్చలను నిర్వహించేందుకు అవసరమైన ఏర్పాట్లు, సమన్వయం, ప్రయాణాలు, షెడ్యూల్ వంటి విషయాలు(లాజిస్టిక్స్) అనూహ్యంగా మారడంతోనే ఈ నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చిందని పేర్కొన్నారు. అలాగే అమెరికా అధికారులు మాత్రం ఈ ఒప్పందం ఇంకా పూర్తిగా రద్దు కాలేదని, భవిష్యత్తులో చర్చలు కొనసాగవచ్చని సంకేతాలు ఇచ్చారు. ఇదే సమయంలో ఇరాన్ మాత్రం అమెరికా ముందుగా ఒప్పందాన్ని అమలు చేయాలన్న స్పష్టమైన సంకేతాలు ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేస్తూ చర్చలకు షరతులు విధిస్తోంది. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ మొజ్తాబా ఖమేనీ కూడా అమెరికా అధిక డిమాండ్లు చేస్తే ఒప్పుకోబోమని హెచ్చరించారు.ఇరాన్–ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన తర్వాత ఇప్పటివరకు వేలాది మంది మరణించగా, ఎనర్జీ ధరలు పెరిగి ప్రపంచ మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. తాజా ఒప్పందం కింద ఇరాన్‌కు ఆర్థిక ఆంక్షల సడలింపు, ఆస్తుల విడుదల వంటి అంశాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇజ్రాయెల్ ఈ చర్చల్లో భాగం కాకపోవడం వివాదంగా మారింది.అదే సమయంలో లెబనాన్‌లో పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారింది. హెజ్‌బొల్లా లక్ష్యాలపై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో కనీసం 16 మంది మరణించగా, పలు ప్రాంతాల్లో భీకర బాంబు దాడులు కొనసాగుతున్నాయి. అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ మధ్య కూడా ఈ యుద్ధ విధానంపై అభిప్రాయ భేదాలు బయటపడుతున్నాయి. కొన్నిగంటల ముందు ఇజ్రాయెల్‌ను ఉద్దేశించి జేడీ వాన్స్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారాయి.అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రారంభించిన ఈ యుద్ధ లక్ష్యాలు.. ఇరాన్ అణు సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేయడం, ప్రాంతీయ దాడులను ఆపడం. అయితే ఈ రెండూ ఇప్పటివరకు పూర్తిగా సాధ్యం కాలేదని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. అయినప్పటికీ కొత్త ఒప్పందంలో ఆర్థిక సడలింపులు, పునర్నిర్మాణ నిధులు వంటి అంశాలు ఉండటం చర్చలకు కొత్త మలుపు ఇచ్చాయి.చర్చలు ప్రస్తుతానికి రద్దు కావడంతో మిడిల్‌ ఈస్ట్‌లో శాంతి ఆశలు మరోసారి అనిశ్చితిలో పడిపోయాయి. రాబోయే రోజుల్లో ఇరాన్–అమెరికా మళ్లీ చర్చల టేబుల్‌కి వస్తాయా? అనేది ప్రపంచ రాజకీయాల్లో కీలక ప్రశ్నగా మారింది.

ఇరాన్–అమెరికా మధ్య అవగాహన ఒప్పందాలపై సంతకాలు జరిగిన మరుసటిరోజే పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు చెలరేగాయి. దక్షిణ లెబనాన్‌లోని నబాతియే ప్రాంతంపై ఇజ్రాయెల్‌ దళాలు భీకర దాడులు జరిపాయి. ఈ దాడుల్లో 16 మంది మరణించగా, పలువురు గాయపడ్డారు. లెబనాన్ జాతీయ వార్తా సంస్థ (NNA) తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. స్థానిక కాలమానం ప్రకారం అర్ధరాత్రి తరువాత ఈ దాడులు జరిగాయి. నబాతియే నగరంతో పాటు క్ఫర్ జౌజ్, క్ఫర్ రేమాన్, జెబ్డైన్ పట్టణాలపై బాంబుల వర్షం కురిసింది. ఇటు క్ఫర్ టిబ్నిట్, రేహాన్ హైట్స్ ప్రాంతాలపై వరుసగా వైమానిక దాడులు జరిగాయని తెలుస్తోంది.నబాతియే, హరూఫ్ ప్రాంతాల్లో కనీసం ఎనిమిది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అల్-షర్కియా, డువైర్ మధ్య ఉన్న ఓ ఇంటిపై జరిగిన దాడిలో నలుగురు మరణించారు. క్ఫర్ సిర్ పట్టణంలో జరిగిన మరో దాడిలో ముగ్గురు మృతి చెందినట్లు ఎన్‌ఎన్‌ఏ వెల్లడించింది. అదే సమయంలో డువైర్ మునిసిపాలిటీ భవనం సమీపంలో మోటార్‌సైకిల్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరిగిన డ్రోన్ దాడిలో ఒకరు మరణించగా, మరొకరు గాయపడ్డారు. ఈ దాడులతో దక్షిణ లెబనాన్‌లో పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారింది.డీల్‌ కొలిక్కి రావడంలో ఆలస్యానికి లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల నేపథ్యం కూడా ఓ కారణమే!. కాల్పుల విరమణ అమల్లో ఉండగానే.. హెజ్‌బొల్లా స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటూ దాడులు చేసింది. ఈ దాడుల్లో దాదాపు 5 వేల మంది మరణించగా.. సాధారణ పౌరులే ఉన్నారనని చెబుతూ ఇజ్రాయెల్‌పై లెబనాన్‌ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. ఇటు లెబనాన్‌పై దాడులు ఆపకపోతే ఒప్పందానికి ముందుకు రామని.. అవసరమైతే భీకర యుద్ధం చేస్తామని ఇరాన్‌ హెచ్చరిస్తూ వచ్చింది. దీంతో ఈ విషయంలో మిత్రదేశాలైన అమెరికా-ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య మాటల యుద్ధం సైతం నడిచింది. ఒకానొక టైంలో దాడులు ఆపాలంటూ నెతన్యాహును ఉద్దేశించి ట్రంప్‌ తీవ్ర వ్యాఖ్యలు సైతం చేసినట్లు కథనాలు వెలువడ్డాయి. అయితే.. అవేవీ పట్టించుకోకుండా నెతన్యాహు ఇంతకాలం లెబనాన్‌పై పరిమిత దాడులు జరిపిస్తూ వచ్చారు. ఇజ్రాయెల్‌లో రాజకీయ ఒత్తిళ్లే అందుకు ప్రధాన కారణంగా తెలుస్తోంది. హర్ముజ్‌ వేదికగా ఇంతకాలం కొనసాగిన ఇరాన్–అమెరికా ఉద్రిక్తతలకు డీల్‌ తర్వాత చెక్‌ పడింది. అయితే.. ఈ డీల్‌పై ఇజ్రాయెల్‌లో నెతన్యాహు పట్ల తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే తాజా దాడులు జరిగినట్లు స్పష్టమవుతోంది. ఈ దాడులపై ఇటు ఇరాన్‌, అటు అమెరికాలు ఎలా స్పందిస్తాయో చూడాలి.

అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన తాజా శాంతి ఒప్పందంపై విమర్శలు చేస్తున్న ఇజ్రాయెల్ నేతలపై అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. ప్రస్తుతం ఇజ్రాయెల్‌కు మద్దతుగా నిలిచిన ఏకైక ప్రపంచ నాయకుడు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మాత్రమే అని అన్నారు. ఇలాంటి సమయంలో ట్రంప్ తమ ప్రధాన సమస్య అని భావించే వారు వాస్తవ పరిస్థితిని గుర్తించాలని ఘాటు హెచ్చరిక చేశారు.వైట్‌హౌస్‌లో నిర్వహించిన మీడియా సమావేశంలో వాన్స్ మాట్లాడుతూ.. ఇజ్రాయెల్ అంతర్జాతీయంగా ఒంటరిపడిందని, అమెరికా అందించిన దౌత్య, సైనిక సహకారాన్ని కొందరు ఇజ్రాయెల్ మంత్రులు గుర్తించడం లేదని విమర్శించారు. "Wake up and smell the reality" అంటూ వాన్స్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రస్తుతం ప్రపంచ రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమయ్యాయి.ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన ఇరాన్ యుద్ధంలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కలిసి పనిచేసినప్పటికీ, ఏప్రిల్ 8న కుదిరిన తొలి కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం తర్వాత విభేదాలు బయటపడినట్లు తెలుస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు యుద్ధాన్ని కొనసాగించాలని భావించగా, ట్రంప్ మాత్రం యుద్ధానికి ముగింపు పలకాలని నిర్ణయించుకున్నారని అమెరికా వర్గాలు చెబుతున్నాయి.ఇజ్రాయెల్ జాతీయ భద్రతా మంత్రి తాజాగా అమెరికా–ఇరాన్ ఒప్పందానికి తాము కట్టుబడి ఉండబోమని వ్యాఖ్యానించడం ఉద్రిక్తతకు దారితీసింది. దీనిపైనే వాన్స్ అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసినట్లు తెలుస్తోంది.ఇక ట్రంప్ కూడా ఇటీవల నెతన్యాహుపై అసహనం వ్యక్తం చేశారు. ఇజ్రాయెల్ ఉనికికి అమెరికా మద్దతే ప్రధాన కారణమని పేర్కొన్డాను. అలాగే నెతన్యాహును "crazy" అని వ్యాఖ్యానించినట్లు అమెరికా మీడియా నివేదించింది.అయితే నెతన్యాహు స్పందిస్తూ, అమెరికాతో ఉన్న కీలక సంబంధాలను కొనసాగించడం తమకు ఎంతో ముఖ్యమని, యుద్ధ సమయంలో అమెరికా అందించిన సహకారాన్ని ఇజ్రాయెల్ ఎప్పటికీ గుర్తుంచుకుంటుందని తెలిపారు.

బ్రస్సెల్స్‌: అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందంలోని హామీలను ఇరాన్ పాటించకపోతే మళ్లీ సైనిక చర్యలు చేపట్టేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్‌సెత్ గురువారం తెలిపారు. నాటో రక్షణ మంత్రుల సమావేశం అనంతరం బ్రస్సెల్స్‌లో ఆయన మీడియాతో మాట్లాడారు.ఒప్పందం అమలు, చర్చల సమయంలో ఇరాన్ నిబంధనలు పాటించకపోతే ట్రంప్ ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటుందని చెప్పారు. "ఈ చర్చల గడువులో ఇరాన్ చెప్పినట్టు చేయకపోతే, మేము మళ్లీ చర్యలు ప్రారంభించేందుకు సిద్ధంగా ఉంటామని అధ్యక్షుడు స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ నిబంధనలు పాటించకపోతే, అత్యంత కఠినమైన సముద్ర దిగ్బంధనాన్ని మళ్లీ అమలు చేసే సామర్థ్యం మాకు ఉంది" అని పీట్ హెగ్‌సెత్ అన్నారు.అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య 3 నెలలకు పైగా సాగిన ఘర్షణలకు ముగింపు పలికే లక్ష్యంతో ఇటీవల ఒప్పందం కుదిరిన విషయం తెలిసిందే. ఆ ఒప్పందంలో శత్రుత్వానికి ముగింపు, హార్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, ఆంక్షల సడలింపు, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై విస్తృత స్థాయి ఒప్పందం కోసం 60 రోజుల చర్చల ప్రక్రియ ప్రారంభించడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.ఇరాన్‌ బాధ్యతగా వ్యవహరిస్తేనే.. ఇరు పక్షాలు ఈ ఒప్పందాన్ని స్వాగతించినప్పటికీ ఒప్పందం ద్వారా లభించే ఆంక్షల సడలింపు, ఇతర ప్రయోజనాల వంటివి ఇరాన్ తన బాధ్యతలను పూర్తిగా నెరవేర్చిన తర్వాతే అమల్లోకి వస్తాయని అమెరికా అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.తాజా వ్యాఖ్యలతో, ఒప్పందం అమలు సమయంలో ఇరాన్ చర్యలను ట్రంప్ ప్రభుత్వం నిశితంగా పరిశీలించనున్నట్టు మరోసారి సంకేతాలు ఇచ్చింది. ఈ ఒప్పందాన్ని "పనితీరు ఆధారిత ఒప్పందం"గా పేర్కొంటున్నారు. ఇందులో ఆంక్షల సడలింపు, నిలిపివేసిన నిధుల విడుదల, ఇతర చర్యలు అన్నీ ఇరాన్‌ తీసుకునే చర్యలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.అయితే ఇరాన్ నిధుల విడుదల, సముద్ర ఆంక్షల సడలింపు వంటి హామీలను ఏ క్రమంలో అమలు చేయాలనే విషయంలో రెండు పక్షాల మధ్య ఇంకా విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఘర్షణల సమయంలో హార్ముజ్ జలసంధిలో అంతరాయం ఏర్పడటంతో ఇంధన మార్కెట్లలో తీవ్ర హెచ్చుతగ్గులు కనిపించాయి. అనేక నౌకలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల్లో ప్రయాణించాల్సి వచ్చింది.ఈ ఒప్పందంతో ఆ ప్రాంతంలో సముద్ర రాకపోకలు సాధారణ స్థితికి వస్తాయని వాషింగ్టన్ భావిస్తోంది. అదే సమయంలో ఇరాన్ ఒప్పంద నిబంధనలు పాటించకపోతే, సైనిక, ఆర్థిక ఒత్తిడిని మళ్లీ తీసుకురావచ్చని అమెరికా స్పష్టం చేసింది.

ఇజ్రాయెల్‌ను ఉద్దేశించి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో హాట్‌టాపిక్‌గా మారాయి. ఇరాన్‌తో కుదిరిన తాజా శాంతి ఒప్పందం అనేది ఇజ్రాయెల్‌కు దక్కిన బెస్ట్‌ డీల్‌ అని.. ఇంతకు మించి ఆ దేశానికి ఇంకేది అక్కర్లేదని.. ఇదే విషయాన్ని తాను నెతన్యాహుకి చెప్పానని అన్నారాయన.ఇరాన్–అమెరికా మధ్య తాజాగా కుదిరిన శాంతి ఒప్పందం అనంతరం అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఒప్పందానికి ముందు తాను ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహుతో మాట్లాడినట్లు చెప్పారు. అలాగే ఈ ఒప్పందం వల్ల ఇజ్రాయెల్‌కు ఉన్న అత్యంత పెద్ద భద్రతా ముప్పు తొలగిపోయిందని ఆయన అన్నారు. ఆ సంభాషణలో “ఆలోచించు బీబీ(నెతన్యాహుని ఉద్దేశించి.. ఆయన ముద్దు పేరు, పైగా రాజకీయ వర్గాల్లో అలానే పిలుస్తారు).. నీకు ఇది బెస్ట్ డీల్. ఇకపై ఇజ్రాయెల్‌పై అణు దాడి ప్రమాదం ఉండదు” అని చెప్పినట్లు ట్రంప్ తెలిపారు. ఇరాన్ వద్ద అణ్వాయుధం ఉండే ప్రమాదమే ఇజ్రాయెల్‌కు అతిపెద్ద భయం అని, ఈ ఒప్పందంతో ఆ ముప్పు తగ్గిందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. “ఇజ్రాయెల్ కోరుకున్న అత్యంత కీలకమైన భద్రతా హామీ ఇదే” అని నెతన్యాహుకు చెప్పినట్లు వెల్లడించారు.ఫ్రాన్స్‌ ఈవియన్-లెస్-బెయిన్స్‌లో G7 సమావేశం జరిగింది. దీనికి హాజరైన ట్రంప్‌ పారిస్‌లోని ఓ హోటల్‌లో ఆ దేశ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్‌ మాక్రాన్‌ ఇచ్చిన విందుకు ట్రంప్‌ హాజరయ్యారు. అక్కడే ఆయన ఇరాన్‌తో ఒప్పందానికి సంబంధించిన ఎంవోయూ మీద సంతకం చేశారు. ఆ సమయంలోనే ఆయన పై వ్యాఖ్యలు చేశారు.మరోవైపు అమెరికా-ఇరాన్‌ ఒప్పందంపై పూర్తి స్పష్టత ఇంకా లేదు. ఎంవోయూ ప్రకారం.. ఇరాన్ తన అధిక శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వలను తగ్గించాల్సి ఉంటుందని, అలాగే కొన్ని ఆంక్షల సడలింపు అంశాలు కూడా ఉన్నాయని సమాచారం. ఇదే సమయంలో లెబనాన్ ప్రాంతంలో ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్యలు, హెజ్‌బొల్లా గ్రూపుల అంశం వంటి సున్నిత విషయాలు కూడా ఈ ఒప్పంద చర్చల్లో భాగమయ్యాయి.అమెరికా-ఇజ్రాయెల్‌ సంయుక్త బలగాలు ఇరాన్‌పై దాడికి దిగడంతోనే పశ్చిమాసియా యుద్ధం మొదలైందన్న సంగతి తెలిసిందే. అయితే మధ్యలో కాల్పుల విరమణకు ఇరు వర్గాలు అంగీకరించినప్పటికీ.. హెజ్‌బొల్లాను తుడిచిపెట్టే ఉద్దేశంతో లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ భీకర దాడులు జరిపింది. ట్రంప్‌ స్వయంగా జోక్యం చేసుకుని వద్దని వారించినా.. నెతన్యాహు మాత్రం పరిమిత దాడులు కొనసాగిస్తూ వచ్చారు. ఈ క్రమంలో లెబనాన్‌లో భారీగా ప్రాణ నష్టం(దాదాపు 5 వేలమంది) సంభవించింది. అయితే ఇరాన్‌-అమెరికా ఒప్పందంలో లెబనాన్‌ సహా అన్ని ప్రాంతాల్లో సైనికచర్యలు నిలిపి వేయాలనే ప్రతిపాదన ఉంది.ఇప్పటికే ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు మాత్రం తమ భద్రత కోసం చేపట్టే చర్యల నుంచి వెనక్కి తగ్గేది లేదని స్పష్టం చేశారు. మరోవైపు, ఈ ఒప్పందంపై ఇజ్రాయెల్ రాజకీయ వర్గాల్లో కూడా భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రతిపక్షాలతో పాటు సొంత వర్గంలోని కొందరు మాజీ నేతలు నెతన్యాహుపై ఒత్తిడిని పెంచే అవకాశం లేకపోలేదు. మొత్తం మీద, ఇరాన్–అమెరికా ఒప్పందం కేవలం ప్రాంతీయ రాజకీయాలకే కాకుండా, ఇజ్రాయెల్ భద్రతా సమీకరణాలపై కూడా పెద్ద ప్రభావం చూపేలా మారిందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

