గ్రహాలన్నీ పశ్చిమం నుంచి తూర్పునకు తిరుగుతాయి. కానీ శుక్రుడు, యురేనస్ తూర్పు నుంచి పశ్చిమానికి తిరుగుతాయి.
అంతర గ్రహాలు: బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి, కుజుడు. ఇవి చిన్న స్థాయి రాతి లోహాలతో ఏర్పడ్డాయి. వీటిని ‘టెరిస్ట్రియల్’ గ్రహాలంటారు.
బాహ్య గ్రహాలు: గురుడు, శని, యురేనస్, నెప్ట్యూన్లు. ఇవి హైడ్రోజన్, హీలియం సమ్మేళనంతో ఉంటాయి. వీటిని ‘జోవియన్’ గ్రహాలు అని కూడా అంటారు.
సౌర కుటుంబంలో ప్రస్తుతం 8 గ్రహాలున్నాయి.
నిమ్న గ్రహాలు: బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి
ఉన్నత గ్రహాలు: కుజుడు, గురుడు, శని, యురేనస్, నెప్ట్యూన్.
బుధుడు (మెర్క్యురీ)
అతి చిన్న గ్రహం. సూర్యుడికి సమీపంలో ఉంటుంది. అత్యంత వేడి గల రెండో గ్రహం. దీనిలో +350నిఇ ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది.
దీనిపై వాతావరణం లేదు. దీనికి ఉపగ్రహాలు లేవు. బుధ గ్రహాన్ని యూరప్ ఖండంలో ‘అపోలో’ అంటారు.
దీని భ్రమణ కాలం 58 రోజులు.
పరిభ్రమణ కాలం 88 రోజులు.
ఇది తక్కువ పరిభ్రమణ కాలం గల గ్రహం.
బుధ గ్రహంపైకి పంపిన ఉపగ్రహాలు - మెరైనర్-10, మెసెంజర్
భూమికి, సూర్యుడికి మధ్యలో బుధుడు వచ్చినప్పుడు నల్లటి మచ్చలాగ కనిపిస్తుంది. దీన్నిTransitఅంటారు.
శుక్రుడు (వీనస్)
పసుపు పచ్చ రంగులో ఉంటుంది.
దీన్ని అంటారు. భూమికి దగ్గరగా ఉంటుంది. భూమికి కవల గ్రహం. ప్రకాశవంతమైంది.
గ్రీకులు ఈ గ్రహాన్ని అందమైన దేవతగా భావిస్తారు. తూర్పు నుంచి పడమరకు తిరుగుతుంది. దీన్ని ‘వేగు చుక్క’ అంటారు.
దీనికి ఉపగ్రహాలు లేవు.
90% ఇై2 కలిగి అత్యంత విషపూరితంగా ఉంటుంది. అందుకే దీన్ని క్రూర గ్రహం అంటారు. సౌర కుటుంబంలో అత్యంత వేడి గల గ్రహం (+475నిఇ)
శుక్ర గ్రహంలో రోజు కంటే సంవత్సరం తక్కువగా ఉంటుంది.
దీని భ్రమణ కాలం 243 రోజులు (1 రోజు)
పరిభ్రమణ కాలం 225 రోజులు (1 ఏడాది)
భూమి
సూర్యుడి నుంచి దూరంలో మూడోది. పరిమాణంలో ఐదోది. దీన్ని నీలి గ్రహం, జలయుత గ్రహం అంటారు.
అత్యధిక సాంద్రత గల గ్రహం (5.5 గ్రా॥
భూమి ఉత్తర, దక్షణాల మధ్య వ్యాసం -12,714 కి.మీ. తూర్పు-పడమరల మధ్య వ్యాసం -12,756 కి.మీ.
భూమి చుట్టుకొలత, భూమధ్య రేఖ చుట్టూ -40,075 కి.మీ. ధృవాల వద్ద -40,008 కి.మీ.
భూమి సుమారు 4,600 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ఏర్పడింది.
భూమికి సమానమైన గ్రహం నాసా 2014, ఏప్రిల్లో కనుగొన్న కెప్లర్ 186ఊ
భూమికి గల ఏకైక ఉపగ్రహం-చంద్రుడు.
భూమికి దగ్గరగా ఉన్న నక్షత్రం -సూర్యుడు.
భూమి ఆకారం - ‘జియాయిడ్’ (దీర్ఘగోళం).
సూర్యుడు, భూమికి మధ్య దూరాన్ని ‘ఆస్ట్ర నామికల్ యూనిట్’ అంటారు.
భూ ఉపరితలంపై సగటు ఉష్ణోగ్రత 13నిఇ
భూమి, చంద్రుడి మధ్య దూరం - 3,84,365 కి.మీ
భూమ్యాకర్షణ శక్తిలో చంద్రుడి ఆకర్షణ శక్తి 1/6వ వంతు ఉంటుంది.