టెహ్రాన్ ‘విజయం’ అంటోంది.. కానీ ఇరాన్ ప్రజలు ‘ఉపశమనం’ అంటున్నారు. అమెరికాతో ఒప్పందాన్ని ప్రభుత్వం రాజకీయ గెలుపుగా చూపిస్తుండగా, సంక్షోభంలో కూరుకుపోయిన ప్రజలు మాత్రం తమ జీవితం మెరుగుపడుతుందా?.. ధరలు తగ్గుతాయా? ఉద్యోగాలు వస్తాయా? పిల్లల భవిష్యత్తు బాగుంటుందా? అనే దానిపైనే దృష్టి పెట్టారు. ఆర్థిక కష్టాలు, యుద్ధ భయాలే ఈ ఒప్పందానికి అసలు కారణమన్న అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. సాధారణ ప్రజలు మాత్రం దాన్ని తమ జీవితాల్లో కొంత వెలుగు నింపే అవకాశంగా చూస్తున్నారు.గత కొన్నేళ్లుగా అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి. దేశ ప్రధాన ఆదాయ వనరైన చమురు ఎగుమతులపై పరిమితులు విధించడంతో విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గిపోయాయి. ఫలితంగా ఇరానియన్ రియాల్ విలువ క్షీణించింది. ద్రవ్యోల్బణం భారీగా పెరిగి నిత్యవసర వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. ఒకప్పుడు మధ్యతరగతికి అందుబాటులో ఉన్న అనేక వస్తువులు ఇప్పుడు విలాసంగా మారిపోయాయి.టెహ్రాన్‌కు చెందిన 45 ఏళ్ల ఉపాధ్యాయుడు అలీ రెజా మాటల్లో చెప్పాలంటే.. మాకు రాజకీయ విజయాలు అవసరం లేదు. మార్కెట్‌కు వెళ్లినప్పుడు సరుకులు కొనగలిగితే అదే విజయం.. ఈ భావన ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా కనిపిస్తోంది. ప్రజల దృష్టిలో అమెరికాతో ఒప్పందం అంటే అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో గెలుపు కాదు.. కుటుంబ ఖర్చులు తగ్గే అవకాశం అని భావిస్తున్నారు.ఆంక్షల అసలు ప్రభావం ప్రజలపైనే.. అమెరికా ఆంక్షల కారణంగా ఇరాన్‌లో కేవలం చమురు ఆదాయం మాత్రమే తగ్గలేదు. విదేశీ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలతో సంబంధాలు దెబ్బతినడంతో మందులు, వైద్య పరికరాలు, పరిశ్రమలకు అవసరమైన ముడిసరుకుల దిగుమతులు కూడా కష్టతరమయ్యాయి. క్యాన్సర్, అరుదైన వ్యాధుల చికిత్సకు అవసరమైన మందులు దొరకక చాలా కుటుంబాలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాయి.ఇరాన్ యువత పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా ఉంది. నిరుద్యోగం, తక్కువ వేతనాలు, విదేశాల్లో అవకాశాల కొరత కారణంగా వేలాది మంది యువకులు నిరాశలో ఉన్నారు. చాలా మంది ఉన్నత విద్య పూర్తిచేసినా సరైన ఉద్యోగాలు దొరకడం లేదు. ఆర్థిక ఆంక్షల కారణంగా విదేశీ పెట్టుబడులు తగ్గిపోవడంతో పరిశ్రమలు కూడా ఆశించిన స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందలేదు. అందుకే అమెరికాతో ఒప్పందం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థ పుంజుకుంటే కొత్త ఉద్యోగ అవకాశాలు వస్తాయని యువత ఆశిస్తోంది.మహిళల ఆశలుఇటీవలి సంవత్సరాల్లో ఇరాన్‌లో మహిళల హక్కుల కోసం పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమాలు జరిగాయి. ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగుపడితే సమాజంలో మరిన్ని సంస్కరణలు వస్తాయనే ఆశ కొంతమంది మహిళల్లో ఉంది. అయితే ఒప్పందం వల్ల రాజకీయ స్వేచ్ఛలు పెరుగుతాయా అనే విషయంలో మాత్రం సందేహాలు ఉన్నాయి. అలాగే ఇరాన్‌లో మహిళల విద్యా స్థాయి గణనీయంగా పెరిగినా, ఉద్యోగ అవకాశాలు మాత్రం పరిమితంగానే ఉన్నాయి. ఆర్థిక వ్యవస్థ పుంజుకుంటే ప్రైవేట్ రంగంలో కొత్త అవకాశాలు వస్తాయని, మహిళల ఉపాధి పెరుగుతుందని చాలామంది భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా యువతులు ఈ ఒప్పందాన్ని ఉపాధి, ఆర్థిక స్వావలంబన దిశగా ఒక అవకాశంగా చూస్తున్నారు. మరోవైపు, 2022లో జరిగిన Mahsa Amini protests తర్వాత మహిళల హక్కులు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛల అంశాలు ఇరాన్‌లో ప్రధాన చర్చగా మారాయి. ఆర్థికంగా ప్రపంచంతో సంబంధాలు పెరిగితే సమాజంలో మరింత తెరవెనుకత, సంస్కరణలకు అవకాశం ఏర్పడుతుందనే ఆశ కొందరు మహిళల్లో ఉంది. ప్రజల్లో ఆందోళన..మరో ముఖ్యమైన అంశం యుద్ధ భయం. గత కొంతకాలంగా అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు, ఇజ్రాయెల్‌తో పెరిగిన ఘర్షణలు ప్రజల్లో ఆందోళన పెంచాయి. మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధం మరింత విస్తరిస్తే తమ జీవితాలపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందని చాలామంది భావిస్తున్నారు. అందుకే ఈ ఒప్పందం ద్వారా ఉద్రిక్తతలు తగ్గితే అదే తమకు పెద్ద ఊరట అని చెబుతున్నారు. అయితే ఆశలతో పాటు అనుమానాలు కూడా ఉన్నాయి. గతంలో కూడా అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఒప్పందాలు కుదిరినా తరువాత అవి నిలవలేదు. అందుకే ‘ఈసారి నిజంగా మార్పు వస్తుందా?’ అనే సందేహం చాలా మందిలో కనిపిస్తోంది. ఒప్పందం కుదిరిందనే వార్త కంటే, దాని ఫలితాలు తమ జేబుల్లో కనిపిస్తాయా లేదా అన్నదే వారికి ముఖ్యం.రాజకీయంగా చూస్తే టెహ్రాన్ దీనిని విజయగాథగా చెప్పుకోవచ్చు. కానీ సాధారణ ఇరానీయులకు ఇది విజయోత్సవాల విషయం కాదు. రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న ధరలు తగ్గడం, ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరగడం, యుద్ధ భయం తగ్గడం, పిల్లలకు మెరుగైన భవిష్యత్తు దొరకడం వారికి అసలైన విజయం అదే. అందుకే అమెరికాతో కుదిరిన ఈ ఒప్పందాన్ని ఇరాన్ ప్రజలు ‘గెలుపు’గా కాదు, ‘బతుకును నిలబెట్టే ఆశాకిరణం’గా చూస్తున్నారు. దీంతో, ఈ ఒప్పందం నిజంగా ఇరాన్ ప్రజల జీవితాల్లో మార్పు తీసుకువస్తుందా? లేక రాజకీయ ప్రచారానికే పరిమితమవుతుందా? అన్నది రాబోయే నెలల్లో తేలనుంది.

దుబాయ్‌: పశ్చిమాసియాలో యుద్ధాన్ని ముగించి, శాంతిని నెలకొల్పాలంటే లెబనాన్‌ నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం పూర్తిగా వైదొలగాలని ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాగ్చీ మంగళవారం తేల్చిచెప్పారు. అమెరికాతో కుదిరిన తాత్కాలిక ఒప్పందంలో ఈ అంశాన్ని చేర్చినట్లు వెల్లడించారు. అయితే, ఈ షరతును ఇజ్రాయెల్‌ ఇప్పటికే తిరస్కరించిందని అన్నారు. ఇజ్రాయెల్‌ వైఖరిలో మార్పు రాకపోతే తాత్కాలిక ఒప్పందం నిరీ్వర్యమైపోయి, మళ్లీ పూర్తిస్థాయి యుద్ధం ప్రారంభం కావొచ్చని ఉద్ఘాటించారు. అమెరికా, ఇరాన్‌ మధ్య కుదిరిన ఒప్పందాన్ని ఇరుపక్షాలు ఇంకా బహిర్గతం చేయలేదు. అందులోని అంశాలపై అమెరికా, ఇరాన్‌ అధికారులు అప్పుడప్పుడు పరస్పర విరుద్ధమైన వివరణలు ఇచ్చారు. ఈ ఒప్పందంలో ఇజ్రాయెల్‌ భాగస్వామి కాదు. ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ కలిసి ఇరాన్‌పై దాడులు ప్రారంభించిన సంగతి తెలిసిందే. అప్పటి నుంచి లెబనాన్‌లో ఇరాన్‌ మద్దతు కలిగిన హెజ్‌బొల్లా మిలిటెంట్‌ గ్రూప్‌తో ఇజ్రాయెల్‌ పోరాడుతోంది. లెబనాన్‌లో విస్తృతమైన ప్రాంతాలను ఇప్పటికే స్వా«దీనం చేసుకుంది. దక్షిణ లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్‌ దురాక్రమణ ఇంకా కొనసాగితే.. అది తాత్కాలిక ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించడమే అవుతుందని అబ్బాస్‌ అరాగ్చీ స్పష్టంచేశారు. ఈ యుద్ధ సమయంలో ఆక్రమించిన ప్రాంతాల నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ బలగాలు వెనక్కి వెళ్లకపోతే యుద్ధం పూర్తిగా ముగిసినట్లు కాదని పేర్కొన్నారు. లెబనాన్‌ నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ ఉపసంహరణ అంశాన్ని ఒప్పందంలో చేర్చలేదని అమెరికా అధికారి ఒకరు చెప్పారు. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు సోమవారం మాట్లాడుతూ.. అవసరమైనంత కాలం తమ సైన్యం లెబనాన్‌లోనే ఉంటుందని అన్నారు. అయితే ఇరాన్‌ పట్టుబడుతున్నట్లుగా, లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్‌ సహా సైనిక కార్యకలాపాలను ముగించాలని ఈ ఒప్పందంలో ఉన్నట్లు తాజాగా పాకిస్తాన్‌ వెల్లడించింది.

ఎంతమాత్రం అవసరం లేని దుర్మార్గపు యుద్ధాన్ని 108 రోజులపాటు సాగించి ఇరాన్‌కే గాక ప్రపంచానికంతా తీవ్ర నష్టాలు కలిగించిన అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్, తానిక ఏమీ చేయలేనని గ్రహించి కావచ్చు యుద్ధ విరమణకు ‘అవగాహనా పత్రం’ ఒకటి ఇరాన్‌తో పాటు ప్రకటించారు. ఆ పత్రంపై ఈ నెల 19న జెనీవాలో జరగగలవంటున్న సంతకాలకు ట్రంప్‌ సహచర యుద్ధవీరుడు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని నెతన్యాహూ నుంచి కొత్త విఘాతాలు ఏర్పడని పక్షంలో, మరొక రెండు మాసాలకు మలివిడత చర్చలు జరుగుతాయి. అంతవరకు అందరం మధ్యంతర ఊపిరి పీల్చుకున్నా, తదనంతర పరిస్థితిపై ఇంకా ఊపిరి బిగబట్టవలసిందే.కుదిరినట్టేనా ‘అవగాహన’?ఆ ‘పత్రం’లో ఏమున్నదనే వివరాలు జెనీవాలో సంతకాల తర్వాతే ప్రకటిస్తామని అంటున్నారు. ఇంతవరకు ట్రంప్‌ చెప్పిన దానినిబట్టి, అన్ని క్షేత్రాలలో కాల్పులు వెంటనే ఆగిపోతాయి. ఇరాన్‌ రేవులపై దిగ్బంధాన్ని అమెరికా, హార్మూజ్‌పై దిగ్బంధాన్ని ఇరాన్‌ ఎత్తివేస్తాయి. ఓడలపై ఇరాన్‌ సుంకాలు విధించదు. చమురు రవాణా మునుపటి వలె స్వేచ్ఛగా సాగవచ్చు. ట్రంప్‌ చేసిన ప్రకట నను ఇరాన్‌ ఖండించలేదు. చర్చలకు మధ్యవర్తిత్వం వహించిన పాకిస్తాన్‌ ప్రధాని షెహబాజ్‌ షరీఫ్‌ చెప్పిన దాని ప్రకారం, యుద్ధం అన్ని క్షేత్రాలలో వెంటనేగాక శాశ్వతంగా కూడా నిలిచిపోతుంది. ఇంకా ఇతరత్రా వెల్లడవుతున్న వివరాల ప్రకారం, అమెరికా స్తంభింపజేసిన 24 బిలియన్‌ డాలర్ల నిధులలో మొదట సగం మేర విడుదల చేస్తారు. ఇరాన్‌ పునర్‌ నిర్మాణానికి అమెరికా మిత్ర దేశాలతో కలిసి 300 బిలియన్లు సమకూర్చుతారు. అవగాహనా పత్రంలో ఇరాన్‌ యురేనియం నిల్వలు, క్షిపణులు, హమాస్, హెజ్బొల్లా, హౌతీల వంటి మిలిటెంట్‌ సంస్థల ప్రస్తావనలు లేవు. ఈ చర్చలు మలిదశలో ఉండగలవన్నది సూచన.ఇరాన్‌ రేవుల దిగ్బంధాల ఎత్తివేత 19 లోగా పూర్తిగా జరిగితేనే తాము అవగాహనా పత్రంపై సంతకాలు చేయగలమని ఇరాన్‌ వెంటనే స్పష్టం చేసింది. ఇందులోని మెలిక ఏమంటే, అమెరికా తాను చేయగలిగింది తాను చేయవచ్చుగాక. కానీ, లెబనాన్‌పై, అక్కడి హెజ్బొల్లాపై దాడులను కొనసాగిస్తున్న ఇజ్రాయెల్, ఇపుడు ఆపుతుందా అన్నది పెద్ద ప్రశ్న. చివరకు ఆదివారం రాత్రి తన ప్రక టనకు కొద్ది గంటల ముందు కూడా నెతన్యాహూను ట్రంప్‌ పరుషమైన భాషలో హెచ్చరించవలసి వచ్చింది. ఆ మీదట నెతన్యాహూతో పాటు ఆయన రక్షణ మంత్రి కట్జ్‌ అసాధారణమైన రీతిలో సంయుక్త ప్రకటన చేస్తూ, తాము దాడులు చేస్తున్నది హెజ్బొల్లాపై తప్ప లెబనాన్‌పై కాదని వివరించబూనారు. అది నిజం కాదని అందరికీ తెలుసు. గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌ సృష్టి దీర్ఘకాలిక లక్ష్యంగా గల ఇజ్రాయెల్, అందుకోసం పాలస్తీనా, జోర్డాన్‌లతో పాటు లెబనాన్‌ తదితర అరబ్‌ దేశాల భూభాగాలను ఆక్రమించటం ఒక కార్యక్రమంగా నేటికీ కొనసాగిస్తున్నది. ఆ మేరకు జియోనిస్టు సిద్ధాంత కర్తలు ప్రతిపాదించిన ఒక మ్యూపును నెతన్యాహూ నిరుడు విడుదల చేస్తూ, తానందుకు కట్టుబడి ఉన్నాన న్నారు. పాలస్తీనాను మొత్తంగా ఇజ్రాయెల్‌లో భాగంగా చూపే మ్యాపును ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్‌ అసెంబ్లీలోనే ప్రదర్శించారు.‘గ్రేటర్‌ ఇజ్రాయెల్‌’ ఆగుతుందా?నిజానికి ప్రస్తుత యుద్ధాన్ని అణ్వాయుధాల సాకుతో అమె రికాతో కలిసి మొదలుపెట్టడంలోని రహస్యోద్దేశం కూడా పాలస్తీనా ఆక్రమణకు, పశ్చిమాసియాలో ఆధిపత్యానికి అడ్డంకిగా గల ఇరాన్‌ను విచ్ఛిన్నం చేయటమేనన్నది రహస్యం కాదు. అందుకే, ప్రస్తుత యుద్ధంలో శాంతి ప్రయత్నాలకు ప్రతిసారి విఘాతం కలి గిస్తూ వస్తున్న ఇజ్రాయెల్, అవగాహనా పత్రం అమలును మరొక మారు భంగపరచబోదన్న హామీ లేదు. అందుకే కావచ్చు ఇరాన్‌ నాయకత్వం, అవగాహన అంటూ కుదిరినా తమ వేళ్లు ఎల్లప్పుడూ ట్రిగ్గర్‌పైనే ఉంటాయని ఆ వెంటనే ప్రకటించింది.సమస్యలలో సులభమైన వాటిపై ప్రస్తుతానికి రాజీ కుదురు తున్నది. జరుగుతున్న దాడుల నిలిపివేత, నౌకా దిగ్బంధాల ఎత్తివేత వంటివి తేలికైన విషయాలు. అందువల్ల చమురు, సరకుల రవాణాలు సాఫీగా జరిగి ఇరాన్, గల్ఫ్‌ దేశాలతో పాటు ప్రపంచాని కంతా ఉపయోగకరమవుతుంది. తమకిచ్చిన హామీలు జెనీవా సంతకాల తర్వాత 60 రోజులపాటు సక్రమంగా అమలైతేనే మలి విడత చర్చలు జరప గలమని ఇరాన్‌ స్పష్టం చేసింది. అంతా అదే ప్రకారం జరుగుతుందనీ, మొదట ఈ నెల 19 వరకూ, తర్వాత 60 రోజుల వరకూ ఇజ్రాయెల్‌ను ట్రంప్‌ పూర్తి నియంత్రణలో ఉంచ గలరనీ, మరొకవైపు హెజ్బొల్లాను ఇరాన్‌ నియంత్రించగలదనీ భావించినా, ఆ మలి విడత చర్చలు ఎంత మాత్రం తేలిక కాబోవు. అప్పటి అజెండా క్లిష్టమైనది కాగలదు.వాటిలో అన్నింటికన్న ప్రధానమైనది ఇరాన్‌ అణుశక్తి కార్య క్రమం. ఆదివారం రాత్రి ట్రంప్‌ తమ ఒప్పందాన్ని ప్రకటిస్తూ,అంతా సాధారణ పరిస్థితికి చేరినాక తాము ఇరాన్‌లో ప్రవేశించి యురేనియంను స్వాధీనపరచుకుని, అమెరికాకు తెచ్చి నిరుపయో గంగా మార్చగలమన్నారు.ఆ పని చేయటంవల్ల ఇజ్రాయెల్‌కు అణుముప్పు తొలగిపోతుందని, కనుక ప్రస్తుతానికి మౌనంగా ఉండాలంటూ నెతన్యాహూను ఒప్పించినట్లు వార్తలు చెప్తున్నాయి. కానీ, ఇరాన్‌ వార్తలు ఇందుకు భిన్నంగా ఉన్నాయి. శాంతియుత ఉప యోగం తమ అంతర్జాతీయ హక్కు అని మొదటినుంచి ప్రకటిస్తున్న ఇరాన్, అది ఎప్పటికీ వదలుకోబోమనీ, యురేనియం శుద్ధి శాతాన్ని ప్రస్తుత 60 శాతం నుంచి గణనీయంగా తగ్గించి, అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ తనిఖీలు మరింత పెరిగేందుకు అనుమతించగల మనీ చెప్తున్నది. తమ క్షిపణులు ఆత్మరక్షణకు తప్పనిసరి గనుక వాటి పరిధి తగ్గింపు ఆమోదయోగ్యం కాదనీ, మిలిటెంట్‌ సంస్థలు ప్రధా నంగా ఆయా ప్రాంతాల పరిస్థితులను బట్టి స్వతంత్రంగా పని చేస్తాయి గనుక, వాటిని నిరోధించే శక్తి తమకు లేదనీ అంటున్నది. ఏం సాధించినట్టు?ఇంతకూ, ఫిబ్రవరి 28న ఆరంభించిన ‘ఆపరేషన్‌ ఎపిక్‌ ఫ్యూరీ’లో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ సాధించిందేమిటి? ఇరాన్‌తో చర్చలు ఒక కొలిక్కి వస్తుండగా దాడులకు పాల్పడ్డ అమెరికా తన విశ్వసనీయతను కోల్పోవటం మొదటి ఘనత. ఇస్లామిక్‌ వ్యవస్థ మార్పు (రెజీమ్‌ ఛేంజ్‌), అణుశక్తి సామర్థ్య నిర్మూలన, బాలిస్టిక్‌ క్షిపణుల ధ్వంసం, మిలిటెంట్‌ మిత్రుల అంతం అనే లక్ష్యాలలో ఏ ఒక్కటీ నెరవేరక పోవటం రెండవ ఘనత. అగ్రనేత ఖొమెనేయ్‌ని కుటుంబంతో సహా మొదటి రోజునే ప్రాణాలు తీసినా ఇరానీ నాయ కత్వం, జాతి మొత్తం ఏకమై నిలిచి నెలల తరబడి ప్రతిఘటించేట్లు చేయటం మూడవ ఘనత. ఇరాన్‌ ప్రతిఘటనతో స్వయంగా తమ స్థావరాలతో పాటు ఇజ్రాయెల్, గల్ఫ్‌ దేశాలు తీవ్ర నష్టాలకు గురి కావటం నాల్గవ ఘనత. చమురు, గ్యాస్‌ సమస్యలతో ప్రపంచం అతలాకుతలం కావటం అయిదో ఘనత. ఇరాన్‌ ‘బేషరతుగా లొంగిపోవాలన్న డిమాండ్‌ ఏమైందో అమెరికా అధ్యక్షుడే చెప్పాలి.టంకశాల అశోక్‌వ్యాసకర్త సీనియర్‌ సంపాదకుడు

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు తగ్గుముఖం పడుతున్నాయన్న సంకేతాల మధ్య లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ మరోసారి డ్రోన్ దాడులకు పాల్పడింది. దక్షిణ లెబనాన్‌లో మంగళవారం జరిగిన వరుస డ్రోన్ దాడుల్లో కనీసం నలుగురు మరణించగా, పలువురు గాయపడినట్లు లెబనాన్ నేషనల్ న్యూస్ ఏజెన్సీ (NNA) వెల్లడించింది.మయ్‌ఫదౌన్ గ్రామంలో ఓ కారును లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ డ్రోన్ దాడి చేసింది. పేలుడు జరిగిన తర్వాత ఘటనాస్థలికి చేరుకున్న వారిపై మరోసారి డ్రోన్ దాడి జరగడంతో ఇద్దరు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. దీనిని "డబుల్ ట్యాప్ స్ట్రైక్"గా అధికారులు పేర్కొన్నారు. మరోవైపు షౌకిన్ పట్టణంలో జరిగిన డ్రోన్ దాడిలో మరో ఇద్దరు మరణించారు.అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య తాత్కాలిక శాంతి అవగాహన కుదిరిన నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్–హెజ్బొల్లా మధ్య పోరాటం కొంత తగ్గినప్పటికీ పూర్తిగా ఆగలేదని తాజా ఘటనలు సూచిస్తున్నాయి. మంగళవారం మొత్తం దక్షిణ లెబనాన్‌లో డ్రోన్ దాడులు, క్షిపణి ప్రయోగాలు, ఫిరంగి కాల్పులు కొనసాగినట్లు ఎన్‌ఎన్‌ఏ తెలిపింది. అదే సమయంలో రాజధాని బీరూట్‌పై కూడా ఇజ్రాయెల్ నిఘా డ్రోన్లు చక్కర్లు కొట్టాయి.ఈ ఏడాది మార్చి 2 నుంచి ఇరాన్‌కు మద్దతుగా హెజ్బొల్లా ఇజ్రాయెల్‌పై దాడులు చేస్తుంది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా ఇజ్రాయెల్ చేపట్టిన సైనిక చర్యల్లో ఇప్పటివరకు 3,820 మందికిపైగా మరణించారు. సుమారు 12 లక్షల మంది నిరాశ్రయులయ్యారని లెబనాన్ అధికారులు చెబుతున్నారు. మరోవైపు ఈ ఘర్షణల్లో కనీసం 28 మంది ఇజ్రాయెల్ సైనికులు, నలుగురు పౌరులు మరణించినట్లు సమాచారం.

అమెరికా లేకుంటే ఇజ్రాయెల్‌ ఉండేది కాదంటూ డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఆ దేశాన్ని రక్షించిన ఘనత తనదేనంటూ చెప్పుకొచ్చారు. ఇజ్రాయెల్ మనుగడ, భద్రత.. అమెరికా మద్దతుపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉన్నాయంటూ వ్యాఖ్యానించారు. ఫ్రాన్స్‌లో జరిగిన జీ7 సదస్సు సందర్భంగా ఈ వాఖ్యలు చేశారు. ఆ దేశాన్ని రక్షించడంలో తన సొంత విధానాలే నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషించాయన్నారు. తాను చేసిన పనులను చేయడానికి మరే ఇతర అధ్యక్షుడూ సిద్ధంగా లేరన్నారు.ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహుతో తనకున్న సంబంధాలు బలంగా ఉన్నాయని వివరిస్తూనే.. లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ జరుపుతున్న సైనిక చర్య పట్ల అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. ఇజ్రాయెల్.. లెబనాన్ విషయంలో మరింత బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాల్సి ఉందంటూ పేర్కొన్నారు. ఒకప్పుడు ప్రముఖ నిపుణులకు నిలయంగా ఉన్న లెబనాన్.. కాలక్రమేణా తీవ్రంగా క్షీణించిపోవడంపై ట్రంప్ విచారం వ్యక్తం చేశారు.లెబనాన్, హెజ్బొల్లా విషయంలో ఇజ్రాయెల్ వ్యవహరించిన తీరుపై తాను సంతృప్తిగా లేనన్నారు. ఈ ఘర్షణ చాలా కాలంగా సాగుతోందని.. ఇది ఇరాన్‌తో ఇటీవలే కుదిరిన ఒప్పందాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందన్నారు. ఇజ్రాయెల్‌కూడా శాంతి ఒప్పందానికి ఒప్పుకోవాలి. శుక్రవారం లోపు హర్మూజ్‌ పూర్తి ఓపెన్‌ అవుతుంది. ఇకపై హర్మూజ్‌లో టోల్‌ ఫీజు ఉండదన్న ట్రంప్‌.. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాలు కలిగి ఉండకూడదన్నారు.కాగా, దాదాపు 107 రోజులుగా హార్మూజ్‌ జలసంధి దిగ్బంధంతో నెలకొన్న అంతర్జాతీయ చమురు సంక్షోభానికి ముగింపు పలుకుతూ, పశ్చిమాసియాలో యుద్ధజ్వాలలను ఆర్పేస్తూ అమెరికా, ఇరాన్‌ చరిత్రాత్మక శాంతి ఒప్పందం కోసం సమష్టిగా ముందుకొచ్చాయి. పరస్పర షరతులకు సమ్మతి తెలుపుతూ జూన్‌ 19వ తేదీన శాంతి ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయబోతున్నట్లు అటు అమెరికా, ఇటు ఇరాన్‌ ప్రకటించాయి.ఈ నేపథ్యంలో నెతన్యాహు కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఆయన మీడియాతో మాట్లాడుతూ.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌తో తనకు కొన్నిసార్లు విభేదాలు వస్తుంటాయని.. అయితే, అమెరికాతో సంబంధాల విషయంలో ఇజ్రాయెల్‌ తన సొంత ప్రయోజనాలకే కట్టుబడి ఉందని.. ఇరాన్‌ దగ్గర అణ్వాయుధాలు లేకుండా చూడటమే తమ లక్ష్యమంటూ మరోసారి తేల్చి చెప్పారు.

ప్రపంచాన్ని పలుమార్లు అంతిమ ఘడియల అంచులవరకూ తీసుకెళ్లిన పశ్చిమాసియా యుద్ధం పరిసమాప్తమైంది. ఘర్షణలు నిలిచిపోయాయని ఈ 107 రోజుల్లో అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్‌ ట్రంపే స్వయంగా ప్రకటించిన సందర్భాలు చాలా ఉన్నాయి గనుక, యుద్ధం ఆగిందంటే ఎవరూ నమ్మలేదు. చివరకు ఇరాన్‌ ధ్రువీకరించాకే ట్రంప్‌ మాటను అందరూ విశ్వసించారు. దీన్ని భగ్నం చేసితీరాలన్న కాంక్షతో ఇజ్రాయెల్‌ చెలరేగిపోతోంది. లెబనాన్‌పై క్షిపణి దాడులు చేస్తోంది. హార్మూజ్‌ జలసంధి దగ్గర ప్రస్తుతం 800 నౌకలు నిలిచిపోయాయి. వీటిల్లోని 20,000 మంది సిబ్బంది దిక్కుతోచని స్థితిలో పడ్డారు. అంతక్రితం మాటెలా వున్నా ట్రంప్‌ రెండో ఏలుబడిలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ అవిభక్త కవలల్లా ప్రవర్తించటం మొదలెట్టాయి. సకల వ్యవస్థల్లో ఇజ్రాయెల్‌ చాపకింద నీరులా విస్తరిస్తున్న తీరుపై అమెరికా ఉన్నతాధికార యంత్రాంగంలోనే భయాందోళనలు అలుముకున్నాయి. నిరుడు సెప్టెంబర్‌లో ట్రంప్‌ వీరాభిమాని, మాగా ఉద్యమ సారథుల్లో ఒకరైన చార్లీ కిర్క్‌ను దుండగుడు కాల్చిచంపిన ఉదంతంలో ఇజ్రాయెల్‌ హస్తముందని ఆ ఉద్యమకారులే ఆరోపించారు. అతను ఇరాన్‌పై యుద్ధానికి బద్ధవ్యతిరేకి. ఒబామా హయాంలో ఇరాన్‌తో కుదిరిన అణు ఒప్పందాన్ని గత ఏలుబడిలోనే రద్దుచేసిన ట్రంప్‌... దాన్ని తలదన్నేలా కొత్త ఒప్పందం సాధించితీరతానని శపథం చేశారు. తాజా ఒప్పందం వివరాలు తెలియాల్సేవున్నా, ఇరు దేశాలమధ్యా కుదిరిందంటున్న అవగాహన గమనిస్తే ఆ శపథం నీరుగారినట్టే. తననూ, పార్టీనీ, దేశాన్నీ అధః పాతాళానికి నెట్టేసిన ఈ యుద్ధం నుంచి బయటపడాలని మొదటి వారానికే ట్రంప్‌ తహతహలాడారు. కానీ దోవ దొరకలేదు. దీనికి ప్రపంచం భారీ మూల్యం చెల్లించింది. క్షిపణి దాడుల్లో దాదాపు 4,000 మంది ఇరాన్‌ పౌరులు చనిపోగా, అమెరికావైపు 13 మంది సైనికులు మరణించారు. ఇరాన్‌లో 240 వైద్య ఆరోగ్య కేంద్రాలు ధ్వంసంకాగా, 20 పాఠశాలలు శిథిలాలయ్యాయి. ప్రపంచ పురావస్తు సంపదగా గుర్తించిన అయిదు ప్రాంతాలు, 54 మ్యూజియంలు నాశనమయ్యాయి. చివరకు హార్మూజ్‌లో భారత్‌ వస్తున్న నౌకపై దాడి జరిగి మన నావికులు ముగ్గురు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. విమాన ఇంధన ధరలు రెట్టింపు కావటంతో పలు సంస్థలు వేలాది విమాన సర్వీసుల్ని రద్దు చేశాయి. చమురు ధరలు పైపైకి ఎగబాకి ద్రవ్యోల్బణం పెరిగింది. ఈ యుద్ధంతో మూడున్నర కోట్లమంది పేదరికంలోకి జారుకున్నారని ఏప్రిల్‌ నెలాఖరున ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రకటించింది. అమెరికా యుద్ధ వ్యయం లక్ష కోట్ల డాలర్లు ఉండొచ్చని హార్వర్డ్‌ ఆర్థికవేత్త లిండా బిల్మ్స్‌ అంచనా. విదేశీ యుద్ధాల్లో అమెరికా ప్రమేయం ఉండబోదని హామీ ఇచ్చి అధికారంలోకొచ్చిన ట్రంప్‌... దేశాన్ని యుద్ధం ఊబిలోకి నెట్టారు. యుద్ధం మొదలెడుతూనే ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీతోసహా పలువురు అగ్రనాయకుల్ని హతమార్చి అమెరికా చాలా నష్టపోయింది. ఉన్నంతలో మధ్యేవాద దృక్పథంతో ఉండే ఆ నాయకత్వంతో పోలిస్తే ఇప్పుడున్నవారంతా అత్యంత కఠినంగా వ్యవహరించే రకం. అందుకే ‘బేషరతు లొంగుబాటు’ తప్ప దేనికీ అంగీకరించబోనని మొదట్లో బీరాలు పలికిన ట్రంప్, చివరకు రాజీకోసం కాళ్లావేళ్లా పడాల్సివచ్చింది. ఇంతకూ తనదగ్గరున్న శుద్ధి చేసిన యురేనియంను ఇవ్వ డానికీ, బాలిస్టిక్‌ క్షిపణుల తయారీని ఆపటానికీ, హార్మూజ్‌ వద్ద యథాపూర్వస్థితి పునరుద్ధరణకూ ఇరాన్‌ అంగీకరించిందా? మరో నాలుగు రోజుల్లో ఆ సంగతి తేలాక ట్రంప్‌ పరువు మరింత దిగజారుతుంది. వచ్చే నవంబర్‌ మధ్యంతర ఎన్నికలనాటికి ఆర్థికవ్యవస్థ ఎంతో కొంత మెరుగు పడితేనే రిపబ్లికన్‌ పార్టీకి ఓట్లు రాలతాయనీ, లేదంటే అమెరికన్‌ కాంగ్రెస్‌పై పట్టు కోల్పోవటం ఖాయమనీ ట్రంప్‌ బెంగపడుతున్నారు. కానీ ఇంతవరకూ వెల్లడైన వివరా లకే అన్ని వర్గాలూ ఆయన్ను దుయ్యబడుతున్నాయి. ఇరాన్‌ ముందు సాగిలపడ్డారని విమర్శిస్తున్నాయి. ఆర్థికంగా, సైనికంగా నష్టపోయినా తనకున్న అరకొర బలంతోనే చివరివరకూ దృఢంగా పోరాడి ఇరాన్‌ తన పంతం నెగ్గించుకుంది. ఏదేమైనా యుద్ధంలో ఆయుధ సంపత్తి కాదు... సంకల్ప బలమే విజేతను నిర్ణయిస్తుందన్న పురాతన చైనా యుద్ధ వీరుడు సన్‌ జూ మాట మరోమారు రుజువైంది.

పశ్చిమాసియా సంక్షోభం మరో కీలక మలుపు తీసుకుంటున్నట్లు కనిపిస్తోంది. యుద్ధం ముగిసిందని ఊపిరి పీల్చుకుంటున్న తరుణంలోనే ఇజ్రాయెల్ వైఖరి కొత్త ఉద్రిక్తతలకు దారితీసింది. భద్రతా విషయంలో తగ్గేదేలే అంటూ ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహూ చెబుతుండడం.. లెబనాన్‌పై కొనసాగుతున్న భీకర దాడులు శాంతి చర్చలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపొచ్చన్న ఆందోళనలు పెంచుతున్నాయి. అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య నెలల తరబడి సాగిన శాంతి చర్చలు తుది దశకు చేరుకుంటున్న సమయంలోనే మిడిల్‌ఈస్ట్‌లో పరిస్థితి ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. డీల్‌కు ససేమీరా చెబుతూ.. లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ చర్యలకు దిగింది. లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్‌తో పాటు దక్షిణ ప్రాంతాల్లో డ్రోన్ దాడులు జరిగినట్లు లెబనాన్ మీడియా తెలిపింది. కఫర్ టెబ్నిట్ ప్రాంతంలో కూడా డ్రోన్ దాడి జరిగినట్లు సమాచారం. ఆదివారం హెజ్‌బొల్లా లక్ష్యాలపై ఇజ్రాయెల్ భీకర దాడులు కొనసాగించినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇవి జనావాసాలను కూడా ప్రభావితం చేస్తున్నాయని లెబనాన్ అధికారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ, అంతర్జాతీయ జోక్యం కోరుతున్నారు. డీల్‌ కుదిరిందని ట్రంప్‌ ప్రకటించిన వేళ.. ఇజ్రాయెల్ వైపు నుంచి మరింత కఠిన వ్యాఖ్యలు వెలువడుతున్నాయి. ‘‘ట్రంప్‌ నిర్ణయాలు మమ్మల్ని ప్రభావితం చేయలేవు. లెబనాన్‌పై దాడులు కొనసాగిస్తాం. భద్రతా విషయంలో రాజీ పడేది లేదు’’ అని నెతన్యాహు చెప్పినట్లు అంతర్జాతీయా మీడియా సంస్థలు కథనాలు ఇస్తున్నాయి. ఇక ట్రంప్ కుదిర్చిన ఒప్పందం తమను కట్టిపడేయదని ఇజ్రాయెల్ మంత్రి ఇత్మార్ బెన్ గ్విర్ వ్యాఖ్యానించినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. “భద్రత విషయంలో రాజీ పడే ప్రసక్తే లేదు” అనే సందేశాన్ని ఇజ్రాయెల్ స్పష్టంగా ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. ఇదే క్రమంలో రక్షణ మంత్రి ఇజ్రాయెల్ కాట్జ్ మాట్లాడుతూ, ప్రధాని నెతన్యాహుతో కలిసి తాము స్పష్టమైన భద్రతా విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నామని తెలిపారు. లెబనాన్, సిరియా, గాజా ప్రాంతాల్లో భద్రతా జోన్లలో ఇజ్రాయెల్ సైన్యం కొనసాగుతుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అంతర్జాతీయ ఒత్తిడులున్నప్పటికీ తమ వైఖరిలో మార్పు ఉండదని, దేశ భద్రతే ప్రధాన ప్రాధాన్యమని ఆయన తేల్చిచెప్పారు. లెబనాన్ పరిణామాల కారణంగా ఇరాన్ దాడి చేస్తే తక్షణ ప్రతిచర్య తప్పదని ఆయన హెచ్చరించారు.🔴 Israel’s Defense Minister Israel Katz says that along with Prime Minister Benjamin Netanyahu, he is leading a clear policy that states that the Israeli army will remain in the security zones in Lebanon, Syria and Gaza🔴 Katz says that Israel opposes the Israeli army’s… pic.twitter.com/dYPahEDsTE— Al Arabiya English (@AlArabiya_Eng) June 15, 2026అంతకు ముందు.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు కూడా దౌత్య వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ, నెతన్యాహు చాలా కఠినమైన నాయకుడని, ఆయన తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలు శాంతి చర్చలను క్లిష్టం చేశాయని వ్యాఖ్యానించారు. బీరూట్ ఘటనలు అమెరికా–ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపినట్లు కూడా ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. మొత్తం పరిణామాలను చూస్తే, ఒకవైపు అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందంపై ఆశలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, మరోవైపు లెబనాన్ కేంద్రంగా కొనసాగుతున్న ఇజ్రాయెల్ చర్యలు ఆ ప్రక్రియకు ప్రధాన అడ్డంకిగా మారే అవకాశం కనిపిస్తోంది. ఇరాన్‌ గనుక ఈ దాడులకు ప్రతిస్పందిస్తే.. పశ్చిమాసియాలో శాంతి ప్రయత్నాలు మళ్లీ ప్రమాదంలో పడిన పరిస్థితి నెలకొంది.

వాషింగ్టన్: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌.. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజిమిన్‌ నెతన్యాహుపై చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య నెలల తరబడి సాగిన రహస్య చర్చల ఫలితంగా కుదిరిన శాంతి ఒప్పందం చివరి దశలో ఉండగా, లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్‌పై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన వైమానిక దాడి.. మొత్తం ప్రక్రియను దాదాపు పట్టాలు తప్పించిందని ట్రంప్ ఆరోపించారు. నెతన్యాహు చాలా కఠినమైన వ్యక్తి అంటూ మండిపడ్డారు. ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందాన్ని నెతన్యాహు దాదాపు చెడగొట్టే ప్రయత్నం చేశారని ఆరోపించారు.‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్‌’కు ఇచ్చిన ఫోన్ ఇంటర్వ్యూలో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ..‘నెతన్యాహూ చాలా కఠినమైన వ్యక్తి. ఆయన తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలు చర్చల ప్రక్రియను మరింత క్లిష్టం చేశాయి’ అని వ్యాఖ్యానించారు. సాధారణంగా ఇజ్రాయెల్‌కు బలమైన మద్దతుదారుడిగా గుర్తింపు పొందిన ట్రంప్ నేరుగా నెతన్యాహూను విమర్శించడం విశేషంగా మారింది.అయితే, ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం కుదిరినందుకు ఇజ్రాయెల్ తమకు ఎంతో కృతజ్ఞతతో ఉండాలని ట్రంప్ అన్నారు. ఒకవేళ ఇరాన్ చేతికి గనుక అణ్వాయుధం చిక్కి ఉంటే, రెండు గంటల్లో ఇజ్రాయెల్ భూమిమీద లేకుండా ఉండేదని ట్రంప్ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇరాన్‌తో శాంతి చర్చలు తుది దశకు చేరుకున్న సమయంలో బీరూట్‌పై ఇజ్రాయెల్ దాడి చేయడం పట్ల ట్రంప్ అసహనం వ్యక్తం చేశారు. కాగా.. అమెరికా, ఇరాన్ శాంతి ఒప్పంద చర్చల్లో ఇజ్రాయెల్ ప్రత్యక్ష భాగస్వామిగా లేకపోవడం గమనార్హం. దీంతో ఒప్పందంలోని కొన్ని అంశాలను ఇజ్రాయెల్ అంగీకరించడం కష్టమయ్యే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందంపై వార్తలు వెలువడిన తర్వాత కూడా ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా స్పందించలేదు. మరోవైపు ఇరాన్, హెజ్‌బొల్లా వంటి మిత్ర బలగాలపై కొనసాగుతున్న పోరాటాన్ని నిలిపివేయడానికి నెతన్యాహుపై అంతర్గత రాజకీయ ఒత్తిళ్లు కూడా ఉన్నట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి.అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ మధ్య విభేదాలా?ట్రంప్ వ్యాఖ్యలతో అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ సంబంధాలపై కొత్త చర్చ మొదలైంది. ఇరాన్ అంశంలో ఇరు దేశాల తుది లక్ష్యం ఒకటే అయినప్పటికీ, దాన్ని సాధించే మార్గాల విషయంలో భేదాభిప్రాయాలు ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది. దౌత్య చర్చలు, ఒప్పందాలు, ఆంక్షల సడలింపులతో సమస్య పరిష్కారం చేయాలని అమెరికా భావిస్తుండగా.. కఠిన భద్రతా చర్యలు, సైనిక ఒత్తిడి, ముందస్తు దాడుల ద్వారా ఇరాన్‌ను నియంత్రించాలని ఇజ్రాయెల్‌ అనుకుంటోంది. ఈ రెండు విధానాల మధ్య ఉన్న తేడాలు ఇప్పుడు బహిరంగంగా బయటపడుతున్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

జెరూసలేం: ఇకపై ఎలాంటి దాడులు చేసుకున్నా సహించేది లేదని ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్‌లను అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ తీవ్రంగా హెచ్చరించారు. లెబనాన్‌ రాజధాని బీరూట్‌ శివార్లలో హెజ్‌బొల్లా స్థావరాలపై ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం జరిపిన తాజా దాడులపై ఆయన ఆదివారం స్పందించారు. పశ్చిమాసియాలో యుద్ధాన్ని పూర్తిగా ముగించే దిశగా ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేసుకోవడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని తెలిపారు. ఇలాంటి తరుణంలో దాడులు, ప్రతిదాడులకు దిగితే పరిస్థితి సంక్లిష్టంగా మారుతుందని, శాంతి యత్నాలకు విఘాతం కలుగుతుందని స్పష్టంచేశారు.అందుకే సంయమనం పాటించాలని ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్‌లకు తేల్చిచెప్పారు. ఇలాంటి ఉద్రిక్తతల వల్ల శాంతి ఒప్పందంపై సంతకాలు ఆలస్యమవుతున్నాయని అన్నారు. బీరూట్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం చేసిన దాడిలో పలువురు మరణించారు. శిథిలాల నుంచి ఇప్పటిదాకా మూడు మృతదేహాలను, ఆరుగురు క్షతగాత్రులను వెలికితీసినట్లు స్థానిక అధికారులు వెల్లడించారు. బీరూట్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులను ఇరాన్‌ తీవ్రంగా ఖండించింది. ప్రతీకార దాడులు తప్పవని సంకేతాలిచ్చింది. ఈ నేపథ్యంలో ట్రంప్‌ సోషల్‌ మీడియాలో స్పందించారు. పశ్చిమాసియాలో శాంతి సాధనే లక్ష్యంగా ఒప్పందానికి అత్యంత చేరువలోకి వచ్చామని పేర్కొన్నారు. ఇకపై ఎవరూ ఎలాంటి దాడులు చేసుకోవద్దని స్పష్టంచేశారు. ఒప్పందంపై నెతన్యాహు అసంతృప్తి! శాంతి ఒప్పందంపై ఆదివారం సంతకాలు జరిగే అవకాశం ఉందని ట్రంప్‌ ప్రకటించిన సంగతి తెలిసిందే. అయితే, దీనిపై ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఒప్పందంలోని అంశాలు ఆయనకు తీవ్ర నిరాశను కలిగించినట్లు తెలుస్తోంది. అందుకే హఠాత్తుగా బీరూట్‌పై దాడికి దిగినట్లు పరిశీలకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఉత్తర ఇజ్రాయెల్‌ హెజ్‌బొల్లా మిలిటెంట్లు దాడికి దిగారని, అందుకే ప్రతిస్పందనగానే తాము బీరూట్‌పై దాడులు చేసినట్లు నెతన్యాహు కార్యాలయం వెల్లడించింది.ఇజ్రాయెల్‌ దుశ్చర్యపై ఇరాన్‌ పార్లమెంటరీ స్పీకర్‌ మొహమ్మద్‌ బఘేర్‌ ఖలిబాఫ్‌ ఆగ్రహం వ్యక్తంచేశారు. పశ్చిమాసియాలో శాంతిని స్థాపించాలన్న సంకల్పం అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దేశాలకు లేదన్నారు. హెజ్‌బొల్లాకు ఇరాన్‌ మద్దతిస్తోంది. ఆయుధాలు, ఆర్థిక సాయం అందజేస్తోంది. అమెరికా–ఇరాన్‌ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంలో లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులను నిలిపివేయాలన్న అంశాన్ని కూడా చేర్చాలని ఇరాన్‌ పట్టుబడుతోంది.