చంద్రుడిపై మొదటగా నీల్ ఆర్మస్ట్రాంగ్, ఎడ్వి న్ ఆల్డ్రిన్, మైఖేల్ కోలిన్సలు కాలుమోపారు.
రష్యా 1959లో తొలిసారి చంద్రుడిపైకి లూనార్-1, లూనార్-2 ఉపగ్రహాలను పంపింది.
అమెరికా పంపిన అపోలో-2 చంద్రుడిపై దిగిన సంవత్సరం -1969 జూలై 21.
అంగారకుడు (కుజుడు/మార్స)
దీన్ని ఈఠట్ట ఞ్చ్ఛ్ట అంటారు. అగ్ని పర్వత విస్ఫోటనాలు ఎక్కువగా సంభవిస్తాయి.
ఈ గ్రహ భ్ర మణ కాలం - 24 గం॥37 ని॥
పరిభ్రమణ కాలం - 687 రోజులు.
భూమితో సన్నిహిత పోలికలు గల గ్రహం.
అమెరికా ఈ గ్రహంపైకి వైకింగ్-1, వైకింగ్-2 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించింది.
1997లో అంగారకుడిపైకి పాత్ఫైండర్ అనే ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించారు.
2011, నవంబర్లో దీనిపైకి అమెరికా క్యూరియాసిటీ అనే ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించింది. ఇది 2012, ఆగస్టు 6న గాబిక్రేటర్ అనే ప్రదేశంలో దిగింది.
2013, నవంబర్ 5న భారతదేశం మంగళయాన్ ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించింది. ఇది
2014, సెప్టెంబర్ 24న అంగారకుడిపై దిగింది.
దీనికి 2 ఉపగ్రహాలున్నాయి. అవి.. ఫోబోస్, డియోస్. దీన్ని రెడ్ ప్లానెట్ అంటారు.
విశ్వంలో ఎత్తై శిఖరం ఒలంపన్ మాన్స ఈ గ్రహంపై ఉంది. దీని ఎత్తు 27,000 మీ.
గురుడు/బృహస్పతి (జూపిటర్)
భూమి కంటే 11 రెట్లు పెద్దది. దీని బరువు భూమి కంటే 300 రెట్లు ఎక్కువ.
దీని భ్రమణ కాలం 9 గం॥50 ని॥ఇది వేగంగా తిరిగే గ్రహం.
పరిభ్రమణ కాలం 12 ఏళ్లు.
ఈ గ్రహం తెల్లగా కనిపిస్తుంది.
దీన్ని సుపీరియర్ ప్లానెట్ అంటారు. ఈ గ్రహంపై హైడ్రోజన్, హీలియం వాయువులు ఎక్కువగా ఉంటాయి.దీనికి గల మొత్తం ఉపగ్రహాలు 65.
వీటిలో అతి పెద్దది ‘గనిమెడ్’. ఇది సౌర కుటుంబంలో పెద్ద ఉపగ్రహం.
ఇతర ఉపగ్రహాలు-యురోఫా, కాలిస్ట్రా, ఐవో, హిమాలయాలిడా మొదలైనవి.
అత్యధిక ద్రవ్యరాశి గల ఉపగ్రహం-ఐవో.
ఈ గ్రహంపైకి వాయేజర్, గెలీలియో, ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించారు.
1994, జూలైలో షూమేకర్ లెవీ-9 అనే తోక చుక్క ఈ గ్రహాన్ని ఢీకొట్టింది.
శని (సాటర్న)
గ్రహాల్లో రెండో పెద్ద గ్రహం. ఇది 3 వలయా లుగా ఉంటుంది. అందమైన గ్రహం.
భూమి కంటే 9 రెట్లు పెద్దది.
1997లో అమెరికా దీనిపైకి ‘కేసిని’ అనే ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించింది.
దీనికి 62 ఉపగ్రహాలున్నాయి. వీటిలో పెద్దది టైటాన్. ఇది ఉపగ్రహాల్లో రెండో పెద్దది. వాతావరణం గలది. దీన్ని హైగెన్స కనుగొన్నాడు.
ఇతర ఉపగ్రహాలు -టైపీరియర్, టెథిస్, మియాన్, ఫోబి తదితరాలు.
శని గ్రహం భ్రమణ కాలం -10గం॥39 ని॥
పరిభ్రమణ కాలం-29 సం॥46 రోజులు.
అత్యల్ప సాంద్రత గల గ్రహం శని. దీని సాంద్రత 0.69 గ్రా/ఘ.సెం.మీ. దీన్ని
నీటిలో తేలియాడే గ్రహం అని కూడా అంటారు.