టెహ్రాన్‌: మిడిల్ ఈస్ట్‌లో గత కొన్ని రోజులుగా తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు దారితీసిన అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధం ముగింపు దశకు చేరుకుంది. ఇరు దేశాల మధ్య శాంతి ఒప్పందం దాదాపు ఖరారైందని, రాబోయే 24 గంటల్లో దీనిపై అధికారిక ప్రకటన వచ్చే అవకాశం ఉందని పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ వెల్లడించారు. అయితే ఒకవైపు శాంతి చర్చలు జరుగుతుండగానే.. కువైట్, బహ్రెయిన్‌లలోని కీలక అమెరికా క్షిపణి గుర్తింపు రాడార్ వ్యవస్థలను తాము ధ్వంసం చేశామంటూ ఇరాన్ కొన్ని ఉపగ్రహ చిత్రాలను విడుదల చేయడం అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర కలకలం రేపుతోంది.అమెరికా వ్యవస్థల ధ్వంసం.. ఇరాన్ ఆధారాలు!యుద్ధ రంగంలో ఇరాన్ పైచేయి సాధించినట్లు ప్రకటించుకుంది. అమెరికాకు చెందిన క్షిపణి గుర్తింపు రాడార్ వ్యవస్థలపై తాము జరిపిన దాడుల తాలూకు ఉపగ్రహ చిత్రాలను ఇరాన్ అధికారికంగా విడుదల చేసింది. కువైట్, బహ్రెయిన్‌లలో మోహరించిన రెండు అత్యంత కీలకమైన అమెరికా రాడార్ వ్యవస్థలు ఈ దాడుల్లో పూర్తిగా ధ్వంసమైనట్లు ఇరాన్ పేర్కొంది. ఈ పరిణామాల మధ్యనే జోర్డాన్‌లో ఆకస్మికంగా సైరన్లు మోగడం, లెబనాన్ సరిహద్దులోని హులా ప్రాంతంలో ఇజ్రాయెల్ సైనిక స్థావరంపై హెజ్బుల్లా డ్రోన్ దాడికి పాల్పడటం లాంటి ఘటనలతో మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ వాతావరణం క్షణక్షణం మారుతోంది. BREAKING: Iran has released satellite images showing the Destruction of two Key U.S. radar systems in Kuwait and Bahrain that were used to detect Incoming missiles. The bases are now useless. pic.twitter.com/02IvZoaekG— Daily Iran News (@DailyIranNews) June 14, 2026ట్రంప్ కీలక ప్రకటన.. ఒప్పందానికి రంగం సిద్ధంమరోవైపు వైట్ హౌస్ ఓవల్ ఆఫీస్ నుండి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. ఇరాన్‌తో యుద్ధం ముగిసిందని, శాంతి ఒప్పందం తుది దశకు చేరుకుందని ప్రకటించారు. ఇరాన్ అణు సంపత్తిని నియంత్రించడం, హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడమే లక్ష్యంగా ఈ సరికొత్త ఒప్పందాన్ని రూపొందించినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ చారిత్రాత్మక ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసేందుకు యూరప్‌లో ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయని, అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ జెడి వాన్స్ ఈ కార్యక్రమానికి హాజరవుతారని ట్రంప్ తెలిపారు. ఖతార్, యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, పాకిస్తాన్ వంటి దేశాల నేతలతో తాము చర్చలు జరిపినట్లు ఆయన స్పష్టం చేశారు.సంతకం ఎప్పుడు? ఈ శాంతి ఒప్పందానికి సంబంధించి ‘ఇస్లామాబాద్ అవగాహన ఒప్పందం’ ముసాయిదాపై ఇరాన్ డిప్యూటీ విదేశాంగ మంత్రి కాజెం గరీబాబాది.. రష్యా, చైనా రాయబారులతో కీలక చర్చలు జరిపారు. అయితే ఈ ఒప్పందంపై సంతకాల ప్రక్రియ ఎప్పుడు, ఎక్కడ జరుగుతుందనే దానిపై కొంత గందరగోళం నెలకొంది. ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు నేరుగా హాజరయ్యే కార్యక్రమం రద్దయిందని, వర్చువల్ విధానంలో సంతకాలు జరుగుతాయని వైట్ హౌస్ వర్గాలు భావిస్తున్నప్పటికీ, ఆదివారం నాటి ప్రెసిడెంట్ ట్రంప్ అధికారిక షెడ్యూల్‌లో దీనికి సంబంధించిన ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదని అంతర్జాతీయ మీడియా నివేదించింది. కాగా, ఈ ఒప్పందం కుదిరితే అది ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహుకు వ్యూహాత్మక ఎదురుదెబ్బ అవుతుందని అక్కడి ప్రతిపక్ష నేత యాయీర్ లాపిడ్ విమర్శించారు.

జెరూసలేం: అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య అణు కార్యక్రమానికి సంబంధించిన చర్చలు కీలక దశకు చేరుకుంటున్న వేళ ఇజ్రాయెల్ తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని పూర్తిగా నిలువరించకుండా కుదిరే ఏ ఒప్పందమైనా మధ్యప్రాచ్య భద్రతకు ముప్పుగా మారుతుందని ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం హెచ్చరించింది. అమెరికా దౌత్యపరమైన పరిష్కారానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తుండగా, ఇజ్రాయెల్ మాత్రం ఇరాన్‌పై కఠినమైన ఒత్తిడి కొనసాగించాలని కోరుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా తీరుకు వ్యతిరేకంగా ఇజ్రాయెల్‌లో నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇరాన్‌ డిమాండ్‌లకు ట్రంప్‌ తలొగ్గిందంటూ విమర్శలు చేస్తున్నారు. అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య జరుగుతున్న చర్చల్లో ఇరాన్ యురేనియం శుద్ధి కార్యక్రమంపై పరిమితులు, అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) తనిఖీలు, ఆర్థిక ఆంక్షల సడలింపు వంటి అంశాలు ప్రధానంగా చర్చకు వస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్‌కు ఆర్థిక ఉపశమనం కల్పించే ఒప్పందం కుదిరితే, ఆ దేశం తన ప్రాంతీయ ప్రభావాన్ని మరింత విస్తరించుకునే అవకాశం ఉందని ఇజ్రాయెల్ భావిస్తోంది.ఇజ్రాయెల్‌ ఆందోళన..ఇజ్రాయెల్ భద్రతా వర్గాల అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఆంక్షల సడలింపుతో ఇరాన్‌కు భారీగా విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు అందుబాటులోకి వస్తాయి. ఆ నిధులను ఇరాన్ తన సైనిక సామర్థ్యాలను పెంచుకోవడానికి, అలాగే ప్రాంతంలోని తన మిత్ర వర్గాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ఉపయోగించవచ్చని ఇజ్రాయెల్ ఆరోపిస్తోంది. ముఖ్యంగా లెబనాన్‌లోని హెజ్‌బొల్లా, గాజాలోని హమాస్‌, యెమెన్‌లోని అన్సర్‌ అల్లాహ్‌ వంటి ఇరాన్ అనుకూల శక్తులకు మరింత బలం చేకూరే ప్రమాదం ఉందని పేర్కొంటోంది. ఇదే సమయంలో ఇరాన్‌కు అమెరికా లొంగిపోయిదంటూ ఇజ్రాయెల్‌ తాజాగా ఆరోపణలు చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా తీరుకు వ్యతిరేకంగా ఇజ్రాయెల్‌లో నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి.చర్చలే ముఖ్యం.. ఇక అమెరికా మాత్రం దౌత్య చర్చల ద్వారానే ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని నియంత్రించవచ్చని నమ్ముతోంది. యుద్ధం లేదా ప్రత్యక్ష ఘర్షణల కంటే చర్చల ద్వారా అణు విస్తరణను అడ్డుకోవడం అంతర్జాతీయ భద్రతకు మేలు చేస్తుందని అమెరికా అధికారులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇరాన్ అణు ఆయుధాల అభివృద్ధికి అవసరమైన స్థాయిలో యురేనియం శుద్ధి చేయకుండా నిరోధించడం, అంతర్జాతీయ తనిఖీలను పునరుద్ధరించడం చర్చల ప్రధాన ఉద్దేశమని చెబుతున్నారు. అయితే ఇజ్రాయెల్ ఈ హామీలతో సంతృప్తి చెందడం లేదు. గతంలో కుదిరిన అణు ఒప్పందాల వల్ల ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం పూర్తిగా ఆగలేదని, కేవలం ఆలస్యమైందే తప్ప మూల సమస్య పరిష్కారం కాలేదని ఇజ్రాయెల్ వాదిస్తోంది. అందువల్ల ఇరాన్ అణు మౌలిక సదుపాయాలను పూర్తిగా నిర్వీర్యం చేసే కఠినమైన ఒప్పందం తప్ప మరో మార్గం లేదని భావిస్తోంది.ఇటీవలి నెలల్లో ఇజ్రాయెల్–ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు గణనీయంగా పెరిగాయి. గాజా యుద్ధం, లెబనాన్ సరిహద్దు ఘర్షణలు, సిరియా మరియు ఇరాక్‌లో ఇరాన్ అనుకూల బలగాల కార్యకలాపాలు, ఎర్ర సముద్ర ప్రాంతంలో హౌతీల దాడులు వంటి పరిణామాలు ఇప్పటికే ప్రాంతీయ భద్రతా పరిస్థితిని సంక్లిష్టంగా మార్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా–ఇరాన్ ఒప్పందం కుదిరితే అది మొత్తం మధ్యప్రాచ్య శక్తి సమతుల్యతపై ప్రభావం చూపే అవకాశముందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.అమెరికా లెక్కలు వేరుఅమెరికా మాత్రం పరిస్థితిని మరో కోణంలో చూస్తోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో ఇప్పటికే అనేక ఘర్షణలు కొనసాగుతున్న సమయంలో ఇరాన్‌తో ప్రత్యక్ష సైనిక సంఘర్షణ ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని వాషింగ్టన్ భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా చమురు ధరలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, సముద్ర రవాణాపై దాని ప్రభావం భారీగా ఉండవచ్చు. అందుకే దౌత్య చర్చల ద్వారా ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని పర్యవేక్షించడం, పరిమితం చేయడం యుద్ధం కంటే మెరుగైన మార్గమని అమెరికా అధికారులు చెబుతున్నారు. అంతర్జాతీయ తనిఖీల ద్వారా ఇరాన్ కార్యకలాపాలపై నిఘా కొనసాగించవచ్చని వారి అభిప్రాయం.ప్రాంతీయ రాజకీయాలపై ప్రభావంఈ ఒప్పందం కుదిరితే మధ్యప్రాచ్య రాజకీయాల్లో కొత్త సమీకరణలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. గల్ఫ్ దేశాలు, ముఖ్యంగా సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ వంటి దేశాలు కూడా పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. ఇరాన్ ఆర్థికంగా బలపడితే ప్రాంతీయ శక్తి సమతుల్యత మారవచ్చని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. మరోవైపు, ఇజ్రాయెల్ ఇప్పటికే పలుమార్లు స్పష్టం చేసినట్లుగా, తన జాతీయ భద్రతకు ముప్పు ఏర్పడిందని భావిస్తే అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలకు అతీతంగా స్వతంత్ర చర్యలు తీసుకునే అవకాశాన్ని పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేమని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు మరింత ప్రమాదకర దశకు చేరుకుంటున్నాయా?. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు తీసుకున్న సంచలన నిర్ణయం అవుననే అంటోంది. ఇకపై అమెరికా మద్దతు ఇచ్చినా.. ఇవ్వకపోయినా ఇరాన్‌పై దాడులు కొనసాగించాలని ఆయన నిర్ణయించినట్లు తెలుస్తోంది. అదే సమయంలో.. మరికొన్ని గంటల్లో ఇరాన్‌పై దాడి చేయబోతున్నామని అమెరికా ముందుగానే ఇజ్రాయెల్‌కు సమాచారం ఇచ్చినట్లు సమాచారం అందుతోంది.పశ్చిమాసియా సంక్షోభంపై జరిగిన తాజా కేబినెట్ సమావేశంలో నెతన్యాహు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు ఇజ్రాయెల్ మీడియా వెల్లడించింది. "అమెరికా మద్దతు లేకుండానే ఇరాన్‌ను ఎదుర్కోవాల్సిన పరిస్థితి రావొచ్చు. ఆయుధాల కొరత, అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి, దౌత్యపరమైన ఒంటరితనం వంటి మూల్యాలు చెల్లించాల్సి వచ్చినా.. ఆ పరిస్థితికి సిద్ధంగా ఉండాలి" అని ఆయన కేబినెట్‌ వర్గాన్ని ఉద్దేశించి వ్యాఖ్యానించారు. అయితే అలాంటి పరిస్థితి రావడం తనకు ఇష్టం లేదని.. కానీ అవసరమైతే అందుకు వెనుకాడబోమని స్పష్టం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఇదే సమావేశంలో.. అమెరికా-ఇరాన్‌ డీల్‌ ప్రతిపాదనలపై ఇజ్రాయెల్ సైన్యాధ్యక్షుడు ఎయాల్ జమీర్ ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం అందుతోంది. ప్రస్తుతం చర్చలో ఉన్న ఏ ఇరాన్ ఒప్పందమైనా.. ఇజ్రాయెల్ భద్రతా ప్రయోజనాలకు అనుకూలంగా కనిపించడం లేదని ఆయన వ్యాఖ్యానించినట్లు తెలుస్తోంది.గత కొంతకాలంగా.. పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు మిత్రదేశాలైన అమెరికా-ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య విబేధాలకు కారణం అవుతున్నాయి. ఇరాన్‌తో అణు ఒప్పందం నేపథ్యంతో శాంతి చర్చలకు ట్రంప్‌ ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో ఇటు ఇరాన్‌, అటు లెబనాన్‌లో యుద్దానికి తాత్కాలిక విరమణ ప్రకటించారు. అయితే కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం అమల్లో ఉన్నప్పటికీ.. హెజ్బొల్లాను లక్ష్యంగా చేసుకుని లెబనాన్‌(దక్షిణ ప్రాంతాల్లో)పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు జరుపుతూనే వస్తోంది. ఈ దాడుల్లో అమాయక ప్రజలు చనిపోతున్నారు. ఈ పరిణామాలపై ట్రంప్‌ తీవ్ర ఆగ్రహంతో రగిలిపోతున్నారు. లెబనాన్‌పై సైనిక చర్య ఆపకపోతే.. తీవ్ర పరిణామాలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని నెతన్యాహుని ట్రంప్‌ మందలిస్తున్నారని కొంతకాలంగా కథనాలు వెలువడుతున్నాయి. కానీ, నెతన్యాహు మాత్రం అదేం పట్టించుకోకుండా ‘పరిమిత దాడులకు’ ఆదేశాలిస్తూనే వస్తున్నారు. ఇరాన్‌-అమెరికా మధ్య డీల్‌ కుదిరితే.. తమ సైనిక చర్యల స్వేచ్ఛకు భంగం కలుగుతుందనే యోచనలో ఇజ్రాయెల్‌ ఉంది, అందుకే ఇరాన్‌ ఒప్పందంలో తమకూ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని నెతన్యాహు ట్రంప్‌ను కోరుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.ఇజ్రాయెల్‌కు సమాచారం ఇచ్చి మరీ దాడులు?ఇటు హర్ముజ్ జలసంధి సమీపంలో అమెరికా అపాచీ హెలికాప్టర్ కూల్చివేతకు ప్రతిస్పందనగా అమెరికా ఇరాన్‌పై వైమానిక దాడులు నిర్వహించింది. ఇరాన్ దక్షిణ ప్రాంతాల్లోని వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు, రాడార్ కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని అమెరికా యుద్ధవిమానాలు దాడులు నిర్వహించాయి. జాస్క్‌, బందర్ అబ్బాస్‌, ఖెష్మ్ దీవి ప్రాంతాల్లో భారీ పేలుళ్లు సంభవించినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. ఆత్మరక్షణ చర్యల్లో భాగంగా(ఇరాన్‌ దాడికి ప్రతీకారంగానే!) తమ దాడులు పూర్తయ్యాయని అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రకటించుకుంది. ఇరాన్ నుంచి వచ్చే ఎలాంటి ముప్పునైనా ఎదుర్కొనేందుకు తమ బలగాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయని స్పష్టం చేసింది. ఇటు.. అమెరికా దాడులకు ఇరాన్ కూడా ఘాటుగానే స్పందించింది. తమపై జరిగిన ప్రతి దాడికి సమాధానం ఇస్తామని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాగ్చి హెచ్చిరించిన కాసేపటికే దాడులు జరిగాయి. అమెరికా స్థావరాలు, బహ్రెయిన్‌లో ఉన్న అమెరికా ఐదో నౌకాదళాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇరాన్‌ ఎదురుదాడులకు దిగినట్లు వార్తలు వెలువడుతున్నాయి. బహ్రెయిన్ ప్రభుత్వం కూడా ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని సూచించడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది. ఇటు అమెరికా సైనిక దూకుడు కొనసాగితే మరింత తీవ్రమైన ప్రతీకార చర్యలు తప్పవని ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ ప్రకటించింది. అయితే..మరికొన్ని గంటల్లో ఇరాన్‌పై దాడి చేయబోతున్నామని ఇజ్రాయెల్‌కు అమెరికా ముందుగానే సమాచారం ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో తాజా దాడులు ఆ సమాచారం అనుగుణంగానే జరిగాయా? లేదంటే అమెరికా ఇరాన్‌పై మరేదైనా కొత్త దాడులకు వ్యూహ రచన చేస్తోందా? అనే ఉత్కంఠ నెలకొంది.

పశ్చిమాసియా సంక్షోభంలో సంయమనం పాటించాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ పదే పదే కోరుతున్నారు. కానీ, ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు మాత్రం తన దారి తనదేనన్నట్లు వ్యవహరిస్తున్నారు. లెబనాన్‌ రాజధాని బీరూట్‌పై దాడులతో మళ్లీ యుద్ధాన్ని మొదలుపెట్టినంత పని చేశారు. ఇది శాంతి ప్రయత్నాల్లో ఉన్న ట్రంప్‌నకు సాధారణంగానే చిర్రెత్తుకొచ్చేలా చేసింది.ఒకవైపు తాను కాల్పుల విరమణ కోరుతూ ఇరాన్‌తో ఒప్పందం కోసం ప్రయత్నిస్తుంటే.. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని మాత్రం కవ్వింపు చర్యలకు దిగడాన్ని ట్రంప్‌ ఏమాత్రం తట్టుకోలేకపోతున్నారు. ఈ మధ్య కాలంలోనే వీళ్లిద్దరి మధ్య వాడివేడి సంభాషణలు జరిగినట్లు.. అందులో ట్రంప్‌ నెతన్యాహును చెడామడా వాయించినట్లు అమెరికా మీడియా వరుసబెట్టి కథనాలు ఇస్తోంది. అయితే ఇజ్రాయెల్‌ మాత్రం ఆ స్థాయిలో తిట్టనేలేదని.. సున్నితంగా మందలించారనే అంటోంది. ఈ క్రమంలో మంచి స్నేహాన్ని చెడగొట్టుకుంటూ.. ‘ఒంటరి అయిపోతావ్‌ జాగ్రత్త!’ అని హెచ్చరించేదాకా నెతన్యాహు ఎందుకు తెచ్చుకుంటున్నారు అనేది పరిశీలిస్తే..ఇరాన్‌పై మరోసారి దాడులకు ఆదేశించడం అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. పైకి చూస్తే ఇది కేవలం హెజ్బొల్లా కోసమో, ప్రతీకారం కోసమో చేసిన దాడిలా కనిపించినా.. అసలు లక్ష్యం మాత్రం వేరే ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి చర్చల్లో ఇజ్రాయెల్‌కు ప్రాధాన్యం దక్కేలా ఒత్తిడి తీసుకురావడమేనని చెబుతున్నారు. లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడులకు ప్రతిస్పందనగా ఇరాన్ క్షిపణులు ప్రయోగించింది. దీంతో ఏప్రిల్‌లో కుదిరిన కాల్పుల విరమణ తర్వాత తొలిసారిగా ఇజ్రాయెల్ నేరుగా ఇరాన్ లక్ష్యాలపై దాడులు చేసినట్లయ్యింది. అయితే ట్రంప్ జోక్యంతో ఇరుదేశాలు తాత్కాలికంగా కాల్పులు నిలిపివేశాయి. ప్రస్తుతం అమెరికా, ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం కోసం చర్చలు జరుపుతోంది. కానీ, ఆ చర్చల నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ను తొలి నుంచే దూరంగా ఉంచినట్లు.. ట్రంప్‌ వ్యవహార శైలిని బట్టి ఇట్టే అర్థమవుతోంది.ఈ నేపథ్యంలో "మా ప్రయోజనాలను పట్టించుకోకుండా ఎలాంటి తుది ఒప్పందమూ సాధ్యం కాదు" అనే సంకేతాన్ని వాషింగ్టన్‌కు పంపేందుకే నెతన్యూహు ఈ పరిమిత దాడులకు ఆదేశించి ఉంటారని చర్చ నడుస్తోంది. ఇది మాత్రమే కాదు. ఇజ్రాయెల్‌కు అత్యంత కీలకమైన అంశం.. దక్షిణ లెబనాన్‌లోని హెజ్బొల్లా స్థావరాలపై దాడులు జరిపే స్వేచ్ఛ. ఒకవేళ భవిష్యత్తులో అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందం కుదిరితే.. ఆ సైనిక చర్యలకు అవకాశమే ఉండకపోవచ్చు అని ఇజ్రాయెల్‌ భావిస్తోంది. అందుకే ఇరాన్ దాడులకు నేరుగా ప్రతిస్పందించి, "లెబనాన్‌లో మా చర్యలకు ఇరాన్ జోక్యం అంగీకరించం" అనే గట్టి సందేశాన్ని పంపింది.ఇక.. కాల్పుల విరమణ నేపథ్యంలో ట్రంప్, నెతన్యాహూ మధ్య విభేదాలు కొంతకాలంగా బయటపడుతున్నాయి. గత వారం బీరూట్‌పై జరగాల్సిన వైమానిక దాడులను ట్రంప్ ఫోన్ చేయడంతో నెతన్యాహూ నిలిపివేశారు. శాంతి చర్చలు దెబ్బతినకుండా ఉండాలన్నదే ట్రంప్ ఉద్దేశం. అయితే ఇజ్రాయెల్‌లో ప్రతిపక్షాలు మాత్రం "అమెరికా చర్చల కోసం దేశ సార్వభౌమాధికారాన్ని తాకట్టు పెడుతున్నారా?" అంటూ నెతన్యాహూపై విమర్శలు గుప్పిస్తున్నాయి. స్వదేశం నుంచి ఈ ఒత్తిళ్లు కూడా నెతన్యాహును దాడులకు ఆదేశించి ఉండొచ్చన్న వాదన ఒకటి వినిపిస్తోంది.సైనిక నిపుణులు చెబుతోంది ఏంటంటే.. ఇజ్రాయెల్ ఒంటరిగా ఇరాన్‌పై దాడులు చేయగలిగినా దీర్ఘకాలిక యుద్ధాన్ని కొనసాగించే సీన్‌ మాత్రం లేదు. ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, రక్షణ వ్యవస్థల కోసం అమెరికా సహకారం కీలకం. అందువల్ల ట్రంప్‌తో పూర్తిగా విభేదించే పరిస్థితి కూడా ఇజ్రాయెల్‌కు లేదని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.ఇరాన్‌పై తాజా దాడులు కేవలం సైనిక చర్యలు మాత్రమే కాదు. అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి చర్చల్లో ఇజ్రాయెల్ ప్రయోజనాలను విస్మరించవద్దనే రాజకీయ హెచ్చరికగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే ట్రంప్ శాంతి ప్రయత్నాలు, నెతన్యాహూ భద్రతా ఆందోళనల మధ్య ఈ సమీకరణం భవిష్యత్తులో మరింత సంక్లిష్టంగా మారే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం దిశగా సాగుతున్న అమెరికా ప్రయత్నాలు మళ్లీ పట్టాలు తప్పుతాయేమోనన్న ఆందోళన అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌లో కనిపిస్తోంది. పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు మరోసారి పెరుగుతున్న వేళ.. ఇరాన్‌పై మరిన్ని దాడులకు సిద్ధమవుతున్నట్లు ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూ సంకేతాలు పంపిస్తున్నారు. ఈ పరిణామం వాషింగ్టన్‌ను కలవరపెడుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. అందుకే ట్రంప్‌ నెతన్యాహుకు పదే పదే ఫోన్లు చేస్తున్నట్లు సమాచారం అందుతోంది. ఇరాన్‌తో ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఎలాంటి తొందరపాటు చర్యలకు పాల్పడొద్దని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానికి ట్రంప్ స్పష్టం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. "బీబీ.. చాలా జాగ్రత్తగా ఉండు. లేదంటే తొందర్లోనే నువ్వు ఒంటరివాడివైపోతావు" అని నెతన్యాహూతో జరిగిన సంభాషణలో ట్రంప్ హెచ్చరించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ మేరకు అమెరికా మీడియా సంస్థ యాక్సియోస్‌ (Axios) కథనం వెల్లడించింది.బీబీ అనేది నెతన్యాహు చిన్నప్పటి ముద్దు పేరు. ఇజ్రాయెల్‌ రాజకీయ నేతలు, అభిమానులతో పాటు పలు దేశాధినేతలు కూడా ఆయన్ని అలాగే పిలుస్తుంటారు. అందుకే ట్రంప్‌ ఆ పదం వాడారని తెలుస్తోంది. సాధారణంగా ఇజ్రాయెల్‌కు అత్యంత సన్నిహిత మిత్రదేశంగా అమెరికాను భావిస్తారు. ముఖ్యంగా ట్రంప్, నెతన్యాహూ ఇద్దరూ రైట్‌వింగ్‌ లీడర్లుగా గుర్తింపు పొందారు. అయితే తాజా పరిణామాలు చూస్తుంటే ఇరాన్ అంశంలో ఇద్దరి మధ్య వ్యూహాత్మక విభేదాలు పెరుగుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఇరాన్‌తో దీర్ఘకాలిక ఘర్షణ కంటే చర్చల ద్వారా పరిష్కారం సాధించాలన్నది ట్రంప్ వైఖరి. మరోవైపు ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమం, ప్రాంతీయ ప్రభావాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని మరింత కఠిన వైఖరిని అవలంబించాలని నెతన్యాహూ భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.ప్రస్తుతం అమెరికా ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం దిశగా ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. ఈ సమయంలో ఇజ్రాయెల్ చేపట్టే ఏకపక్ష సైనిక చర్యలు చర్చలను పూర్తిగా దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని వైట్‌హౌస్ భావిస్తోంది. అందుకే గత కొన్ని వారాలుగా లెబనాన్, ఇరాన్ అంశాల్లో ట్రంప్ వ్యక్తిగతంగా జోక్యం చేసుకుని నెతన్యాహూను నియంత్రించే ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు అమెరికా మీడియా కథనాలు చెబుతున్నాయి.ఇక.. నెతన్యాహుకు ట్రంప్‌ ఇచ్చిన వార్నింగ్‌ అసలు సారాంశం.. అమెరికా మద్దతు గురించి. ఇజ్రాయెల్‌కు ఆయుధాలు, క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థలు, ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారం వంటి కీలక సహాయం అమెరికా నుంచే అందుతోంది. ఒకవేళ నెతన్యాహూ అమెరికా అభిప్రాయాన్ని పట్టించుకోకుండా ఇరాన్‌పై పూర్తి స్థాయి యుద్ధానికి దిగితే.. వాషింగ్టన్ నుంచి అదే స్థాయి మద్దతు కొనసాగకపోవచ్చన్న సంకేతంగా విశ్లేషకులు ఈ హెచ్చరికను చూస్తున్నారు.ప్రస్తుతం ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య కాల్పుల విరమణ కొనసాగుతున్నప్పటికీ పరిస్థితి పూర్తిగా ప్రశాంతంగా లేదు. ఇరాన్ మళ్లీ దాడి చేస్తే కఠినంగా స్పందిస్తామని నెతన్యాహూ చెబుతుండగా, యుద్ధం కంటే దౌత్యమే పరిష్కారమని ట్రంప్ పట్టుబడుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ట్రంప్ చేసిన "జాగ్రత్త బీబీ" హెచ్చరిక కేవలం ఇద్దరు నేతల మధ్య సంభాషణ మాత్రమే కాకుండా.. పశ్చిమాసియాలో భవిష్యత్తు పరిణామాలను ప్రభావితం చేసే కీలక రాజకీయ సంకేతంగా మారింది.

దుబాయ్‌: పశ్చిమాసియా మళ్లీ ఒక్కసారిగా భగ్గుమంది. ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్‌ మరోసారి పరస్పర దాడులకు దిగాయి. రెండు నెలల క్రితం కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్‌ల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడం ఇదే మొదటిసారి. ఇరాన్‌ సోమవారం ఇజ్రాయెల్‌పై పెద్ద ఎత్తున క్షిపణులు ప్రయోగించింది. ఇజ్రాయెల్‌ వెంటనే ఎదురుదాడి ప్రారంభించింది. మధ్య, పశ్చిమ ఇరాన్‌పై డ్రోన్లు, మిస్సైళ్లతో దాడికి దిగింది. రాజధాని టెహ్రాన్‌తోపాటు చుట్టుపక్కల నగరాల్లో భారీగా పేలుళ్ల శబ్దాలు వినిపించినట్లు ఇరాన్‌ అధికారిక టీవీ చానల్‌ వెల్లడించింది. రాజధానిలో ఇమామ్‌ ఖమేనీ ఇంటర్నేషనల్‌ ఎయిర్‌పోర్టుతోపాటు పరిసర ప్రాంతాల్లో ఎయిర్‌స్పేస్‌ను ఇరాన్‌ మూసివేసింది. మాషహర్‌ సిటీలోని ఇరాన్‌ పెట్రోకెమికల్‌ ఫ్యాక్టరీపై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు జరిగాయి. ఈ విషయాన్ని ఇజ్రాయెల్‌ నిర్ధారించింది. బాలిస్టిక్‌ మిస్సైళ్ల పరికరాలు తయారుచేస్తున్న ఈ ప్లాంట్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు తెలిపింది. మిస్సైల్‌ లాంచర్లను కూడా ధ్వంసం చేసినట్లు ప్రకటించింది. ఇరాన్‌ క్షిపణి దాడికి ప్రతిస్పందనగానే తాము దాడులు జరిపినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ తేల్చిచెప్పింది. ఉద్రిక్తతలకు అమెరికాయే కారణం: ఇరాన్‌ తొలుత లెబనాన్‌ రాజధాని బీరూట్‌ దక్షిణ ప్రాంతాలపై ఇజ్రాయెల్‌ దాడి చేయగా, ఇరాన్‌ తీవ్రంగా స్పందించింది. ప్రతీకారం తప్పదని ఆదివారం హెచ్చరించింది. అనుకున్నట్లుగానే ఆదివారం అర్ధరాత్రి తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌పై విరుచుకుపడింది. ప్రధానంగా సెంట్రల్‌ ఇజ్రాయెల్‌లో దాడులు జరిగాయి. రెండు సైనిక స్థావరాలను టార్గెట్‌ చేసినట్లు ఇరాన్‌ ఐఆర్‌జీసీ వెల్లడించింది. ఇరాన్‌ క్షిపణులను మధ్యలోనే అడ్డుకున్నట్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రకటించింది. తాజా ఉద్రిక్తతలకు ముమ్మాటికీ అమెరికా కారణమని ఇరాన్‌ విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్‌ బాఘే ఆరోపించారు. అమెరికా అండతోనే ఇజ్రాయెల్‌ రెచ్చిపోతోందని మండిపడ్డారు. ఈ ఘర్షణలు పూర్తిస్థాయి యుద్ధంగా మారే ప్రమాదం ఉన్నందున దాడులు నిలిపివేస్తున్నట్లు కొన్ని గంటల తర్వాత ఇరాన్‌ సైన్యం ప్రకటించింది. ఇరాన్‌ క్షిపణి దాడులను నిలిపివేస్తే ఇజ్రాయెల్‌ సైతం వెనక్కి తగ్గుతుందని ఇరాన్‌కు అమెరికా సూచించినట్లు సమాచారం. మరోవైపు ఎర్ర సముద్రంలో ఇజ్రాయెల్‌ అండదండలున్న నౌకలపై దాడులు చేస్తామని యెమెన్‌ హౌతీ మిలిటెంట్లు హెచ్చరించారు. హౌతీలకు ఇరాన్‌ మద్దతిస్తున్న సంగతి తెలిసిందే. తాజా ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్‌లోని భారతీయులను భారత ప్రభుత్వం అప్రమత్తం చేసింది. నిరంతరం జాగ్రత్తగా ఉండాలని సోమవారం సూచించింది. స్థానిక ప్రభుత్వాలు జారీ చేసే మార్గదర్శకాలు కచ్చితంగా పాటించాలని పేర్కొంది. అలాగే ఆ రెండు దేశాలకు వెళ్లే ప్రణాళిక ఉంటే వాయిదా వేసుకోవాలని పేర్కొంది.

టెహ్రాన్‌: పశ్చిమాసియాలో శాంతి చర్చల ప్రయత్నాలకు గట్టి ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరు దేశాల మధ్య చారిత్రాత్మక ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందని, దాడి చేయవద్దని గట్టిగా వారించినప్పటికీ.. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు ఆ మాటలను లెక్కచేయలేదు. ఆదివారం రాత్రి ఇరాన్ జరిపిన క్షిపణి దాడులకు ప్రతీకారంగా, సోమవారం తెల్లవారుజామున ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ (ఐడీఎఫ్‌) ఇరాన్‌లోని సైనిక స్థావరాలపై భీకర దాడులు ప్రారంభించింది. ఏప్రిల్ 8న కుదిరిన తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ తర్వాత ఇరు దేశాల మధ్య మళ్లీ యుద్ధ జ్వాలలు చెలరేగడం ఇదే మొదటిసారి.ట్రంప్ హెచ్చరికలను కాదన్న నెతన్యాహుఆదివారం రాత్రి ఇరాన్ క్షిపణి దాడుల తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ వెంటనే ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహుతో ఫోన్‌లో మాట్లాడారు. ఇరాన్‌తో తుది శాంతి ఒప్పందానికి చాలా దగ్గరగా ఉన్నామని, దౌత్య రంగానికి సమయం ఇవ్వాలని కోరారు. ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్‌తో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. ‘ఈ వ్యవహారంలో నిర్ణయాలు తీసుకునేది నేనే (I call the shots). నెతన్యాహు కాదు’ అని స్పష్టం చేశారు. అయితే, ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించిన ఇజ్రాయెల్, కొన్ని గంటల్లోనే ఇరాన్‌పై ప్రతీకార దాడులకు దిగింది.మూడు ఇరాన్ నగరాల్లో పేలుళ్ల మోతఇజ్రాయెల్ సైన్యం పశ్చిమ మరియు మధ్య ఇరాన్‌లోని వ్యూహాత్మక సైనిక లక్ష్యాలపై విరుచుకుపడింది. ఇరాన్ స్టేట్ మీడియా నివేదికల ప్రకారం, టెహ్రాన్, తబ్రిజ్, ఇస్ఫహాన్ అనే మూడు ప్రధాన నగరాల్లో భారీ పేలుళ్ల శబ్దాలు వినిపించాయి. ఇజ్రాయెల్ దళాలు ఈ దాడుల కోసం ‘ఎయిర్-లాంచ్డ్ బాలిస్టిక్ మిస్సైళ్లను’ ఉపయోగించినట్లు ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ ధృవీకరించింది. దాడి ముప్పును ముందే ఊహించిన ఇరాన్, తన పశ్చిమ వైమానిక రంగాన్ని తాత్కాలికంగా మూసివేసింది.తీవ్రతరమవుతున్న ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలుఈ తాజా దాడులతో పశ్చిమాసియాలో పూర్తి స్థాయి యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. ఆదివారం నాడు అమెరికా అభ్యంతరాలను సైతం పక్కనబెట్టి ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్‌పై ముందస్తు హెచ్చరికలు లేకుండా దాడులు చేసింది. దీనికి ప్రతికారంగానే ఇరాన్ మద్దతు గల హెజ్బుల్లా, ఇరాన్ దళాలు ఇజ్రాయెల్‌పై క్షిపణులను ప్రయోగించాయి. ఇజ్రాయెల్ చర్యలపై ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ తీవ్రంగా స్పందిస్తూ, తమపై దాడులు కొనసాగితే ఈ ప్రాంతంలోని అమెరికన్, జియోనిస్ట్ లక్ష్యాలపై మరింత తీవ్రమైన రీతిలో విరుచుకుపడతామని హెచ్చరించాయి.

పశ్చిమాసియాలో కాల్పుల విరమణ దాదాపుగా ముగిసినట్లే కనిపిస్తోంది. లెబనాన్‌ బీరూట్‌ శివార్లపై ఇజ్రాయెల్‌ వైమానిక దాడులు జరిపిన కొన్ని గంటల్లోనే.. ఇరాన్‌ రంగంలోకి దిగింది. నేరుగా బాలిస్టిక్‌ క్షిపణులతో ప్రతీకార దాడికి దిగింది. ఇజ్రాయెల్‌ ఉత్తర ప్రాంతాల్లో సైరన్లు మోగగా, క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థలు అప్రమత్తమయ్యాయి. దీంతో ప్రాంతంలో మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి.ఇజ్రాయెల్‌-ఇరాన్‌ మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరోసారి ప్రమాదకర మలుపు తిరిగాయి. ఆదివారం రాత్రి ఇరాన్‌ ఇజ్రాయెల్‌పై బాలిస్టిక్‌ క్షిపణులను ప్రయోగించినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం (IDF) వెల్లడించింది. క్షిపణుల ప్రయోగాన్ని గుర్తించిన వెంటనే దేశవ్యాప్తంగా పలు ప్రాంతాల్లో హెచ్చరిక సైరన్లు మోగించడంతో పాటు వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలను రంగంలోకి దింపింది. లక్షలాది మంది ప్రజలు అత్యవసర ఆశ్రయ కేంద్రాలు, బంకర్లకు పరుగులు తీశారు. ఉత్తర ఇజ్రాయెల్‌లో పలుచోట్ల పేలుళ్ల శబ్దాలు వినిపించినట్లు స్థానిక మీడియా వెల్లడించింది.ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం విడుదల చేసిన ప్రకటన ప్రకారం, ఇరాన్‌ నుంచి వచ్చిన క్షిపణులను వైమానిక దళం విజయవంతంగా అడ్డుకుందని తెలిపింది. ఇప్పటివరకు ప్రాణనష్టం లేదా ఆస్తి నష్టం జరిగినట్లు సమాచారం లేదని పేర్కొంది. అయితే అదనపు క్షిపణుల ప్రయోగాలను కూడా గుర్తించినట్లు వెల్లడించింది.ప్రతీకారమే!ఈ క్షిపణి దాడులు జరగడానికి కొన్ని గంటల ముందే ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధ విమానాలు లెబనాన్‌ రాజధాని బీరూట్‌ దక్షిణ శివార్లపై వైమానిక దాడులు నిర్వహించాయి. ముఖ్యంగా హిజ్బుల్లా ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్న దహియెహ్‌ ప్రాంతాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు సమాచారం. ఈ దాడులపై ఇరాన్‌ తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. బీరూట్‌పై దాడులు చేస్తే ప్రతీకారం తప్పదని ఇప్పటికే హెచ్చరించిన టెహ్రాన్‌, తాజాగా రంగంలోకి దిగినట్లే స్పష్టమవుతోంది.10 క్షిపణులు అడ్డుకున్న ఇజ్రాయెల్‌అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాల ప్రకారం, ఇరాన్‌ ప్రయోగించిన కనీసం 10 బాలిస్టిక్‌ క్షిపణులను ఇజ్రాయెల్‌ క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థలు విజయవంతంగా అడ్డుకున్నాయి. ఈ విషయాన్ని అమెరికా మీడియా సంస్థ CNN తన నివేదికలో పేర్కొంది.ఇజ్రాయెల్‌ ప్రతీకార హెచ్చరికఇరాన్‌ దాడిపై స్పందించిన ఇజ్రాయెల్‌ సైనిక ప్రతినిధి బ్రిగేడియర్‌ జనరల్‌ Effie Defrin, "ఇరాన్‌ తీవ్రమైన తప్పు చేసింది" అని వ్యాఖ్యానించారు. అలాగే ఇజ్రాయెల్‌ చీఫ్‌ ఆఫ్‌ స్టాఫ్‌ ఎయల్‌ జమీర్‌ మాట్లాడుతూ.. అవసరమైతే శత్రువుపై గట్టి దెబ్బ కొట్టేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని హెచ్చరించారు.ఏప్రిల్‌ తర్వాత..ఏప్రిల్‌ 8న అమల్లోకి వచ్చిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం తర్వాత ఇరాన్‌ నేరుగా ఇజ్రాయెల్‌పై దాడి చేయడం ఇదే మొదటిసారి. దీంతో గత కొన్ని నెలలుగా కొనసాగుతున్న సున్నితమైన శాంతి వాతావరణం పూర్తిగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఏర్పడింది. ఇజ్రాయెల్‌-హెజ్బుల్లా ఘర్షణల నేపథ్యంలో అమెరికాతో జరుగుతున్న పరోక్ష చర్చలను కూడా ఇరాన్‌ నిలిపివేసింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ జోక్యంతో పాక్షిక కాల్పుల విరమణ ప్రకటించినప్పటికీ, అదే రోజున రెండు పక్షాలు పరస్పరం దాడులు కొనసాగించడంతో ఆ ఒప్పందం నిలవలేదు.రమత్‌ డేవిడ్‌ ఎయిర్‌బేస్‌ లక్ష్యంగా..ఇరాన్‌ ఇస్లామిక్‌ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్‌ కార్ప్స్‌ (IRGC) విడుదల చేసిన ప్రకటన ప్రకారం, తమ ఏరోస్పేస్‌ దళాలు ఇజ్రాయెల్‌లోని రమత్‌ డేవిడ్‌ ఎయిర్‌బేస్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని బాలిస్టిక్‌ క్షిపణులను ప్రయోగించాయి. ఇరాన్‌కు చెందిన ఖాతమ్‌ అల్‌-అన్బియా కమాండ్‌ అధికారి మాట్లాడుతూ, బీరూట్‌ దక్షిణ శివార్లపై దాడి చేయడం ద్వారా ఇజ్రాయెల్‌ అన్ని "రెడ్‌లైన్లను" దాటిందని ఆరోపించారు.అన్నంత పని చేసిన ఇరాన్‌"బీరూట్‌ శివార్లపై దాడులు విస్తరిస్తే ఆక్రమిత భూభాగాల్లోని లక్ష్యాలపై దాడి చేస్తామని ముందే హెచ్చరించాం. ఇజ్రాయెల్‌ లెబనాన్‌పై దాడులు ఆపకపోతే మరింత తీవ్రమైన, విధ్వంసకర దెబ్బలు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది" అని ఇరాన్‌ సైనికాధికారులు హెచ్చరించారు.గగనతలం మూసివేతఇజ్రాయెల్‌పై క్షిపణి దాడుల అనంతరం ప్రతీకార చర్యలు ఉండొచ్చన్న అంచనాతో ఇరాన్‌ తన పశ్చిమ గగనతలాన్ని (Western Airspace) తాత్కాలికంగా మూసివేసింది. అదే సమయంలో ఇరాక్‌, సిరియా కూడా భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా తమ గగనతలాన్ని మూసివేసినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా పేర్కొంది. దీంతో ప్రాంతీయ విమాన రాకపోకలపై ప్రభావం పడే అవకాశం కనిపిస్తోంది.అమెరికా లక్ష్యాలకూ హెచ్చరికఇరాన్‌ ఇస్లామిక్‌ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్‌ కార్ప్స్‌ (IRGC) మరింత ఘాటు హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి దాడులు పునరావృతమైతే కేవలం ఇజ్రాయెల్‌ మాత్రమే కాకుండా అమెరికా ప్రయోజనాలు, అమెరికా మద్దతు ఉన్న లక్ష్యాలపై కూడా దాడులు విస్తరించే అవకాశం ఉందని ప్రకటించింది. ముఖ్యంగా హర్ముజ్‌ జలసంధి పరిసరాల్లో జరిగిన ఘటనలను కూడా ప్రస్తావించింది.ట్రంప్‌ భిన్నాభిప్రాయంఅయితే అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మాత్రం ఇజ్రాయెల్‌ మరింత ప్రతీకార చర్యలకు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదని భావిస్తున్నట్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థ నివేదించింది. ఇది ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం వ్యక్తం చేస్తున్న కఠిన వైఖరికి భిన్నంగా కనిపిస్తోంది.మళ్లీ యుద్ధ భయాలుఇరాన్‌-ఇజ్రాయెల్‌ తాజా ఘర్షణతో మిడిల్‌ఈస్ట్‌ దేశాలు మరోసారి అప్రమత్తమయ్యాయి. ఇప్పటికే గాజా, లెబనాన్‌, సిరియా ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతున్న అస్థిర పరిస్థితులకు ఈ పరిణామం మరింత మంటలు రాజేసే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

అయోమయాన్ని సృష్టించటానికీ, అవతలి పక్షంపై పైచేయి సాధించటానికీ ఎంతకైనా తెగించే అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ఈసారి అమెరికన్‌ కాంగ్రెస్‌కు పెద్ద అబద్ధం చెప్పి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచారు. ఇరాన్‌తో శత్రుత్వాన్ని ఆపి, అక్కడున్న సేనలనువెంటనే వెనక్కి పిలిపించాలని 215–208 ఓట్ల తేడాతో బుధవారం అమెరికన్‌ కాంగ్రెస్‌ తీర్మానించగా, ‘అసలు యుద్ధం ఎక్కడుంది? అది ఏప్రిల్‌ మొదటి వారంలోనే ముగిసి పోయింది. ఇరాన్‌తో కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరింది. అది కొనసాగుతోంది’అంటూ ట్రంప్‌ లేఖ రాశారు. ఇజ్రాయెల్‌తో కుమ్మక్కై, ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్‌పై మొదలు పెట్టిన దండయాత్ర ఇప్పటికీ ఆగలేదు. హార్మూజ్‌ జలసంధి ఇంకా తెరుచుకోలేదు. తమ షరతులకు తలొగ్గితేనే ఒప్పందం సాధ్యమంటూ ఇరాన్‌కు ట్రంప్‌ హెచ్చరికలు జారీ చేస్తున్నారు. ఈ తీర్మానానికి కొన్ని గంటలముందు కూడా అమెరికా దాడులకు ప్రతీకారంగా కువైట్‌లోని అమెరికా స్థావరాలపై ఇరాన్‌ దాడులు చేసింది. కానీ ఈ ఘర్షణల్ని యుద్ధంగా పరిగణించరాదని ట్రంప్‌ భాష్యం చెబుతున్నారు. నిజానికి యుద్ధం ఆపాలని ప్రతినిధుల సభ ఆదేశించినంత మాత్రాన ట్రంప్‌కొచ్చే నష్టమేం లేదు. ఆ తీర్మానం చట్టపరంగా కీలకమైన చర్యే కావొచ్చు, కానీ ఆచరణలో అదే మంత పనికొచ్చేది కాదు. నలుగురు రిపబ్లికన్‌ సభ్యులు డెమాక్రాట్లతో చేయి కలపటంతో తీర్మానం ఆమోదం పొందింది. 1973లో వచ్చిన యుద్ధ అధికారాల చట్టంకిందకాంగ్రెస్‌ అనుమతి లేకుండా అధ్యక్షుడు యుద్ధంలోకి దిగితే, రెండు నెలల్లో దాన్నిముగించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ యుద్ధం ఇంకా కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఉందని భావిస్తే మరో 30 రోజులు పొడిగించటానికి అధ్యక్షుడికి వెసులుబాటుంది. కానీ అటు తర్వాత మాత్రం అసాధ్యం. ట్రంప్‌ రాసిన లేఖ ప్రకారం నిండా నెలకుమించి యుద్ధం సాగలేదు! కాల్పుల విరమణ అమల్లో ఉందంటే యుద్ధం లేనట్టేననీ, ‘అవసరమైన’సందర్భాల్లో చేస్తున్న దాడుల్ని యుద్ధంగా పరిగణించరాదనీ యుద్ధ శాఖ మంత్రి పీట్‌ హెగ్సెత్‌ వాదిస్తున్నారు. తలా తోకా లేకుండా మాట్లాడటంలో ట్రంప్‌ సిద్ధహస్తుడు. ఒకపక్క కాంగ్రెస్‌ చేసిన తీర్మానం దేశభక్తి రాహిత్యమంటూనే, అదే నోటితో అదెప్పుడో ముగిసిందని చెబు తున్నారు. ఆయన తర్కం ప్రకారం యుద్ధం చేయటమే దేశభక్తి అయితే, దాన్ని నిలి పేసిన తనకూ దేశభక్తి లోపించినట్టే. ఈ వాదప్రతివాదాల మాటెలావున్నా ఇలాంటి అధ్యక్షుణ్ణి నెత్తిన పెట్టుకున్నందుకు మున్ముందు ఆ దేశం భారీ మూల్యం చెల్లించక తప్పదు. ఈ నెలాఖరుతో యుద్ధం వంద రోజులకు చేరుతుంది. యుద్ధం ఆగేందుకు ఇప్పటికి నాలుగుసార్లు ప్రతినిధుల సభలో డెమాక్రాట్లు తీర్మానాలు పెట్టారు. కానీ మొదటి మూడుసార్లూ అవి వీగిపోయాయి. మూడోసారి తీర్మానమైతే 212–212తో ఎటూతేలకుండా ముగిసింది. ఈసారి అది నెగ్గినా ట్రంప్‌ తన తర్కంతో మభ్యపెట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. యుద్ధంవల్ల ఇరాన్‌లో ఇంతవరకూ 3,400 మంది పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోగా, 13 మంది అమెరికన్‌ సైనికులు మరణించారు. 2,900 కోట్ల డాలర్లు ఖర్చయిందని పెంటగాన్‌ చెబుతుండగా, ఇదంతా ముగిసేసరికి లక్ష కోట్ల డాలర్లకు చేరుకుంటుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ట్రంప్‌ మూర్ఖత్వం ఇలాగే కొనసాగితే అమెరికా నిండా మునగటం ఖాయం. దాంతో పాటు డాలర్‌తో ముడిపడివున్న ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలన్నీ దివాలా స్థితికి చేరుకుంటాయి. ఇంధనం, ఎరువుల ధరలు ఆకాశాన్నంటి ఇప్పటికే ట్రంప్‌ రేటింగ్‌ నేల చూపులు చూస్తోంది. ప్రతినిధుల సభ చేసిన తీర్మానంవంటిదే రిపబ్లికన్ల ఆధిక్యతగల సెనేట్‌లో కూడా చేస్తే అమెరికా అధ్యక్షుడి సంతకం అవసరం లేకుండానే యుద్ధం ఆపాల్సి ఉంటుంది. అయితే అలాంటి సందర్భం ఎదురైనప్పుడు సైతం దాన్ని ట్రంప్‌ వీటో చేయొచ్చని రాజ్యాంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు. మొత్తానికి అత్యధిక మెజారిటీతో కాంగ్రెస్‌ తీర్మా నిస్తే తప్ప ఇవన్నీ పెద్దగా పనికొచ్చేవి కాదు. ఇప్పటికే మొత్తం ఓటర్లలో 64 శాతంమంది ట్రంప్‌ యుద్ధోన్మాదాన్ని గట్టిగా వ్యతిరేకిస్తున్నట్టు సర్వేలు చెబుతున్నాయి. తటస్థ ఓటర్లలో అయితే 73 శాతంమంది యుద్ధం ఆపాలని కోరుకుంటున్నారు. ఎవరెంతగా కోరుకున్నా ట్రంప్‌ మాత్రం స్వీయ వినాశనంవైపే అమెరికాను తీసుకుపోతున్నారు.

ఇరాన్–అమెరికా మధ్య కొనసాగుతున్న శాంతి చర్చల్లో మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తున్న పాకిస్థాన్‌కు ఊహించని ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. ఆ దేశం పాత్రను ఇజ్రాయెల్ బహిరంగంగా ప్రశ్నిస్తూ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. భారత్‌లోని ఇజ్రాయెల్ రాయబారి రూవెన్‌ అజార్‌ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ దౌత్య వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి."ఇజ్రాయెల్ దృష్టిలో పాకిస్థాన్ విశ్వసనీయ మధ్యవర్తి కాదు. మధ్యవర్తిత్వం చేసే దేశం అన్ని పక్షాల విశ్వాసాన్ని పొందాలి. పాకిస్థాన్ విషయంలో అలాంటి పరిస్థితి లేదు" అంటూ రూవెన్ అజర్ స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్‌కు సంబంధించిన సున్నితమైన అంశాల్లో పాకిస్థాన్ పాత్రపై తమకు సందేహాలు ఉన్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.అమెరికా లేదా ఇతర దేశాలు తమ వ్యూహాత్మక అవసరాల కోసం పాకిస్థాన్‌ను సంప్రదించవచ్చని, అయితే అది ఇజ్రాయెల్ అభిప్రాయాన్ని మార్చదని అజర్ వ్యాఖ్యానించారు. తమకు ప్రధానంగా ప్రాంతీయ భద్రత, ఉగ్రవాద నిరోధం, అలాగే ఇరాన్ ప్రభావాన్ని నియంత్రించడమే ముఖ్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.పాకిస్థాన్‌పై ఎందుకు అనుమానాలు?ఇజ్రాయెల్ అభిప్రాయం ప్రకారం మధ్యవర్తిగా వ్యవహరించే దేశం తటస్థ వైఖరిని కలిగి ఉండాలి. అయితే పాకిస్థాన్‌కు ఇప్పటికీ ఇజ్రాయెల్‌తో అధికారిక దౌత్య సంబంధాలు లేవు. అంతేకాకుండా, గతంలో ఇజ్రాయెల్ విధానాలపై ఇస్లామాబాద్ చేసిన విమర్శలు కూడా ఆ దేశ విశ్వసనీయతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయని అజర్ సూచించారు. ఇటీవల అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య జరుగుతున్న పరోక్ష చర్చల్లో పాకిస్థాన్ పాత్ర పెరిగిందనే వార్తల నేపథ్యంలో ఈ వ్యాఖ్యలు రావడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. దీంతో ఇస్లామాబాద్ దౌత్య సామర్థ్యంపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది.మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతల వేళ..ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, పశ్చిమాసియాలో పెరుగుతున్న భద్రతా సవాళ్లు, ప్రాంతీయ మిలిటెంట్ సంస్థల కార్యకలాపాలు ప్రస్తుతం ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ప్రధాన చర్చాంశాలుగా మారాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో అమెరికా, యూరోపియన్ దేశాలు, గల్ఫ్ దేశాలు ఉద్రిక్తతలు తగ్గించే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి. అలాంటి సమయంలో పాకిస్థాన్‌ను మధ్యవర్తిగా అంగీకరించలేమన్న ఇజ్రాయెల్ వ్యాఖ్యలు కొత్త దౌత్య చర్చలకు తెరతీశాయి.భారత్‌పై ప్రశంసలుఇదే సందర్భంగా భారత్ పాత్రను కూడా రూవెన్ అజర్ ప్రశంసించారు. పశ్చిమాసియాలో స్థిరత్వం తీసుకురావడంలో భారత్‌కు కీలక పాత్ర ఉందని, ప్రాంతీయ శాంతి ప్రయత్నాల్లో న్యూఢిల్లీ ప్రభావం గణనీయంగా పెరుగుతోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. భారత్‌తో ఇజ్రాయెల్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం మరింత బలపడుతోందని కూడా ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.78 ఏళ్లుగా దూరంగానే పాక్–ఇజ్రాయెల్పాకిస్థాన్‌, ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య సంబంధాలు ఎప్పటినుంచో సంక్లిష్టంగానే ఉన్నాయి. 1947లో పాకిస్థాన్, 1948లో ఇజ్రాయెల్ ఏర్పడినప్పటి నుంచి ఇస్లామాబాద్ ఆ దేశాన్ని అధికారికంగా గుర్తించలేదు. పాలస్తీనా ప్రజల హక్కులకు మద్దతుగా నిలుస్తూ, స్వతంత్ర పాలస్తీనా దేశం ఏర్పడే వరకు ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తించబోమనే వైఖరిని కొనసాగిస్తోంది. పాకిస్థాన్ వ్యవస్థాపకుడు జిన్నా కూడా పాలస్తీనా అంశంలో అరబ్ దేశాలకు మద్దతు ప్రకటించారు. అప్పటి నుంచి ఆ విధానం పాకిస్థాన్ విదేశాంగ విధానంలో కీలక భాగంగా కొనసాగుతోంది. అధికారిక సంబంధాలు లేకపోయినా, గతంలో రెండు దేశాల మధ్య పరోక్ష స్థాయిలో సంప్రదింపులు జరిగినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. అయినప్పటికీ, ఇప్పటికీ రెండు దేశాల మధ్య రాయబార కార్యాలయాలు లేవు. దౌత్య సంబంధాలు కూడా నెలకొనలేదు.ఇక రూవెన్ అజర్ తాజా వ్యాఖ్యలతో పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వ సామర్థ్యం, ఇరాన్ అంశంలో దాని పాత్ర, అలాగే మధ్యప్రాచ్య దౌత్య సమీకరణాలపై కొత్త చర్చ ప్రారంభమైంది. పాకిస్థాన్ నుంచి అధికారిక స్పందన కోసం అంతర్జాతీయ వర్గాలు ఎదురుచూస్తున్నాయి.

బీరూట్‌: ఇజ్రాయెల్, లెబనాన్‌ ప్రభుత్వం మధ్య కుదిరిన తాజా కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని తాము అంగీకరింబోమని హెజ్‌బొల్లా మిలిటెంట్‌ గ్రూప్‌ నాయకుడు నయీమ్‌ కాశీం తేల్చిచెప్పారు. లెబనాన్‌ నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ బలగాలు పూర్తిగా వైదొలగాలని డిమాండ్‌ చేశారు. ఈ మేరకు కాశీం విడుదల చేసిన లిఖితపూర్వక ప్రకటనను హెజ్‌బొల్లా టీవీ అల్‌–మనార్‌లో గురువారం చదివి వినిపించారు. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం ప్రకారం.. హెజ్‌బొల్లా మిలిటెంట్లు దక్షిణ లెబనాన్‌ను విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోవాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకు మిలిటెంట్లు ఒప్పుకోవడం లేదు. అలాచేసే తాము లొంగిపోయినట్లు, ఓటమిని అంగీకరించినట్లే అవుతుందని అంటున్నారు. శత్రువుకు తలవంచబోమని తేల్చిచెబుతున్నారు. దురాక్రమణకు ముగింపు పలకాలని, లెబనాన్‌ నుంచి వైదొలగాలని ఇజ్రాయెల్‌ను కాశీం డిమాండ్‌ చేశారు. దురాక్రమణ కొనసాగుతున్నంత కాలం ప్రతిఘటనను విరమిస్తామని ఎవరికీ హామీ ఇవ్వలేదని స్పష్టంచేశారు. కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి రావాలంటే ఇజ్రాయెల్‌ వెనక్కి తగ్గాలన్నారు. హెజ్‌బొల్లా గ్రూప్‌కు ఇరాన్‌ మద్దతిస్తున్న సంగతితెలిసిందే.

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు మరింతగా కమ్ముకుంటున్న వేళ.. ఓ ఆసక్తికర పరిణామం చోటు చేసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ మధ్య జరిగిన ఫోన్ సంభాషణ ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. ఇరాన్‌తో చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని.. యుద్ధం ఆగిపోతోందని ట్రంప్ ప్రకటించిన కాసేపటికే ఈ విషయం బయటకు వచ్చింది. లెబనాన్‌లో ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హెజ్బొల్లా గ్రూపులపై ఇజ్రాయెల్ దాడులు తీవ్రతరం కావడంతో ఆగ్రహానికి గురైన ట్రంప్.. నెతన్యాహుపై తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు అమెరికా మీడియా కథనాలు వెల్లడించాయి. అమెరికా వార్తా సంస్థ ఆక్సియోస్ కథనం ప్రకారం.. బీరూట్‌పై ఇజ్రాయెల్ దాడులకు సిద్ధమవుతున్న సమయంలో ట్రంప్, నెతన్యాహుతో అత్యంత ఉద్రిక్తంగా మాట్లాడారు. “నువ్వు పిచ్చివాడివి.. నేను లేకపోతే జైలులో ఉండేవాడివి. ఇప్పుడు అందరూ నిన్ను, ఇజ్రాయెల్‌ను ద్వేషిస్తున్నారు” అంటూ ట్రంప్ మండిపడ్డారని అమెరికా అధికారులు వెల్లడించినట్లు కథనం పేర్కొంది. ఇజ్రాయెల్ చర్యలు కేవలం లెబనాన్‌కే పరిమితం కాకుండా.. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న శాంతి చర్చలను కూడా దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని ట్రంప్ ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం.బీరూట్‌పై దాడి నిలిపివేయించానన్న ట్రంప్ఫోన్ కాల్ అనంతరం ట్రంప్ తన సోషల్ మీడియా వేదిక ట్రూత్ సోషల్‌లో స్పందించారు. నెతన్యాహుతో “అత్యంత ఫలప్రదమైన” చర్చ జరిగిందని పేర్కొంటూ.. బీరూట్ వైపు వెళ్తున్న ఇజ్రాయెల్ దళాలను వెనక్కి తిప్పినట్లు చెప్పారు. అంతేకాదు.. హెజ్బొల్లా ప్రతినిధులతో కూడా చర్చలు జరిపినట్లు వెల్లడించారు. ఇజ్రాయెల్ దాడులు చేయకపోతే తాము కూడా కాల్పులు ఆపేందుకు హెజ్బొల్లా అంగీకరించిందని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. “ఇరు పక్షాలు కాల్పులు నిలిపేస్తాయి. ఇది శాశ్వతంగా కొనసాగుతుందని ఆశిస్తున్నాను” అంటూ “ETERNITY” అనే పదాన్ని పెద్ద అక్షరాలతో పోస్ట్ చేశారు.నెతన్యాహు మాత్రం వెనక్కి తగ్గలేదుఅయితే ట్రంప్ ప్రకటనల తర్వాత నెతన్యాహు చేసిన వ్యాఖ్యలు మరోసారి సందేహాలకు తావిచ్చాయి. హెజ్బొల్లా తమ నగరాలు, పౌరులపై దాడులు కొనసాగిస్తే బీరూట్‌లోని లక్ష్యాలపై ఇజ్రాయెల్ దాడులు తప్పవని ఆయన స్పష్టం చేశారు. “హెజ్బొల్లా ఆగకపోతే మేము కూడా ఆగం” అని నెతన్యాహు ప్రకటించారు. దీంతో ట్రంప్ ప్రకటించిన కాల్పుల విరమణపై ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.యుద్ధం తాజా పరిస్థితిఫిబ్రవరి 28న అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త చర్యలతో ఇరాన్‌పై సైనిక ఒత్తిడి ప్రారంభమైన తర్వాత ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. ఇరాన్‌కు మద్దతుగా ఉన్న హెజ్బొల్లా ఉత్తర ఇజ్రాయెల్‌పై రాకెట్లు, డ్రోన్లతో దాడులు చేస్తుండగా.. ప్రతిగా ఇజ్రాయెల్ దక్షిణ లెబనాన్‌లో వైమానిక, భూదళాల ఆపరేషన్లు కొనసాగిస్తోంది. ఇటీవల బీరూట్ శివార్లలోని హెజ్బొల్లా స్థావరాలు కూడా ఇజ్రాయెల్ లక్ష్యాలుగా మారాయి. ఈ పరిణామాలు పూర్తి స్థాయి ప్రాంతీయ యుద్ధానికి దారితీస్తాయన్న ఆందోళన పెరుగుతోంది.ఇరాన్ చర్చలకు బ్రేక్?లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ దాడులు విస్తరించడంతో అమెరికాతో జరుగుతున్న చర్చలను నిలిపివేస్తున్నట్లు ఇరాన్‌కు చెందిన వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి. తమ మిత్రదేశమైన హెజ్బొల్లాపై దాడులు కొనసాగుతుండగా చర్చలు జరపడం సాధ్యం కాదని టెహ్రాన్ అభిప్రాయపడుతోంది. అయితే ట్రంప్ మాత్రం మరోవైపు భిన్న సంకేతాలు ఇస్తున్నారు. ఇరాన్‌తో చర్చలు వేగంగా కొనసాగుతున్నాయని ఒక ప్రకటనలో చెబుతూనే.. మరో ఇంటర్వ్యూలో “ఆ చర్చలు బోరింగ్‌గా మారాయి. అవి విఫలమైనా నాకు పెద్దగా పట్టించుకోవాల్సిన పని లేదు” అని వ్యాఖ్యానించారు. ఇంకా “కొంతకాలం మౌనం పాటిస్తే మంచిది” అని కూడా అన్నారు.వాషింగ్టన్-టెల్‌అవీవ్ మధ్య విభేదాలా?ఇప్పటివరకు ఇరాన్ విషయంలో ఒకే వేదికపై కనిపించిన అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఇప్పుడు వ్యూహాత్మకంగా భిన్న దిశల్లో కదులుతున్నాయా అనే చర్చ మొదలైంది. ట్రంప్ యుద్ధాన్ని పరిమితం చేసి చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కోరుతుండగా.. నెతన్యాహు మాత్రం హెజ్బొల్లాపై సైనిక ఒత్తిడి కొనసాగించాలనే వైఖరితో కనిపిస్తున్నారు.మిడిల్‌ఈస్ట్‌ సంక్షోభం ఎటు?ఒకవైపు కాల్పుల విరమణ ప్రకటనలు.. మరోవైపు బీరూట్‌పై దాడుల హెచ్చరికలు.. ట్రంప్-నెతన్యాహు మధ్య బహిర్గతమైన విభేదాలు.. ఇరాన్ చర్చల అనిశ్చితి.. ఈ పరిణామాలన్నీ మధ్యప్రాచ్యాన్ని మరో కీలక మలుపు వద్ద నిలబెట్టాయి. ట్రంప్ ఆశిస్తున్నట్లుగా ఈ శాంతి “శాశ్వతం” అవుతుందా? లేక మరో భారీ ఘర్షణకు నాంది పలుకుతుందా? అనేది ఇప్పుడు ప్రపంచం మొత్తం ఆసక్తిగా గమనిస్తోంది.

టెహ్రాన్‌: ఇరాన్ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. అమెరికాతో శాంతి చర్చలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. ప్రస్తుతం లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు చేస్తోందని వాటిని ఆపే వరకూ ఎట్టి పరిస్థితుల్లో చర్చలు లేవని తేల్చి చెప్పింది. ఇరాన్ వార్తా సంస్థ తస్నిమ్ ఈ కథనాలను ప్రచురితం చేసింది. ఎక్కడ వేసిన గొంగలి అక్కడే అన్న నానుడి ఇప్పుడు ఇరాన్- అమెరికా యుద్దంలో సరిగ్గా సరిపోతుంది. శాంతి చర్చలు ప్రారంభమై దాదాపుగా రెండు నెలలు గడుస్తోన్నా చర్చలలో ఎటువంటి పురోగతి కనిపించడం లేదు. ఓసారేమో అమెరికా మెుండి చేయడం.. మరోసారేమో ఇరాన్‌ వెనక్కి తగ్గకపోవడం ఇదే పరిణామాలు కనిపిస్తూ ఉన్నాయి. తాజాగా మరోసారి శాంతి చర్చలను వాయిదా వేస్తోన్నట్లు ఇరాన్ ప్రకటించింది.గాజా,లెబనాన్‌లలో ఇజ్రాయెల్ సైనిక కార్యకలాపాలను తక్షణమే నిలిపివేయాలని, అలాగే లెబనీస్ భూభాగం నుండి ఇజ్రాయెల్ బలగాలు పూర్తిగా ఉపసంహరించుకోవాలని ఇరాన్ డిమాండ్ చేస్తోంది. ఈ అంశాలపై తమ డిమాండ్లు, తమ మిత్రదేశాల డిమాండ్లు నెరవేరే వరకు చర్చలు పునఃప్రారంభం కావని తెలిపింది. లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ దాడులు ఆగిపోయే వరకు మధ్యవర్తుల ద్వారా అమెరికాతో చర్చలు జరగవని టెహ్రాన్ స్పష్టం చేసింది.కాగా లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ దాడులు కొనసాగిస్తోంది. దక్షిణ లెబనాన్‌లోని 900 ఏళ్ల పురాతన బ్యూఫోర్ట్ కోటను, దాని చుట్టుపక్కల కొండలను ఇజ్రాయెల్ దళాలు స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. గత 26 ఏళ్లలో లెబనాన్‌లోకి ఇజ్రాయెల్ చొరబడటం ఇదే అతిపెద్దది. కాగా లెబనాన్‌పై ఇప్పటివరకూ ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో 3,433 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

శాంతి చర్చలు, కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాలు, దౌత్యపరమైన కసరత్తులతో పశ్చిమాసియా యుద్ధం అనే అధ్యాయం ముగింపునకు చేరిందని ప్రపంచం భావించింది. కానీ తాజా శాటిలైట్‌ చిత్రాలు మరో కథను బయటపెడుతున్నాయి. కొన్ని వారాల క్రితం ధ్వంసమైపోయినట్లు కనిపించిన ఇరాన్‌ స్థావరాల్లో వద్ద మళ్లీ కదలికలు మొదలయ్యాయి. పర్వతాల కింద దాగిన ఆ రహస్య టన్నెల్‌ నెట్‌వర్క్‌లో అసలేం జరుగుతోంది?.. ఇరాన్‌ కేవలం పునరుద్ధరణ పనులే చేస్తోందా.. లేదంటే పశ్చిమాసియా యుద్ధంలో సీక్వెల్‌కు సిద్ధపడుతోందా?.. ఇప్పుడు ప్రపంచ భద్రతా వర్గాలను ఈ ప్రశ్న కలవరపెడుతోంది.అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ సంయుక్త దాడుల్లో తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నట్లు భావించిన ఇరాన్‌ భూగర్భ క్షిపణి టన్నెల్లను మళ్లీ తెరిచే పనులు జోరుగా సాగుతున్నట్లు తాజా శాటిలైట్‌ చిత్రాలు సూచిస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాల ప్రకారం.. దాడులకు గురైన 18 ప్రధాన భూగర్భ క్షిపణి కేంద్రాలకు చెందిన 69 టన్నెల్‌ ప్రవేశ మార్గాల్లో ఇప్పటికే 50 మార్గాలను ఇరాన్‌ తిరిగి వినియోగించగల స్థితికి తీసుకొచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో ఇరాన్‌ క్షిపణి సామర్థ్యం నిజంగా ఎంత మేర దెబ్బతిందనే ప్రశ్న మరోసారి ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది.గత కొంతకాలంగా ఇరాన్‌ క్షిపణి మౌలిక వసతులపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు నిర్వహిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా భూగర్భంలో నిర్మించిన క్షిపణి నిల్వ కేంద్రాలు, ప్రయోగ స్థావరాలు, టన్నెల్‌ నెట్‌వర్క్‌లను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయని చెప్పుకున్నాయి. ఈ దాడుల ప్రధాన ఉద్దేశం ఇరాన్‌ దీర్ఘశ్రేణి క్షిపణులను ఉపయోగించకుండా అడ్డుకోవడమే. టన్నెల్‌ ప్రవేశ మార్గాలను ధ్వంసం చేసి, లోపల నిల్వ ఉంచిన ఆయుధాలను బయటకు తీసుకురాలేని పరిస్థితి సృష్టించాలని ప్రయత్నించారు. యుద్ధ సమయంలో ఇరాన్‌కు చెందిన 450కు పైగా క్షిపణి సంబంధిత లక్ష్యాలు, నిల్వ కేంద్రాలు, ప్రయోగ సదుపాయాలు దాడులకు గురైనట్లు పాశ్చాత్య అంచనాలు చెబుతున్నాయి.అయితే తాజా శాటిలైట్‌ చిత్రాలు పూర్తిగా భిన్నమైన దృశ్యాన్ని చూపిస్తున్నాయి. సీఎన్‌ఎన్‌ విశ్లేషించిన ఎయిర్‌బస్‌ డిఫెన్స్‌ అండ్‌ స్పేస్‌ చిత్రాల ప్రకారం.. కాల్పుల విరమణ తర్వాత ఇరాన్‌ భారీ స్థాయిలో పునరుద్ధరణ చర్యలు ప్రారంభించింది. బుల్డోజర్లు, డంప్‌ ట్రక్కులు, భారీ యంత్రాలతో ధ్వంసమైన ప్రవేశ మార్గాల వద్ద మట్టిని తొలగిస్తూ మళ్లీ టన్నెల్లను తెరుస్తోంది. కొన్ని స్థావరాల వద్ద భారీ బాంబుల కారణంగా ఏర్పడిన గుంతలను పూడ్చివేస్తూ, లోపలికి వెళ్లే రహదారులను తిరిగి అందుబాటులోకి తెస్తున్నట్లు చిత్రాలు సూచిస్తున్నాయి.ఈ పరిణామం అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ వ్యూహాత్మక అంచనాలపై కూడా ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. ఎందుకంటే దాడుల అనంతరం ఇరాన్‌ క్షిపణి ప్రయోగ సామర్థ్యం దాదాపు 90 శాతం వరకు దెబ్బతిందని పాశ్చాత్య విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు. కనీసం 29 క్షిపణి ప్రయోగ కేంద్రాలు, నాలుగు ప్రధాన క్షిపణి తయారీ సముదాయాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నట్లు అప్పట్లో నివేదికలు వచ్చాయి. కానీ ఇప్పుడు బయటకు వస్తున్న ఆధారాలు చూస్తే.. క్షిపణి నిల్వలు పూర్తిగా నాశనం కాలేదని, కేవలం భూగర్భంలో చిక్కుకుపోయాయని కొందరు నిపుణులు భావిస్తున్నారు. టన్నెల్లను మళ్లీ తెరవగలిగితే ఆ క్షిపణులను తిరిగి వినియోగించే అవకాశం ఉంటుందని చెబుతున్నారు.ఇరాన్‌కు భూగర్భ క్షిపణి కేంద్రాలు అత్యంత కీలకమైన వ్యూహాత్మక ఆస్తులు. పర్వతాల లోపల, వందల మీటర్ల లోతులో నిర్మించిన ఈ కేంద్రాలు వైమానిక దాడులను తట్టుకునేలా రూపొందించబడ్డాయి. అందుకే అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ దాడుల ప్రధాన లక్ష్యంగా ఇవే మారాయి. అయినప్పటికీ, ఇరాన్‌ గతంలో కూడా దెబ్బతిన్న సైనిక మౌలిక వసతులను వేగంగా పునర్నిర్మించిన చరిత్ర కలిగి ఉంది. తాజా పరిణామాలు అదే సామర్థ్యాన్ని మరోసారి సూచిస్తున్నాయని భద్రతా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.ఇక హర్ముజ్‌ జలసంధి పరిసరాల్లో ఉన్న కొన్ని క్షిపణి స్థావరాల్లో కూడా కార్యకలాపాలు పునరుద్ధరించబడుతున్నట్లు పాశ్చాత్య గూఢచార వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలక పాత్ర పోషించే హర్ముజ్‌ ప్రాంతంలో ఇరాన్‌ మళ్లీ క్షిపణి సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుంటే మధ్యప్రాచ్య భద్రతా సమీకరణాలపై దాని ప్రభావం గణనీయంగా ఉండొచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.ధ్వంసమైన టన్నెల్లను తిరిగి తెరవడం, భూగర్భ స్థావరాల్లో కార్యకలాపాలను పునరుద్ధరించడం ద్వారా ఇరాన్‌ తన వ్యూహాత్మక సామర్థ్యాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టుకునే ప్రయత్నం చేస్తోందనే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇప్పటికే కొన్ని టెన్నెల్స్‌ తిరిగి అందుబాటులోకి రావడం, భూగర్భ నిల్వల్లో ఇంకా గణనీయమైన క్షిపణి సామర్థ్యం మిగిలి ఉండొచ్చన్న అంచనాలు పశ్చిమాసియా భద్రతా సమీకరణాలను మరోసారి సంక్లిష్టంగా మారుస్తున్నాయి. పశ్చిమాసియా సంక్షోభం ముగిసిపోయిందని భావించడానికి ప్రపంచం ఇంకా సిద్ధంగా ఉండలేకపోతోంది.

టెహ్రాన్: హార్ముజ్ జలసంధి సమీపంలో అమెరికాకు చెందిన 'MQ-9 రీపర్' డ్రోన్‌ను కూల్చివేయడానికి తాము సరికొత్త వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థను (air defence system) ఉపయోగించినట్లు ఇరాన్ పేర్కొంది. ఒక్కో యూనిట్‌కు 16 మిలియన్ డాలర్ల నుండి 30 మిలియన్ డాలర్ల వరకు ఖర్చయ్యే అమెరికా డ్రోన్‌ను, హార్ముజ్ జలసంధిలోని 'ఖేష్మ్' (Qeshm) ద్వీపం సమీపంలో.. స్థానికంగా అభివృద్ధి చేసిన 'ఆరాష్-ఎ-కమాంగిర్' (Arash-e-Kamangir) అనే వ్యవస్థను ఉపయోగించి కూల్చివేసినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ అధికారిక మీడియా తెలిపింది.ఒకవేళ ఇదే నిజమైతే, ఇరాన్ పురాణాలలోని వీరుడు ఆరాష్-ది-ఆర్చర్ (విలుకాడు) పేరు మీదుగా నామకరణం చేసిన ఈ అరాష్‌ గగనతల రక్షణ వ్యవస్థను యుద్ధంలో ఉపయోగించడం ఇదే మొదటిసారి అవుతుంది. ఈ సాంకేతికపై ఇరాన్‌ ప్రభుత్వం, ఐఆర్‌జీసీ నుంచి అధికారికంగా ప్రకటన మాత్రం రాలేదు. మధ్యప్రాచ్యంలో నెలల తరబడి యుద్ధం జరుగుతున్నప్పటికీ, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులను తిప్పికొట్టడానికి అవసరమైన సైనిక సామర్థ్యాన్ని టెహ్రాన్ ఇంకా నిలుపుకుందనే విషయం స్పష్టమవుతోంది.ఇరాన్ చేస్తున్న ఈ ప్రకటనను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. స్వతంత్రంగా ధృవీకరించడానికి వీలుపడని సైనిక పురోగతిని ప్రచారం చేసుకోవడం ఇరాన్ అధికారులకు అలవాటే అయినప్పటికీ.. ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న విస్తృత ఆలోచన మాత్రం నమ్మదగినదిగానే ఉందని వారు పేర్కొన్నారు. ఎందుకంటే, సులభంగా గుర్తింపునకు గురయ్యే పెద్ద పెద్ద స్థిర రేడార్ సైట్లపై ఆధారపడకుండా.. డ్రోన్లు, విమానాలను ముప్పునకు గురిచేసే చౌకైన, మొబైల్, స్వదేశీ రక్షణ వ్యవస్థలపై టెహ్రాన్ భారీగా పెట్టుబడి పెడుతోంది.కింగ్స్ కాలేజ్ లండన్‌లోని స్కూల్ ఆఫ్ సెక్యూరిటీ స్టడీస్ సీనియర్ లెక్చరర్ మార్క్ హిల్బోర్న్ అల్ జజీరాతో మాట్లాడుతూ.. వివిధ రకాల క్షిపణి రూపకల్పనలో ఇరాన్ స్వయం సమృద్ధి సాధించిందని, ఉక్రెయిన్ మాదిరిగానే యుద్ధ ఆర్థిక శాస్త్రాన్ని మార్చడంలో ఇరాన్ చాలా తెలివిగా వ్యవహరించిందని చెప్పారు. తక్కువ బడ్జెట్‌లో ఇరాన్‌ అభివృద్ధి చేసిన ఎయిర్‌ డిఫెన్స్‌ వ్యవస్థ పూర్తి శక్తి సామర్థ్యాలు పూర్తిగా వెలుగులోకి రాలేదు.ఆరాష్-ఎ-కమాంగిర్ అనేది ఒక విప్లవాత్మకమైన కొత్త ఆయుధమేమీ కాకపోవచ్చని.. కానీ మొబైల్ మరియు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన వైమానిక రక్షణను విస్తృతం చేయడంలో ఇరాన్ సాధించిన మరో అడుగు మాత్రమేనని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. సాంప్రదాయ వైమానిక రక్షణ నెట్‌వర్క్‌లు రేడార్లు, లాంచ్ బ్యాటరీలపై ఆధారపడతాయి. వాటిని గుర్తించడం చాలా సులువు. కానీ వీటికి భిన్నంగా. ఈ చిన్న, చౌకైన ప్రత్యామ్నాయాలను సులభంగా తరలించవచ్చు.. దాచవచ్చు.. వేగంగా ప్రయోగించవచ్చు. సులభంగా భర్తీ చేయవచ్చని పేర్కొన్నారు.ఈ కొత్త ఇంటర్‌సెప్టర్ వ్యవస్థకు పర్షియన్ పురాణాల వీరుడి పేరు పెట్టారు. జానపద కథల ప్రకారం.. ఆరాష్-ఎ-కమాంగిర్ అనే ఓ యోధుడు పశ్చిమ దేశాల ప్రభావం ఇరాన్‌పై పడకుండా ఆయన పోరాడినట్లు చెబుతారు. ఈ క్రమంలోనే ఆయన ఇరాన్-మధ్య ఆసియా మధ్య సరిహద్దును గీయడానికి ఒక బాణాన్ని సంధించాడు. ఆ వీరుడు పేరు మీదుగానే ఇరాన్‌ తమ సరికొత్త గగనతల రక్షణ వ్యవస్థకు ఆరాష్-ఎ-కమాంగిర్ అని పేరు పెట్టింది.

ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహూ.. మరోసారి భారత్‌పై ప్రశంసల వర్షం కురిపించారు. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల్లో ఇజ్రాయెల్‌పై వ్యతిరేక భావనలు పెరుగుతున్నా.. భారత్‌లో మాత్రం పరిస్థితి అందుకు భిన్నంగా ఉందని ఆసక్తికర వ్యాఖ్యలు చేశారు. “ఇండియాలో ఇజ్రాయెల్‌కు అసాధారణమైన ఆదరణ ఉంది అని ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి.వెస్ట్ బ్యాంక్‌లో జరిగిన ఓ సమావేశంలో మాట్లాడిన నెతన్యాహు.. భారత్‌తో ఇజ్రాయెల్‌కు ప్రత్యేక సంబంధం ఉందన్నారు. “ప్రపంచంలో చాలా చోట్ల మమ్మల్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు. కానీ భారత్‌లో మాత్రం పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది. అక్కడ ఇజ్రాయెల్‌కు విపరీతమైన మద్దతు ఉంది” అని పేర్కొన్నారు. అంతేకాదు.. “నాకు ప్రపంచంలో ఎక్కడా లేనంత భారత్‌లోనే ఎక్కువ ఫాలోవర్లు ఉండొచ్చు” అంటూ కూడా వ్యాఖ్యానించారు. దీంతో ఆయన వ్యాఖ్యలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారాయి.నెతన్యాహు ఈ తరహా వ్యాఖ్యలు చేయడం ఇది మొదటిసారి కాదు. గతంలో కూడా భారత్‌పై నెతన్యాహు ఇదే తరహాలో స్పందించారు. 2018లో తన భార్యతో కలిసి భారత్‌ పర్యటనకు వచ్చిన సందర్భాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ.. “అది లవ్ ఫెస్ట్‌లా అనిపించింది” అని ఇటీవల ఓ ఇంటర్వ్యూలో చెప్పారు. భారత ప్రజల్లో ఇజ్రాయెల్‌పై అపార గౌరవం ఉందని కూడా వ్యాఖ్యానించారు.Netanyahu:I’ll say this: we face delegitimization in much of the world — but not in India. In India, there is an absolutely crazy love for Israel, truly crazy. I think I have more followers from India than from anywhere else. pic.twitter.com/FRIo2cdVb3— Clash Report (@clashreport) May 28, 2026ఇదిలా ఉండగా.. అమెరికాలో మాత్రం ఇజ్రాయెల్‌పై వ్యతిరేక భావనలు పెరుగుతున్నట్లు ఇటీవల వెలువడిన సర్వేలు చెబుతున్నాయి. తాజా ప్యూ రీసెర్చ్ సర్వే ప్రకారం అమెరికన్లలో 60 శాతం మంది ఇజ్రాయెల్‌పై ప్రతికూల అభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు. అలాగే ప్రపంచ వ్యవహారాల్లో సరైన నిర్ణయాలు తీసుకుంటారని నెతన్యాహుపై నమ్మకం లేదని చాలామంది పేర్కొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో నెతన్యాహు మరో సంచలన ఆరోపణ కూడా చేశారు. అమెరికాలో ఇజ్రాయెల్ వ్యతిరేక భావనలు పెరగడానికి పాకిస్థాన్‌కు చెందిన సోషల్ మీడియా బాట్ నెట్‌వర్క్‌లు కారణమని ఆరోపించారు. “అమెరికన్లలా నటిస్తూ సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు పెడుతున్నారు. కానీ పరిశీలిస్తే వాళ్లు పాకిస్థాన్‌లోని బేస్‌మెంట్‌ల్లో కూర్చున్నవాళ్లని తేలుతోంది” అంటూ వ్యాఖ్యానించారు.

హైఫా చారిత్రక నగరం. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో భారత సైనికుల సాయంతో విముక్తి పొందిన నగరం. ఇజ్రాయెల్‌లో మూడో అతిపెద్ద నగరం. ‘ఇజ్రాయెల్‌ శాన్‌ ఫ్రాన్సిస్కో’ అని కూడా పిలుస్తుంటారు. అంతేకాదు.. ఒకప్పుడు యూదులు, అరబ్బుల సహజీవనానికి ప్రతీక. మరి ఇప్పుడు ప్రస్తావించుకోవడానికి ప్రధాన కారణం.. ఈ నగరం వీధుల కింద నిశ్శబ్దంగా సేవలందిస్తున్న భూగర్భ ఆస్పత్రి. సైరన్ల మోతలు సర్వసాధారణమైపోయిన ప్రాంతంలో వేలాది మంది ప్రాణాలను కాపాడుతోంది. లెబనాన్‌ సరిహద్దుకు సుమారు 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న హైఫాలోని రాంబం హెల్త్‌ కేర్‌ క్యాంపస్‌లో ఈ భూగర్భ ఆస్పత్రి ఉంది. సాధారణ సమయాల్లో మూడంతస్తుల పార్కింగ్‌ స్థలంగా ఉండే ఈ నిర్మాణం అత్యవసర సమయాల్లో, 72 గంటల్లో 2వేల పడకల ఆస్పత్రిగా మారిపోతుంది. యుద్ధకాలం స్థైర్యానికి, అత్యవసర వైద్య సంసిద్ధతకు దీనిని ఏర్పాటు చేసింది. 2006 లెబనాన్‌ యుద్ధంలో నేర్చుకున్న పాఠాలతో ఇజ్రాయెల్‌ నిర్మించిన ఈ ఆస్పత్రి అసాధారణ పరిస్థితుల్లో ఒక ప్రపంచ నమూనాగా మారింది. యుద్ధకాల ఆరోగ్య సంరక్షణ మౌలిక సదుపాయాలను అధ్యయనం చేస్తున్న దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. నిరంతర క్షిపణి, డ్రోన్, రసాయన దాడులను సైతం తట్టుకునేలా నిర్మించారు. సముద్ర మట్టానికి దాదాపు తొమ్మిది మీటర్ల దిగువన ఉన్న ఈ హాస్పిటల్‌ ప్రపంచంలోనే ఏకైక భారీ భూగర్భ ఆసుపత్రి. నాలుగేళ్లలో.. రూ.1,154 కోట్లతో..ఈ చారిత్రాత్మక ఆస్పత్రి నిర్మాణానికి నాలుగు సంవత్సరాలు పట్టింది. దాదాపు 120 మిలియన్‌ డాలర్లు ఖర్చయింది. మూడంతస్తుల్లో ఉన్న ఈ భూగర్భ వైద్య సముదాయాన్ని యుద్ధ సమయంలో క్షిపణి దాడులను తట్టుకునేలా నిర్మించారు. ఒకేసారి 2,200 మంది రోగులకు చికిత్స అందిస్తుంది. మధ్యధరా సముద్ర తీరానికి సమీపంలో ఉన్న ఈ నరగంలో భూగర్భ నిర్మాణం ఒక పెద్ద ఇంజనీరింగ్‌ సవాలుగా నిలిచింది. దాదాపు 100 పంపులను ఉపయోగించి రెండేళ్ల పాటు ప్రతిరోజూ సముద్రపు నీటిని నిరంతరం బయటకు తోడేశారు. మళ్లీ నీరు చొరబడకుండా ఉండేందుకు ప్రత్యేక జలనిరోధక నిర్మాణ సామగ్రిని ఉపయోగించారు.పదివేల మందికి పైగా...ఇరాన్‌పై దాడి ప్రారంభించిన నాటి నుంచి ఈ ఆస్పత్రి దేశవ్యాప్తంగా క్షిపణి దాడుల్లో గాయపడిన పదివేల మందికిపైగా చికిత్స అందించింది. 144 మంది ఇజ్రాయెల్‌ సైనికులు చికిత్స పొందారు. ప్రస్తుతం సుమారు 14 మంది సైనికులు ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతున్నారు. దాడులు తీవ్రమైన తరువాత కేవలం ఎనిమిది గంటల్లోనే దాదాపు 900 మంది రోగులను భూగర్భంలోకి తరలించి ఆసుపత్రి తన అత్యవసర సంసిద్ధతను ప్రదర్శించింది. ప్రధాన ఆస్పత్రి భవనంలోని రోగులను పటిష్టమైన ఈ నేలమాళిగకు వేగంగా తరలించారు. ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా అక్కడ వైద్య బృందాలు చికిత్సను పునఃప్రారంభించాయి. వైద్యులు, నర్సులు, సాంకేతిక సిబ్బంది.. ప్రతి ఒక్కరికీ యుద్ధకాలపు బాధ్యతలు కేటాయించారు. డేకేర్‌ సెంటర్‌ కూడా...ఆస్పత్రిలో ప్రస్తుతం 6,500 మంది నర్సులు, 2,000 మంది వైద్యులు పనిచేస్తున్నారు. క్షిపణి దాడుల సమయంలో వీరు తమ చికిత్సను కొనసాగిస్తారు. సంఘర్షణలు ఎక్కువ కాలం కొనసాగినా.. వైద్యులు, నర్సులు, సంరక్షకులు పిల్లల సంరక్షణ గురించి ఆందోళన చెందకుండా ఉండేందుకు ఇక్కడ ప్రసూతి విభాగం, మూడు నెలల నుంచి 12 ఏళ్ల వయసున్న 70 మంది పిల్లలుండేలా పూర్తిస్థాయి డేకేర్‌ సెంటర్‌ ఏర్పాటు చేశారు. ఇటీవల దాడులు తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో వీరు దాదాపు నెలన్నర పాటు అజ్ఞాతంలోనే ఉండి వైద్య సేవలు అందించాల్సి వచ్చింది. మూడు రోజులైనా..ఆసుపత్రిలో ఆహారం, పెట్రోల్, ఆక్సిజన్, వైద్య సామాగ్రి కూడా ఉన్నాయి. వీటితో మూడు రోజుల పాటు స్వయం సమృద్ధిగా ఉండగలదు. కరోనావైరస్‌ సంక్షోభ సమయంలో ఈ ఆసుపత్రిని వినియోగించారు. గుహలాంటి విశాలమైన ప్రదేశంలో రోగులకు చికిత్స చేయడంలో ఉన్న ఇబ్బందులను సిబ్బంది అప్పుడు తెలుసుకున్నారు. క్లాస్ట్రోఫోబియా (ఇరుకు ప్రదేశాలంటే భయం) ఉన్నవారి అసౌకర్యాన్ని తగ్గించాలని గోడలను పూల పోస్టర్లతో అలంకరించారు.– సాక్షి, నేషనల్‌ డెస్క్‌

టెల్‌ అవీవ్‌: గాజాలో హమాస్ మిలిటరీ విభాగం నూతన అధిపతి ముహమ్మద్ ఒదేను ఇజ్రాయెల్ మట్టుబెట్టింది. అక్టోబర్ 7 నాటి దాడుల రూపకర్తలలో ఒకడైన ముహమ్మద్ ఒదే హతంకావడం హమాస్ ఉగ్రవాద సంస్థకు భారీ ఎదురుదెబ్బగా మారింది. గాజా- లెబనాన్ సరిహద్దుల్లో ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరుకున్న వేళ, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు ఈ ఆపరేషన్‌ను స్వయంగా పర్యవేక్షించడం గమనార్హం.హమాస్‌కు కోలుకోలేని దెబ్బఇజ్రాయెల్ రక్షణ దళాల (ఐడీఎఫ్‌) అందించిన సమాచారం ప్రకారం వారం రోజుల క్రితమే హమాస్ మిలిటరీ విభాగం బాధ్యతలు చేపట్టిన ముహమ్మద్ ఒదేను ఇజ్రాయెల్ దళాలు లక్ష్యంగా చేసుకుని అంతమొందించాయి. గతంలో హమాస్ ఇంటెలిజెన్స్ విభాగానికి నేతృత్వం వహించిన ఒదే, అక్టోబర్ 7న ఇజ్రాయెల్‌పై జరిగిన భీకర దాడుల్లో కీలక పాత్ర పోషించారని ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం తెలిపింది. గతంలో హతమైన ఎజ్జెద్దీన్ అల్-హద్దాద్ స్థానంలో బాధ్యతలు చేపట్టిన కొద్ది రోజుల్లోనే ఒదే ప్రాణాలు కోల్పోవడం హమాస్ వ్యూహకర్తలను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.లెబనాన్‌లో తీవ్రతరంఒకవైపు గాజాలో ఉగ్రవాదుల ఏరివేత కొనసాగుతుండగా, మరోవైపు దక్షిణ లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులను మరింత తీవ్రతరం చేసింది. బుర్జ్ రహాల్, టైర్ జిల్లాలోని కౌథరియత్ అల్-రుజ్, సరిఫా వంటి ప్రాంతాలపై ఇజ్రాయెల్ యుద్ధ విమానాలు విరుచుకుపడ్డాయి. తాజా దాడుల్లో సుమారు 31 మంది మరణించగా, 40 మందికి పైగా గాయపడినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా సంస్థలు నివేదించాయి. ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో లెబనాన్‌లోని కీలక స్థావరాలపై ఇజ్రాయెల్ పట్టుబిగిస్తోంది.నెతన్యాహు కఠిన ఆదేశాలుహిజ్బుల్లా గ్రూపు దాడులను తిప్పికొట్టేందుకు, ఇజ్రాయెల్ రక్షణ దళాలకు ప్రధాని నెతన్యాహు పూర్తి స్థాయి యుద్ధ సంకేతాలిచ్చారు. ఇటీవల 600 మందికి పైగా ఉగ్రవాదులను హతమార్చామని వెల్లడించిన ఆయన, దాడుల వేగాన్ని ఏమాత్రం తగ్గించవద్దని, మరింత దూకుడుగా వ్యవహరించాలని సైన్యానికి ఆదేశాలు జారీ చేశారు. అమెరికా మద్దతుతో తన సైనిక వ్యూహాలను పదును పెట్టిన ఇజ్రాయెల్, ప్రాంతీయంగా తన ఉనికిని చాటుకోవడమే లక్ష్యంగా ముందుకు కదులుతోంది.ఇది కూడా చదవండి: యూపీలో ముందస్తు ముచ్చట?

“ఈ పాస్‌పోర్ట్‌ ఇజ్రాయెల్‌కు చెల్లదు”.. అని పాకిస్థాన్‌ పాస్‌పోర్ట్‌పై కనిపిస్తున్న వాక్యం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో హాట్‌టాపిక్‌గా మారింది. కారణం… అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ చేసిన తాజా ప్రతిపాదనే. పశ్చిమాసియా శాంతి ఒప్పందాల్లో భాగంగా పాకిస్థాన్‌ కూడా ఇజ్రాయెల్‌తో సంబంధాలు సాధారణీకరించాలని ట్రంప్‌ ఒత్తిడి తెస్తుండటంతో… “పాకిస్థాన్‌ తన పాస్‌పోర్ట్‌ నిబంధనలనే మార్చాల్సి వస్తుందా?” అనే చర్చ మొదలైంది.ట్రంప్‌ తాజాగా “అబ్రహామ్‌ అకార్డ్స్‌” విస్తరణపై మాట్లాడారు. సౌదీ అరేబియా, ఖతర్‌, టర్కీతో పాటు పాకిస్థాన్‌ కూడా ఈ ఒప్పందాల్లో చేరాలని ఆయన సూచించారు. మిడిల్‌ ఈస్ట్‌లో శాంతి, ఆర్థిక సహకారం, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం కోసం ఇజ్రాయెల్‌తో ముస్లిం దేశాలు సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవాలని ట్రంప్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. “ఈ ఒప్పందంలో భాగం కావాలనుకోని దేశాలు భవిష్యత్తు డీల్‌లో ఉండకూడదు” అంటూ ఆయన స్పష్టం చేశారు.అయితే పాకిస్థాన్‌ మాత్రం వెంటనే ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించింది. పాక్‌ రక్షణ మంత్రి ఖ్వాజా అసిఫ్‌ మాట్లాడుతూ… “ఇజ్రాయెల్‌పై నమ్మకం లేదు. పాలస్తీనా సమస్య పరిష్కారం కాకుండా మేం గుర్తింపు ఇవ్వం” అని స్పష్టం చేశారు. మరోవైపు ఉప ప్రధాని, విదేశాంగ మంత్రి ఇషాఖ్‌ దార్‌ కూడా అదే మాట చెప్పారు. 1967 సరిహద్దుల ప్రకారం స్వతంత్ర పాలస్తీనా దేశం ఏర్పడితేనే ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తించే అంశం పరిశీలిస్తామని పాకిస్థాన్‌ చెబుతోంది.అబ్రహం అకార్డ్స్‌అబ్రహం అకార్డ్స్‌.. 2020లో అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంలో ఇజ్రాయెల్‌–అరబ్‌ దేశాల మధ్య కుదిరిన సంబంధాల సాధారణీకరణ ఒప్పందాల పేరు. యూదులు, ముస్లింలు, క్రైస్తవులందరికీ సామాన్య పితామహుడిగా భావించే “అబ్రహాం” పేరు మీద ఈ ఒప్పందాలకు పేరు పెట్టారు. వాణిజ్యం, పర్యాటకం, సాంకేతికత, భద్రతా సహకారాన్ని పెంచడం వీటి ప్రధాన లక్ష్యం. యునైటెడ్‌ అరబ్‌ ఎమిరేట్స్‌, బహ్రెయిన్‌, మొరాకో వంటి దేశాలు ఇందులో చేరి ఇజ్రాయెల్‌తో నేరుగా దౌత్య, వాణిజ్య సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్నాయి. విమాన సర్వీసులు, టూరిజం, వ్యాపారం, సాంకేతిక సహకారం వంటి రంగాల్లో ఈ ఒప్పందాలు కీలక మార్పులు తీసుకొచ్చాయి. అయితే.. పాలస్తీనా సమస్య పరిష్కారం కాకముందే అరబ్‌ దేశాలు ఇజ్రాయెల్‌తో చేతులు కలపడం వల్ల ఇవి మిడిల్‌ ఈస్ట్‌ పాలిటిక్స్‌లో చారిత్రక మలుపుగా భావించబడ్డాయి.నిబంధనల దాకా..ఇక్కడే పాకిస్థాన్‌కు పెద్ద చిక్కు ఎదురవుతుంది. ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్‌ పాస్‌పోర్ట్‌పై స్పష్టంగా ఇజ్రాయెల్‌కు మినహాయింపు(Israel excepted) అనే నిబంధన ఉంది. అంటే ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాలకు ఈ పాస్‌పోర్ట్‌ చెల్లుబాటు అవుతుందిగానీ… ఇజ్రాయెల్‌కు మాత్రం కాదు. ఒకవేళ పాకిస్థాన్‌ ఇజ్రాయెల్‌తో అధికారిక సంబంధాలు ఏర్పరచుకుంటే… అదే సమయంలో తమ పౌరులు అక్కడికి వెళ్లకూడదని చెప్పే పాస్‌పోర్ట్‌ కొనసాగించడం చట్టపరంగా విరుద్ధంగా మారుతుంది. దౌత్య సంబంధాలు, వీసాలు, ట్రేడ్‌, ఎంబసీ వ్యవస్థ అన్నీ అమల్లోకి రావాలంటే ఈ నిబంధనను తొలగించాల్సిందే.ఇలాంటి పరిణామం ఇప్పటికే బంగ్లాదేశ్‌లో జరిగింది. ఆధునిక ఈ-పాస్‌పోర్ట్‌లను ప్రవేశపెట్టే సమయంలో “except Israel” అనే వాక్యాన్ని అక్కడి ప్రభుత్వం తొలగించింది. ఇప్పుడు పాకిస్థాన్‌ విషయంలో కూడా అదే ప్రశ్న ముందుకొస్తోంది. అందుకే… ట్రంప్‌ ప్రతిపాదన కేవలం విదేశాంగ రాజకీయాల మార్పు మాత్రమే కాదు… పాకిస్థాన్‌ జాతీయ గుర్తింపులో భాగమైన పాస్‌పోర్ట్‌ నిబంధనల వరకూ వెళ్లే పెద్ద చర్చగా మారింది. ఇప్పుడు అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ ఈ అబ్రహాం ఒప్పందాలను మరింత విస్తరించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ఇందులో పాక్‌తో పాటు సౌదీ అరేబియా, ఖతర్‌, టర్కీ వంటి దేశాలు కూడా చేరాలని ఆయన ఒత్తిడి తెస్తున్నారు. మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి, ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, ఇజ్రాయెల్‌తో సహకారం కోసం ఈ ఒప్పందాల్లో చేరడం అవసరమని ట్రంప్‌ భావిస్తున్నారు.ఏయే దేశాలంటే.. ప్రపంచ దేశాల పాస్‌పోర్ట్‌లలో సాధారణంగా.. “ఈ పాస్‌పోర్ట్‌ ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాలకు చెల్లుతుంది” అనే వాక్యం కనిపిస్తుంది. కానీ పాకిస్థాన్‌ పాస్‌పోర్ట్‌పై మాత్రం దశాబ్దాలుగా .. “ఇజ్రాయెల్‌కు మినహా ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాలకు ఈ పాస్‌పోర్ట్‌ చెల్లుతుంది” అనే వాక్యం ముద్రించబడుతోంది. పాకిస్థాన్‌ ఈ నిబంధనను ఎందుకు తీసుకొచ్చిందో అర్థం చేసుకోవాలంటే చరిత్రలోకి వెళ్లాలి. 1947లో భారత విభజన తర్వాత ముస్లింల కోసం ప్రత్యేక దేశంగా పాకిస్థాన్‌ ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత ఏడాది, అంటే 1948లో ఇజ్రాయెల్‌ దేశం ఆవిర్భవించింది. అప్పటి నుంచే పాలస్తీనా భూభాగాలపై వివాదం మొదలైంది. పాలస్తీనాకు మద్దతుగా నిలిచిన పాకిస్థాన్‌… ఇజ్రాయెల్‌ను అధికారిక దేశంగా గుర్తించబోమని స్పష్టం చేసింది. ఈ విధానంలో భాగంగానే పాకిస్థాన్‌ పాస్‌పోర్ట్‌లపై “ఇజ్రాయెల్‌కు చెల్లదు” అనే నిబంధనను ముద్రించడం ప్రారంభించింది. 1950ల చివరి దశ నుంచి 1960ల నాటికి ఈ వాక్యం అధికారికంగా పాస్‌పోర్ట్‌లలో స్థిరపడినట్లు చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. అప్పటి నుంచి ఇప్పటికీ అదే విధానం కొనసాగుతోంది. ఇది కేవలం పాకిస్థాన్‌కే పరిమితమైన విషయం కాదు. ఒకప్పుడు అనేక ముస్లిం దేశాలు ఇలాంటి విధానాలనే పాటించాయి. అరబ్‌–ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధాల తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌ను వ్యతిరేకించిన దేశాలు తమ పౌరులు అక్కడికి వెళ్లకుండా పాస్‌పోర్ట్‌లపైనే నిషేధాలను ముద్రించేవి. బంగ్లాదేశ్‌, మలేషియా, బ్రూనై, ఇరాన్‌, సిరియా, లెబనాన్‌, కువైట్‌ వంటి దేశాలు కూడా ఇలాంటి ఆంక్షలను అమలు చేశాయి. కాలక్రమేణా ప్రపంచ రాజకీయాలు మారాయి. అనేక దేశాలు ఇజ్రాయెల్‌తో సంబంధాలు పెంచుకున్నాయి. దీంతో కొన్ని దేశాలు పాస్‌పోర్ట్‌లలోని ఆ నిబంధనలను తొలగించాయి. బంగ్లాదేశ్‌ ఇందుకు ముఖ్య ఉదాహరణ. అక్కడ కూడా చాలాకాలం పాటు “ఇజ్రాయెల్‌కు మినహా” అనే వాక్యం ఉండేది. కానీ ఆధునిక సాంకేతిక ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా కొత్త పాస్‌పోర్ట్‌లను ప్రవేశపెట్టేటప్పుడు ఆ వాక్యాన్ని తొలగించారు. అయితే ఇజ్రాయెల్‌ను అధికారికంగా గుర్తించలేదనే తమ వైఖరి మాత్రం మారలేదని బంగ్లాదేశ్‌ ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. ప్రస్తుతం కూడా పాకిస్థాన్‌, ఇరాన్‌ వంటి కొన్ని దేశాలు ఇజ్రాయెల్‌పై కఠిన వైఖరినే కొనసాగిస్తున్నాయి. పాకిస్థాన్‌ స్పష్టంగా చెబుతున్న విషయం ఏమిటంటే… పాలస్తీనాకు స్వతంత్ర దేశ హోదా లభించే వరకు ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తించే ప్రసక్తే లేదని. బంగ్లా బాటలో వెళ్తే.. మొదటిగా పాస్‌పోర్ట్‌లను పూర్తిగా మార్చాల్సి వస్తుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న “ఇజ్రాయెల్‌కు మినహా” అనే నిబంధనను తొలగించాలంటే కొత్త నమూనా పాస్‌పోర్ట్‌లు ముద్రించాలి. లక్షలాది పాస్‌పోర్ట్‌లను దశలవారీగా మార్చాల్సి రావచ్చు. ఇది ఖర్చుతో కూడుకున్న ప్రక్రియ. అదే సమయంలో వీసా విధానాలు, ఇమ్మిగ్రేషన్‌ నిబంధనలు, విమాన సర్వీసులు, రాయబార కార్యాలయాల ఏర్పాట్లు వంటి అనేక వ్యవస్థల్లో మార్పులు చేయాల్సి ఉంటుంది. రెండు దేశాల మధ్య అధికారిక ప్రయాణాలు ప్రారంభమైతే చట్టపరమైన మార్పులు కూడా తప్పవు.అయితే అసలు భారమంతా రాజకీయంగానే ఉండొచ్చు. ఎందుకంటే పాకిస్థాన్‌లో పాలస్తీనా అంశం భావోద్వేగానికి సంబంధించినది. ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తించడం అంటే “దశాబ్దాల వైఖరికి విరుద్ధం” అని మతపరమైన, రాజకీయ వర్గాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా మతపరమైన పార్టీలు, కఠినవాద సంస్థలు దీన్ని పెద్ద రాజకీయ అంశంగా మార్చవచ్చు. మరోవైపు సైన్యం, విదేశాంగ వ్యవస్థ కూడా జాగ్రత్తగా అడుగులు వేయాల్సి ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఇరాన్‌ లాంటి దేశాలతో సంబంధాలపై కూడా దాని ప్రభావం పడొచ్చు.ఇక మద్దతుదారులు మాత్రం వేరే వాదన చేస్తున్నారు. ఇజ్రాయెల్‌తో సంబంధాలు ఏర్పడితే సాంకేతికత, వ్యవసాయం, భద్రత, వాణిజ్య రంగాల్లో లాభాలు రావచ్చని అంటున్నారు. మధ్యప్రాచ్య దేశాలతో ఆర్థిక భాగస్వామ్యం మరింత బలపడుతుందని కూడా అభిప్రాయపడుతున్నారు. అందుకే… ఇది కేవలం పాస్‌పోర్ట్‌పై ఒక లైన్‌ మార్చడం కాదు. పాకిస్థాన్‌ దశాబ్దాల రాజకీయ సిద్ధాంతాన్ని మార్చే నిర్ణయంగా మారే అవకాశం ఉంది.